Chủ đề 5: Bằng chứng tiến hóa và các thuyết tiến hóa
25 câu hỏi
Cặp cơ quan nào sau đây là bằng chứng chứng tỏ sinh vật tiến hoá theo hướng đồng quy tính trạng?
Cánh chim và cánh bướm.
Ruột thừa của người và ruột tịt ở động vật.
Tuyến nọc độc của rắn và tuyến nước bọt của người.
Chân trước của mèo và cánh dơi.
- Cơ quan tương đồng là bằng chứng chứng tỏ sinh vật tiến hóa theo hướng phân li còn cơ quan tương tự là bằng chứng chứng tỏ sinh vật tiến hóa theo hướng đồng quy tính trạng.
- Trong 4 cặp cơ quan nói trên thì cặp cơ quan cánh chim và cánh bướm là cặp cơ quan tương tự → Cặp cơ quan này là bằng chứng chứng tỏ sinh vật tiến hóa theo hướng đồng quy tính trạng.
- Đồng quy tính trạng có nghĩa là các loài có nguồn gốc khác xa nhau nhưng do có điều kiện môi trường sống giống nhau nên được chọn lọc tự nhiên tiến hành theo cùng một hướng, dẫn tới hình thành các đặc điểm thích nghi giống nhau
→ Tạo nên sự đồng quy tính trạng.
→ Đáp án A đúng.
Cặp cơ quan nào sau đây là bằng chứng chứng tỏ sinh vật tiến hoá theo hướng đồng quy tính trạng?
Cánh chim và cánh bướm.
Ruột thừa của người và ruột tịt ở động vật.
Tuyến nọc độc của rắn và tuyến nước bọt của người.
Chân trước của mèo và cánh dơi.
Trong các bằng chứng nói trên thì cánh chim và cánh bướm là cặp cơ quan tương tự, là bằng chứng chứng tỏ sinh vật có nguồn gốc khác nhau nhưng do sống trong một môi trường nên được CLTN tích luỹ biến dị theo một hướng bằng chứng chứng tỏ sinh vật tiến hoá theo hướng đồng quy tính trạng. → Đáp án A.
Kết luận nào sau đây không đúng? Tin
Cơ quan tương đồng là những cơ quan có cùng kiểu cấu tạo.
Cơ quan tương đồng là những cơ quan có cùng nguồn gốc.
Cơ quan tương đồng là những cơ quan có nguồn gốc khác nhau.
Cơ quan thoái hoá cũng là cơ quan tương đồng.
Đáp án C vì cơ quan tương đồng là những cơ quan có cùng nguồn gốc.
Cơ quan tương tự là những cơ quan
có cùng kiểu cấu tạo.
có cấu trúc bên trong giống nhau
có cùng nguồn gốc.
có cùng chức năng.
Cơ quan tương tự là những cơ quan có hình dạng bên ngoài tương tự nhau, có chức năng giống nhau nhưng không cùng nguồn gốc, kiểu cấu tạo khác nhau, cấu trúc bên trong khác nhau. → Đáp án D.
Bằng chứng quan trọng nhất thể hiện nguồn gốc chung của sinh giới là
bằng chứng địa lý sinh học.
bằng chứng phổi sinh học.
bằng chứng giải phẫu học so sánh.
bằng chứng tế bào học và sinh học phân tử.
Có 5 bằng chứng tiến hóa, trong đó tế bào học và sinh học phân tử là bằng chứng quan trọng có sức thuyết phục nhất thể hiện nguồn gốc chung của sinh giới. Tất cả các loài sinh vật đều có cấu tạo từ tế bào, tế bào là đơn vị chức năng của mọi cơ thể. Mọi loài đều có vật chất di truyền là ADN, ADN của mọi loài đều có cấu trúc theo nguyên tắc giống nhau. Prôtêin của mọi loài đều được cấu tạo từ các đơn phân là axit amin.
→ Đáp án D.
Trong các bằng chứng sau đây, những bằng chứng nào được xem là bằng chứng tiến hóa trực tiếp?
(1) Trong hoa đực của cây đu đủ có 10 nhị, ở giữa vẫn còn di tích của nhụy.
(2) Xác voi mamut được tìm thấy trong các lớp băng.
(3) Chi trước của mèo và cánh của dơi có các xương phân bố theo thứ tự tương tự nhau.
(4) Xác sâu bọ sống trong các thời đại trước còn để lại trong nhựa hổ phách.
(5) Gai xương rồng và tua cuốn của đậu Hà Lan đều là biến dạng của lá.
(6) Những đốt xương sống của khủng long được tìm thấy trong các lớp đất đá.
(2), (3) và (6).
(1), (4) và (5).
(1), (3) và (5).
(2), (4) và (6).
Đáp án D.
Cho các cặp cơ quan:
(1) tuyến nọc độc của rắn và tuyến nước bọt của người.
(2) vòi hút của bướm và đội hàm dưới của bọ cạp.
(3) gai xương rồng và lá cây lúa.
(4) cánh bướm và cánh chim.
Những cặp cơ quan tương đồng là
(1), (2).
(1), (2), (4).
(1), (2), (3).
(2), (3), (4).
Trong 4 cặp cơ quan nói trên thì tuyến nọc độc của rắn và tuyến nước bọt bọ cạp là những cặp cơ quan tương đồng. Còn cánh bướm và cánh chim là cặp của người; gai xương rồng và lá cây lúa; vòi hút của bướm và đôi hàm dưới của cơ quan tương tự. Như vậy tổ hợp các phương án (1), (2), (3) là tổ hợp đúng.
→ Đáp án C đúng.
Kết luận nào sau đây không đúng?
Cánh của chim và cánh của bướm là những cơ quan tương đồng.
Cơ quan tương đồng phản ánh sự tiến hoá phân li.
Cơ quan thoái hoá là một trường hợp của cơ quan tương đồng.
Cơ quan tương tự phản ánh sự tiến hoá đồng quy.
Trong các kết luận nói trên, thì các kết luận B, C và D đều là các kết luận đúng. Còn ở kết luận A, cánh của chim và cánh của bướm là những cơ quan tương tự chứ không phải là cơ quan tương đồng. → Đáp án A.
Cấu trúc xương của phần trên ở tay người và cánh dơi là rất giống nhau trong khi đó các xương tương ứng ở cá voi lại có hình dạng và tỷ lệ rất khác. Tuy nhiên, các số liệu di truyền chứng minh rằng tất cả ba loài sinh vật nói trên đều được phân ly từ một tổ tiên chung và trong cùng một thời gian Điều nào dưới đây là lời giải thích đúng nhất cho các số liệu này?
Sự tiến hoá của chi trước thích nghi với người và dơi nhưng chưa thích nghi với cá voi.
Chọn lọc tự nhiên trong môi trường nước đã tích lũy những biến đổi quan trọng trong giải phẫu chi trước của cá voi.
Người và dơi được tiến hoá bằng chọn lọc tự nhiên còn cá voi được tiến hoá bằng cơ chế của Lamac
Các gen đột biến ở cá voi nhanh hơn so với ở người và dơi.
Trong 4 phương án nói trên thì chỉ có phương án B là phù hợp
→ Đáp án B.
Cơ quan thoái hóa mặc dù không có chức năng gì nhưng vẫn được duy trì rất nhiều thế hệ mà không bị chọn lọc tự nhiên đào thải. Giải thích nào dưới đây không hợp lý?
Gen quy định cơ quan thóai hóa liên kết chặt với những gen quy định các chức năng quan trọng.
Cơ quan thóai hóa là những cơ quan có hại.
Cơ quan thoái hóa không chịu sự tác động của chọn lọc tự nhiên.
Thời gian tiến hóa chưa đủ lâu để các yếu tố ngẫu nhiên loại bỏ chúng.
B đúng vì nếu cơ quan thoái hóa là những cơ quan có hại thì qua nhiều thế hệ đã bị chọn lọc tự nhiên loại bỏ.
Cơ quan thoái hóa qua nhiều thế hệ không bị chọn lọc tự nhiên loại bỏ vì: gen quy định thoái hóa liên kết chặt với những gen quy định các chức năng quan trọng, cơ quan thoái hóa không chịu tác động của chọn lọc tự nhiên, thời gian tiến hóa chưa đủ lâu để các yếu tố ngẫu nhiên loại bỏ chúng.
Bằng chứng nào sau đây phản ánh sự tiến hoá hội tụ (đồng quy)?
Chi trước của các loài động vật có xương sống có các xương phân bố theo thứ tự tương tự nhau.
Gai xương rồng, tua cuốn của đậu Hà Lan đều là biến dạng của lá.
Trong hoa đực của cây đu đủ có 10 nhị, ở giữa hoa vẫn còn di tích của nhụy.
Gai cây hoàng liên là biến dạng của lá, gai cây hoa hồng là do sự phát triển của biểu bì thân.
Sự tiến hóa hội tụ được phản ánh qua các cơ quan tương tự. Gai cây liên hoàng và gai cây hoa hồng là 2 cơ quan tương tự. → Đáp án D.
Để xác định mối quan hệ họ hàng giữa người và các loài thuộc bộ Linh trưởng (bộ Khỉ), người ta nghiên cứu mức độ giống nhau về ADN của các loài này so với ADN của người. Kết quả thu được (tính theo tỉ lệ % giống nhau. với ADN của người) như sau: khỉ Rhesut: 91,1%; tinh tinh: 97,6%; khi Capuchin: 84,2%; vượn Gibbon: 94,7%; khỉ Vervet: 90,5%. Căn cứ vào kết quả này, có thể xác định mối quan hệ họ hàng xa dẫn giữa người và các loài thuộc bộ Linh trưởng nói trên theo trật tự đúng là:
Người - tinh tinh - vượn Gibbon - khỉ Vervet - khỉ Rhesut - khỉ Capuchin.
Người - tinh tinh - vượn Gibbon - khỉ Rhesut - khỉ Vervet - khỉ Capuchin
Người – tinh tinh - khỉ Rhesut - vượn Gibbon - khỉ Capuchin - khỉ Vervet
Người - tinh tinh - khỉ Vervet - vượn Gibbon- khỉ Capuchin - khỉ Rhesut
- 2 loài càng có họ hàng gần nhau khi mức độ giống nhau về ADN của chúng càng cao và ngược lại, 2 loài càng có họ hàng xa nhau khi mức độ giống nhau về ADN của chúng càng thấp.
- Dựa vào số liệu ở trên ta thấy mức độ giống nhau về ADN giữa các loài thuộc bộ Linh trưởng và người giảm dần: Tinh tinh (97,6%), vượn Gibbon (94,7%), khi Rhesut (91,1%), khi Vervet (90,5%), khi Capuchin (84,2%).
- Do đó ta xác định được mối quan hệ họ hàng xa dần giữa người và các loài thuộc bộ Linh trưởng nói trên theo thứ tự đúng là:
- Người - tinh tinh - vượn Gibbon - khỉ Rhesut - khỉ Vervet - khỉ Capuchin. tr → Chọn đáp án B.
Các nghiên cứu về giải phẫu cho thấy có nhiều loài sinh vật có nguồn gốc khác nhau và thuộc các bậc phân loại khác nhau nhưng do sống trong cùng một môi trường nên được chọn lọc tự nhiên tích lũy các biến dị theo một hướng. Bằng chứng nào sau đây phản ánh sự tiến hoá của sinh vật theo xu hướng đó
Chi trước của các loài động vật có xương sống có các xương phân bố theo thứ tự tương tự nhau.
Gai xương rồng, tua cuốn của đậu Hà Lan đều là biến dạng của lá.
Trong hoa đực của cây đu đủ có 10 nhị, ở giữa hoa vẫn còn di tích của nhụy.
Gai cây hoàng liên là biến dạng của lá, gai cây hoa hồng là do sự phát triển của biểu bì thân.
Trong các bằng chứng nói trên thì gai cây hoàng liên và gai cây hoa hồng
là cặp cơ quan tương tự, là bằng chứng chứng tỏ sinh vật có nguồn gốc khác nhau nhưng do sống trong một môi trường nên được chọn lọc tự nhiên tích luỹ biến dị theo một hướng. → Đáp án D.
Khi nói về bằng chứng tiến hóa, phát biểu nào sau đây đúng?
Những cơ quan thực hiện các chức năng khác nhau được bắt nguồn từ một nguồn gốc gọi là cơ quan tương tự.
Cơ quan thoái hóa phản ánh sự tiến hóa đồng quy (tiến hóa hội tụ).
Những loài có quan hệ họ hàng càng gần thì trình tự các axit amin hay trình tự các nucleotit càng có xu hướng khác nhau và ngược lại.
Tất cả các vi khuẩn và động, thực vật đều được cấu tạo từ tế bào.
- Phương án A sai. Vì những cơ quan thực hiện các chức năng khác nhau được bắt nguồn từ một nguồn gốc gọi là cơ quan tương đồng (chứ không phải là tương tự).
- Phương án B sai. Vì cơ quan thoái hóa là một loại cơ quan tương đồng, nó phản ánh sự tiến hóa phân li (cơ quan tương tự phản ánh sự tiến hóa đồng quy).
- Phương án C sai. Vì những loài có quan hệ họ hàng càng gần thì trình tự các axit amin hay trình tự các nucleotit càng có xu hướng giống nhau.
- Phương án D đúng. Vì tất cả mọi cơ thể sinh vật đều được cấu tạo từ tế bào.
Khi nói về các bằng chứng tiến hóa, phát biểu nào sau đây là đúng?
Cơ quan thoái hóa cũng là cơ quan tương đồng vì chúng được bắt nguồn từ một cơ quan ở một loài tổ tiên nhưng nay không còn chức năng hoặc chức năng bị tiêu giảm.
Những cơ quan thực hiện các chức năng như nhau nhưng không được bắt nguồn từ một nguồn gốc được gọi là cơ quan tương đồng.
Các loài động vật có xương sống có các đặc điểm ở giai đoạn trưởng thành rất khác nhau thì không thể có các giai đoạn phát triển phôi giống nhau.
Những cơ quan ở các loài khác nhau được bắt nguồn từ một cơ quan ở loài tổ tiên, mặc dù hiện tại các cơ quan này có thể thực hiện các chức năng rất khác nhau được gọi là cơ quan tương tự.
- Trong các phát biểu mà đề bài đưa ra, chỉ có phát biểu A đúng.
→ Đáp án A.
- Phát biểu B sai là vì những cơ quan thực hiện các chức năng như nhau nhưng không được bắt nguồn từ một nguồn gốc được gọi là cơ quan tương tự.
- Phát biểu C sai là vì giai đoạn phát triển phôi của các loài động vật có những nét tương đồng nhau.
- Phát biểu D sai là vì những cơ quan thuộc loại này được xếp vào cơ quan tương đồng.
Theo Đacuyn, nguyên nhân làm cho sinh giới ngày càng đa dạng, phong phú là
sự tác động của chọn lọc tự nhiên lên cơ thể sinh vật ngày càng ít.
điều kiện ngoại cảnh không ngừng biến đổi nên sự xuất hiện các biến dị ở sinh vật ngày càng nhiều.
các biến dị cá thể và các biến đổi đồng loạt trên cơ thể sinh vật đều di truyền được cho các thế hệ sau.
chọn lọc tự nhiên tác động lên cơ thể sinh vật thông qua hai đặc tính là biến dị và di truyền.
Theo Đacuyn:
Các cá thể sinh vật luôn phải đấu tranh với nhau để giành quyền sinh tồn và do vậy chỉ một số ít cá thể được sống sót qua mỗi thế hệ.
Trong cuộc đấu tranh sinh tồn, những cá thể sinh vật nào có biến dị di truyền giúp chúng thích nghi tốt hơn dẫn đến khả năng sống sót và sinh sản cao hơn cá thể khác thì những cá thể đó sẽ để lại nhiều con hơn cho quần thể. Theo thời gian, số lượng cá thể có các biến dị thích nghi sẽ ngày một tăng và số lượng các cá thể có biến dị không thích nghi sẽ ngày một giảm. Quá trình này gọi là chọn lọc tự nhiên.
Chọn lọc tự nhiên tác động lên cơ thể sinh vật thông qua 2 đặc tính là biến dị và di truyền. → Đáp án D.
Theo quan điểm của thuyết tiến hoá tổng hợp, phát biểu không đúng về các nhân tố tiến hoá là
Chọn lọc tự nhiên quy định chiều hướng và nhịp điệu của quá trình tiến hoá.
Các cơ chế cách ly thúc đẩy sự thay đổi tần số alen của quần thể.
Giao phối gần không làm thay đổi tần số tương đối các alen trong quần thể.
Đột biến tạo nguồn nguyên liệu sơ cấp cho tiến hóa.
Các cơ chế cách ly không thúc đẩy sự thay đổi tần số alen của quần thể, các cơ chế cách li chỉ ngăn cản sự giao phối giữa các cá thể của quần thể mới với quần thể cũ, do đó duy trì sự thay đổi tần số alen của quần thể. Các cơ chế cách li không thúc đẩy sự thay đổi tần số alen của quần thể. → Đáp án B.
Theo thuyết tiến hóa hiện đại, phát biểu nào sau đây đúng?
Mọi biến dị trong quần thể đều là nguyên liệu của quá trình tiến hóa.
Các quần thể sinh vật chỉ chịu tác động của chọn lọc tự nhiên khi điều kiện sống thay đổi.
Những quần thể cùng loài sống cách li với nhau về mặt địa lý mặc dù không có tác động của các nhân tố tiến hóa vẫn có thể dẫn đến hình thành loài mới.
Khi các quần thể khác nhau cùng sống trong một khu vực địa lý, các cá thể của chúng giao phối với nhau sinh con lai bất thụ thì có thể xem đây là dấu hiệu của cách li sinh sản.
- Phương án A sai. Vì thường biến không phải là nguyên liệu của tiến hoá.
- Phương án B sai. Vì khi môi trường không thay đổi (môi trường ổn định) thì quần thể vẫn chịu tác động của chọn lọc tự nhiên.
- Phương án C sai. Vì muốn hình thành loài mới cần có sự cải biến về vốn mà sự cải biến về vốn gen dứt khoát phải do các nhân tố tiến hóa tạo nên.
→ Đáp án phải chọn là D.
Theo thuyết tiến hóa hiện đại, phát biểu nào sau đây đúng?
Chọn lọc tự nhiên luôn làm thay đổi đột ngột tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thể.
Quá trình tiến hóa nhỏ diễn ra trên quy mô quần thể và diễn biến không ngừng dưới tác động của các nhân tố tiến hóa.
Các yếu tố ngẫu nhiên làm nghèo vốn gen quần thể, giảm sự đa dạng di truyền nên không có vai trò đối với tiến hóa.
Khi không có tác động của đột biến, chọn lọc tự nhiên và di - nhập gen thì tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thế sẽ không thay đổi.
Đáp án B.
Theo Đacuyn, nguyên nhân làm cho sinh giới ngày càng đa dạng, phong
sự tác động của chọn lọc tự nhiên lên cơ thể sinh vật ngày càng ít.
điều kiện ngoại cảnh không ngừng biến đổi nên sự xuất hiện các biến dị ở sinh vật ngày càng nhiều.
các biến dị cá thể và các biến đổi đồng loạt trên cơ thể sinh vật đều di truyền được cho các thế hệ sau.
chọn lọc tự nhiên tác động lên cơ thể sinh vật thông qua hai đặc tính là biến dị và di truyền.
Đáp án D
Theo quan niệm của Đacuyn, nguồn nguyên chủ yếu của quá trình tiến hóa là
đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.
đột biến gen.
biến dị cá thể.
đột biến số lượng nhiễm sắc thể.
Đáp án C đúng.
Theo quan niệm của thuyết tiến hóa tổng hợp hiện đại, phát biểu nào sau đây không đúng?
Tiến hóa nhỏ là quá trình làm biến đổi tần số alen và thành phần kiểu của quần thể.
Các yếu tố ngẫu nhiên dẫn đến làm tăng sự đa dạng di truyền của quần thể.
Tiến hóa nhỏ sẽ không xảy ra nếu tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thể được duy trì không đổi từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Lai xa và đa bội hóa có thể nhanh chóng tạo nên loài mới ở thực vật
Trong các phát biểu nói trên, phát biểu B sai. Vì các yếu tố ngẫu nhiên làm chết nhiều cá thể nên sẽ làm giảm đa dạng di truyền của quần thể.
→ Đáp án B.
Theo quan niệm Đacuyn, đối tượng tác động của chọn lọc tự nhiên là
cá thể sinh vật
tế bào
loài sinh học
quần thể sinh vật.
Đáp án A đúng.
Theo quan niệm của Đacuyn về chọn lọc tự nhiên, phát biểu nào sau đây không đúng?
Chọn lọc tự nhiên là sự phân hóa về khả năng sống sót và khả năng sinh sản của các cá thể trong quần thể.
Chọn lọc tự nhiên dẫn đến hình thành các quần thể có nhiều cá thể mang các kiểu gen quy định các đặc điểm thích nghi với môi trường.
Đối tượng tác động của chọn lọc tự nhiên là các cá thể trong quần thể.
Kết quả của chọn lọc tự nhiên là hình thành nên loài sinh vật có các đặc điểm thích nghi với môi trường.
Trong quan điểm tiến hóa của Đacuyn, chưa có thuật ngữ kiểu Đacuyn, di truyền học chưa ra đời nên loài người chưa có khái niệm kiểu
→ Đáp án C.
Khi nói về nguồn nguyên liệu của tiến hóa, phát biểu nào sau đây không đúng?
Tiến hóa sẽ không xảy ra nếu quần thể không có các biến dị di truyền.
Mọi biến dị trong quần thể đều là nguyên liệu của quá trình tiến hóa.
Đột biến gen là nguyên liệu sơ cấp chủ yếu của quá trình tiến hóa.
Nguồn biến dị của quần thể có thể được bổ sung bởi sự nhập cư.
Trong các phát biểu mà bài toán đưa ra, phát biểu B không đúng.
→ Đáp án B. Vì biến dị trong quần thể gồm có biến dị đột biến, biến dị tổ hợp và biến dị thường biến. Biến dị thường biến không phải là nguyên liệu của quá trình tiến hóa.
