(Ngữ liệu ngoài sgk) Một tiệc ăn vạ

Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh để giải thích nghĩa của từ ngữ 

Lời giải chi tiết

Tục “ăn vạ” được nói đến trong đoạn trích là: người nào có lỗi với "làng" thì "làng" cứ việc mua lợn, mua rượu, mua gạo đem ra điếm làng mà ăn. Phí tổn bao nhiêu, người có lỗi đó phải chịu

Phương pháp giải

Xác định các nguyên nhân dẫn đến việc lão Sửu bị bắt vạ.

Lời giải chi tiết

Lão Sửu bị ăn vạ là do: nhà đã lép vế, lại có bát ăn, một hôm một ông trong bốn ông "trùm" đến nhà hỏi vay gánh lúa, lão ta đi vắng, mụ vợ chối là không có, ông trùm kia lấy làm thù, cách vài hôm sau hắn mượn việc làng sinh sự cãi nhau với lão ấy, rồi hắn vu cho lão ta chửi làng và đem chuyện đó trình "làng".

Phương pháp giải

Phân tích câu nói để rút ra bản chất của quyền lực và tình trạng xã hội được phản ánh.

Lời giải chi tiết

Thực trạng: phản ánh thực trạng kéo bè kéo cánh, chuyên quyền của bọ cường hào phong kiến ở làng quê xưa. Nhân danh “lệ làng”, hương ước, chúng thao túng, lộng hành, đặt ra nhiều luật lệ, phép tắc kì quặc, vô lí nhằm bóc lột nông dân

Phương pháp giải

Tìm các từ ngữ, chi tiết thể hiện cảm xúc, thái độ của tác giả

Lời giải chi tiết

Thái độ của tác giả:

- Lên án bọn cường hào, lí dịch lợi dụng hủ tục để bóc lột, ức hiếp người nông dân

- Xót xa cho nỗi thống khổ của nhân dân

Phương pháp giải

Gợi ý:

- Tăng cường tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật; phân tích rõ tác hại của các hủ tục, vận động nhân dân từng bước xóa bỏ các hủ tục lạc hậu

- Phát triển rộng phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, tổ chức các buổi sinh hoạt cộng đồng , hoạt động văn hoá, văn nghệ, giúp người dân tiếp cận nét văn hoá mới, tiến bộ trong đời sống, sản xuất và sinh hoạt.

- Quan tâm đầu tư hỗ trợ nhân dân giảm nghèo gắn với xây dựng Nông thôn mới ở địa phương.

Lời giải chi tiết

Để bài trừ các hủ tục, chúng ta cần một chiến lược toàn diện. Giải pháp cốt lõi là đẩy mạnh tuyên truyền, giúp người dân tự nhận thức rõ tác hại của chúng. Điều này phải đi đôi với việc xây dựng nếp sống văn hóa mới thông qua các phong trào cộng đồng và việc xây dựng hương ước tiến bộ. Quan trọng không kém là phát triển kinh tế, nâng cao đời sống, bởi khi người dân no đủ, học thức được nâng cao, những tập tục lạc hậu sẽ tự động bị đào thải. Sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền và sự nêu gương của các cá nhân tiên phong sẽ là chất xúc tác để quá trình này diễn ra nhanh chóng và hiệu quả hơn.