Đề thi thử vào lớp 10 môn Ngữ văn - Năm 2026 - Trường THCS Ngô Gia Tự, Phường Bạch Mai, Hà Nội có đáp án

Đọc bài thơ sau:

“Nay ta hát một thiên ái quốc,

Yêu gì hơn yêu nước nhà ta.

Trang nghiêm bốn mặt sơn hà,

Ông cha để lại cho ta lọ vàng.

Trải mấy lớp tiền vương dựng mở,

Bốn ngàn năm giãi gió dầm mưa,

Biết bao công của người xưa,

Gang sông, tấc núi, dạ thưa, ruột tằm.

Hào Đại Hải âm thầm trước mặt,

Dải Cửu Long quanh quất miền tây,

Một toà san sát sinh thay,

Bên kia Vân, Quảng, bên này Côn Lôn.

Vẻ gấm vóc nước non thêm đẹp.

Rắp những mong cơ nghiệp dài lâu.

Giống khôn há phải đàn trâu,

Giang sơn nỡ để người đâu vẫy vùng?

Hai mươi triệu dân cùng của hết,

Bốn mươi năm nước mất quyền không.

Thương ôi! Công nghiệp tổ tông,

Nước tanh máu đỏ, non chồng thịt cao.

Non nước ấy biết bao máu mủ.

Nỡ nào đem nuôi lũ Sài Lang?

Cờ ba sắc, xứ Đông Dương,

Trông càng thêm nhục, nói càng thêm đau!

Nhục vì nước, mà đau người trước,

Nông nỗi này, non nước cũng oan.

Hồn ơi về với giang san,

Muôn người muôn tiếng hát ran câu này:

“Hợp muôn sức ra tay quang phục.

Quyết có phen rửa nhục báo thù...”

Mấy câu ái quốc reo hò,

Chữ đồng tâm ấy phải cho một lòng.”

(Ái quốc – Phan Bội Châu, 1910; nguồn thivien.net)

* Phan Bội Châu (26/12/1867 - 29/12/1940) sinh tại làng Đan Nhiễm, tỉnh Nghệ An. Là một nhà cách mạng Việt Nam trong phong trào chống Pháp, ông đã thành lập phong trào Duy Tân và khởi xướng phong trào Đông Du. Bài thơ “Ái quốc” được viết vào khoảng năm 1910, đây là thời điểm Phan Bội Châu phải chạy sang Trung Quốc sau khi bị Nhật trục xuất (do thỏa thuân giữa Nhật và thực dân Pháp).

* Vân, Quảng: Vân Nam và Quảng Đông, Quảng Tây. Câu này ý nói sông núi nước ta sánh ngang với nước Tàu (Trung Quốc).

Bài thơ Ái quốc của Phan Bội Châu được viết theo thể thơ nào? Nêu hai dấu hiệu quan trọng để nhận biết thể thơ đó?

Em hãy giải thích nghĩa của từ gấm vóc trong câu thơ “Vẻ gấm vóc nước non thêm đẹp”.

Chỉ ra và phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ sau: “Ông cha để lại cho ta lọ vàng”.

Qua toàn bộ bài thơ Ái quốc, tác giả Phan Bội Châu gửi gắm tình cảm và thông điệp gì đến người đọc?

Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích tám dòng thơ đầu tiên trong bài thơ Ái quốc của nhà yêu nước Phan Bội Châu được trích ở phần Đọc hiểu.

Ngày nay, khi đọc lại bài thơ Ái quốc của nhà yêu nước Phan Bội Châu, nhiều người đã liên tưởng tới thế hệ trẻ Việt Nam và trách nhiệm của họ đối với đất nước hiện nay. Em hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) nêu suy nghĩ về vai trò của thế hệ trẻ trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.