(Ngữ liệu ngoài sgk) Chữ người tử tù

CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ (Trích)

“… Đêm hôm ấy, lúc trại giam tỉnh Sơn chỉ còn vẳng có tiếng mõ trên vọng canh, một cảnh tượng xưa nay chưa từng có, đã bày ra trong một buồng tối chật hẹp, ẩm ướt, tường đầy mạng nhện tổ rệp, đất bừa bãi phân chuột phân gián.

Trong một không khí khói tỏa như đám cháy nhà, ánh sáng đỏ rực của một bó đuốc tẩm dầu rọi lên ba cái đầu người đang chăm chú trên một tấm lụa bạch còn nguyên vẹn lần hồ. Khói bốc tỏa cay mắt, họ dụi mắt lia lịa.

Một người tù cổ đeo gông, chân vướng xiềng, đang dậm tô nét chữ trên tấm lụa trắng tinh căng phẳng trên mảnh ván. Người tù viết xong một chữ, viên quản ngục lại vội khúm núm cất những đồng tiền kẽm đánh dấu ô chữ đặt trên phiến lụa óng. Và cái thầy thơ lại gày gò, thì run run bưng chậu mực. Thay bút con, đề xong lạc khoản, ông Huấn Cao thở dài, buồn bã đỡ viên quản ngục đứng thẳng người dậy và đĩnh đạc bảo:

- Ở đây lẫn lộn. Ta khuyên thầy Quản nên thay chốn ở đi. Chỗ này không phải là nơi để treo một bức lụa trắng trẻo với những nét chữ vuông vắn tươi tắn nó nói lên những cái hoài bão tung hoành của một đời con người. Thoi mực, thầy mua ở đâu mà tốt và thơm quá. Thầy có thấy mùi thơm ở chậu mực bốc lên không?... Tôi bảo thực đấy: thầy Quản nên tìm về nhà quê mà ở đã, thầy hãy thoát khỏi cái nghề này đi đã, rồi hãy nghĩ đến chuyện chơi chữ. Ở đây, khó giữ thiên lương cho lành vững và rồi cũng đến nhem nhuốc mất cái đời lương thiện đi.

Lửa đóm cháy rừng rực, lửa rụng xuống nền đất ẩm phòng giam, tàn lửa tắt nghe xèo xèo.

Ba người nhìn bức trâm rồi lại nhìn nhau.

Ngục quan cảm động, vái người tù một vái, chắp tay nói một câu mà dòng nước mắt rỉ vào kẽ miệng làm cho nghẹn ngào: “Kẻ mê muội này xin bái lĩnh”.

  (Nguyễn Tuân, Chữ người tử tù, Tuyển tập Nguyễn Tuân, tập một, NXB Văn học, H, 1981, tr.133)

Âm thanh nào đã báo hiệu cho cảnh đêm cho chữ trong đoạn trích trên?

Tác giả Nguyễn Tuân đã sử dụng biện pháp tu từ nào trong câu văn sau: “Trong một không khí khói tỏa như đám cháy nhà, ánh sáng đỏ rực của một bó đuốc tẩm dầu dọi lên ba cái đầu người đang chăm chú trên một tấm lụa bạch còn nguyên vẹn lần hồ.”?

Có thể hiểu nghĩa của từ “thiên lương” là gì?

Có thể hiểu “đêm hôm ấy” là khoảng thời gian như thế nào?

Nhân vật Huấn Cao khuyên viên quản ngục điều gì?

Người kể chuyện trong văn bản là ai?

Quản ngục có thái độ như thế nào trước lời khuyên của viên quản ngục?

Những yếu tố nào khiến cảnh cho chữ trở thành một cảnh tượng “xưa nay chưa từng có”?

Theo anh/ chị, tác giả đã gửi gắm thông điệp gì qua câu chuyện xin chữ và cho chữ?

Tìm 4 từ Hán Việt trong đoạn văn bản trên và giải nghĩa?

Từ đoạn trích trong “Chữ người tử tù” của Nguyễn Tuân, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của vẻ đẹp thiên lương trong cuộc sống con người.

Từ đoạn trích trong Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân, anh/chị hãy viết một bài văn (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về sức mạnh cảm hóa của cái đẹp, của nghệ thuật chân chính trong cuộc sống con người.