Bộ 10 đề thi cuối kì 1 Ngữ Văn lớp 9 Chân trời sáng tạo có đáp án ( Đề 6 )

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

[…] Ngự nghe khi ấy phán ra,

Lệnh truyền cởi trói cho mà Thạch Sanh

Liền mời bước lại đan đình

Truyền làm yến đãi Thạch Sanh bấy giờ

Tiệc đương yến ẩm say sưa,

Châu phê hạ chiếu bấy giờ sắc phong

  Ban cho hai chức Quận công,

Trừ yêu hai chức, thần thông hai quyền

 Gả nàng công chúa hợp duyên,

Phong làm Quốc tế cầm quyền Quốc gia

Chàng vâng bái tạ vua cha,

Tay cầm chiếu chỉ vào tòa một khi

Viện vương phần bảo vân vi:

“Tội Lý Thông ấy mặc thì Thạch Sanh.

Để người liệu định cho minh

Báo thù, giả oán sự tình bấy nay”.

Sanh nghe đặt gối tâu bày.

Rằng: “Xin rộng lượng vua nay xét cùng:

Nay chàng ăn ở khác lòng,

Máu tham quen giữ thói đồng dâm ô

Làm chi đứa dại ngoan ngu

Xin tha cho nó về tù bản hương”.

Vua rằng: “Sự ấy mặc chàng,

Giết, tha cho bõ lòng vàng thì thôi”

Sanh từ nghe phán mọi nhời,

Đòi tù họ Lý đến nơi đan đình

Sanh rằng: “Khéo thực là anh!

Tội giời phụ nghĩa bạc tình chẳng oan”.

Lý Thông thẹn mặt hổ han,

Cúi đầu chẳng dám kêu van một nhời

Viện vương mắng: “Lý Thông ơi!

Không Sanh, mày chết bỏ đời miếu sơn.

Làm sao phụ nghĩa, vong ân,

Tranh công rồi lại ra phần bạc đen!

Ấy là phạm tội một phen,

Công tìm công chúa mày bèn lại tranh

Ví chàng ăn ở hẹp tình

Tội ngươi đã đáng tan tành thịt xương.

Tha cho trở lại quê hương,

Cũng may mà có nhời chàng mới tha”.

Thông nghe bái tạ bước ra,

Quan quân sỉ hổ, người ta chê cười.

Mẹ con bị nhục, thương ôi!

Ngọc Hoàng nghị phán kim giai tức thời

Kíp sai ngũ bộ Thiên lôi

Đằng vân giá vũ đến nơi lạ dường.

Mẹ con về đến giữa đường.

Thiên lôi ngũ bộ đánh liền cả hai

Cho hay những kẻ phi loài

Người ta không giết thì giời chẳng tha […]

(Trích Truyện Thạch Sanh, in trong Tổng tập văn học Việt Nam, tập 10,

Trung tâm khoa học xã hội và Nhân văn Quốc gia, NXB Khoa học xã hội, 2000)

 Em hãy xác định thể loại của văn bản trên.

Tìm những từ ngữ miêu tả hành động của nhân vật Thạch Sanh. Qua đó, em hãy nhận xét về tính cách Thạch Sanh?

Theo em, những câu thơ in đậm là lời của ai? Việc đưa lời đối thoại vào văn bản đem lại hiệu quả nghệ thuật như thế nào?

Từ đoạn trích văn bản “Truyện Thạch Sanh” ở trên và liên hệ câu nói của Lục Vân Tiên trong “Truyện Lục Vân Tiên”: “Làm ơn há dễ trông người trả ơn”, em có nghĩ gì về việc sẵn sàng làm ơn và biết nói lời cảm ơn.

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng trong đoạn thơ sau:

Tiệc đương yến ẩm say sưa,

Châu phê hạ chiếu bấy giờ sắc phong

  Ban cho hai chức Quận công,

Trừ yêu hai chức, thần thông hai quyền

 Gả nàng công chúa hợp duyên,

Phong làm Quốc tế cầm quyền Quốc gia

Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật Thạch Sanh trong văn bản trên.

 Thạch Sanh có thể xét xử Lý Thông nhưng chàng không làm như vậy. Từ hành động đó của Thạch Sanh, em hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của lòng bao dung.