Đề tuyển sinh vào lớp 10 Văn năm 2025 Sở Yên Bái có đáp án

a. Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn

- HS có thể trình bày đoạn văn theo cách hợp lí.

- Đảm bảo cấu trúc của đoạn văn nghị luận có mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn.

- Dung lượng: khoảng 200 chữ

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: phân tích một đặc điểm của nhân vật Tâm.

c. Triển khai vấn đề

Xác định được các ý phù hợp, dùng lí lẽ và bằng chứng để làm rõ một đặc điểm của nhân vật Tâm. Sau đây là một số gợi ý:

- Một trong những đặc điểm nổi bật nhất của nhân vật Tâm trong truyện “Tiếng hót con chim đen” chính là tấm lòng nhân hậu và tình yêu thiên nhiên sâu sắc.

+ Dù chỉ là một đứa trẻ, Tâm đã thể hiện một tình cảm đặc biệt với tổ chim đen nhỏ bé giữa rẫy. Khi biết cha định đốt rẫy, điều khiến Tâm lo lắng nhất không phải là bản thân mà là sự sống còn của ba mẹ con chim đen. Em thậm chí đã chạy đi cảnh báo ông Tư, van xin cha đừng đốt rẫy.

+ Trong cơn mê man giữa cái sống và cái chết, em vẫn nhắc về tổ chim và mẹ – như thể đó là hai điểm tựa duy nhất trong tâm hồn mình. Chính tình yêu thiên nhiên thuần khiết ấy đã khiến người đọc xúc động và cảm phục.

=> Tâm là hiện thân của vẻ đẹp tâm hồn trong trẻo, hồn nhiên và đầy nhân ái – điều mà bất cứ ai cũng cần nuôi dưỡng giữa cuộc sống hiện đại hôm nay.

- Về nghệ thuật xây dựng nhân vật:

+ Ngôi kể thứ ba

+ Ngôn ngữ giản dị, giàu cảm xúc, hồn nhiên, trong sang phù hợp với lứa tuổi thiếu nhi.

+ Nhân vật được xây dựng chủ yếu dựa trên suy nghĩ, hành động và qua lời kể, tả cuả người kể chuyện.

 Hướng dẫn chấm:

- HS phân tích sâu sắc đảm bảo các ý cơ bản như trên: 0,75-1,0 điểm.

- Phân tích còn thiếu ý, chưa lôgic, thiếu liên kết: 0,5 điểm.

- Phân tích chưa rõ ý, nội dung viết còn sơ sài: 0,25 điểm

 HS có thể triển khai phân tích theo cách khác song cần đảm bảo ý cơ bản trên.

d. Chính tả, ngữ pháp:

 Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.

Hướng dẫn chấm:

- Không cho điểm nếu bài mắc quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp.

e. Sáng tạo

 Có cảm nhận, đánh giá sâu sắc về nhân vật; có cách diễn đạt mới mẻ.

Hướng dẫn chấm:

HS huy động kiến thức và trải nghiệm của bản thân để phân tích; có đánh giá riêng mới mẻ; có sáng tạo trong cách diễn đạt.

a. Đảm bảo được cấu trúc bài văn nghị luận.

Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát được vấn đề.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: đề xuất những giải pháp phù hợp để khắc phục

Hướng dẫn chấm:

 Thí sinh xác định đúng vấn đề nghị luận: 0,25 điểm.

 Thí sinh xác định không đúng vấn đề nghị luận: 0 điểm.                

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm:

Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu sau:

* Giải thích vấn đề

Thiên nhiên: Bao gồm cây cối, sông núi, biển cả, muông thú, không khí, nước… tạo thành môi trường sống của con người.            Gắn kết với thiên nhiên: là sống hòa hợp, quan tâm, bảo vệ, tận dụng thiên nhiên một cách có trách nhiệm và bền vững. Thiếu gắn kết với thiên nhiên: là sống xa rời, thờ ơ, hoặc tàn phá thiên nhiên vì mục tiêu cá nhân hay lợi ích kinh tế.

Hướng dẫn chấm:

- Giải thích sáng tỏ, thuyết phục: 0,25 điểm.

- Giải thích chưa rõ hoặc sai lệch: 0 điểm

* Phân tích vấn đề:                                                                 

- Biểu hiện của hiện tượng:

+ Cuộc sống hiện đại bó hẹp trong nhà, văn phòng, trung tâm thương mại, ít tiếp xúc với cây cối, không gian tự nhiên.        

+ Con người lạm dụng, tàn phá thiên nhiên: chặt phá rừng, xả rác bừa bãi, khai thác tài nguyên quá mức.                               

+ Sự thờ ơ với các vấn đề môi trường như ô nhiễm không khí, biến đổi khí hậu, tuyệt chủng sinh vật...

- Nguyên nhân:                                                                   

+ Sự phát triển của khoa học – công nghệ và đô thị hóa khiến thiên nhiên bị thu hẹp và dần xa lạ.                                          

+ Con người quá phụ thuộc vào tiện ích công nghệ, thiếu thời gian tiếp xúc tự nhiên.                                                              

+ Thiếu giáo dục, tuyên truyền về vai trò của thiên nhiên trong đời sống.

+ Lối sống cá nhân chủ nghĩa, ích kỷ, chạy theo lợi nhuận kinh tế.

- Hậu quả:

+ Môi trường bị ô nhiễm nghiêm trọng, hệ sinh thái bị phá vỡ, biến đổi khí hậu diễn biến tiêu cực.                                          

+ Con người dễ căng thẳng, stress, mệt mỏi vì thiếu sự cân bằng tâm hồn do thiếu thiên nhiên.                                            

+ Mất đi vẻ đẹp và ý nghĩa nhân văn trong mối quan hệ giữa người với tự nhiên.

Hướng dẫn chấm:

- Phân tích rõ mỗi ý trên: 0,25 điểm.

* Giải pháp giải quyết vấn đề:

- Cá nhân: cần thay đổi thói quen sống dành thời gian hòa mình vào thiên nhiên qua việc đi bộ, trồng cây, hạn chế sử dụng túi nilon và các sản phẩm nhựa.

- Gia đình và nhà trường: cần giáo dục cho trẻ nhỏ tình yêu thiên nhiên từ sớm, thông qua các hoạt động ngoại khóa như tham quan rừng, vườn sinh thái, hoặc chăm sóc cây xanh.

- Xã hội: chính quyền cần ban hành chính sách bảo vệ môi trường nghiêm ngặt, phát triển các đô thị xanh, tăng cường truyền thông để nâng cao ý thức cộng đồng. Các tổ chức, doanh nghiệp có thể tổ chức các sự kiện vì môi trường như “Ngày làm sạch thành phố”, “Một cây xanh – một hy vọng” để khơi gợi trách nhiệm và hành động thực tế.

=> Gắn bó, yêu thương và bảo vệ môi trường sống không chỉ là trách nhiệm, mà còn là cách để chúng ta tìm lại sự cân bằng, yên bình trong cuộc sống.

(HS phân tích lí giải và đưa ra bằng chứng phù hợp).

Hướng dẫn chấm:

- Giải pháp đúng đắn, hợp lý, thuyết phục; lập luận chặt chẽ; bằng chứng tiêu biểu: 1,5 điểm.

- Giải pháp đúng đắn, hợp lý, thuyết phục; song lập luận chưa thật chặt chẽ; thiếu bằng chứng hoặc bằng chứng chưa tiêu biểu:1,0 - 1,25 điểm.

- Giải pháp chưa đầy đủ, hợp lý; lập luận chưa chặt chẽ; thiếu bằng chứng hoặc bằng chứng chưa tiêu biểu: 0,5 – 0,75 điểm.

- Các trường hợp khác giám khảo linh hoạt cho điểm.

4. Liên hệ bản thân

HS có sự liên hệ phù hợp với thực tế của bản thân…

 Hướng dẫn chấm :

- Liên hệ phù hợp: 0,25 điểm.

d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.

Hướng dẫn chấm: Không cho điểm nếu bài làm mắc quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp.

e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; liên hệ, mở rộng hợp lí; có cách diễn đạt mới mẻ.

Hướng dẫn chấm:

- Đáp ứng được các yêu cầu trên: 0,25 điểm.