Bộ đề luyện thi THPTQG Sinh học cực hay có lời giải chi tiết (đề số 29)

Đáp án D.

Dựa trên cấu trúc chung của gen. Vùng điều hòa nằm

A. đầu 5’của mạch mã gốc, có chức năng khởi động và điều hoà phiên mã ® sai

B. đầu 3'của mạch mã gốc, mang tín hiệu kết thúc phiên mã ® sai

C. đầu 5'của mạch mã gốc, mang tín hiệu kết thúc dịch mã. ® sai

D. đầu 3'của mạch mã gốc, có chức năng khởi động và điều hoà phiên mã ® đúng.

Đáp án C.

Bộ ba đối mã (anticodon) của tARN vận chuyển acid amin metionin là 5’XAU3’

Dựa trên codon (bộ ba mã hóa) mở dầu của mARN là 5’AUG3’

® anticodon/tARN là 3’UAX5’.

Chú ý:     (tripiet)/mạch gốc của gen:                3'_5' 

(codon)/mARN                       5'_3'

(anticodon) /t ARN                        3'_5'     -  

Đáp án C.

A ® sai. Phát sinh trong nguyên phân của tế bào mô sinh dưỡng sẽ di truyền cho đời sau qua sinh sàn hữu tính (chỉ có thể di truyền qua sinh sản vô tính).

B ® sai. Thường xuất hiện đồng loạt trên các cá thể cùng loài sống trong cùng một điều kiện sống (đột biến xuất hiện ngẫu nhiên, vô hướng dù trong bất kỳ điều kiện môi trường nào).

C ® đúng. Phát sinh trong giảm phân sẽ đi vào giao tử và di truyền được cho thế hệ sau qua sinh sản hữu tính.

D ® sai. Phát sinh trong giảm phân sẽ được nhân lên ở một mô cơ thể và biểu hiện kiểu hình ở môt phần cơ thể. (thế hệ con, tất cả tế bào mang đột biến và biểu hiện trên cơ thể nếu là đột biến trội, còn đột biến lặn phải qua các thế hệ sau).

Đáp án A.

Trong tự nhiên, con đường hình thành loài nhanh nhất là con đường lai xa và đa bội hoá

Đáp án B.

Thành phần tham gia vào quá trình phiên mã các gen cấu trúc của operon Lac ở E.coli là:

(1) ® sai. mARN của gen cấu trúc. Vì nó là sản phẩm của phiên mã chứ không phải thành phần của phiên mã

(2) ® đúng. Các loại nucleotit A, U, G, X. Vì đây là nguyên liệu tham gia trong phiên mã tạo mARN.

(3) ® đúng. ARN polimeraza. Vì đây là enzim chính trong phiên mã tạo mARN.

(4) ® sai. ADN ligaza. Vì enzim này không có tham gia trong phiên mã, nó chỉ tham gia trong tái bản nối các đoạn Okazaki.

(5) ® sai. ADN polimeraza. Vì enzim này không có tham gia trong phiên mã; đây là enzim tái bản chính.

Đáp án C.

Chọn lọc tự nhiên không chỉ là nhân tố quy định nhịp độ biến đổ thành phần kiểu gen của quần thể mà còn định hướng quá trình tiến hóa thông qua các hình thức chọn lọc (chọn lọc ổn định, chọn lọc phân hóa và chọn lọc vận động).

Đáp án A.

Cách li (đặc biệt là cách li địa lí) tạo điều kiện cần thiết cho các nhóm cá thể đã phân hoá tích luỹ các biến dị di truyền theo những hướng khác nhau, làm cho thành phần kiểu gen sai khác ngày càng nhiều.

Cách di đóng vai trò quan trọng trong tiến hóa hình thành loài cũng như duy trì tính toàn vẹn của loài.

Mọi cách li kéo dài dẫn đến cách li sinh sản (cách li di truyền) đánh dấu sự xuất hiện loài mới.

Đáp án A.

-   3 loài này không giao phối với nhau mà chỉ có các cá thể cùng loài mới giao phối nhau ® cách li trước hợp tử.

-   Các cá thể trong cùng loài chỉ cặp đôi giao phối với nhau và sự kết cặp đôi giao phối chỉ trong loài là nhờ tiếng kêu ® chính là cách li tập tính.

Đáp án C.

Tập hợp các cây cọ trên một quả đồi ở Phủ Thọ ® là một quần thể (1 loài cây cọ).

Tập hợp ốc bươu vàng trong một ruộng lúa ® là một quần thế (một loài ốc bươu vàng).

Tập hợp cá trong Hô Tây ® gồm nhiều loài cá => không xác định được quần thể.

Tập hợp cá trắm cỏ trong một cái ao ® là một quần thể (một loài cá trắm cỏ).

Đáp án A.

A. ® đúng. Khi môi trường không bị giới hạn, mức sinh sản của quần thể là tối đa, mức tử vong là tối thiểu => kiểu tăng trưởng kích thước quần thể trong điều kiện môi trường không bị giới hạn (đồ thị tăng trưởng hình chữ J).

B. ® sai. Khi môi trường bị giới hạn, mức sinh sản của quần thể luôn lớn hơn mức tử vong. (Mức sinh sản lớn hơn hay nhỏ là tùy từng thời điếm).

c. ® sai. Khi môi trường không bị giới hạn, mức sinh sản của quần thể luôn nhỏ hơn mức tử vong. (Mức sinh sản lớn hơn hay nhỏ là tùy từng thời điểm).

D. ® sai. Khi môi trường bị giới hạn, mức sinh sản của quần thể luôn tối đa, mức tử vong luôn tối thiểu.

Đáp án D.

Tất cả các dạng năng lượng được sinh vật hấp thụ cuối cùng đều

A. sai. Chuyển cho các sinh vật phân giải.

B. sai. Sử dụng cho các hoạt động sống của sinh vật.

C. sai. Chuyển đến bậc dinh dưỡng tiếp theo.

D. đúng. Giải phóng vào không gian dưới dạng nhiệt năng.

Trong hệ sinh thái, năng lượng được truyền theo một chiều từ SVSX ® các bậc dinh dưỡng ® môi trường dưới dạng nhiệt, còn vật chất được trao đổi qua chu trình dinh dưỡng.

Đáp án B.

Trong hệ sinh thái: năng lượng được truyền từ bậc dinh dưỡng thấp lên bậc dinh dưỡng cao hơn. Càng lên bậc dinh dưỡng cao hơn thì năng lượng càng giảm (do thất thoát phần lớn 90%). Năng lượng được truyền theo một chiều từ SVSX ® các bậc dinh dưỡng ® môi trường, còn vật chất được trao đổi qua chu trình dinh dưỡng.

A. ® sai. Trong hệ sinh thái, năng lượng được sử dụng lại, còn vật chất thì không.

C. ® sai. Trong hệ sinh thái, nhóm loài có sinh khối lớn nhất là sinh vật thuộc bậc dinh

dưỡng cao nhất. (Thuộc bậc dinh dưỡng thấp nhất là SVSX).

D. ® sai. Trong hộ sinh thái, hiệu suất sinh thái tăng dần qua mỗi bậc dinh dưỡng.

Đáp án A.

Chu trình cacbon:

-   Cacbon đi vào chu trình dưới dạng cacbon điôxit $C{O}_2$

-   Thực vật lấy $C{O}_2$ để tạo ra chất hữu cơ đầu tiên nhờ có quang hợp.

-   Khi sử dụng và phân hủy các hợp chất chứa cacbon, sinh vật trả lại $C{O}_2$ và nước cho môi trường và 1 phần đi vào các lớp trầm tích.

Đáp án C.

Độ đa dạng lớn nhất thuộc về rừng mưa nhiệt đới.

Độ đa dạng thấp nhất thuộc về hoang mạc.

Đáp án C.

Khi nồng độ của một chất trong tế bào cao hơn trong môi trường, tế bào sẽ hấp thu ion đó theo con đường hấp thụ tích cực ngược chiều građien nồng độ.

Đáp án C.

Là quá trình sử dụng năng lượng ánh sáng mặt trời đã được diệp lục hấp thụ để tổng hợp cacbonhidrat và giải phóng ôxi từ khí cacbonic và nước.

Đáp án A.

*  Con đường sinh học: do sinh sinh vật (VSV) thực hiện (có enzim nitrogenaza có khả năng bẻ gãy 3 liên kết cộng hoá trị của nitơ để liên kết với hidro tạo ra  ), gồm 2 nhóm:

+ Nhóm VSV sống tự do như như lam có nhiều ở ruộng lúa.

+ Nhóm VSV sống cộng sinh với thực vật như như nốt sần ở rễ cây họ Đậu.

Đáp án A.

Hô hấp là tập hợp những quá trình, trong đó cơ thể lấy ôxi từ bên ngoài vào để ôxi hóa các chất trong tế bào và giải phóng năng lượng cho các hoạt động sống, đồng thời thải $C{O}_2$ ra ngoài. Hô hấp bao gồm hô hấp ngoài và hô hấp trong

Đáp án B.

Cây trên cạn bị ngập úng lâu sẽ chết vì: Thiếu oxi hạn chế hô hấp và tích luỹ chất độc, lông hút bị chết và không hình thành lông hút mới, cây không hấp thụ được nước và khoáng.

Vậy: II. IV ® đúng

Đáp án D.

Đáp án D.

I, II, III, IV và V ® đúng

Đáp án C.

Huyết áp thấp nhất là ở tĩnh mạch chủ chứ không phải ở mao mạch

Đáp án B.

A quy định quả tròn ≫ a quy định quả dài

B quy định quả ngọt ≫ b quy định quả chua

A-bb = 0,24 (phép lai thỏa quy tắc x : y : y : z)

® aabb = 0,25 - 0,24 = 0,01 = 0,1.0,1

$F_1$ : kiểu hình A-B- = 0,5 + z = 0,5 + 0,01 = 51%

Đáp án C.

Mỗi gen quy định một tính trạng, alen trội là trội hoàn toàn

P: cao, trắng × thấp, đỏ =>$F_1$ : cao, đỏ (vì mỗi gen 1 tính trạng, nên tính trạng xuất hiện  là tính trạng trội và $F_1$ dị hợp  =>$F_1$: (Aa,Bb)

$F_1$: (Aa, Bb) × (aa,B-) $\to F_2$: aabb = 0,02 (vì xuất hiện kiểu hình lặn, nên bố và mẹ trội phải dị hợp)

$\Rightarrow F_1$: (Aa, Bb) × (aa,Bb) $\to F_2$: aabb= 0,02= 0,04ab/$F_1$ × 0,5ab

Với $F_1$ (Aa, Bb) cho giao tử (a, b) = 0,04

Ø   $F_1$$\frac{Ab}{aB}, f=8\% \times \frac{aB}{ab}$

$F_2$: cây dị hợp là = Ab//aB + AB//ab = 0,46.0,5 + 0,04.0,5 = 25%

Đáp án B.

Giải thích cơ chế gây ung thư:

+ Do đột biến gen tiền ung thư: bình thường là gen lặn, là gen quy định yếu tố sinh trưởng tổng hợp prôtêin điều hòa phân bào và nó chịu sự kiểm soát của cơ thể chỉ tạo ra 1 lượng sản phẩm vừa đủ cho phân bào. Khi bị đột biến thành gen trội (đột biến trội) thành gen ung thư thì nó không chịu sự kiểm soát và tạo quá nhiều sản phẩm làm tế bào phân chia không kiểm soát được. Thường ung thư xảy ra ở tế bào sinh dưỡng nên không di truyền cho thế hệ sau.

Như vậy:

A. ® sai. gen lặn và di truyền được vì chúng xuất hiện ở tế bào sinh dục.

B. ® đúng, gen trội và không di truyền được vì chúng xuất hiện ở tế bào sinh dưỡng.

C. ® sai. gen trội và di truyền được vì chúng xuất hiện ở tế bào sinh dục.

D. ® sai. gen lặn và không di truyền được vì chúng xuất hiện ở tế bào sinh dưỡng.

Đáp án D.

(1) ® sai. Đột biến thay thế một cặp nucleotit luôn dẫn đến kết thúc sớm quá trình dịch mã. (có thể là đúng)

(2) ® đúng. Đột biến gen tạo ra các alen mới làm phong phú vốn gen của quần thể.

(3) ® sai. Đột biến điểm là dạng đột biến gen liên quan đến một số căp nucleotit. (chỉ liên quan đến biến đổi 1 cặp nucleotit).

(4) ® đúng. Đột biến gen có thể có lợi, có hại hoặc trung tính đối với thể đột biến.

(5) ® đúng. Mức độ gây hại của alen đột biến phụ thuộc vào tổ hợp gen và điều kiện môi trường.

Đáp án B.

Theo giả thuyết:

+ Trạng thái hoạt động kí hiệu là (+)

+ Không hoạt động (ức chế) là (-)

Một chủng vi khuẩn có kiểu gen  

-  $R^{+}$: gen điều hòa hoạt động tạo protein ức chế.

-  $O^{-}$: vùng vận hành không hoạt động được.

-  $Z^{-}$: gen tổng hợp protein Z không hoạt động.

=> Do trong môi trường, không có chất cảm ứng lactoz nên protein ức chế tác động kỳm hãm vùng O ® làm O, Z không hoạt động ($O^{-}$$Z^{-}$)  . Nếu trong môi trường mà có chất cảm ứng lactoz thì protein ức chế bất hoạt ® vùng O, Z hoạt động ($O^{+}{Z}^{+}$) thì sản phẩm sinh học (protein Lac Z) được tổng hợp.

Như vậy:

A. ® sai. không tổng hợp protein Lac Z trong tất cả các loại môi trường. (chỉ trong môi trường không có chất cảm ứng)

B. ® đúng. Chỉ tổng hợp protein Lac Z trong môi trường có lactozơ. (đã giải thích trên)

C. ® sai. Luôn tổng hợp protein Lac Z trong tất cả các loại môi trường. trong môi trường không có lactozo không tổng hợp được

D. ® sai. các gen này không phụ thuộc nhau.

Đáp án D.

Theo giả thuyết:

+ Những người có nhiễm sắc thể giới tính là XY, XXY hoặc XXXY đều là nam.

+ Những người có nhiễm sắc thể giới tính là XX, XO hoặc XXX đều là nữ.

Vậy gen quy định giới tính nam nằm trên nhiễm sắc thể Y.

Đáp án A.

Theo giả thuyết: A quy định quả đỏ ≫ a quy định quả vàng;

B quy định quả ≫ b quy định quả chua.

 $$\begin{gathered} P_{4n}: AAaaBbbb \times AAaaBbbb \\ \iff (AAaa \times AAaa)(Bbbb \times Bbbb) \\ G: \left[\right(1AA: 4Aa:1aa\left)\right(1AA: 4Aa:1aa\left)\right]\left[\right(1Bb:1bb\left)\right(1Bb:1bb\left)\right] \\ \iff \left[\right(5TA:1La\left)\right(5TA:1La\left)\right]\left[\right(1T_B:1L_b\left)\right(1T_B:1L_b\left)\right] \end{gathered}$$

$F_1$: Tỷ lệ kiểu hình = [35 : 1][3 : 1]

$\iff (35T_A:1L_a)(3T_B:1L_b)\iff 105:35:3:1$

Đáp án B.

Theo giả thuyết: A quy định thân cao ≫ a quy định thân thấp; B quy định hoa đỏ ≫ b quy định hoa trắng. Biết 2 cặp gen nằm trên 2 cặp nhiễm sắc thể tương đồng.

P dị hợp 2 cặp gen tự thụ.

 AaBb $\times$ AaBb$\to$$F_1$(1AA : 2Aa : 1aa)(1BB : 2Bb : 1bb)

Chọn A-bb = 1 Aabb : 2Aabb

Chọn aaB- = laaBB : 2aaBb

Cho: A-bb/$F_1$ × aaB-/ :$F_1$:

(l/3Aabb : 2/3Aabb)(l/3 aaBB : 2/3 aaBb)

G: 2/3.1/2 ab     2/3.1/2 ab

Vậy XS để xuất hiện 1 cây aabb/$F_2$= 1/9

Đáp án B.

P: AaBbDd tự thụ phấn qua nhiều thế hệ, qua 1 thế hệ cũng tạo các tổ hợp đồng hợp (thuần chủng) nhưng chưa thể tách ra là các dòng thuần chủng được vì nó còn trạng thái dị hợp. Nhưng dựa vào  tính được tối đa số dòng thuần có được

 P: AaBbDd $\times$ AaBbDd

=>$F_1$ (1AA : 2Aa : laa)(lBB : 2Bb : lbb)(lDD : 2Dd : ldd) dòng thuần = (1AA: laa)(lBB: lbb)(lDD: ldd) =2.2.2=8

Chú ý: Phương pháp tạo dòng thuần nhanh nhất là nuôi cấy hạt phấn.

Cơ thể làm bố: AaBbDd (2n) ® cho giảm phân tạo được 8 loại hạt phẩn (n): (A, a)(B, b)(D, d) = ABD, ABd......    

Từ đó đa bội hóa tạo 8 loại dòng thuần:

+ ABD(n) cônsixin ® AABBDD (2n)

+ ABd(n) cônsixin ® AABBdd (2n)

+ AbD(n) cônsixin ® AAbbDD (2n)

………………………………………

Đáp án A.

Gen I có số alen: n = 3

Gen ở vùng tương đồng của X, Y

® Số kiểu gen  $= ({C^2}_{n+1}+n.n)= 15$

Đáp án D.

Đột biến gen ngoài tế bào chất gây nên bệnh động kinh

A. ® sai. Nếu mẹ bình thường, bố bị bệnh thì tất cả con gái của họ đều bị bệnh (vì gen ở tế bào chất nên con giống mẹ ® con 100% bình thường).

B. ® sai. Nếu mẹ bình thường, bố bị bệnh thì tất cả các con trai của họ   đều bị bệnh (Vì gen ở tế bào chất nên con giống mẹ ® con 100% bình thường).

C. ® sai. Bệnh này chỉ gặp ở nữ giới mà không gặp ở nam giới (khi mẹ bị thì sinh con trai hay gái đều bị cả).

D. ® đúng. Nếu mẹ bị bệnh, bố không bị bệnh thì các con của họ đều bị bệnh.

Đáp án A.

Năng lượng bức xạ chiếu xuống mặt đất là 3.10⁶ Kcalo/m²/ngày

 Thực vật đồng hóa 0,35%

Sinh vật sản xuất ( 3.10⁶ × 0,35% = 10500 Kcal)

 Động vật tiêu thụ bậc 1 tích lũy 25%

Sinh vật tiêu thụ bậc 1 (10500 × 25% = 2625 Kcal)

 Động vật tiêu thụ bậc 2 tích lũy 1,5%

Sinh vật tiêu thụ bậc 2 (2625 × 1,5% = 39 Kcal)

Vậy hiệu suất chuyển hoá năng lượng ở động vật ăn thịt bậc 1 so với nguồn năng lượng từ thực vật là  $\frac{39}{10500}.100\%\approx 0,37\%$

Đáp án A.

Sổ kiểu hình tạo ra từng phép lai:

a ® đúng = 4 kiểu gen và 4 kiểu hình là 1 : 1 : 1 : 1.

b ® sai. 2 kiểu hình =1 : 1 và 2 kiểu gen.

c ® sai. 2 kiểu hình = 3 : 1 và 4 kiểu gen.

d ® sai. 2 kiểu hỉnh = 1 : 1 và 2 kiểu gen.

Đáp án C.

Theo giả thiết: A (tóc quăn) ≫ a (tóc thẳng) trên NST thường;

B (bình thường) ≫ b (mù màu) trên vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính X

 =>2 gen di truyền phân ly độc lập.

Theo sơ đồ phả hệ của 2 bệnh ® ta tách 2 phả hệ, mỗi phả hệ xét một bệnh. Tuy chậm một tí nhưng không bao giờ bị rối đặc biệt khi vào phòng thi

Phả hệ: xét tính trạng dạng tóc                          

Phả hệ:  xét tính trạng nhìn màu

Hình dạng tóc:

5: A- × 6: A- ® con 9: aa  5,6: Aa ® 10: (1/3AA : 2/3Aa)

7:A- × 8: A- ® con 12: aa 7,8: Aa ® 11: (1/3AA : 2/3Aa)

*     10: (1/3AA : 2/3Aa)  ×  11: (1/3AA : 2/3Aa)

G:  2/3A : l/3a   2/3A : l/3a

=> Xác suất sinh con không mang alen lặn (AA) = 2/3.2/3 = 4/9

Khả năng phân biệt màu:

10:  $X^{B}Y$

$7: X^B{X}^{-} \times 8: X^{B}Y\to 12: X^{b}Y\Rightarrow 7: X^B{X}^b$

 $7: X^B{X}^b \times 8: X^{B}Y\to 11(1/2 X^B{X}^B:1/2 X^B{X}^b)$

*     Vậy: 10:  $X^{B}Y$ $\times 11(1/2 X^B{X}^B:1/2 X^B{X}^b)$

     1/2 $X^B:1/2Y$         3/4$X^B:1/4X^b$

    Con không mang alen bệnh: $X^{B}Y+X^B{X}^B=1/2.3/4+1/2.3/4=6/8$

    Như vậy xác suất sinh con không mang alen lặn cả 2 gen trên = 4/9.6/8 = 1/3

Đáp án D.

Theo giả thiết: 3 gen quy định 2 tính trạng khác nhau, alen trội là trội hoàn toàn.

 $F_1$: (Aa, Bb, Dd) (1) $\times$ (aa, bb, dd) (2)

$\to F_a$ : 3A-B-D-: 3aabbdd : 2aaB-dd : 2A-bbD-: lA-B-dd : laabbD-

(2) luôn cho 100% giao tử lặn (a, b, d) ® sự biểu hiện kiểu hình hoàn      toàn lệ thuộc vào giao tử mà cơ thể sẽ cho (Aa, Bb, Dd) sẽ cho các giao tử:

(giao tử liên kết) vì chiếm tỉ lệ lớn nhất

(so với liên kết đảo B/b) $\to f_{B/b}=4/12$  

(so với liên kết đảo D/d)$\to f_{D/d}=2/12$

Dị hợp 3 cặp gen mà cho 6 loại giao tử (3 nhóm ti lệ) ® 3 cặp gen trên 1 cặp NST và hoán vị tại 2 điểm không đồng thời.

 =>2 gen D và B nằm ngoài cùng. Do hoán vị B/b và D/d ® gen A, a nằm giữa=> Vậy trật tự gen: BAD hay DAB

Đáp án D.

A ® 3.3-9

B ® 2.3 = 6 kiểu gen

C ® 7.1 = 7 kiểu gen (cặp NST thứ 1 xét trường hợp có hoán vị cho nhiêu nhất = 4.2 - 1 = 7 kiểu gen; cặp NST thứ 2 = 1.1 = 1 kiểu gen)

D ® 10 kiểu gen (xét trường hợp cả 2 bên hoán vị cho mỗi bên 4 loại giao tử ® số loại kiểu gen =10)

Đáp án A.

-   Phép lai 3 cặp tính trạng do 3 cặp gen quy định trên 2 cặp NST (1 cặp NST thường chứa 2 gen va 1 cặp NST giới tính trong đó chỉ NST X mang gen).

-   A quy định thân xám ≫ a quy định thân đen; B quy định cánh dài ≫ b quy định cánh cụt; D quy định mắt đỏ ≫ d quy định mắt trắng. $$\begin{gathered} P: \frac{AB}{ab}{X}^D{X}^d \times \frac{AB}{ab}{X}^{D}Y\to F_1: aabbD-=0,15 \\ \iff (\frac{AB}{ab}\times \frac{AB}{ab})(X^D{X}^d \times X^{D}Y)\to aabb=\frac{0,15}{3/4}=0,2 \end{gathered}$$

(phép lai thứ nhất có kiểu hình đời  thỏa quy tắc x : y : y : z)

$F_1$:  kiểu hình  ♂aabb.D- (=$\frac{ab}{ab}$$X^{D}Y$)= 0,2.1/4= 5%

Đáp án C.

Theo gia thiết: 2n = 8 ® n = 4; trên mỗi cặp NST có 2 cặp gen dị hợp (mỗi gen có 2 alen); cặp NST thứ 4 là NST giới tính có 1 gen có 2 alen/X.

Số kiểu gen tối đa = ${(C2}^{}$_2.2+1)3.(C22+1+2)=5000

Số loại kiểu gen con cái = ${\left({C^2}_{2.2+1}\right)}^3.\left({C^2}_{2+1}\right)$

Số loại kiểu gen con đực= ${\left({C^2}_{2.2+1}\right)}^3.\left(2\right)$

Số loại giao tử con cái (XX) = (2.2)(2.2)(2.2)(2) = 128

Ø Số loại giao tử con đực (XY) = (2.2)(2.2)(2.2)(2 + 1) = 192