Tổng hợp bài tập Quy luật di truyền - Sinh học 12 cực hay có lời giải chi tiết (P4)

Xét sự di truyền các cặp tính trạng ở F₁:

Tính trạng màu hoa: Hoa đỏ : Hoa hồng : hoa trắng = 9 : 6 : 1 → Tính trạng màu hoa tuân theo quy luật tương tác gen kiểu bổ sung.

Quy ước: A-B-: Hoa đỏ, A-bb + aaB-: Hoa hồng, aabb: hoa trắng.

P: AaBb x AaBb

Tính trạng chiều cao: thân: Thân cao : thân thấp = 1 : 1 → P: Dd x dd.

Xét sự di truyền chung của các cặp tính trạng: Nếu các gen PLĐL thì F₁ phải có tỉ lệ kiểu hình: (9:6:1) x (1:1) → loại. Mặt khác biến dị tổ hợp giảm → 1 trong 2 cặp gen quy định màu sắc hoa liên kết hoàn toàn với cặp gen quy định chiều cao thân.

Giả sử (B,b) liên kết với (D, d)

Ta thấy kiểu hình hoa trắng, thân thấp (aabbdd) không xuất hiện ở F₁ → không xuất hiện giao tử abd ở cây thân cao, hoa đỏ.

→ Cây thân cao, hoa đỏ ở P có kiểu gen: Aa Bd/bD

Cây thân thấp, hoa đỏ ở P có kiểu gen: Aa Bd/bd

P: Aa Bd/bD x Aa Bd/bd

Xét các phát biểu của đề bài:

Nội dung I đúng. Cây hoa đỏ thân thấp có các KG là: AA Bd//Bd; AA Bd//bd; Aa Bd//Bd; Aa Bd//bd.

Nội dung II đúng. Ở F₁ có 2 kiểu gen đồng hợp là: AA Bd//Bd và aa Bd//Bd.

Nội dung III sai. Không thể có cây hoa đỏ thân cao đồng hợp ở F₁ vì 2 bên bố mẹ chỉ có 1 bên có khả năng cho ra giao tử D.

Nội dung IV sai. Cây hoa màu hồng có kiểu gen dị hợp có thể có các KG: aa Bd//bd; aa Bd//bD; AA bD//bd; Aa bD//bd.

Cây hoa hồng chiếm tỉ lệ là: 1/4 x 1/4 x 4 = 1/4.

Nội dung I, III đúng.

Nội dung II sai. Mỗi gen chỉ mã hóa cho 1 chuỗi polipeptit. Nguyên nhân gen ảnh hưởng đến nhiều tính trạng khác nhau là do chuỗi polipeptit do gen tổng hợp tham gia vào hình thành nhiều phân tử protein khác nhau (Protein do nhiều chuỗi polipeptit khác nhau cấu tạo nên).

Nội dung IV sai. Phương pháp lai phân tích không thể giúp phân biệt được gen đa hiệu và liên kết gen hoàn toàn vì giao tử tạo ra chứa tất cả các gen quy định các tính trạng, kiểu hình tạo ra sẽ giống nhau.

Vậy có 2 nội dung đúng.

Pt/c: Hoa đỏ x Hoa trắng

F1: 100% hoa đỏ.

→ Hoa đỏ trội hơn hoa trắng.

F1 lai phân tích → F2: 3 cây hoa trắng, 1 cây hoa đỏ.

→ Tuân theo quy luật tương tác bổ sung.

→I, IV đúng.

Quy ước: A_B_: Hoa đỏ, còn lại hoa trắng.

→ F1: có kiểu gen AaBb.

F1 x F1: AaBb x AaBb

→ F2: Số kiểu gen: 3.3 = 9 kiểu gen.

Số kiểu hình: 2kiểu hình (hoa đỏ, hoa trắng).

→ II Sai.

Trong số cây hoa đỏ (1AABB, 2AaBB, 2AABb, 4 AaBb) tự thụ để đời con có kiểu gen đồng hợp lặn (aabb) thì cây đem tự thụ phải có kiểu gen AaBb

→ Xác suất đời con có kiểu gen đồng hợp lặn = 4/9(AaBb) .4/9(AaBb). 1/16(aabb) = 0,01234.

→ III sai.

F1 giao phấn với cây hoa trắng đồng hợp lặn (aabb)

AaBb x aabb

→ 1/4 hoa đỏ (AaBb) và 3/4 hoa trắng (Aabb, aaBb, aabb).

Vậy có 2 nội dung đúng.

Cây hoa đỏ, quả bầu dục thuần chủng là (AAbb) chiếm 9% = 0,09. → Giao tử Ab = 0,3.

→ Kiểu gen của P là Ab/aB tần số hoán vị = 1 - 2×0,3 = 0,4 = 40%. → II và I đúng

(III) đúng. Vì kiểu gen $\frac{Ab}{aB}$  chiếm tỉ lệ = 2×0,09 = 0,18.

(IV) đúng. Vì F1 có kiểu gen $\frac{Ab}{aB}$sẽ cho giao tử AB với tỉ lệ 0,2. → Khi lai phân tích, đời con có kiểu hình hoa đỏ, quả tròn chiếm tỉ lệ 20%.

Vậy có 4 nội dung đúng.

Tính trạng hình dạng quả do 1 cặp gen quy định nhưng xuất hiện 3 loại kiểu hình, quả tròn trội so với quả dài thì quả tròn trội không hoàn toàn so với quả dài.

Quy ước: BB - quả tròn; Bb - quả bầu dục; bb - quả dài.

Đề bài đã cho mỗi gen quy định một tính trạng nên di truyền theo quy luật Menđen. Nội dung I đúng.

Nội dung II sai. Tính trạng hình dạng quả di truyền theo quy luật trội không hoàn toàn.

Ta thấy tỉ lệ phân li của tính trạng màu quả là 3 : 1, tính trạng hình dạng quả là 1 : 2 : 1. Tỉ lệ phân li kiểu hình chung của 2 tính trạng này là: 6 : 3 : 3 : 1 : 2 : 1 = (1 : 2 : 1) × (3 : 1). Tính tỉ lệ phân li riêng bằng tỉ lệ phân li chung, 2 gen này phân li độc lập, kiểu gen của F₁ là: AaBb. Nội dung III sai.

Nội dung IV sai.

Vậy có 1 nội dung đúng.

Aa x AA → 1 AA : 1 Aa

→ Kiểu hình : 100% quả đỏ

Cho đậu Hà lan lai với nhau thu được thế hệ sau phân li với tỷ lệ 3 vàng, nhăn: 1 xanh nhăn

Thế hệ sau có nhăn → k có alen B; tỷ lệ vàng: xanh = 3:1 → cặp gen quy định vàng xanh là dị hợp Aa → kiểu gen: Aabb

Kiểu tác động mà các gen đóng góp một phần như nhau vào sự hình thành tính trạng là tác động cộng gộp.

Thường biến (sự mềm dẻo về kiểu hình) là những biến đổi ở kiểu hình của cùng một kiểu gen, phát sinh trong quá trình phát triển của cá thể, dưới ảnh hưởng của môi trường. Thường biến không di truyền.

Aabb x aaBb → cho 4 kiểu gen, 4 kiểu hình.

AABB x AABb → cho 2 kiểu gen, 1 kiểu hình.

AABB x AaBb → cho 4 kiểu gen, 1 kiểu hình.

AABb x AaBB → cho 4 kiểu gen, 1 kiểu hình.

Chọn đáp án D

Cho các cây F₁ tự thụ phấn thu được F₂ với tỉ lệ kiểu hình 9 cây hoa đỏ : 7 cây hoa trắng

→ F₂ thu được 16 tổ hợp = 4 x 4 → Mỗi bên F₁ cho 4 loại giao tử.

→ Giả sử F₁:AaBb→Hoa đỏ do sự có mặt của 2 alen trội.

→Tính trạng màu sắc hoa di truyền theo quy luật tương tác gen kiểu bổ sung.

Chọn đáp án B

-A sai. Phép lai: .

  Kiểu hình 1 trứng sáng: 1 trứng sẫm. Trứng sẫm và trứng sáng có ở cả con đực và con cái.

→ Chưa thể phân biệt được tằm đực và tằm cái dựa vào màu sắc trứng.

-B đúng. Phép lai: 

  Kiểu hình: 1 trứng sáng : 1 trứng sẫm. Trứng sáng chỉ có ở con cái, trứng sẫm chỉ có ở con đực nên có thể dựa vào màu sắc trứng để phân biệt con đực, con cái.

- C sai. Phép lai: 

  Kiểu hình: 100% trứng sáng. Trứng sáng có ở cả con đực và con cái → Chưa thể phân biệt được tằm đực và tằm cái dựa vào màu sắc trứng.

-D sai. Phép lai: 

Kiểu hình: 3 trứng sáng : 1 trứng sẫm. Chỉ có thể xác định được rằng tất cả những con tằm có trứng sẫm là tằm đực, còn trứng sáng có ở cả con đực và con cái → Chưa thể phân biệt được tằm đực và tằm cái dựa vào màu sắc trứng.

Chọn đáp án C

Cơ thể trên có 3 cặp gen dị hợp, 2 tế bào tiến hành giảm phân cho số loại giao tử là 2 x 2 = 4.

Chọn đáp án B

-A sai. Bb và Dd cùng nằm trên 1 cặp NST nên di truyền liên kết với nhau.

-B đúng. Do cặp Aa nằm trên 1 cặp nhiễm sắc thể khác với các gen còn lại.

-C sai. Hai cặp gen này nằm trên 2 cặp NST khác nhau.

-D sai. Loài này có 2 nhóm gen liên kiết và 2 cặp nhiễm sắc thể phân li độc lập nên 2n.

Chọn đáp án B

Các phát biểu I, III đúng.

-II sai vì các cặp gen nằm ở vị trí càng xa nhau thì tần số hoán vị gen càng cao.

-IV sai vì số nhóm gen liên kết thường bằng số NST đơn có trong tế bào sinh dưỡng của loài. Tuy nhiên, ở một số giới dị giao, ví dụ ruồi giấm đực có bộ NST 2n =8, bộ NST giới tính là XY thì số nhóm gen liên kết là 4+1=5 nhóm gen liên kết.

Chọn đáp án D

Vì kểu gen BBbDDd là của cây tam bội. Cây tam bộ thường không có khả năng sinh sản hữu tính nên không hạt.

Chọn đáp án B

Có 3 phát biểu đúng đó là I, II,III, IV.

I đúng vì F₁ có kiểu hình lặn về cả 3 tính trạng chiếm tỉ lệ 2,25%.

→ Kiểu gen  có tỉ lệ là 2,25% + 1/4 =9%=0,09 → Giao từ ab có tỉ lệ .

→ Tần số hoán vị là 1 – 2 x 0,3 = 0,4 = 40%.

II đúng vì có hoán vị gen cho nên  cho đời con có 10 kiểu gen, 4 kiểu hình. Và Dd x Dd cho đời con có 3 kiểu gen, 2 kiểu hình.

→ Số kiểu gen = 10 x 3 = 30. Số loại kiểu hình = 4 x 2 = 8 kiểu hình.

III đúng vì kiểu hình mang 1 tính trạng trội và 2 tính trạng lặn gồm có A-bbdd; aaB-dd;aabbD- có tỉ lệ là 

IV đúng vì xác suất thuần chủng là 

Chọn đáp án C

Có 3 phát biểu đúng đó là I, II, và III

Tỉ lệ kiểu hình ở đời con là 56,25% cây thân cao: 43,75% cây thân thấp = 9 : 7 (9M : 7N).

Tính trạng di truyền theo quy luật tương tác bổ sung.

I. Cây thân cao F₂ có 4 kiểu gen là 1AABB, 2AABb, 2AaBB, 4AaBb.

→ Cây thuần chủng chiếm tỉ lệ là 1/9 → Đúng.

II. Cây thân thấp ở F₂₌ có 5 kiểu gen với hệ số là: 1AAbb, 2Aabb, 1aaBB, 2aaBb, 1aabb.

→ Cây thuẩn chủng gồm 1AAbb + 1aaBB + 1aabb chiếm tỉ lệ 3/7 → Đúng.

III. Cây thân cao không thuần chủng có 3 kiểu gen với hệ số là 2AABb, 2AaBB, 4AaBb.

→ Tỉ lệ thân cao không thuần chủng trong số thân cao =8/9

→ Ở F₂, cây thân cao không thuần chủng chiếm tỉ lệ = 8/16=1/2→ Đúng.

IV. Ở đời F₂, cây thân cao thuần chủng chiếm tỉ lệ lớn nhất → Sai. Cây thân cao thuần chủng có 4 gen trội không phải chiếm tỉ lệ lớn nhất vì có 4 alen trội.

Chọn đáp án D

Cả 4 phát biểu đều đúng.

I đúng. Ví dụ bố mẹ có kiểu gen là: A₁A₃ x A₂A₄. Thì đời con có 4 loại kiểu gen là: 1A₁A_{2 :} 1A₁A_{4 :} 1A₂A₃ : 1A₃A_4. Và có 3 loại kiểu hình là : lông đen (1A₁A_{2 :} 1A₁A₄); Lông xám (1A₂A₃); Lông vàng (1A₃A₄).

II đúng. Ví dụ khi bố mẹ có kiểu gen là: A₁A₁ x A₃A₃. Thì đời con có 1 loại kiểu gen là: A₁A₃ và có 1 loại kiểu hình.

III đúng. Vì nếu cá thể lông đen có kiểu gen là A₁A₄ thì khi lai với cá thể lông trắng (A₄A₄) thì sẽ thu được đời con có tỉ lệ 1A₁A₄ : 1A₄A₄.

IV đúng. Vì nếu cá thể lông xám có kiểu gen là A₂A₄ và cá thể lông vàng có kiểu gen là A₃A₄ thì khi lai với nhau (A₂A₄ x A₃A₄) thì sẽ thu được đời con có tỉ lệ 1A₂A₃ : 1A₂A₄ : 1A₃A₄ : 1A₄A₄→ Có tỉ lệ kiểu hình là 2 cá thể lông xám : 1 cá thể lông vàng : 1 cá thể lông trắng.

Chọn đáp án D

I đúng. Đực F₁ lai phân tích thu được F_a có kiểu hình phân li theo tỉ lệ:

2 con đực cánh trắng : 1 con cái cánh đen : 1 con cái cánh trắng.

→ Tính trạng di truyền theo quy luật tương tác bổ sung và liên kết giới tính.

- Quy ước gen:

A-B-: quy định cánh đen; A-bb;aaB-;aabb: đều quy định cánh trắng.

Vì hai cặp gen tương tác bổ sung nên chỉ có 1 cặp liên kết giới tính, có thể cặp Aa hoặc cặp Bb liên kết giới tính đều cho kết quả đúng. Ta có:

P: Cái đen thuần chủng  Đực trắng thuần chủng .

→ F₁  có kiểu gen .

Cho F₁ lai với nhau: 

F₂ có : 

→ Tỉ  lệ kiểu hình là 6 con cái cánh đen : 3 con đực cánh đen : 2 con cái cánh trắng: 5 con đực cánh trắng.

II đúng. Trong số con cánh trắng ở F₂, số con đực chiếm tỉ lệ là 

III đúng. Trong số con cánh đen ở F₂, số con đực chiếm tỉ lệ là 

IV đúng. Trong số con đực ở F₂, số con cánh trắng chiếm tỉ lệ là $\frac{5}{8}$

Lưu ý: Nếu tính trạng di truyền theo quy luật tương tác bổ sung loại 9 : 7 và có 1 cặp gen nằm trên NST giới tính X thì ở phép lai thu được đời con có:

Trong số các cá thể có kiểu hình A-B-, cá thể đực chiếm tỉ lệ là 1/3.

Trong số các cá thể có kiểu hình đối lập với A-B- của F₁, cá thể đực chiếm tỉ lệ là 5/7.

Chọn đáp án  D

Có 4 phát biểu đúng.

Ở bài toán này, tỉ lệ đây là giao tử hoán vị.

I đúng. Kiểu hình thân cao, chín sớm thuần chủng  chiếm tỉ lệ bằng kiểu gen 

II đúng. Kiểu hình thân tháp, chín sớm thuần chủng là

III đúng. Ở F₂ loai kiểu gen đồng hợp về hai cặp gen chiếm tỉ lệ là:

IV đúng. Tổng số cá thể dị hợp 2 cặp gen bằng tổng số cá thể đồng hợp 26,29%.

→ Số cá thể dị hợp 1 cặp gen

Chọn đáp án B

Có 3 phát biểu đúng đó là I, II và III.

I đúng vì kí hiệu kiểu gen của cây hoa đỏ là A-bb vì vậy có 2 kiểu gen quy đinh hoa đỏ, kiểu hình quả tròn có 2 kiểu gen là DD và Dd quy định → có 2 x 2 = 4 kiểu gen.

II đúng vì tính trạng màu hoa có 2 kiểu gen Aa và Bb quy định. Hai cặp gen này phân li độc lập với nhau cho nên đời có con có số kiểu gen = 3 x 3 = 9 kiểu gen.

Hình dạng quả có 3 kiểu gen quy định DD, Dd và dd

III đúng vì cây hoa vàng chỉ có gen B mà không có gen A. Vì vậy khi cây hoa vàng, quả dài giao phấn với nhau thì đời con chỉ có cây hoa vàng, quả dài; cây hoa trắng, quả dài chứ không thể hình thành hoa đỏ, quả dài.

IV sai. Phép lai AaBbDd x AaBbDd sẽ sinh ra đời con có tỉ lệ

( 9 tím :3 đỏ : 3 vàng : 1 trắng ) x ( 3 tròn : 1 dài ) = 27: 9 : 9 : 9 : 3 : 3 : 3 : 1

Chọn đáp án D

Tính trạng màu hoa do 2 cặp gen Aa và Bb quy định nên di truyền theo quy luật tương tác gen.

- Khi có cả A và B thì quy định hoa đỏ, chứng tỏ hai gen A và B di truyền theo kiểu tương tác bổ sung.

- Khi không có gen A và gen B thì hoa có màu trắng.

® Kiểu gen của cây hoa trắng là: aabb.

Chọn đáp án D

.

Giao tử $\frac{1}{2}{X}^a$là giao tử sinh ra từ cơ thể P: X^AX^a

Giao tử $\frac{1}{2}Y$ là giao tử sinh ra từ cơ thể P: X^AY hoặc X^aY

.

Chọn đáp án B

Một tế bào giảm phân cho 2 loại giao tử với tỉ lệ như nhau. Bài toán cho biết tế bào giảm phân tạo ra giao tử mang 3 alen trội nên sẽ tạo ra giao tử ABDe. Do đó, loại giao tử này chiếm tỉ lệ = 1/2.

Chọn đáp án C

 Có 3 phát biểu đúng, đó là I, II và IV.

þ I đúng. Bb và Dd nằm trên 2 cặp NST tương đồng khác nhau.

þ II đúng. Do cặp Aa nằm trên 1 cặp nhiễm sắc thể khác với các cặp gen còn lại.

ý III sai. Hai cặp gen này nằm trên 2 cặp NST khác nhau.

þ IV đúng. Loài này có 2 nhóm gen liên kết và 2 cặp nhiễm sắc thể phân li độc lập nên

Chọn đáp án A

Số kiểu gen là = 2 + 3 – 1 = 4 và số kiểu hình là 1.

Vì cơ thể AAAa luôn sinh giao tử mang alen A nên đời con luôn có kiểu hình trội.

Chọn đáp án C

Cả 4 phát biểu đều đúng.

P dị hợp 2 cặp gen tự thụ phấn mà đời con có 4% ab/ab ® Có hoán vị gen.

þ Vì hoán vị gen ở cả hai giới nên F₁ có 10 kiểu gen ® I đúng.

þ Loại kiểu hình có 1 tính trạn trội gồm A–bb  và aaB– có tỉ lệ là . ® II đúng.

þ Trong số các cá thể (A–B–) thì cá thể thuần chủng có tỉ lệ là   III đúng.

þ Kiểu hình trội về 2 tính trạng (A–B–) có 5 kiểu gen quy định ® IV đúng.

Chọn đáp án C

Tỉ lệ của kiểu gen AAaBb = tỉ lệ của kiểu gen AAa ´ tỉ lệ của của kiểu gen bb.

Aa ´ Aa và có 2% Aa của đực không phân li trong giảm phân I thì sẽ sinh ra AAa với tỉ lệ = 0,5%.

Bb ´ Bb thì sẽ sinh ra bb với tỉ lệ = 0,5% ´ 0,25 = 0,125%.

Chọn đáp án D

Có 2 phát biểu đúng, đó là I và II.

Số cá thể cái có kiểu hình A–bbX^D– chiếm tỉ lệ 3,75%.

  ® A–bb chiếm tỉ lệ = 3,75% : 0,75 = 5% = 0,05.

   chiếm tỉ lệ 0,25 – 0,05 = 0,2 = 0,5 ´ 0,4.

  ® Giao tử  Tần số hoán vị là 1 – 2 ´ 0,4 = 0,2 ® II đúng.

þ Vì ruồi đực không có hoán vị gen ® số kiểu gen ở đời con là 7 ´ 4 = 28 ® I đúng.

ý Số ruồi đực thân đen, cánh cụt, mắt đỏ chiếm tỉ lệ là

 III sai.

ý Cá thể cái luôn có tính trạng trội về gen D. Do đó, số cá thể cái mang kiểu hình trội về 2 tính trạng gồm

chiếm tỉ lệ là

 IV sai.