(Ngữ liệu ngoài sgk) Lời giải cho bài toán phát huy vốn xã hội

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về các thao tác lập luận 

Lời giải chi tiết

Hai thao tác lập luận được sử dụng trong văn bản: chứng minh, bình luận

Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản để chỉ ra chi tiết phù hợp 

Lời giải chi tiết

Nguồn gốc tinh hoa của đạo đức truyền thống được nhắc tới trong văn bản: đạo hiếu với cha mẹ, thương yêu đùm bọc anh em, bạn bè, tôn sư trọng đạo, lá lành đùm lá rách,…

Phương pháp giải

Căn cứ vào vấn đề rút ra từ văn bản để bày tỏ ý kiến 

Lời giải chi tiết

Ý kiến: Luật lệ làm sáng tỏ cái đạo đức con người, và buộc kẻ đạo đức phải tôn trọng. Luật lệ không thay được đạo đức. Được hiểu là:

- Đạo đức là gốc rễ trong tâm hồn của mỗi người. Tất cả mọi luật lệ đặt ra đều phải dựa vào các chuẩn mực đạo đức chung và yêu cầu mọi người phải tuân thủ. Những người đi ngược lại với luật lệ là không tuân thủ các chuẩn mực đạo đức.

- Luật lệ là cái cụ thể hóa những chuẩn mực đạo đức, không phải tất cả những chuẩn mực đạo đức đều được cụ thể hóa thành luật lệ mà nó thuộc về suy nghĩ, lương tri con người nên luật lệ không thể thay thế đạo đức.

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về các yếu tố trong văn bản nghị luận (lí lẽ và dẫn chứng) để chỉ ra mối quan hệ 

Lời giải chi tiết

Sự kết hợp giữa lí lẽ và dẫn chứng trong đoạn (2) của văn bản là:

- Lí lẽ: Do đó, nó làm cho chi phí xã hội được giảm đi, và sự vận hành trong kinh tế được thông thoáng và nhanh chóng. Dẫn chứng: Điển hình nhất là trong kinh doanh, chữ “tín” là nguồn vốn mà mọi doanh nhân đều cần phải có, và ngay cả ở cấp nhà nước thì chữ “tín” càng có giá trị lớn hơn, nếu thiếu chữ “tín” thì mọi luật lệ quốc gia đều trở thành trò chơi rượt đuổi, đánh đố nhau mà thôi.

- Lí lẽ và dẫn chứng kết hợp chặt chẽ với nhau, lí lẽ sắc sảo, dẫn chứng thực tế, vừa giúp người viết củng cố lập luận, vừa tạo được sự thuyết phục cho người đọc. 

- Nhấn mạnh tầm quan trọng của đạo đức xã hội đối với con người.

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản kết hợp liên hệ thực tiễn để bày tỏ quan điểm 

Có thể bày tỏ quan điểm: Đồng tình/ Không đồng tình/ Đồng tình một phần.

Gợi ý: 

- Đồng tình với quan điểm của tác giả, vì:

+ Giáo dục không chỉ trang bị kỹ năng mà còn hình thành nhân cách. Nếu thiếu đạo đức truyền thống, con người dễ trở nên vô cảm, ích kỷ, chỉ chạy theo lợi ích vật chất.

+ Một xã hội coi nhẹ giá trị gia đình, trách nhiệm cộng đồng sẽ dẫn đến suy thoái nhân văn, dù có nhiều luật lệ cũng không ngăn được tệ nạn.

→ Kế thừa đạo đức truyền thống giúp giáo dục tạo ra những con người toàn diện, cân bằng giữa tri thức và nhân cách.

Lời giải chi tiết

Tôi hoàn toàn đồng tình với quan điểm của tác giả. Giáo dục đích thực không chỉ trao tri thức mà quan trọng hơn là bồi dưỡng nhân cách. Đạo đức truyền thống chính là linh hồn, là nền tảng giúp con người sống có trách nhiệm với gia đình và xã hội. Nếu đánh mất điều đó, giáo dục sẽ chỉ tạo ra những cỗ máy lạnh lùng, giỏi kỹ năng nhưng vô cảm và dễ sa vào tham vọng ích kỷ. Một xã hội thiếu vắng các giá trị đạo đức cốt lõi sẽ tràn ngập sự nghi kỵ và giả dối, dù luật pháp có chặt chẽ đến đâu cũng không thể thay thế được sự ràng buộc tự nguyện từ tấm lòng. Do đó, kế thừa đạo đức truyền thống là điều sống còn để giáo dục tạo nên những con người toàn diện.