(Ngữ liệu ngoài sgk) Tờ hoa

TỜ HOA (Trích)

Tại một công trường làm đường Tây Bắc, 1966.

        Tôi nhìn ra cái tàu lăn nghiến đá mặt đường mới, nhìn ra những kíp thợ xây dựng mở đường, nhìn ra một tổ ong của anh chị em làm đường vừa mang được ong chúa về. Cửa sổ buồng tôi viết, lúc nào cũng nhộn nhịp cánh tay người và những cánh ong quen dần với tổ mới. Ong bay trên trang sổ tay tôi. Ong tua tròn trên trang giấy chữ nhật trắng, như là tàu bay đảo nhiều vòng chờ lệnh hạ cánh xuống. Buồng bên có người bị ong đốt. Bởi vì người đó hoảng hốt vừa giết ong một cách không cần thiết, và ngửi thấy mùi máu, bọn ong cùng tổ liền xông tới đốt. Rồi ong cũng lăn ra chết, linh hồn xuất theo luôn với nọc đốt. Con ong bé cũng như con voi to, vốn tính lành nhưng khiêu khích chúng thì chúng đánh lại ngay, dẫu rằng có phải lấy bổn mạng⁽¹⁾ ra mà trả lời. Anh cán bộ địa chất liền cho tôi mượn một số tạp chí khoa học có mấy trang về nuôi ong. Giờ tôi mới biết rằng đó là một thế giới đầy sinh thú⁽²⁾. Đời sống con ong để lại cho người đọc nó một bài học về kiên nhẫn, về cần lao, về tích lũy, chế tạo và sáng tạo. Người ta đã đánh dấu con ong, theo dõi nó, và thấy rằng cái giọt mật làm ra đó, là kết quả của 2.700.000 chuyến (bay) đi, đi từ tổ nó đến khắp các nơi có hoa quanh vùng. Và trong một nửa lít mật ong đóng chai, phân chất ra được 5 vạn thứ hoa. Tính ra thành bước chân người thì tổng cộng đường bay của con ong đó là 8.000.000 cây số.

      Giữa rừng Tây Bắc đầy hoa, đầy bướm, đầy ong, cái tôi thấy say say trong chính mình là dầu không được một chuyến đi bằng một đời ong, mình cũng là một con sinh vật đang nung một thứ mật gì. Sự tích lũy ở mình cũng ngày ngày có giọt ra mà phần nào đem thơm thảo vào sự sống. Đối hoa xuân lắng ong mật mà thêm ngẫm tới đàn bướm tốt mã chấp chới bay, lộng lẫy những sắc phấn của sáo ngữ ồn ào. Bướm phù phiếm cũng bay vào hoa, nhưng cặp cánh hào nhoáng cũng chẳng để lại gì. Từ ngày có lịch sử tiến hóa của loài người, chưa ai dám nói đến mật bướm.

(Trích Tờ hoa⁽³⁾, Nguyễn Tuân⁽⁴⁾, Tuyển tập Nguyễn Tuân, NXB Văn học, 1998, tr. 5,6)

(1) Bổn mạng: tính mạng của bản thân.

(2) Sinh thú: thú vui trong cuộc sống.

(3) Tờ hoa: Tùy bút “Tờ hoa” được sáng tác trong những năm cả nước có chiến tranh, đăng trên báo Văn nghệ, số 143, Tết Bính Ngọ, 1966.

(4) Nguyễn Tuân: Nguyễn Tuân (1910-1987) là một nhà nghệ sĩ lớn của dân tộc Việt Nam. Ông được biết đến là một cây bút tài hoa, uyên bác, suốt đời say mê tìm kiếm vẻ đẹp của cuộc sống. Nguyễn Tuân có sở trường về thể loại tuỳ bút.

Văn bản trên thuộc thể loại gì?

Xác định đối tượng chính được nhắc đến trong đoạn trích.

Chỉ ra 01 câu văn chứa yếu tố tự sự và 01 câu văn chứa yếu tố trữ tình trong đoạn trích.

Xác định và nêu tác dụng của 01 biện pháp tu từ trong câu văn sau: Đời sống con ong để lại cho người đọc nó một bài học về kiên nhẫn, về cần lao, về tích lũy, chế tạo và sáng tạo.

Anh/Chị hãy nhận xét thái độ, tình cảm của tác giả thể hiện trong đoạn trích.

Từ đoạn trích ở phần Đọc hiểu, kết hợp với những hiểu biết của bản thân, hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về vai trò của lòng kiên nhẫn.

Từ đoạn trích Tờ hoa của Nguyễn Tuân, hãy viết một bài văn (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý nghĩa của việc con người sống có cống hiến, để lại “mật ngọt” cho đời.