(Ngữ liệu ngoài sgk) Chuyện tình ở Thanh Trì

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về các phương thức biểu đạt 

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt chính: Tự sự

Phương pháp giải

Tìm thông tin trực tiếp trong văn bản

Lời giải chi tiết

Theo đoạn trích, sau khi bố của cô gái không đồng ý mối duyên, chàng trai phẫn chí bỏ đi xa để lập nghiệp

Phương pháp giải

Suy luận từ chi tiết trong văn bản

Lời giải chi tiết

Cô thương chàng trai vì mình mà phẫn chí bỏ đi xa lập nghiệp. Cô gái chết vì ôm nỗi tương tư chàng trai, đau buồn vì tình yêu bị ngăn cấm, không được bố nàng đồng ý chuyện kết đôi với chàng trai, dần sinh bệnh mà mất.

Phương pháp giải

Tóm tắt các sự kiện dẫn đến hành động

Lời giải chi tiết

Chàng trai xem chiếc hộp con chứa khối đỏ trong hoàn cảnh: Sau vài năm chàng trai đi xa, nay có đủ vàng về lo chuyện cưới xin, đến nhà cô gái mới hay cô đã chết vì nỗi oan tình. Chàng đến viếng nàng và được bố cô đem cho xem chiếc hộp con chứa khối đỏ mà thể xác con gái sau khi chết đã để lại.

Phương pháp giải

Gợi ý:

- Chi tiết kì ảo, gây ấn tượng sâu sắc cho người đọc.

- Chi tiết cho thấy nỗi đau đớn của chàng trai trước sự ra đi của cô gái.

- Giọt nước mắt của chàng trai là giọt nước mắt của sự thấu hiểu, của yêu thương và đau xót vô hạn khi người mình yêu vĩnh viễn ra đi.

- Khối đỏ kia tan ra thành nước, giọt giọt đều biến thành máu tươi, chảy đầm đìa vào tay áo chàng đem đến liên tưởng cho người đọc về sự hóa giải oan tình, để người ra đi được thanh thản.

Lời giải chi tiết

Chi tiết giọt lệ tan thành máu là điểm nhấn kì ảo đầy xúc động. Nó thể hiện nỗi đau tột cùng và sự đồng cảm sâu sắc của chàng trai trước tấm lòng son sắt của người yêu. Giọt nước mắt chân thành đã hóa giải nỗi oan ức, như một lời an ủi muộn màng cho tình yêu bất tử vượt lên cái chết. Chi tiết này khắc họa rõ nét sức mạnh và tính bi kịch của mối tình chung thủy.

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản để rút ra chủ đề 

Lời giải chi tiết

Chủ đề của văn bản: Qua câu chuyện tình yêu bi kịch của chàng trai và cô gái ở Thanh Trì, tác giả Vũ Trinh muốn thể hiện khát vọng tình yêu tự do của lứa đôi thời phong kiến và phê phán sự ngăn cản của gia đình đại diện cho sự phân biệt giàu nghèo trong xã hội xưa.

Phương pháp giải

Gợi ý:

- Câu chuyện tình ở Thành Trì là mối tình giữa chàng trai nghèo làm nghề chèo đò với cô gái con nhà giàu. Cô gái chủ động mong muốn kết duyên với chàng trai, chàng trai cũng mong kết duyên cùng nàng, điều đó thể hiện khát vọng tình yêu tự do vượt lên trên những hà khắc của lễ giáo phong kiến, định kiến phân biệt giàu nghèo trong xã hội. Kết thúc của mối tình là kết thúc bi kịch.

- Suy nghĩ về khát vọng tình yêu trong xã hội phong kiến:

+ Khát vọng tình yêu là khát vọng chính đáng của con người ở mọi thời. Những đôi lứa sống trong xã hội phong kiến mong muốn tình yêu tự do, muốn vượt lên khỏi những ràng buộc của lễ giáo phong kiến 

+ Tình yêu của nhiều cặp đôi vấp phải những sự ngăn cản, cấm đoán đến từ gia đình, xã hội.

+ Dù cho bị ngăn cản, nhưng những đôi lứa vẫn dành tình yêu trọn vẹn cho nhau, cái chết cũng không thể chia lìa tình yêu của họ.

Lời giải chi tiết

Qua câu chuyện tình bi kịch ở Thanh Trì, ta thấy khát vọng tình yêu tự do thời phong kiến là một khát vọng mãnh liệt và chính đáng, nhưng cũng đầy xót xa. Đó là khát vọng vượt lên trên những ràng buộc khắc nghiệt của lễ giáo và định kiến "môn đăng hộ đối" để đến với nhau bằng tất cả sự chân thành của trái tim. Thế nhưng, trong một xã hội mà hôn nhân thường do gia đình sắp đặt, khát vọng ấy thường bị dập tắt một cách phũ phàng, dẫn đến những kết cục đau lòng. Sự ra đi của cô gái họ Trần không chỉ là cái chết của một con người, mà là sự sụp đổ của một giấc mơ đẹp về tình yêu tự do. Câu chuyện ấy khiến ta cảm thông sâu sắc với những số phận đã dám yêu và dám đấu tranh cho tình yêu trong hoàn cảnh éo le, đồng thời càng thêm trân trọng giá trị của tình yêu tự do và quyền được lựa chọn hạnh phúc trong xã hội ngày nay.