Tổng hợp bài tập Quy luật di truyền - Sinh học 12 cực hay có lời giải chi tiết (P2)

Trong phép lai 1 tính trạng, thu được kiểu hình ở con lai là 135 hoa tím : 45 hoa vàng : 45 hoa đỏ và 15 hoa trắng à tỷ lệ 9:3:3:1.

Đời con tạo ra 16 tổ hợp à bố mẹ dị hợp 2 cặp gen. Hai cặp gen mà chỉ quy định 1 tính trạng với tỷ lệ 9:3:3:1 à tương tác bổ trợ.

Đáp án B

Đậu Hà Lan, gen A-hạt vàng, trội hoàn toàn so với a hạt xanh. Gen B-hạt trơn, trội hoàn toàn so với b-hạt nhăn. Các gen phân li độc lập với nhau.

Phép lai có số kiểu hình nhiều nhất.

AaBB x AaBB à2 kiểu hình.

Aabb x AaBB à 2 kiểu hình.

Aabb x aaBb  à 4 kiểu hình.

aaBb x AaBB à  2 kiểu hình.

Bố mẹ đều hoa đỏ mà thu được F1 toàn hoa đỏ:

→ P: AA x AA hoặc AA x Aa. → Loại C, D.

TH1: P: AA x AA → F1: AA. Cho F1 tạp giao → F2: 100% AA(đỏ). → Loại A.

TH1: P: AA x Aa → F1: 1AA : 1Aa. Cho F1 tạp giao → F2:15 đỏ: 1 trắng. → Chọn đáp án B.

Lưu ý: Cho F1 tạp giao là cho lần lượt từng cá thể của F1 lai với nhau

Ở một loài thực vật, A-thân cao, a-thân thấp, B-hoa đỏ, b-hoa vàng.

Phép lai AaBb x Aabb à đời con có kiểu hình thân cao, hoa đỏ: A-B- : 3/4 x 1/2 = 3/8 = 37,5%.

Hình dạng quả được quy định bởi 2 cặp gen không alen: Kiểu gen A-B- quả dẹt, aabb cho quả dài, còn lại cho quả tròn.

AaBb x AaBb à 9 A-B- : 3 A-bb : 3aaB- : 1aabb.

Tỷ lệ 9 quả dẹt : 6 quả tròn : 1 quả dài.

Khi đó thì gen A liên kết với B nên không ảnh hưởng đến tỉ lệ giao tử abd = 0,5 - (0,2 : 2) = 0,4

Ở đậu Hà Lan, A-hạt vàng, a-hạt xanh, B-hạt trơn, b-hạt nhăn. Các gen phân li độc lập.

Phép lai có số kiểu hình ở đời sau ít nhất là:

AaBB x AaBb: 2 kiểu hình.

AAbb x AaBB: 1 kiểu hình.

Aabb x  aaBb: 4 kiểu hình.

aaBb x AaBB : 2 kiểu hình.

Phép lai: AaBbCcDdEe x aaBbccDdee = (Aaxaa).(BbxBb).(Ccxcc).(DdxDd).(Eexee).

Xét các phát biểu của đề bài:

I. đúng. Tỷ lệ đời con có kiểu hình lặn về tất cả các tính trạng (aabbccddee) là: (l/2).(l/4).(l/2).(l/4).(l/2) = 1/128.

II. đúng. Số loại kiểu hình được tạo thành là: 2.2.2.2.2 = 32 kiểu hình.

III. đúng. Tỷ lệ kiểu hình trội về tất cả các tính trạng (A-B-C-D-E-) là: (1/2) (3/4).(l/2).(3/4).(l/2) = 9/128.

IV sai. Số loại kiểu gen được tạo thành là: 23.2.3.2 = 72 Vậy có 3 kết luận đúng.

AaBbDdEe x AaBbDdEe = (3/4T : 1/4L)× (3/4T : 1/4L) × (3/4T : 1/4L) × (3/4T : 1/4L)

I. Kiểu hình mang 2 tính trạng trội và 2 tính trạng lặn ở đời con chiếm tỉ lệ = (3/4)² × (1/4)² × C²₄ = 9/128 → sai.

II. Tỉ lệ con có kiểu hình khác bố mẹ =  1- 81/256 = 175/256 → sai

III. Có 256 tổ hợp được hình thành từ phép lai trên  →  4⁴ đúng

IV. Kiểu hình mang nhiều hơn 1 tính trạng trội ở đời con chiếm tỉ lệ  = 1 - toàn alen lặn - kiểu hình 1 trính trạng trội = 1 - (1/4)⁴ - 4C1.(1/4)³ . (3/4) = 243/256

Vậy các phát biểu đúng: 3

Khi cho 2 con gà đều thuần chủng mang gen tương phản lai với nhau được F₁ đồng nhất nên F₁ có kiểu gen dị hợp tất cẩ các cặp gen.

Xét riêng từng cặp tính trạng ta có:

Lông vàng : lông xám = 30 : 10 = 3 : 1.

F₁ dị hợp tất cả các cặp gen có kiểu hình lông xám lai phân tích cho tỉ lệ kiểu hình 1 lông xám : 3 lông vàng nên tính trạng này di truyền theo quy luật tương tác bổ sung kiểu 9 : 7. => Nội dung 1 đúng.

Quy ước : A_B_ lông xám; A_bb, aaB_, aabb lông vàng.

Ta thấy tỉ lệ phân li kiểu hình màu lông không đều ở 2 giới. Gà lông xám toàn gà trống nên có 1 trong 2 gen quy định tính trạng màu lông di truyền liên kết với giới tính.

Có sọc : trơn = 1 : 1.

Tỉ lệ phân li kiểu hình khác (3 : 1) x (1 : 1) => Có xảy ra hoán vị gen.

Do cá thể đem lai phân tích là gà mái (XY) nên không thể xảy ra hoán vị gen ở NST giới tính => 1 trong 2 gen quy định màu sắc lông di truyền liên kết không hoàn toàn với gen quy định dạng lông nằm trên NST thường.

Nội dung 2 đúng.

Tỉ lệ cá thể có kiểu hình lông xám, có sọc (A_B_D) là: 8 : 40 = 0,2.

Tỉ lệ (A_D_) hoặc B_D là : 0,2 x 2 = 0,4 => Tỉ lệ giao tử AD hoặc BD là 0,4 > 25% => Đây là giao tử liên kết => Gà mái F₁ đem lai phân tích có kiểu gen là X^AY BD//bd hoặc X^BY AD//ad, tần số hoán vị gen là 20%.

Nội dung 3 sai.

Gà mái F₁ có kiểu gen là X^AYBD//bd hoặc X^BYAD//ad nên gà trống F₁có kiểu gen là X^AX^a BD//bd hoặc X^AX^a AD//ad.

Có 3 nội dung đúng.

P thuần chủng khác nhau về kiểu gen → F₁ dị hợp.

F₁ tự thụ → 27: 9 : 18 : 6 : 3 : 1 = (9: 6 : 1) x (3: 1).

Có hiện tượng tương tác gen.

Nội dung 1 đúng. Tính trạng vị quả di truyền theo quy luật phân li (3 : 1)

Các gen quy định các tính trạng nằm trên các cặp NST khác nhau (PLDL với nhau) → nội dụng 2 sai.

Nội dung 3 đúng. P thuần chủng khác nhau về KG nên F₁ dị hợp AaBbDd.

Nội dung 4 sai. Các gen PLDL nên cơ thể đem lai với F1 cho tỷ lệ:

9 : 9 : 6 : 6 : 1 : 1 = (9 : 6 : 1) x (1 : 1) → AaBbDd × AaBbdd.

Nội dung 1, 3 đúng.

Cả 4 phát biểu đúng

 Cây thân cao, hoa đỏ có tỉ lệ = 10%. → A-B-D- = 0,1. Vì đây là phép lai phân tích nên B- = 0,5. → A- D- = 0,2. → AD = 0,2

→ Kiểu gen của cây P là Ad/aD Bb hoặc Aa Bd/bD → I đúng.

- Kiểu hình thân cao, hoa trắng + thân cao, hoa đỏ = kiểu hình thân cao = 50%.

→ Kiểu hình thân cao, hoa trắng có tỉ lệ = 50% - 10% = 40%.

Kiểu hình thấp, hoa đỏ + thân cao, hoa đỏ = kiểu hình hoa đỏ = 25%.

→ Kiểu hình thân thấp, hoa đỏ = 25% - 10% = 15%.

Kiểu hình thấp, hoa trắng + thân thấp, hoa đỏ = kiểu hình thân thấp = 50%.

→ Kiểu hình thân thấp, hoa trắng = 50% - 15% = 35%.

→ Tỉ lệ kiểu hình ở Fa là = 40% : 35% : 15% : 10% = 8:7:3:2. → II đúng.

Vì giao tử AD = 0,2 nên tần số hoán vị = 2×0,2 = 0,4 = 40%. → III đúng.

Cây có kiểu gen Ad/aD Bb tự thụ phấn (với tần số hoán vị 40%) thì ở đời con, kiểu hình thân cao, hoa trắng (A-D-bb; aaD-B-; aaD-bb) có tỉ lệ = (0,54×0,25 + 0,21×0,75 + 0,21×0,25) = 0,345 = 34,5%. → IV đúng

Hoa đỏ có kiểu gen: A₁A₁, A₁A₂, A₁A₃, A₁A₄

Hoa vàng có kiểu gen: A₃A₃, A₃A₄.

Khi cho cây hoa đỏ lai với cây hoa vàng thì có thể xảy ra các trường hợp:

TH1: A₁A₁ x A₃A₃ → F₁: 100% A₁A₃ → 100% hoa đỏ → I đúng.

TH2: A₁A₁ x A₃A₄ → F1: 1A₁A₃ : 1A₁A₄ → 100% hoa đỏ → I đúng.

TH3: A₁A₂ x A₃A₃ → F₁: 1A₁A₃ : 1A₂A₃ → 50% hoa đỏ : 50% hoa hồng → III đúng

TH4: A₁A₂ x A₃A₄ → F₁: 1A₁A₃ : 1A₁A₄ : 1A₂A₃ : 1A₂A₄ → 50% hoa đỏ : 50% hoa hồng → III đúng

TH5: A₁A₃ x A₃A₃ → F1: 1A₁A₃ : 1A₃A₃ → 50% hoa đỏ : 50% hoa vàng → IV đúng.

TH6: A₁A₃ x A₃A₄ → F₁: 1A₁A₃ : 1A₁A₄ : 1A₃A₃ : 1A₃A₄ → 50% hoa đỏ : 50% hoa vàng → IV đúng.

TH7: A₁A₄ x A₃A₃ → F₁: 1A₁A₃ : 1A₃A₄ → 50% hoa đỏ : 50% hoa vàng → IV đúng.

TH8: A₁A₄ x A₃A₄ → F₁: 1A₁A₃ : 1A₁A₄ : 1A₃A₄ : 1A₄A₄ → 50% hoa đỏ: 25% hoa vàng: 25% hoa trắng

Vậy có 3 trường hợp thỏa mãn: 1, 3, 4.

Ở Đậu Hà Lan, gen A-hạt vàng, a-hạt xanh.B-hạt trơn, b-hạt nhăn. Các gen phân li độc lập. Aabb x Aabb à Aabb : 2 Aabb : 1aabb. Tỷ lệ kiểu hình 3 vàng, nhăn : 1 xanh, nhăn

A-B-: hoa đỏ, A-bb, aaB-, aabb: hoa trắng.

Phép lai cho hoàn toàn hoa đỏ ( A-B-) là: AABb x AaBB.

Cá thể dị hợp có cha mẹ $\frac{Ab}{Ab}$ và $\frac{aB}{aB}$  → con dị hợp   $\frac{Ab}{aB}$ 

Hai gen A và B cách nhau 12cM → f=12%

→ Ab = aB =44%, AB = ab =6%

P: AABB x aabb → F1: AaBb.

Cho F1 lai phân tích: AaBb x aabb.

Tỉ lệ Aabb = $\frac{1}{2}.\frac{1}{2}$  = 25%.

Ở một loài thực vật, A-hoa đỏ, a-hoa trắng. Lai hai cây hoa đỏ A- với nhau : AA x AA hoặc AA x Aa hoặc Aa x Aa.

F1 toàn hoa đỏ à loại trường hợp Aa x Aa.

Thế hệ F2 có xuất hiện hoa trắng à loại trường hợp AA x AA. vì đời con toàn alen A à k tạo hoa trắng aa.

Xét riêng từng cặp tính trạng ta có:

Quả xanh : quả vàng : quả trắng = (50 + 25) : 18,75 : 6,25 = 12 : 3 : 1.

Hạt dài: hạt ngắn = (50 + 18,75 + 6,25) : 25 = 3 : 1.

Vậy có thể thấy F₁ dị hợp 3 cặp gen, 2 cây đem lai cũng dị hợp 3 cặp gen.

Tỉ lệ phân li kiểu hình chung của 2 tính trạng: 50 : 25 : 18,75 : 6,25 = 8 : 4 : 3 : 1.

Hai cây dị hợp tử 3 cặp gen liên kết với nhau nhưng chỉ tạo ra 16 tổ hợp => Có hiện tượng liên kết gen hoàn toàn => Nội dung I sai, nội dung III sai.

Ta thấy đời con sinh ra kiểu hình quả trắng, hạt dài (aabbD_) nên F₁ có kiểu gen dị hợp tử chéo là AaBd//bD hoặc Ad//aD Bb. => Nội dung II đúng.

Nội dung IV sai. Có thể gen A liên kết với gen D, cũng có thể gen B liên kết với gen D nên kiểu gen của 2 cây đem lai phải có trường hợp gen A liên kết với gen D.

Có 1 nội dung đúng.

8 : 4 : 4 : 2 : 2 : 1 : 1 : 1 : 1 = (1 : 2 : 1) ×  (1 : 4 : 1).

Tỉ lệ phân li kiểu gen 1 : 2 : 1 thì có các phép lai:

Aaaa × Aaaa ⇔ Bbbb × Bbbb.

AAAa × AAAa ⇔ BBBb × BBBb.

AAAa × Aaaa ⇔ BBBb × Bbbb.

Tỉ lệ phân li kiểu gen 1 : 4 : 1 thì có các phép lai là:

AAaa × aaaa ⇔ BBbb × bbbb

AAaa × AAAA ⇔ AAaa × AAAA.

Vậy trong các phép lai trên, phép lai thỏa mãn tỉ lệ kiểu gen (1 : 2 : 1) × (1 : 4 : 1) là phép lai II và IV.

F1 dị hợp 3 cặp gen, kiểu hình ở Fl: Đen, dài, mỡ trắng chứng tỏ ở F1 các tính trạng: Đen, dài, mỡ trắng là các tính trạng trội.

Giả sử: A: Đen, a: nâu; B: dài, b: ngắn; D: mợ trắng, d: mỡ vàng.

F1 lai phân tích. Xét sự di truyền đồng thời của các cặp tính trạng ta thấy:

Xét sự phân li của cặp tính trạng màu lông và độ dài lông: Tỉ lệ phân li chung của 2 cặp tính trạng màu sắc lông và độ dài = tích tỉ lệ phân li riêng à 2 cặp tính trạng này phân li độc lập với nhau.

Xét Sự di truyền đồng thời của tính trạng màu sắc lông và màu sắc mỡ ta thấy: Đen - trắng ở Fa = 35%; nâu, vàng = 35%, Đen-vàng = nâu trắng = 15%.

à Tỉ lệ phân li chung không bằng tỷ lệ phân li riêng nên hai tính trạng này không phân li độc lập mà di truyền liên kết không hoàn toàn với nhau.

Tần số hoán vị gen là: 15%.2 = 30%

Ta thấy 2 phân lớp kiểu hình Đen- Trắng và Nâu - vảng chiếm tỉ lệ lớn nên F1 có kiểu gen AD/ad (Bb)

Xét sự di truyền riêng rẽ của từng cặp tính trạng

+ Xét tính trạng hình dạng cây, F₁: 9 cao : 7 thấp à F₁: AaBb x AaBb

Quy ước: A-B: cao, A-bb + aaB- +aabb: thấp

+ Xét tính trạng màu sắc hoa: F₁: 3 đỏ : 1 trắng à P: Dd x Dd

Xét sự di truyền đồng thời của hai cặp tính trạng

F₁: 9:3:4 khác (9 : 7) (3 : 1)

Mặt khác biến dị tổ hợp giảm à Xuất hiện hiện tượng liên kết gen.

F₁ thu được 16 tổ hợp = 4.4 à mỗi bên F₁ cho 4 loại giao tử.

Mặt khác F₁ không xuất hiện kiểu hình cao, trắng có kiểu gen: A-B-dd.

Có 3 phát biểu đúng, đó là I, II và III.

I đúng. Vì 6 căp gen dị hợp thì số trường hợp đổi vị trí = 2⁵ = 32.

II đúng. Vì dị hợp 6 cặp gen có 32 kiểu gen. Do đó số sơ đồ lai = 31 x (32 + l)/2 = 528.

III đúng. Vì kiểu hình dị hợp 1 cặp gen có số loại kiểu gen  Có 196 kiểu gen thì sẽ có 196 sơ đồ lai.

IV sai. Vì hoán vị gen bé hơn 50% nên khi cơ thể dị hợp 2 cặp gen tự thụ phấn thì đời con không thể có tỉ lệ kiểu hình là 9:3:3:1.

Xét tính trạng màu mắt, P: mắt đỏ  x  mắt đỏ à  F₁: mắt trắng.

Mà tính trạng màu mắt nằm trên NST giới tính X (Y không alen).

à P:  

F₁ đen, dài, trắng aaB-X^dY = 0,05 à Tỉ lệ đen, dài (aaB-) = 0,05/0,25 = 0,2 = 20%

Tỉ lệ ruồi thân đen, cánh cụt (aabb) = 25% - 20% = 5%.

Có 5% aabb = 10% ab.50% ab (do ở ruồi giấm, hoán vị gen chỉ xảy ra ở con cái)

Giao tử ab = 10% < 25% là giao tử sinh ra do hoán vị à P: ♀ Ab/aB  x  ♂AB/ab, f hoán vị = 20%

F₁ có tỉ lệ kiểu hình:

Thân xám, cánh dài = 50% + 5% = 55%

Thân đen, cánh dài = Thân xám, cánh cụt = 20%

Thân đen, cánh cụt = 5%

Xét các phát biểu của đề bài:

Tỉ lệ ruồi thân xám, cánh dài, mắt đỏ ở F1 chiếm tỉ lệ 55%.3/4 = 41,25% à I sai

Ở đời F1 có số loại kiểu gen là: 7.4 = 28 kiểu gen (do cặp Ab/aB  x AB/ab cho 7 kiểu gen, cặp  cho 4 loại kiểu gen) à II sai

Tỉ lệ ruồi đực mang cả ba tính trạng trội A-B-X^DY) ở F₁ chiếm: 55%. 1/4 = 13,75% à III đúng

Tỉ lệ ruồi cái F₁ có kiểu hình thân đen, cánh cụt, mắt đỏ chiếm tỉ lệ: 5% . 1/2 = 2,5% à IV sai

Vậy trong các kết luận trên chỉ có kết luận 3 đúng.

Phép lai giữa các cá chép kình(Aa): Aa x Aa → 1AA : 2Aa : 1aa.

Do AA làm trứng không nở nên tỉ lệ kiểu hình là: 2 cá chép kình(Aa) : 1 cá chép vảy (aa).

aaBb × AaBb: (1 : 1) x (1 : 2 : 1) = 1 : 2 : 1 : 1 : 2 : 1.

Màu sắc hoa do hai cặp (Aa và Bb) không cùng locut tương tác bổ sung hình thành nên. Nếu có A và B thì biểu hiện màu đỏ, nếu chỉ có 1 trong 2 alen trội hoặc không có alen nào → màu trắng .

Tính chất màu sắc hoa di truyền theo quy luật tương tác bổ sung.

Kiểu hình của một cá thể quy định bởi kiểu gen + môi trường.
Sự tương tác giữa kiểu gen và môi trường → kiểu hình.