
Bài tập Tính tuổi của thiên thể, mẫu cổ vật lớp 12 (có lời giải)
30 câu hỏi
Số hạt nhân U đã bị phân rã bằng số hạt nhân Pb tạo thành:
\(\Delta {\rm{N}} = \frac{{{{\rm{m}}_{{\rm{Pb}}}}}}{{{{\rm{A}}_{{\rm{Pb}}}}}} \cdot {{\rm{N}}_{\rm{A}}} = \frac{{23,{{15.10}^{ - 3}}}}{{206}}.6,{02.10^{23}} = 6,{76.10^{19}}\)(hạt)
Số hạt nhân U còn lại là: \({\rm{N}} = \frac{{{{\rm{m}}_U}}}{{{{\rm{A}}_U}}} \cdot {{\rm{N}}_{\rm{A}}} = \frac{{46,{{97.10}^{ - 3}}}}{{238}}.6,{02.10^{23}} = 11,{9.10^{19}}\)(hạt)
Tại thời điểm hiện phát hiện: \[\frac{{\Delta {\rm{N}}}}{{\rm{N}}} = \frac{{{N_0}\left( {1 - {2^{ - \frac{{\rm{t}}}{{\rm{T}}}}}} \right)}}{{{N_0}{2^{ - \frac{{\rm{t}}}{{\rm{T}}}}}}} \Rightarrow {2^{\frac{{\rm{t}}}{{4,{{47.10}^9}}}}} - 1 = 0,568 \Rightarrow t = 2,{9.10^9}\] năm.
Cả hai có cùng lượng \(_6^{12}{\rm{C}}\) nên lượng \(_6^{14}{\rm{C}}\) ban đầu là như nhau.
Định luật phóng xạ: \({N_t} = {N_0} \cdot {2^{ - \frac{t}{T}}} \Rightarrow {2^{ - \frac{t}{T}}} = \frac{{{N_t}}}{{{N_0}}} = \frac{1}{3}\)\( \Rightarrow t = 9081,8\) năm
\[\frac{{{N_{con}}}}{{{N_{me}}}} = \left( {{e^{\frac{{\ln 2}}{T}t}} - 1} \right) \Rightarrow \frac{{6,{{239.10}^{18}}}}{{1,{{88.10}^{20}}}} = {e^{\frac{{\ln 2}}{{4,{{47.10}^9}}}t}} - 1 \Rightarrow t = 3,{3.10^8}\] (năm).
22%.
24%.
23%.
25%.
Đáp án đúng là C
\(\left\{ \begin{array}{l}{m_1} = {m_{10}}{e^{ - \frac{{\ln 2}}{{{T_1}}}t}}\\{m_2} = {m_{20}}{e^{ - \frac{{\ln 2}}{{{T_2}}}t}}\end{array} \right. \Rightarrow \frac{{{m_1}}}{{{m_2}}} = \frac{{{m_{10}}}}{{{m_{20}}}}{e^{t\ln 2\left( {\frac{1}{{{T_2}}} - \frac{1}{{{T_1}}}} \right)}} \Rightarrow \frac{{{m_{10}}}}{{{m_{20}}}} = \frac{{{m_1}}}{{{m_2}}}{e^{ - t\ln 2\left( {\frac{1}{{{T_2}}} - \frac{1}{{{T_1}}}} \right)}}\)
\( \Rightarrow \frac{{{m_{10}}}}{{{m_{20}}}} = \frac{{0,72}}{{99,28}}{e^{ - 4,5\ln 2\left( {\frac{1}{{4,46}} - \frac{1}{{0,704}}} \right)}} \approx 0,333 \Rightarrow \% {m_{10}} = \frac{{0,303}}{{1,303}} = 23\% .\)
3,3.108 năm.
6,3.109 năm.
3,5.107 năm.
2,5.106 năm.
Đáp án đúng là A
\[\frac{{{N_{con}}}}{{{N_{me}}}} = \left( {{e^{\frac{{\ln 2}}{T}t}} - 1} \right) \Rightarrow \frac{{6,{{239.10}^{18}}}}{{1,{{88.10}^{20}}}} = {e^{\frac{{\ln 2}}{{4,{{47.10}^9}}}t}} - 1 \Rightarrow t = 3,{3.10^8}\] (năm).
0,1 tỉ năm.
0,2 tỉ năm.
0,3 tỉ năm.
0,4 tỉ năm.
Đáp án đúng là B
\[\frac{{{m_{con}}}}{{{m_{me}}}} = \frac{{{A_{con}}}}{{{A_{me}}}}\left( {{e^{\frac{{\ln 2}}{T}}} - 1} \right) \Rightarrow \frac{1}{{37}} = \frac{{206}}{{238}}\left( {{e^{\frac{{\ln 2}}{{4,6}}}} - 1} \right) \Rightarrow t \approx 0,2\] (tỉ năm).
a) \(\frac{{\Delta N}}{{{N_0}}} = 1 - {2^{ - \frac{t}{T}}} = 0,75 \Rightarrow t = 2T = 2,{5.10^9}\) năm
Niên đại của mẫu đá là cách đây 2,50 tỉ năm.
b) \(\frac{N}{{{N_0}}} = {2^{ - \frac{t}{T}}} = 6,25\% \Rightarrow t = 4T = {10.10^9}\)
Sau 7,50.109 năm, kể từ hiện tại, lượng potassium \(_{19}^{40}\;{\rm{K}}\) còn lại trong mẫu đá bằng 6,25% lượng ban đầu.
\(\left\{ \begin{array}{l}238 = 206 + 4x + 0y\\92 = 82 + 2x - y\end{array} \right. \Rightarrow x = 8;\,y = 6\).
i. Gọi số hạt \(_{92}^{238}{\rm{U}}\) ban đầu là \({N_0}\), số hạt \(_{92}^{238}{\rm{U}}\) còn lại là \(N \Rightarrow \) số hạt \(_{92}^{238}{\rm{U}}\) bị phân rã cũng chính là số hạt \(_{82}^{206}\;{\rm{Pb}}\) được tạo thành là: \(\Delta N = {N_0} - N = {N_0}\left( {1 - {2^{ - \frac{t}{T}}}} \right)\)
Theo đề bài: \(\frac{{\Delta N}}{N} = \frac{1}{5} \Rightarrow \frac{{{N_0}\left( {1 - {2^{ - \frac{t}{T}}}} \right)}}{{{N_0}{2^{ - \frac{t}{T}}}}} = \frac{1}{5}\)\( \Rightarrow {2^{ - \frac{t}{T}}} = \frac{5}{6} \Rightarrow t = - T{\log _2}\left( {\frac{5}{6}} \right) = 1,{18.10^9}\) năm
Vậy niên đại của mẫu quặng là 1,18 tỉ năm.
ii. Mối liên hệ giữa khối lượng và số nguyên tử trong một mẫu chất là: \(m = \frac{N}{{{N_{\rm{A}}}}}A\)
Do đó, tỉ lệ khối lượng giữa \(_{82}^{206}\;{\rm{Pb}}\) và \(_{92}^{238}{\rm{U}}\) là: \(\frac{{{m_{{\rm{Pb}}}}}}{{{m_{\rm{U}}}}} = \frac{{206\frac{{{N_{{\rm{Pb}}}}}}{{{N_{\rm{A}}}}}}}{{238\frac{{{N_{\rm{U}}}}}{{{N_{\rm{A}}}}}}} = \frac{{206{N_{{\rm{Pb}}}}}}{{238{N_{\rm{U}}}}} = \frac{1}{5}\)
\( \Rightarrow \frac{{\Delta N}}{N} = \frac{{238}}{{5.206}} \Rightarrow \frac{{{N_0}\left( {1 - {2^{ - \frac{t}{T}}}} \right)}}{{{N_0}{2^{ - \frac{t}{T}}}}} = \frac{{238}}{{5.206}} = \frac{{119}}{{515}}\)
\( \Rightarrow {2^{ - \frac{t}{T}}} = \frac{{515}}{{634}} \Rightarrow t = - T{\log _2}\left( {\frac{{515}}{{634}}} \right) = 1,{34.10^9}\) năm.
Ta có \({\rm{H}} = {{\rm{H}}_0}{.2^{ - \frac{t}{T}}} \Rightarrow H = 1,5H{.2^{ - \frac{t}{{5600}}}} \Rightarrow t = 3276\) năm.
Vậy tuổi của tượng gỗ là 3276 năm.
a) \(N = \frac{H}{\lambda } = \frac{H}{{\frac{{\ln 2}}{T}}} = \frac{{0,231}}{{\frac{{\ln 2}}{{5730.365.86400}}}} = 6,{02.10^{10}}\) nguyên tử.
b) \(H = {H_0}{.2^{ - \frac{t}{T}}} \Rightarrow 0,121 = 0,{231.2^{ - \frac{t}{{5730}}}} \Rightarrow t \approx 5345\)năm.
Tuổi của mẫu gỗ lớn hơn \(5730\) năm.
Tuổi của mẫu gỗ nhỏ hơn \(11460\) năm.
Nếu coi tuổi mẫu gỗ bằng \(8000\) năm thì kết quả đo trên là phù hợp.
Sau thêm \(5730\) năm nữa, độ phóng xạ của mẫu gỗ còn \(18,75\% \) so với mẫu gỗ mới.
Đáp án: a) Đúng; b) Đúng; c) Đúng; d) Đúng.
Lời giải chi tiết:
a) Đúng. Vì \(37,5\% \) nhỏ hơn \(50\% \), nên mẫu gỗ đã trải qua hơn một chu kì bán rã.
b) Đúng. Vì \(37,5\% \) lớn hơn \(25\% \), nên mẫu gỗ chưa trải qua hai chu kì bán rã.
c) Đúng. Với \(t = 8000\) năm, ta có \(\frac{H}{{{H_0}}} = {\left( {\frac{1}{2}} \right)^{8000/5730}} \approx 0,38\), phù hợp với giá trị đo \(37,5\% \).
d) Đúng. Sau thêm một chu kì bán rã, độ phóng xạ giảm một nửa nên còn \(37,5\% :2 = 18,75\% \).
Thiên thạch đã tồn tại khoảng \(8,0 \times {10^8}\) năm.
Số hạt nhân chưa phân rã còn bằng \(\frac{1}{{16}}\) số hạt nhân ban đầu.
Có \(93,75\% \) số hạt nhân ban đầu đã phân rã.
Sau thêm \(2,0 \times {10^8}\) năm nữa, độ phóng xạ còn \(\frac{1}{{64}}\) giá trị ban đầu.
Đáp án: a) Đúng; b) Đúng; c) Đúng; d) Sai.
Lời giải chi tiết:
a) Đúng. Vì \(\frac{1}{{16}} = {\left( {\frac{1}{2}} \right)^4}\), thiên thạch đã trải qua \(4\) chu kì bán rã nên tuổi bằng \(8,0 \times {10^8}\) năm.
b) Đúng. Do \(H = \lambda N\), với cùng đồng vị thì độ phóng xạ và số hạt nhân còn lại giảm theo cùng tỉ lệ.
c) Đúng. Tỉ lệ hạt nhân đã phân rã là \(1 - \frac{1}{{16}} = \frac{{15}}{{16}} = 93,75\% \).
d) Sai. Sau thêm một chu kì bán rã, độ phóng xạ còn \(\frac{1}{{32}}\), không phải \(\frac{1}{{64}}\).
Mẫu B trẻ hơn mẫu A \(11460\) năm.
Tuổi của mẫu A bằng một phần ba tuổi của mẫu B.
Độ phóng xạ của mẫu A lớn gấp \(4\) lần mẫu B.
Nếu lấy mẫu B làm mốc thì sau \(5730\) năm nữa độ phóng xạ của mẫu B còn \(6,25\% \) so với mẫu gỗ mới.
Đáp án: a) Sai; b) Đúng; c) Đúng; d) Đúng.
Lời giải chi tiết:
a) Sai. Mẫu A có tuổi \(5730\) năm, mẫu B có tuổi \(17190\) năm nên chênh lệch \(11460\) năm.
b) Đúng. \(\frac{{5730}}{{17190}} = \frac{1}{3}\).
c) Đúng. \(\frac{{50\% }}{{12,5\% }} = 4\).
d) Đúng. Sau thêm một chu kì bán rã, độ phóng xạ giảm một nửa nên còn \(6,25\% \).
Sau \(5\) ngày, nguồn vẫn đủ điều kiện sử dụng.
Sau \(10\) ngày, nguồn vẫn đủ điều kiện sử dụng.
Sau \(15\) ngày, nguồn không còn đủ điều kiện sử dụng.
Thời điểm phải thay nguồn nằm trong khoảng từ ngày thứ \(8\) đến ngày thứ \(9\).
Đáp án: a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; d) Đúng.
Lời giải chi tiết:
a) Đúng. Sau \(5\) ngày, độ phóng xạ còn \(50\% \), lớn hơn \(30\% \).
b) Sai. Sau \(10\) ngày, độ phóng xạ còn \(25\% \), nhỏ hơn \(30\% \).
c) Đúng. Sau \(15\) ngày, độ phóng xạ còn \(12,5\% \), không đáp ứng yêu cầu.
d) Đúng. Từ \(0,30 = {\left( {\frac{1}{2}} \right)^{t/5}}\) suy ra \(t \approx 8,7\) ngày.
Tuổi của mẫu hóa thạch lớn hơn \(10000\) năm.
Tuổi của mẫu hóa thạch nhỏ hơn \(12000\) năm.
Nếu làm tròn đến nghìn năm thì có thể kết luận mẫu hóa thạch khoảng \(1100\) năm tuổi.
Nếu sau \(5730\) năm nữa mới tiến hành đo thì độ phóng xạ của mẫu còn khoảng \(14\% \) so với mẫu sinh vật sống.
Đáp án: a) Đúng; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng.
Lời giải chi tiết:
a) Đúng. Ta có \(0,28 = {\left( {\frac{1}{2}} \right)^{t/5730}}\), suy ra \(t \approx 10580\) năm.
b) Đúng. Giá trị \(10580\) năm nhỏ hơn \(12000\) năm.
c) Sai. Làm tròn đến nghìn năm được khoảng \(11000\) năm.
d) Đúng. Sau thêm một chu kì bán rã, độ phóng xạ giảm một nửa nên còn khoảng \(14\% \) so với mẫu sinh vật sống.
Tuổi của mẫu đá nhỏ hơn một chu kì bán rã.
Tuổi của mẫu đá xấp xỉ \(1,0 \times {10^9}\) năm.
Nếu sau thêm \(1,5 \times {10^9}\) năm thì độ phóng xạ của mẫu còn \(31,25\% \) giá trị ban đầu.
Độ phóng xạ của mẫu giảm \(37,5\% \) so với ban đầu.
Đáp án: a) Đúng; b) Đúng; c) Đúng; d) Đúng.
Lời giải chi tiết:
a) Đúng. Vì \(62,5\% \) lớn hơn \(50\% \), mẫu đá chưa trải qua một chu kì bán rã.
b) Đúng. Từ \(0,625 = {\left( {\frac{1}{2}} \right)^{t/T}}\) suy ra \(t \approx 1,02 \times {10^9}\) năm.
c) Đúng. Sau thêm một chu kì bán rã, độ phóng xạ giảm một nửa nên còn \(31,25\% \).
d) Đúng. Mức giảm là \(100\% - 62,5\% = 37,5\% \).
Độ phóng xạ của nguồn còn bằng \(\frac{1}{8}\) giá trị ban đầu.
Có \(87,5\% \) số hạt nhân ban đầu đã phân rã.
Muốn độ phóng xạ giảm còn \(\frac{1}{{16}}\) giá trị ban đầu thì cần thêm \(20\) năm nữa.
Sau \(100\) năm, độ phóng xạ còn \(\frac{1}{{64}}\) giá trị ban đầu.
Đáp án: a) Đúng; b) Đúng; c) Đúng; d) Sai.
Lời giải chi tiết:
a) Đúng. Sau \(60\) năm là \(3\) chu kì bán rã nên độ phóng xạ còn \({\left( {\frac{1}{2}} \right)^3} = \frac{1}{8}\).
b) Đúng. Tỉ lệ hạt nhân đã phân rã là \(1 - \frac{1}{8} = 87,5\% \).
c) Đúng. Sau thêm \(20\) năm là \(4\) chu kì bán rã nên độ phóng xạ còn \(\frac{1}{{16}}\).
d) Sai. Sau \(100\) năm là \(5\) chu kì bán rã nên độ phóng xạ còn \(\frac{1}{{32}}\), không phải \(\frac{1}{{64}}\).
Mẫu B già hơn mẫu A \(1500\) triệu năm.
Tuổi của mẫu B gấp \(4\) lần tuổi của mẫu A.
Độ phóng xạ của A lớn gấp 6 lần độ phóng xạ của B.
Nếu sau thêm \(500\) triệu năm thì độ phóng xạ của B còn \(31,25\% \) giá trị ban đầu.
Đáp án: a) Đúng; b) Đúng; c) Sai; d) Sai.
Lời giải chi tiết:
a) Đúng. Tuổi của A là \(500\) triệu năm, tuổi của B là \(2000\) triệu năm nên chênh lệch \(1500\) triệu năm.
b) Đúng. \(2000:500 = 4\).
c) Sai. \(\frac{{50\% }}{{6,25\% }} = 8\).
d) Sai. Sau thêm một chu kì bán rã, độ phóng xạ giảm còn một nửa, tức \(3,125\% \).
Tuổi của mẫu gỗ lớn hơn \(12000\) năm.
Tuổi của mẫu gỗ nhỏ hơn \(15000\) năm.
Nếu coi tuổi mẫu gỗ khoảng \(13300\) năm thì phù hợp với kết quả đo.
Sau thêm \(5730\) năm, độ phóng xạ của mẫu còn \(10\% \) so với mẫu gỗ mới.
Đáp án: a) Đúng; b) Đúng; c) Đúng; d) Đúng.
Lời giải chi tiết:
a) Đúng. Từ \(\frac{1}{5} = {\left( {\frac{1}{2}} \right)^{t/5730}}\) suy ra \(t \approx 13300\) năm.
b) Đúng. \(13300 < 15000\).
c) Đúng. Giá trị \(13300\) năm phù hợp với phép tính.
d) Đúng. Sau thêm một chu kì bán rã, độ phóng xạ giảm còn một nửa, tức từ \(20\% \)xuống \(10\% \).
Mẫu đá đã trải qua \(4\) chu kì bán rã.
Độ phóng xạ hiện tại còn \(\frac{1}{{16}}\) giá trị ban đầu.
Có \(93,75\% \) số hạt nhân ban đầu đã phân rã.
Sau thêm \(9,0 \times {10^8}\) năm nữa, độ phóng xạ của mẫu còn \(\frac{1}{{64}}\) giá trị ban đầu.
Đáp án: a) Đúng; b) Đúng; c) Đúng; d) Sai.
Lời giải chi tiết:
a) Đúng. \(\frac{{3,6 \times {{10}^9}}}{{9,0 \times {{10}^8}}} = 4\).
b) Đúng. Sau \(4\) chu kì bán rã, độ phóng xạ còn \({\left( {\frac{1}{2}} \right)^4} = \frac{1}{{16}}\).
c) Đúng. Tỉ lệ hạt nhân đã phân rã là \(1 - \frac{1}{{16}} = 93,75\% \).
d) Sai. Sau thêm một chu kì bán rã, độ phóng xạ còn \(\frac{1}{{32}}\), không phải \(\frac{1}{{64}}\).
Đáp án: \(11460\) năm.
Lời giải chi tiết:
Ta có \(\frac{H}{{{H_0}}} = 25\% = 0,25 = {\left( {\frac{1}{2}} \right)^2}\).
Vậy mẫu gỗ đã trải qua \(2\) chu kì bán rã.
Tuổi của ngôi mộ là \(t = 2 \times 5730 = 11460\;\) năm.
Đáp án: \(14270\;\) năm.
Lời giải chi tiết:
Ta có \(0,18 = {\left( {\frac{1}{2}} \right)^{t/5730}}\).
Suy ra \(t = 5730 \times \frac{{\ln 0,18}}{{\ln 0,5}} \approx 14270\) năm
Đáp án: \(17190\) năm.
Lời giải chi tiết:
Độ phóng xạ giảm \(8\) lần nên \(\frac{H}{{{H_0}}} = \frac{1}{8} = {\left( {\frac{1}{2}} \right)^3}\).
Mẫu đã trải qua \(3\) chu kì bán rã.
Tuổi của di chỉ là \(3 \times 5730 = 17190\) năm.
Đáp án: \(3,75\;\) tỉ năm.
Lời giải chi tiết:
Ta có \(12,5\% = \frac{1}{8} = {\left( {\frac{1}{2}} \right)^3}\).
Thiên thạch đã trải qua \(3\) chu kì bán rã.
Tuổi thiên thạch là \(3 \times 1,25 = 3,75\) tỉ năm.
Đáp án: \(1,69\,{\rm{GBq}}\).
Lời giải chi tiết:
Khoảng thời gian từ \(6\) giờ đến \(21\) giờ là \(15\) giờ.
Áp dụng công thức \(H = {H_0}{\left( {\frac{1}{2}} \right)^{t/T}}\).
Ta có \(H = 9,60{\left( {\frac{1}{2}} \right)^{15/6}} = 9,60{\left( {\frac{1}{2}} \right)^{2,5}} \approx 1,69\,{\rm{GBq}}\).
Đáp án: \(35,3\% \).
Lời giải chi tiết:
Ta có \(\frac{H}{{{H_0}}} = {\left( {\frac{1}{2}} \right)^{8600/5730}} \approx 0,353.\)
Suy ra độ phóng xạ còn khoảng \(35,3\% \;\) so với ban đầu.
Đáp án: \(69,7\;\) ngày.
Lời giải chi tiết:
Điều kiện thay nguồn là \(0,20 = {\left( {\frac{1}{2}} \right)^{t/30}}.\)
Suy ra \(t = 30 \times \frac{{\ln 0,20}}{{\ln 0,50}} \approx 69,7{\rm{\;}}\) ngày
Đáp án: \(1,25 \times {10^9}\) năm.
Lời giải chi tiết:
Ta có \(\frac{1}{{32}} = {\left( {\frac{1}{2}} \right)^5}.\)
Mẫu đá đã trải qua \(5\) chu kì bán rã.
Tuổi mẫu đá là \(t = 5 \times 2,50 \times {10^8} = 1,25 \times {10^9}\) năm
Đáp án: \(11460\;\) năm.
Lời giải chi tiết:
Mẫu A đã trải qua \(1\) chu kì bán rã nên có tuổi \(5730\;\) năm.
Mẫu B đã trải qua \(3\) chu kì bán rã nên có tuổi \(17190\;\) năm.
Độ chênh lệch tuổi là \(17190 - 5730 = 11460\) năm
Đáp án: \(3,125\% \).
Lời giải chi tiết:
Số chu kì bán rã đã trải qua là \(n = \frac{{4,50 \times {{10}^9}}}{{9,00 \times {{10}^8}}} = 5.\)
Do đó \(\frac{H}{{{H_0}}} = {\left( {\frac{1}{2}} \right)^5} = \frac{1}{{32}} = 0,03125.\)
Vậy độ phóng xạ hiện nay còn \(3,125\% \) so với ban đầu.
Bạn có thích hoạt động này không?
Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.














![[Năm 2022] Đề thi thử môn Vật lí THPT Quốc gia có lời giải - Đề số 21](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fvideo.vietjack.com%2Fupload%2Fimages%2Fvj-image%2Fimage-3izficdefgfoel0s9j8s-1786772791.jpg&w=3840&q=75)


![[Năm 2022] Đề thi thử môn Vật lí THPT Quốc gia có lời giải - Đề số 20](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fvideo.vietjack.com%2Fupload%2Fimages%2Fvj-image%2Fimage-emy0gtcksawvorajezvv-1786772460.jpg&w=3840&q=75)



