30 Đề thi thử THPTQG môn Sinh Học chuẩn cấu trúc có lời giải chi tiết (Đề số 25)

Chọn đáp án C

Sau 5 lần nhân đôi sẽ tạo ra được các phân tử ADN con là: 2⁵ = 32

Sau n quá trình nhân đôi luôn còn 2 mạch ADN cũ làm mạch gốc (phân tử ADN ở vùng nhân chứa N₁₅)

Chọn đáp án A

Xét các phát biểu của đề bài:

Phát biểu 2, 3 đúng

Phát biểu 1 sai vì mỗi bộ ba chỉ mã hóa cho 1 loại axit amin.

Phát biểu 4 sai vì phân tử tARN và rARN đều có cấu trúc mạch đơn, cuộn xoắn lại thành hình lá dâu xẻ 3 thùy.

Phát biểu 5 sai vì liên kết bổ sung A - U, G - X ngoài có trong cấu trúc của tARN và rARN thì còn có trong cơ chế di truyền, ở quá trình phiên mã và dịch mã.

→Có 2 phát biểu đúng → Đáp án A.

Chọn đáp án C

 Quy ước gen:

A_B_ :hoa đỏ

A_bb : hoa vàng

aaB_ và aabb: hoa trắng.

Cây hoa đỏ (P) tự thụ phấn (A_B_ x A_B_), E1 gồm 3 loại kiểu hình:

- Để có kiểu hình hoa vàng F1 phải có bb → P: Bbx Bb.

- Để có kiểu hình hoa trắng F1 phải có aa → P: Aa x Aa.

→ Cây hoa đỏ (P) phải dị hợp 2 cặp AaBb.

(P):AaBb x AaBb

F₁:

4 AaBb; 2 AaBB; 2 AABb; 1 AABB :9 hoa đỏ

2 Aabb; 1 AAbb :3 hoa vàng

2 aaBb; 1 aaBB; 1 aabb :4 hoa trắng.

Xét các kết luận của đề bài:

- Kết luận 1 đúng vì cây hoa trắng có kiểu gen dị hợp tử ở F₁ có kiểu gen aaBb chiếm tỉ lệ = 12,5%.

- Kết luận 2 đúng vì cây hoa trắng có kiểu gen đồng hợp tử có kiểu gen aaBB + aabb = 1/16 + 1/16 = 2/16 = 12,5%.

- Kết luận 3 đúng vì F₁ có 3 loại kiểu gen quy định kiểu hình hoa trắng là aaBb; aaBB; aabb.

- Kết luận 4 sai vì trong các cây hoa trắng ở F₁ (2/4 aaBb, 1/4 aaBB, 1/4 aabb), cây hoa trắng đồng hợp tử chiếm tỉ lệ:

[1/4+1/4]/[2/4 +1/4 +1/4] = 1/2 = 50%

Vậy có 3 kết luận đúng.

Chọn đáp án D

Hai con đường thoát hơi nước: qua khí khổng và qua cutin.

Chọn đáp án B

Chọn đáp án D

 - Sự khôi phục kích thước quần thể chủ yếu phụ thuộc vào tốc độ sinh sản của các cá thể trong quần thể. Do vậy, ở những loài mà tốc độ sinh sản nhanh, vòng đời ngắn thì quần thể tăng trưởng theo tiềm năng sinh học nên có tốc độ khôi phục số lượng cá thể nhanh nhất.

- Trong 4 quần thể trên thì quần thể ốc bươu vàng có tốc độ sinh sản nhanh nên tốc độ khôi phục số lượng nhanh nhất.

Chọn đáp án A

Nước được vận chuyển qua lớp tế bào sống của rễ và lá, nhờ sự tăng dần áp suất thẩm thấu từ tế bào lông hút đến lớp tế bào sát bó mạch gỗ rễ và từ lớp tế bào sát bó mạch gỗ của gân lá, đến tế bào gần khí khổng.

Chọn đáp án D

Một gen có chiều dài 2550 A^o→ Số nucleotit của gen là: N =2L/3,4 =1500 nucleotit

A =20% = 300 Nu, G =X= 1500/2 -300 =450

Số liên kết hidro của gen ban đầu là: 2A +3G = 2.300 + 3.450 = 1950

Sau đột biến, số liên kết hiđrô của gen là 1953 nhưng chiều dài của gen không bị thay đổi.

→ Số liên kết hidro của gen sau đột biến tăng thêm 3 liên kết hidro, nhưng tổng số nucleotit không đổi

→ Đột biến thay 3 cặp A - T bằng 3 cặp G - X.

Chọn đáp án A

Chọn đáp án A

Giả sử trong quá trình giảm phân của cơ thể đực, có 20% số tế bào xảy ra hiện tượng cặp nhiễm sắc thể mang cặp gen Aa không phân li trong giảm phân II thì:

- 20% Aa giảm phân không bình thường cho 5%AA, 5%aa, 10% giao tử O

- 80% Aa giảm phân bình thường cho 40%A, 40%a

Cơ thể cái giảm phân bình thường cho giao tử 1/2A,1/2a

Tỉ lệ hợp tử lệch bội (thể ba và thể 1) được tạo ra ở F₁ là: 20%(giao tử không bình thưởng). 1/2A + 20% (giao tử không bình thường). 1/2a = 20%

Tỉ lệ hợp tử AAa = 5%AA. 1/2a = 2,5% Nếu sự kết hợp giữa các loại đực và cái trong thụ tinh là ngẫu nhiên, theo lí thuyết trong tổng số các hợp tử lệch bội được tạo ra ở thế hệ F₁, hợp tử có kiểu gen AAa chiếm tỉ lệ: 2,5% : 20% = 12,5%

Chọn đáp án B

Chọn đáp án A

Dạ tổ ong góp phần đưa thức ăn lên miệng để nhai lại.

Chọn đáp án D

Để đời con xuất hiện tỉ lệ kiểu hình ở đời con 11 quả đỏ : 1 quả vàng thì ta thấy: Cây quả vàng ở đời con chiếm tỉ lệ 1/12 = 1/6 giao tử lặn. 1/2giao tử lặn

→ Phép lai 2, 3 thỏa mãn.

Phép lai 1 cho tỉ lệ cây hoa vàng 1/6 x 1/6 =1/36

Phép lai 4 cho tỉ lệ cây hoa vàng 1/2 x 1/2 =1/4

Phép lai 5 cho 100% hoa đỏ

Phép lai 6 cho tỉ lệ cây hoa vàng 1/2 x 1/2 =1/4

Chọn đáp án B

- Răng cửa sắc nhọn → lấy thịt ra khỏi xương.

- Răng nanh nhọn và dài → cắn và giữ mồi cho chặt.

- Răng trước hàm và răng ăn thịt lớn, cắn thịt thành các mảnh nhỏ để đễ nuốt.

- Răng hàm có kích thước nhỏ, ít được sử dụng

Chọn đáp án D

- Trong tạo giống bằng công nghệ tế bào, phương pháp nhân bản vô tính, phương pháp này đặc biệt có ý nghĩa trong việc nhân bản động vật biến đổi gen.

- Cừu nhân bản được tạo ra qua sự kết hợp của tế bào chất của tế bào trứng và nhân của tế bào tuyến vú. Hợp tử được đưa vào cơ thể của con cừu thứ 3 cho mang thai và sinh ra con bình thường. Vì vậy:

+ Cừu sinh ra có kiểu gen trong nhân giống với cá thể cho nhân, các tính trạng do nhân quy định sẽ giống cá thể cho nhân và các tính trạng do gen trong tế bào chất quy định lại giống với cừu cho tế bào trứng.

+ Tuổi thọ của cừu nhân bản thường thấp hơn so với cừu sinh ra bằng phương pháp tự nhiên

Vậy có 1 ý không đúng là 1.

Chọn đáp án D

Cơ thể cái giảm phân bình thường cho giao tử 1/2A :1/2a

Sự kết hợp ngẫu nhiên giữa các loại giao tử đực và cái trong thụ tinh đã tạo được các cây hoa trắng (aa) ở thế hệ F₁: chiếm tỉ lệ 30% aa = 1/2a . 60%a

→ Cơ thể đực cho giao tử 60%a, A = 1 - 60% = 40%.

Cây hoa đỏ ở thế hệ con chiếm tỉ lệ: 1 - 30% = 70%

Cây hoa đỏ đồng hợp sinh ra chiếm tỉ lệ: 40%A . 1/2A = 20%

Tính theo lí thuyết, trong tổng số các cây hoa đỏ ở thế hệ F₁, cây có kiểu gen đồng hợp trội chiếm tỉ lệ: 20% : 70% = 2/7

Chọn đáp án B

Các thông tin 1, 2, 4 có thể được sử dụng làm căn cứ để giải thích nguyên nhân của các bệnh di truyền ở người.

(3) sai vì khi gen bị đột biến làm thay đổi axit amin này bằng một axit amin khác nhưng không làm thay đổi chức năng của prôtêin thì protein sau đột biến và protein ban đầu không khác nhau. Do đó không gây bệnh di truyền.

Chọn đáp án D

D sai vì Homo habilis được tìm thấy ở kỉ Đệ Tứ

Chọn đáp án A

Khi hình thành nòi khác khu vực có sự trao đổi vốn gen giữa các nòi địa lí → không cách li sinh sản → chưa hình thành được loài mới.

B sai, đơn vị của tiến hóa là quần thể

C sai, kể cả khi điều kiện môi trường không thay đổi thì quần thể sinh vật vẫn chịu tác động của CLTN

D sai hình thành loài mới và hình thành các đặc điểm thích nghỉ có mối liên hệ chặt chẽ với nhau.

Chọn đáp án B

1 cho số loại kiểu hình là 4 x 2 = 8

2 cho số loại kiểu hình là 2 x 1 =2

3 cho số loại kiểu hình là 4x 1 = 4

4 cho số loại kiểu hình là 2 x 2 = 4

5 cho số loại kiểu hình là 4 x 2 = 8

6 cho số loại kiểu hình là 3 x 2 = 6

Vậy có 2 phép lai cho nhiều lớp kiểu hình nhất là 1 và 5

Chọn đáp án B

Vận tốc máu trong hệ mạch phụ thuộc vào tiết điện mạch và chênh lệch huyết áp giữa các đoạn mạch:

Tiết diện nhỏ và chênh lệch huyết áp lớn, máu chảy nhanh (và ngược lại).

Vận tốc máu biến thiên trong hệ mạch như sau: vận tốc lớn nhất ở động mạch chủ, rồi giảm dần ở các động mạch nhỏ, tiểu động mạch và chậm nhất ở mao mạch; sau đó lại tăng dần ở các tiểu tĩnh mạch về các tĩnh mạch nhỏ và tĩnh mạch chủ.

Chọn đáp án A

Phương án B đúng, giao phối không ngẫu nhiên có thể không làm thay đổi thành phần kiểu gen của một quần thể trong trường hợp quần thể chỉ bao gồm những dòng thuần, ví dụ như những loài tự thụ phấn trong tự nhiên.

Phương án C, D đúng.

Phương án A sai vì GP không làm thay đổi tần số.

Phương án phù hợp là A.

Chọn đáp án C

Các phương án A, B, D đúng.

Phương án C sai vì các nhân tố sinh thái tác động theo kiểu tổng hợp, tức là có thể cùng chiều hoặc ngược chiều, khác với kiểu cộng gộp là cùng chiều

Chọn đáp án C

Quy ước: Aa râu xôm ở đực và không râu xôm ở cái.

P: AA x aa

F₁: 1 đực Aa: 1 cái Aa

KH: 1 đực râu xồm : 1 cái không râu xồm.

F₂: 1AA: 2Aa: laa.

KH: đực có 1AA :2Aa : laa ® 3 râu xồm : 1 không râu xồm.

Cái có 1AA : 2Aa : laa ® 1 râu xồm : 3 không râu xồm

® con đực râu xồm ở F₂ có 1AA : 2Aa;

Con cái không râu xồm ở F₂ có 2Aa : laa.

® (1AA:2Aa) x (2Aa:laa) = (2A: 1a) (1A:2a)

®2AA:5Aa: 2aa.

®dê cái có 2/18 AA: 5/18 Aa: 2/18 aa 

®dê cái không râu xôm = 5/18 Aa + 2/18 aa = 7/18.

STUDY TIP

P thuần chủng, F₁ và F₂ đều có tỉ lệ 1:1 nhưng F₁ phân li không đều ở 2 giới ® đây là dấu hiệu đặc trưng của di truyền tính trạng chịu ảnh hưởng của giới tính

Chọn đáp án D

1. sai vì sự nhân đôi ADN mới là cơ sở của nhân đôi NST

2. sai vì nếu 2 locut không thuộc đoạn trao đổi đó thì cũng có hoán vị xảy ra.

3. sai vì luôn chỉ có 1 NST X hoạt động trong tb nên mang 1 hay 2 NST X chứa gen bệnh thì cũng bị như nhau.

4. sai vì hoán vị gen là giữa cặp NST tương đồng, còn chuyển đoạn là giữa cặp NST không tương đồng hoặc trên cùng 1 NST.

Chọn đáp án D

(1)sai, có tối đa 7 chuỗi

(2)đúng, A’’B’’E’’H, A’’C’’F’’E’’H, A’’C’’D’’F’’E’’H’’, A’’D’’F’’E’’H

(3)sai, loài D và loài C tham gia vào chuỗi thức ăn với số lần như nhau

sai, vì E còn loài F làm thức ăn

sai, loài H với chuỗi A"C"D"F"E"H

đúng, loài E, F và D

Chọn đáp án A

Thể đa bội lẻ là bộ NST tăng lên 1 số nguyên (lẻ) lần của n. Ví dụ: n, 5n, 7n...

Thể đa bội lẻ hầu như không có khả năng sinh sản hữu tính bình thường do khi giảm phân sẽ tạo ra các giao tử n, 2n. Trong đó các giao tử 2n hầu như không có sức sống.

B sai vì có hàm lượng ADN nhiều gấp hai lần so với thể lưỡng bội là đặc điểm của thể tứ bội chứ không phải đa bội lẻ.

C sai vì có tế bào mang bộ nhiễm sắc thể 2n +1 là đặc điểm của thể ba nhiễm chứ không phải đa bội lẻ.

Chọn đáp án B

Cho cây hoa đỏ, quả tròn thuần chủng giao phấn với cây hoa vàng, quả bầu dục thuần chủng (P), thu được F₁: gồm 100% cây hoa đỏ, quả tròn → Hoa đỏ, quả tròn là các tính trạng trội.

Quy ước: A: hoa đỏ, a: hoa vàng, B: quả tròn, b: quả bầu dục.

F₁ x F₁ → F₂ có 4 loại kiểu hình, trong đó hoa đỏ, bầu dục (A-bb) chiếm tỉ lệ 9%

→ Tỉ lệ cây quả vàng, bầu dục (aabb) = 25% - 9% = 16%

16%aabb = 40%ab . 40%ab hoặc

16%aabb = 32%ab . 50%ab

16%aabb = 40%ab . 40%ab

→ Hoán vị gen xảy ra ở cả 2 bên bố và mẹ

Giao tử ab = 40% > 25% → Đây là giao tử liên kết, F₁ có kiểu gen đị hợp tử đều: AB/ab, f hoán vị = 100% - 2.40% = 20%.

16%aabb = 32%ab . 50%ab → Hoán vị gen xảy ra ở 1 bên, 1 bên liên kết hoàn toàn. ab = 32% > 25%

 → Đây là giao tử liên kết, hoán vị gen xảy ra với tần số: 100% - 2.32 = 36%

Xét các phát biểu của đề bài:

1. sai vì trong trường hợp 16%aabb = 32%ab . 50%ab thì Fa chỉ có 7 kiểu gen.

2. sai vì F₂ có 5 kiểu gen quy định kiểu hình hoa đỏ, quả tròn là: AB/AB; AB/aB, AB/Ab, AB/ab, Ab/aB.

3. đúng.

4. đúng trong trường hợp 16%aabb = 32%ab . 50%ab.

Vậy có 2 kết luận đúng

Chọn đáp án B

Chọn đáp án B

Gen thứ nhất (Giả sử A, a) có A = 0,8 → a = 0,2. Tần số kiểu gen aa = 0,2² = 0,04

Tần số kiểu hình A- = 1 - 0,04 = 0,96

Gen thứ hai (Giả sử B, b) có B = 0,6 → b = 0,4. Tần số kiểu gen bb = 0,4² = 0,16

Tần số kiểu hình A- = 1 - 0,16 = 0,84

→ Theo lí thuyết, tỉ lệ cá thể mang kiểu hình trội về hai tính trạng trong quần thể là: 0,96 . 0,84 = 80,64%. 

Chọn đáp án C

- Cặp vợ chồng (3) và (4) đều không bị mắc bệnh M, sinh con gái (10) bị mắc bệnh M → bệnh M do gen lặn nằm trên NST thường quy định.

- Bệnh máu khó đông do gen lặn nằm trên vùng không tương đồng của NST X quy định.

Quy ước :

+ A - không bị bệnh M, a bị bệnh M.

+ B- không bị máu khó đông, b bị máu khó đông.

- Quần thể người này :

+ Xét về bệnh M có tỉ lệ 8 9AA:1/9Aa.

+ Xét về bệnh máu khó đông, ta có X^bY = 1/10

→ X^b = 1/10, X^B = 9/10

- Kiểu gen của từng người trong phả hệ:

1: (8/9AA:1/9Aa)X^BY.

2:aaX^BX^b

3:AaX^BY

4: Aa(X^BX^-).

5: AaX^bY.

6: Aa(1/2X^BX^B:1/2X^BX^b),

7: (8/9AA:1/9Aa)X^BY.

8: (8/9AA:1/9Aa)X^BY.

9:(1/3AA:2/3Aa)(X^BX-).

10: aa(X^BX^-).

11: (17/35AA:18/35Aa)X^BY.

12: (17/35AA:18/35Aa)(3/4X^BX^B:1/4X^BX^b).

13: (34/53AA:19/53Aa)X^BY.

(1) Sai: Có 8 người biết chính xác kiểu gen về bệnh máu khó đông: 1, 2, 3, 5, 6, 7,11,13.

(2) Đúng: Có thể có tối đa 7 người trong phả hệ có kiểu gen đồng hợp trội (AA) về gen quy định bệnh M là (1), (7), (8), (9), (11), (12), (13).

(3) Sai: Người 12 và 13 sinh con trai đầu lòng không bị cả 2 bệnh:

(17/35AA:18/35Aa)(3/4X^BX^B:1/4X^BX^b) x (34/53AA:19/53Aa)X^BY

- XS sinh con trai đầu lòng không bị cả 2 bệnh: A-X^BY = (1-aa)X^BY = (1- 9/35 x 19/106)(7/8.1/2)=41,7%.

(4) Sai, người (3) (Aa) x (4) (Aa) nên con gái (9) (1/3AA :2/3Aa).

Người (3) (X^BY) x Người (4) (9/11X^BX^B:2/11X^BX^b).

Con gái dị hợp : (1/2 x 1/11) = 1/22.

Vậy, xác suất để người con gái này mang kiểu gen dị hợp về cả 2 tính trạng là 2/3x1/22 = 3,03%.

(5) Đúng: Người 12 lấy người 13, xác suất sinh con có 2 kiểu hình khác nhau:

(17/35AA: 18/35Aa)(3/4X^BX^B: 1 /4X^BX^b) x (34/53AA:19/53Aa)X^BY.

* Xét bệnh M: (17/35AA:18/35Aa) x (34/53AA:19/53Aa)

 - Sinh 2 con có kiểu hình giống nhau về bệnh M:

(18/35 x 19/53)(3/4 x 3/4 + 1/4 x 1/4) + (1 - 18/35 x 19/53) = 6907/7420.

* Xét bệnh máu khó đông: (3/4X^BX^B: 1/4X^BX^b) x X^BY

- Sinh 2 con có kiểu hình giống nhau về bệnh máu khó đông:

3/4(1/2 x 1/2 + 1/2 x 1/2) + 1/4(2/4 x 2/4 + 1/4 x 1/4 + 1/4 x 1/4) = 15/32.

- Xác suất để cặp vợ chồng 12 và 13 sinh 2 con có kiểu hình khác nhau: 1 - 6907/7420 x 15/32 = 56,37%.

STUDY TIP

Khi cho tỉ lệ người mang gen bệnh trong người bình thường → Xác định tỉ lệ KG của những người bình thường chưa rõ KG.

Xác suất sinh con có KH khác nhau = 1 - XS sinh con có KH giống nhau, do có gen nằm trên NST giới tính nên không phải xét đến giới tính riêng

Chọn đáp án C

C sai vì hô hấp sáng làm tiêu hao chất hữu cơ vô ích do vậy năng suất thấp.

STUDY TIP

Hô hấp sáng:

-Là quá trình hấp thụ oxi và giải phóng CO₂ ngoài sáng, xảy ra đồng thời với quang hợp.

-Hô hấp sáng gây lãng phí sản phẩm quang hợp.

-Cơ chế hô hấp sáng là do: Khi ở trong gian bào có nồng độ O₂ cao, CO₂ thấp sẽ kích thích hoạt động của enzim RUBISCO theo hướng oxy hóa, làm oxy hóa Ribulozo - 1,5DP thành APG và axit glycolic. Axit glycolic chính là nguyên liệu của quá trình hô hấp sáng.

-Hô hấp sáng không xảy ra ở thực vật C4 và thực vật CAM.

-Khi sống trong điều kiện ánh sáng mạnh, nhiệt độ cao thì tất cả các nhóm thực vật đều có khí khổng đóng. Khi đóng khí khổng thì CO₂ không khuếch tán vào dịch bào của lá. Ở thực vật C4 và CAM do có cơ chế dự trữ CO₂ theo chu trình C4 nên khi khí khổng đóng vẫn có CO₂ cho quang hợp.

-Còn ở thực vật C3 khi khí khổng đóng làm CO₂: không đi vào lá thì trong dịch bào của lá không có CO₂ để cung cấp cho quang hợp. Khi đó sẽ xảy ra hô hấp sáng làm tiêu tốn các sản phẩm của quang hợp mà không tạo được năng lượng ATP.

Chọn đáp án B

Xét sự di truyền riêng rẽ của từng cặp tính trạng ta có:

Lông xoăn : lông thẳng = (54 +27 + 27) : (42 +21 : 21) = 9: 7

→ Tính trạng hình dạng lông di truyền theo quy luật tương tác gen bổ sung.

Quy ước: A-B-: Lông xoăn, A-bb+ aaB- + aabb: lông thẳng

F₁: AaBb x AaBb

Tai dài : Tai ngắn =3: 1, mặt khác tính trạng tai ngắn chỉ xuất hiện ở con đực → Tính trạng hình dạng tai liên kết di truyền với giới tính X.

Quy ước: D: Tai dài, d: Tai ngắn.

F1: X^DX^d x X^DY

→ giới cái 100%D-, giới đực: 1D- : 1dd

Nếu các gen PLĐL và THTD thì F1 thu được tỉ lệ:

Giới cái thu được tỉ lệ kiểu hình: (9: 7).1 =9:7

Giới đực thu được tỉ lệ kiểu hình: (9:7).(1:1) = 9:9: 7:7

→ thỏa mãn kết quả đề bài.

Vậy các gen PLDL và THTD

→ F₁: AaBbX^DX^d x AaBbX^DY

Chuột đực F₁ lai phân tích: AaBbX^DY x aabbX^dX^d = (AaBb x aabb).(X^DY x X^dX^d) = (1 lông xoăn : 3 lông thẳng).(1 ♀tai dài : 1 ♂ tai thẳng) =1 ♀ lông xoăn, tai dài : 3 ♀ lông thẳng, tai dài : 1 ♂ lông xoăn, tai ngắn : 3 ♂ lông thẳng, tai ngắn

Chọn đáp án A

Các nhân tố đối với sự duy trì ổn định pH máu gồm:

- Hệ đệm cácbonat: do phổi và thận điều chỉnh

+ Nồng độ CO₂: được điều chỉnh bởi phổi.

+ Nồng độ bicácbonát được thận điều chỉnh.

- Hệ đệm photphát: có vai trò đệm quan trọng trong dịch ống thận.

- Hệ đệm proteinát: là 1 hệ đệm mạnh của cơ thể chiếm 3⁄4 toàn bộ hệ đệm trong dịch cơ thể.

→ Phổi thải CO₂: tham gia ổn định độ pH máu.

→ A sai

Chọn đáp án C

Chọn đáp án B

Xét các dạng đột biến của đề bài:

(1) Mất đoạn NST làm NST ngắn đi → Làm thay đổi độ dài phân tử ADN.

(2) Lặp đoạn NST làm NST dài ra → Làm thay đổi độ dài phân tử ADN.

(3) Chuyển đoạn không tương hỗ có thể làm NST dài ra hoặc ngắn đi → Làm thay đổi độ dài phân tử ADN.

Đảo đoạn và đột biến số lượng NST đều không làm thay đổi chiều dài NST.