Bài tập Chứng minh bất đẳng thức lớp 9 (có lời giải)
Đề thi

Bài tập Chứng minh bất đẳng thức lớp 9 (có lời giải)

A
Admin
ToánLớp 985 lượt thi
20 câu hỏi
1.Tự luận
• 1 điểm

Không thực hiện phép tính, hãy so sánh:

a) 2023 + (−19) và 2024 + (−19);

b) \[\sqrt 2 \] + 2 và 4.

c) −3 + 2350 và −2 + 2350.

Xem đáp án

Hướng dẫn giải

a) Ta có: 2023 < 2024.

Cộng hai vế với −19 ta được 2023 + (−19) < 2024 + (−19).

b) Ta có: 4 = 2 + 2 > 2 + \[\sqrt 2 \] nên 4 > 2 + \[\sqrt 2 \].

c) Có −3 < −2 nên cộng hai vế với 2350 ta được −3 + 2350 < −2 + 2350.

2.Tự luận
• 1 điểm

Cho hai số a, b thỏa mãn a2 > b2 > 0. Chứng tỏ 5a2 > 4b2.

Xem đáp án

Hướng dẫn giải

Ta có: a2 > b2 nên 5a2 > 5b2.

Mà 5b2 > 4b2 nên 5a2 > 4b2.

3.Tự luận
• 1 điểm

Cho hai số m, n thỏa mãn 0 < m2m< n2. Chứng minh \[\frac{3}{2}\]m2 < 2n2

Xem đáp án

Hướng dẫn giải

Ta có: m2 < n2 nên nhân cả hai vế với 2 ta được 2m2 < 2n2

Mà 2m2 > \[\frac{3}{2}\]m2 nên \[\frac{3}{2}\]m2 < 2n2

4.Tự luận
• 1 điểm

Với mọi x, y, z chứng minh rằng x2 + y2 + z2 ≥ xy + yz + zx.

Xem đáp án

Hướng dẫn giải

Xét hiệu, ta có:

P = x2 + y2 + z2 − xy − yz − zx

2P = 2x2 + 2y2 + 2z2 − 2xy − 2yz − 2xz

2P = (x2 – 2xy + y2) + (y2 – 2yz + z2) + (z2 – 2zx + z2)

2P = (x – y)2 + (y – z)2 + (z – x)2 ≥ 0

Suy ra P ≥ 0 hay x2 + y2 + z2 – xy – yz – zx ≥ 0

Vậy x2 + y2 + z2 ≥ xy + yz + xz (đpcm).

5.Tự luận
• 1 điểm

Với mọi a, b chứng minh (a2 + b2)2 ≥ ab.(a + b)2.

Xem đáp án

Hướng dẫn giải

Xét hiệu (a2 + b2)2 – ab(a + b)2

= a4 + 2a2b2 + b4 – a3b – 2a2b2 – ab3

= a4 + b4 – a3b – ab3

= a3(a – b) + b3 (b – a)

= (a – b)(a3 – b3)

= (a – b)2(a2 + ab + b2) ≥ 0.

Do đó, (a2 + b2)2 – ab(a + b)2 ≥ 0.

Vậy (a2 + b2)2 ≥ ab.(a + b)2.

6.Tự luận
• 1 điểm

Với mọi a, b chứng minh a2 + b2 + 1 ≥ ab + a + b.

Xem đáp án

Hướng dẫn giải

Xét hiệu A = a2 + b2 + 1 – ab – a – b

2A = 2a2 + 2b2 + 2 – 2ab – 2a – 2b

2A = (a2 – 2ab + b2) + (a2 – 2a + 1) + (b2 – 2b + 1)

2A = (a – b)2 + (a – 1)2 + (b – 1)2 ≥ 0

Suy ra A ≥ 0 hay a2 + b2 + 1 – ab – a – b ≥ 0.

Vậy a2 + b2 + 1 ≥ ab + a + b (đpcm).

7.Tự luận
• 1 điểm

Cho a, b, c là các số thực dương tùy ý. Chứng minh rằng:

ab(a + b – 2c) + bc(b + c – 2a) + ca(c + a – 2b) ≥ 0

Xem đáp án

Hướng dẫn giải

Xét hiệu, ta có: ab(a + b – 2c) + bc(b + c – 2a) + ca(c + a – 2b)

= a2b + ab2 – 2abc + b2c + bc2 – 2abc + ac2 + a2c – 2abc

= a(b2 + c2 – 2bc) + b(c2 + a2 – 2ac) + c(a2 + b2 – 2ab)

= a(b – c)2 + b(c – a)2 + c(a – b)2 ≥ 0

Suy ra ab(a + b – 2c) + bc(b + c – 2a) + ca(c + a – 2b) ≥ 0 (đpcm).

8.Tự luận
• 1 điểm

Cho a, b, c là các số thực dương tùy ý. Chứng minh rằng:

\[\frac{{bc}}{a} + \frac{{ca}}{b} + \frac{{ab}}{c} \ge a + b + c\]

Xem đáp án

Hướng dẫn giải

Xét hiệu, ta có: A = \[\frac{{bc}}{a} + \frac{{ca}}{b} + \frac{{ab}}{c}\] − a – b – c

A = \[\frac{{{{\left( {bc} \right)}^2} + {{\left( {ca} \right)}^2} + {{\left( {ab} \right)}^2} - {a^2}bc - a{b^2}c - ab{c^2}}}{{abc}}\]

2A = \[\frac{{2{{\left( {bc} \right)}^2} + 2{{\left( {ca} \right)}^2} + 2{{\left( {ab} \right)}^2} - 2{a^2}bc - 2a{b^2}c - 2ab{c^2}}}{{abc}}\]

2A = \[\frac{{{{\left( {ab - bc} \right)}^2} + {{\left( {bc - ca} \right)}^2} + {{\left( {ca - ab} \right)}^2}}}{{abc}}\] ≥ 0 với a, b, c là các số thực dương.

Suy ra A ≥ 0 hay \[\frac{{bc}}{a} + \frac{{ca}}{b} + \frac{{ab}}{c}\] − a – b – c ≥ 0.

Vậy \[\frac{{bc}}{a} + \frac{{ca}}{b} + \frac{{ab}}{c} \ge a + b + c\].

9.Tự luận
• 1 điểm

Cho các số thực a, b không đồng thời bằng 0. Chứng minh rằng:

\[\frac{{2ab}}{{{a^2} + 4{b^2}}} + \frac{{{b^2}}}{{3{a^2} + 2{b^2}}} \le \frac{3}{5}\].

Xem đáp án

Hướng dẫn giải

Xét hiệu \[\frac{3}{5}\] − \[\frac{{2ab}}{{{a^2} + 4{b^2}}} - \frac{{{b^2}}}{{3{a^2} + 2{b^2}}}\]

= \[\frac{2}{5}\] − \[\frac{{2ab}}{{{a^2} + 4{b^2}}}\] + \[\frac{1}{5}\] − \[\frac{{{b^2}}}{{3{a^2} + 2{b^2}}}\]

= \[\frac{{2{a^2} - 10ab + 8{b^2}}}{{5\left( {{a^2} + 4{b^2}} \right)}}\] + \[\frac{{3{a^2} + 2{b^2} - 5{b^2}}}{{5\left( {3{a^2} + 2{b^2}} \right)}}\]

= \[\frac{{2\left( {a - b} \right)\left( {a - 4b} \right)}}{{5\left( {{a^2} + 4{b^2}} \right)}}\]+ \[\frac{{3\left( {a - b} \right)\left( {a + b} \right)}}{{5\left( {3{a^2} + 2{b^2}} \right)}}\]

= \[\frac{{2\left( {a - b} \right)\left( {a - 4b} \right)\left( {3{a^2} + 2{b^2}} \right) + 3\left( {a - b} \right)\left( {a + b} \right)\left( {{a^2} + 4{b^2}} \right)}}{{5\left( {{a^2} + 4{b^2}} \right)\left( {3{a^2} + 2{b^2}} \right)}}\]

= \[\frac{{\left( {a - b} \right)\left[ {2\left( {a - 4b} \right)\left( {3{a^2} + 2{b^2}} \right) + 3\left( {a + b} \right)\left( {{a^2} + 4{b^2}} \right)} \right]}}{{5\left( {{a^2} + 4{b^2}} \right)\left( {3{a^2} + 2{b^2}} \right)}}\]

= \[\frac{{\left( {a - b} \right)\left[ {2\left( {a - 4b} \right)\left( {3{a^2} + 2{b^2}} \right) + 3\left( {a + b} \right)\left( {{a^2} + 4{b^2}} \right)} \right]}}{{5\left( {{a^2} + 4{b^2}} \right)\left( {3{a^2} + 2{b^2}} \right)}}\]

= \[\frac{{\left( {a - b} \right)\left[ {9{a^3} - 21{a^2}b + 16a{b^2} - 4{b^3}} \right]}}{{5\left( {{a^2} + 4{b^2}} \right)\left( {3{a^2} + 2{b^2}} \right)}}\]

= \[\frac{{{{\left( {a - b} \right)}^2}{{\left( {3a - 2b} \right)}^2}}}{{5\left( {{a^2} + 4{b^2}} \right)\left( {3{a^2} + 2{b^2}} \right)}}\] ≥ 0.

Do đó \[\frac{3}{5}\] − \[\frac{{2ab}}{{{a^2} + 4{b^2}}} - \frac{{{b^2}}}{{3{a^2} + 2{b^2}}}\] ≥ 0.

Dấu “=” xảy ra khi a = b hoặc 3a = 2b.

Vậy \[\frac{{2ab}}{{{a^2} + 4{b^2}}} + \frac{{{b^2}}}{{3{a^2} + 2{b^2}}} \le \frac{3}{5}\] (đpcm).

2048.vn

Học thông minh hơn mỗi ngày

Xem toàn bộ 20 câu hỏi và nhiều hơn nữa với tài khoản miễn phí

Tạo đề thi
Tổ chức kiểm tra
Báo cáo chấm điểm tự động
Bạn đã có tài khoản?
10.Tự luận
• 1 điểm

Với các số thực không âm a, b. Chứng minh bất đẳng thức sau:

\[\frac{1}{{{a^2} + 1}} + \frac{1}{{{b^2} + 1}} \ge \frac{2}{{1 + ab}}\] với a,b ≥ 1.

Xem đáp án

Hướng dẫn giải

Xét hiệu của bất đẳng thức, ta có:

\[\frac{1}{{{a^2} + 1}} + \frac{1}{{{b^2} + 1}} - \frac{2}{{1 + ab}}\]

= \[\frac{1}{{{a^2} + 1}} - \frac{1}{{1 + ab}} + \frac{1}{{{b^2} + 1}} - \frac{1}{{1 + ab}}\]

= \[\frac{{{{\left( {a - b} \right)}^2}\left( {ab - 1} \right)}}{{\left( {{a^2} + 1} \right)\left( {{b^2} + 1} \right)\left( {ab + 1} \right)}} \ge 0\]

Suy ra \[\frac{1}{{{a^2} + 1}} + \frac{1}{{{b^2} + 1}} - \frac{2}{{1 + ab}}\] ≥ 0 .

\[\frac{1}{{{a^2} + 1}} + \frac{1}{{{b^2} + 1}} \ge \frac{2}{{1 + ab}}\] với a,b ≥ 1.

11.Đúng sai
• 1 điểm

Cho hai biểu thức M = 4(x3 + y3) và N = (x + y)3 với x, y là hai số dương. Khi đó:

a

x + y > 0.

ĐúngSai
b

N = x3 + 3x2y + 3xy2 + y3.

ĐúngSai
c

M – N = (x – y)2(x + y).

ĐúngSai
d

M ≥ N.

ĐúngSai
Xem đáp án

Hướng dẫn giải

Đáp án đúng là: a) Đúng.         b) Đúng.    c) Sai.             d) Đúng.

a) Đúng.

Vì x, y là hai số dương nên x + y > 0.

b) Đúng

Ta có: N = (x + y)3 = x3 + 3x2y + 3xy2 + y3.

c) Sai.

M – N = 4(x3 + y3 ) – x3 − 3x2y − 3xy2 − y3

           = 3x3 – 3x2y – 3xy2 + 3y3

           = 3x2(x – y) – 3y2 (x – y)

           = 3(x − y)(x2 – y2)

          = 3(x − y)2(x + y).

d) Đúng.

Vì x, y là hai số dương nên 3(x – y)2(x + y) ≥ 0 hay M – N ≥ 0.

Suy ra M ≥ N.

12.Đúng sai
• 1 điểm
Cho a ≥ b > 0 và \[S = \frac{1}{a} + \frac{1}{b} - \frac{4}{{a + b}}\]. Khi đó:
a

a + b > 0.

ĐúngSai
b

ab ≥ 0.

ĐúngSai
c

\[S = \frac{{{{\left( {a - b} \right)}^2}}}{{ab\left( {a + b} \right)}}\].

ĐúngSai
d

\[\frac{1}{a} + \frac{1}{b} \le \frac{4}{{a + b}}\].

ĐúngSai
Xem đáp án

Hướng dẫn giải

Đáp án đúng là: a) Đúng.     b) Sai.        c) Đúng.             d) Sai.

a) Đúng.

Vì a ≥ b > 0 nên a + b > 0.

b) Sai.

Vì a ≥ b > 0 nên a.b > 0.

c) Đúng.

Ta có: \[S = \frac{1}{a} + \frac{1}{b} - \frac{4}{{a + b}}\]

            \[ = \frac{{b\left( {a + b} \right) + a\left( {a + b} \right) - 4ab}}{{ab\left( {a + b} \right)}}\]

            \[ = \frac{{ba + {b^2} + {a^2} + ab - 4ab}}{{ab\left( {a + b} \right)}}\]

            \[ = \frac{{{b^2} + {a^2} - 2ab}}{{ab\left( {a + b} \right)}}\]

            \[ = \frac{{{{\left( {a - b} \right)}^2}}}{{ab\left( {a + b} \right)}}\].

d) Sai.

Nhận thấy \[S = \frac{{{{\left( {a - b} \right)}^2}}}{{ab\left( {a + b} \right)}} \ge 0\] với mọi a ≥ b > 0 .

Do đó, \[\frac{1}{a} + \frac{1}{b} - \frac{4}{{a + b}} \ge 0\] nên \[\frac{1}{a} + \frac{1}{b} \ge \frac{4}{{a + b}}\].

13.Đúng sai
• 1 điểm

Cho hai biểu thức A = a2 và B = ab – b2 với a, b bất kì. Khi đó:

a

A > 0 với mọi a.

ĐúngSai
b

B ≥ 0 với mọi a, b.

ĐúngSai
c

A – B = \[{\left( {a - \frac{b}{2}} \right)^2} + \frac{{3{b^2}}}{4}\].

ĐúngSai
d

A > B.

ĐúngSai
Xem đáp án

Hướng dẫn giải

Đáp án đúng là: a) Sai.         b) Sai.        c) Đúng.             d) Sai.

a) Sai.

Vì A = a2 ≥ 0 với mọi a.

b) Sai.

Có B = ab – b2 = b(a – b).

Do với a, b bất kì, nên chưa thể đánh giá được B.

c) Đúng.

A – B = a2 – ab + b2 = \[{a^2} - 2.\frac{1}{2}ab + \frac{{{b^2}}}{4} + \frac{{3{b^2}}}{4} = {\left( {a - \frac{b}{2}} \right)^2} + \frac{{3{b^2}}}{4}\]

d) Sai.

Vì A – B = \[{\left( {a - \frac{b}{2}} \right)^2} + \frac{{3{b^2}}}{4} \ge 0\] với mọi a, b nên A – B ≥ 0 suy ra A ≥ B.

14.Đúng sai
• 1 điểm
Cho biết a > b. Khi đó:
a

a – b > 0.

ĐúngSai
b

a – 1 < b – 1.

ĐúngSai
c

a3 + a2b – (b3 + ab2) = (a – b)(a + b)2.

ĐúngSai
d

a3 + a2b ≤ b3 + ab2.

ĐúngSai
Xem đáp án

Hướng dẫn giải

Đáp án đúng là: a) Đúng.        b) Sai.        c) Đúng.         d) Sai.

a) Đúng.

Với a > b nên a – b > 0. Do đó, ý i) đúng

b) Sai.

Với a > b, cộng hai vế với −1 được a – 1 > b – 1.

c) Đúng.

Xét hiệu: a3 + a2b – (b3 + ab2) − (a – b)(a + b)2

             = a3 + a2b – b3 – ab2 – a3 – a2b + ab2 + b3

             = 0.

Do đó, a3 + a2b – (b3 + ab2) = (a – b)(a + b)2.

d) Sai.

Xét hiệu a3 + a2b − b3 − ab2 = (a – b)(a2 + ab + b2) + ab(a – b)

                                              = (a – b)(a2 + 2ab + b2)

                                              = (a – b)(a + b)2 > 0 với mọi a > b.

15.Đúng sai
• 1 điểm
Cho hai biểu thức M = x + y và N = \[\frac{1}{x} + \frac{1}{y}\] với x, y là hai số dương. Khi đó:
a

xy ≥ 0.

ĐúngSai
b

M.N = \[\frac{x}{y} + \frac{y}{x} + 2\].

ĐúngSai
c

M.N ≥ 2.

ĐúngSai
d

Biểu thức M.N đạt giá trị nhỏ nhất khi x = y.

ĐúngSai
Xem đáp án

Hướng dẫn giải

Đáp án đúng là: a) Sai.            b) Đúng.        c) Sai.         d) Đúng.

a) Sai.

Vì x, y là hai số dương nên xy > 0.

b) Đúng.

Ta có: M.N = \[\left( {x + y} \right)\left( {\frac{1}{x} + \frac{1}{y}} \right) = \frac{x}{y} + \frac{y}{x} + 2\].

c) Sai.

Ta có: \[M.N = \frac{x}{y} + \frac{y}{x} + 2\].

Vì x, y là các số dương nên áp dụng bất đẳng thức Cauchy được:

\[M.N = \frac{x}{y} + \frac{y}{x} + 2 \ge 2\sqrt {\frac{x}{y} \cdot \frac{y}{x}} + 2 = 4\].

Vậy M.N ≥ 4.

d) Đúng.

Biểu thức M.N đạt giá trị nhỏ nhất bằng 4 khi \[\frac{x}{y} = \frac{y}{x}\] hay x = y.

16.Tự luận
• 1 điểm

Với mọi x, y > 0, xét các khẳng định sau:

i) \[\left( {x + y} \right)\left( {\frac{1}{x} + \frac{1}{y}} \right) \ge 4\].        ii) x2 + y3 ≤ 0.                                             iii) \[\left( {x + y} \right)\left( {\frac{1}{x} + \frac{1}{y}} \right) < 4\].

Hỏi có bao nhiêu khẳng định đúng trong các khẳng định trên?

Xem đáp án

Hướng dẫn giải

Đáp án: 1

a) Ta có:

\[\left( {x + y} \right)\left( {\frac{1}{x} + \frac{1}{y}} \right) = 1 + \frac{x}{y} + \frac{y}{x} + 1 = 2 + \frac{x}{y} + \frac{y}{x}\].

Áp dụng bất đẳng thức Cauchy với hai số x, y dương có: \[\frac{x}{y} + \frac{y}{x} \ge 2\sqrt {\frac{x}{y} \cdot \frac{y}{x}} = 2\]

Do đó, \[\left( {x + y} \right)\left( {\frac{1}{x} + \frac{1}{y}} \right) \ge 4\].

Dấu “=” xảy ra khi x = y.

b) Vì, x, y > 0 nên x2 + y3 > 0.

Do đó, khẳng định này sai.

Vậy có khẳng định a) là đúng.

17.Tự luận
• 1 điểm

Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức A = −9x2 + 24x – 18.

Xem đáp án

Hướng dẫn giải

Đáp án: −2

Ta có: A = −9x2 + 24x – 18

               = −(9x2 – 24x + 18)

            = −(9x2 – 24x + 16 + 2)

            = −(3x – 4)2 – 2.

Nhận thấy −(3x – 4)2 ≤ 0 với mọi x

                 −(3x – 4)2 – 2 ≤ −2

                            A ≤ 2.

 Vậy giá trị lớn nhất của A = −2 khi x = \[\frac{4}{3}.\]

18.Tự luận
• 1 điểm
Tìm giá trị của x để biểu thức A = 4x – x2 – 1 đạt giá trị lớn nhất.
Xem đáp án

Hướng dẫn giải

Đáp án: 2

Ta có: A = 4x – x2 – 1

               = −x2 + 4x – 4 + 3

               = −(x – 2)2 + 3

Ta có: −(x – 2)2 ≤ 0 với mọi x

            −(x – 2)2 + 3 ≤ 3

                             A ≤ 3

Vậy giá trị lớn nhất của A = 3 khi x = 2.

19.Tự luận
• 1 điểm

Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức A = 2x2 + 2xy – 6x + y2 + 21.

Xem đáp án

Hướng dẫn giải

Đáp án: 12

Ta có: A = 2x2 + 2xy – 6x + y2 + 21

               = x2 – 6x + 9 + x2 + 2xy + y2 + 12

              = (x – 3)2 + (x + y)2 + 12

Nhận thấy (x – 3)2 + (x + y)2 ≥ 0 với mọi x, y

                 (x – 3)2 + (x + y)2 + 12 ≥ 12

                   A ≥ 12

Vậy giá trị nhỏ nhất của A = 12 khi x = 3, y = −3.

20.Tự luận
• 1 điểm
Biểu thức A = 4 – 16x2 – 8x đạt giá trị lớn nhất khi giá trị bằng bao nhiêu?
Xem đáp án

Hướng dẫn giải

Đáp án: −3

Ta có: A = 4 – 16x2 – 8x

               = −16x2 – 8x – 4

               = −(16x2 + 8x + 1) – 3

               = −(4x + 1)2 – 3

Nhận thấy −(4x + 1)2 – 3 ≤ −3 hay A ≤ −3

Do đó, giá trị lớn nhất của A = −3 khi x = \[ - \frac{1}{4}\].

Bạn có thích hoạt động này không?

Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.

Khám phá các nguồn tài nguyên miễn phí, phù hợp với tiêu chuẩn trong vài giây

Gợi ý cho bạn

Xem tất cả

Học liệu phổ biến Lớp 9

Xem tất cả

Học liệu phổ biến Toán

Xem tất cả