Đề thi THPT Quốc gia môn Lịch sử năm 2022 chọn lọc, có lời giải ( Đề số 28 )

Đáp án A

Đặc điểm nổi bật của phong trào yêu nước cách mạng Việt Nam trong những năm 1919 – 1930 là sự tồn tại song song của hai khuynh hướng tư sản và vô sản. Cả hai khuynh hướng đều nỗi lực vươn lên thực hiện nhiệm vụ giải phóng dân tộc. Tuy nhiên, khuynh hướng vô sản ngày càng chiếm ưu thế và được lịch sử dân tộc lựa chọn đi theo

Đáp án A

Một trong những mục đích của các nước tham gia cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai là thiết lập một trật tự thế giới có lợi cho mình. Sau chiến tranh, trật tự thế giới hai cực Ianta được thiết lập đã phản ánh so sánh tương quan lực lượng mới giữa các cường quốc, trong đó ưu thế thuộc về Mĩ và Liên Xô. Cụ thể:

+ Phát xít Đức, Italia, Nhật Bản bị tiêu diệt.

+ Anh, Pháp suy yếu.

+ Mĩ ngày càng hùng mạnh, vươn lên đứng đầu hệ thống tư bản chủ nghĩa.

+ Liên Xô nhờ có công trong việc tiêu diệt phát xít Đức, Nhật Bản đã nâng cao được vị thế của mình trên thế giới. Cùng với đó, sự ra đời của hệ thống xã hội chủ nghĩa sau chiến tranh đã đưa Liên Xô lên vị trí đứng đầu hệ thống, đối trọng lại hệ thống tư bản chủ nghĩa do Mĩ đứng đầu

Đáp án D

Đông Khê được chọn là nơi mở đầu chiến dịch Biên giới thu – đông năm 1950 của quân dân Việt Nam, vì đó là vị trí có thể đột phá, chia cắt tuyến phòng thủ của quân Pháp.

+ Cụm cứ điểm Đông Khê được phân bố tại thị trấn Đông Khê, nằm trên trục quốc lộ số 4A, cách pháo đài thị xã Cao Bằng về phía Đông khoảng 40km và cách Thất Khê khoảng 20km. Cụm cứ điểm Đông Khê là điểm trọng yếu nằm trên tuyến phòng thủ Cao – Bắc – Lạng của thực dân Pháp.

+ Địa hình bao quanh cụm cứ điểm Đông Khê là rừng rậm, núi cao, giúp lực lượng cách mạng Việt Nam dẫn quân tiến nhập trận đĩa dễ hơn.

+ Mặt khác, khi lực lượng cách mạng Việt Nam tiến đánh vào Đông Khê, Pháp (từ Cao Bằng và Thất Khê) sẽ buộc phải đưa quân tới cứu viện tạo thời cơ để lực lượng cách mạng tiêu diệt viện binh của Pháp. Một khi viện binh bị tiêu diệt sẽ gây ra nỗi kinh hoàng cho lực lượng Pháp đang cố thủ trong cứ điểm.

+ Thực dân Pháp bố trí lực lượng tại Đông Khê mỏng, phòng bị nhiều sơ hở

Đáp án C

Thành công của cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở Trung Quốc, dẫn tới sự ra đời của nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa (tháng 10/1949) – sự kiện này đã trở thành “bước đột phá” làm xói mòn trật tự hai cực Ianta. Vì:

+ Trung Quốc là một quốc gia rộng lớn, có tầm ảnh hưởng lớn ở châu Á (nói riêng) và thế giới (nói chung).

+ Sau thắng lợi của cách mạng Trung Quốc, Mĩ đã đánh mất phạm vi ảnh hưởng của mình ở đây, Liên Xô cũng phải từ bỏ những đặc quyền ở vùng Đông Bắc Trung Quốc.

Sự thu hẹp phạm vi ảnh hưởng của Liên Xô, Mĩ ở Trung Quốc đánh dấu trật tự Ianta bước đầu bị xói mòn

Đáp án A

Công lao to lớn đầu tiên của Nguyễn Ái Quốc đối với lịch sử dân tộc Việt Nam là xác định một con đường cứu nước mới cho dân tộc – con đường cách mạng vô sản. Đóng góp này đã đánh dấu bước mở đường cho việc giải quyết cuộc khủng hoảng về đường lối cách mạng ở Việt Nam và đặt cơ sở cho những đóng góp sau của Nguyễn Ái Quốc

Đáp án B

Đáp án B không phản ánh đúng ý nghĩa lịch sử của chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Vì các cuộc tiến công chiến lược trong đông – xuân 1953 – 1954 đã bước đầu làm phá sản kế hoạch Nava.

• Ý nghĩa lịch sử của chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954:

+ Làm phá sản hoàn toàn kế hoạch Nava.

+ Giáng đòn quyết định vào ý chí xâm lược Việt Nam của thực dân Pháp.

+ Làm xoay chuyển cục diện chiến tranh ở Đông Dương.

+ Tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc đám phán của Việt Nam ở Hội nghị Gionevo

Đáp án B

Nhiệm vụ trọng tâm của Việt Nam sau kháng chiến chống Mĩ là hoàn thành thống nhất đất nước về mặt Nhà nước, vì:

+ Sau Đại thắng mùa Xuân năm 1975, Việt Nam đã được thống nhất về mặt lãnh thổ nhưng chưa được thống nhất về mặt Nhà nước (ở mỗi miền tồn tại hình thức tổ chức nhà nước khác nhau).

+ 21 năm chiến tranh đã để lại những hậu quả nặng nề cho Việt Nam, đòi hỏi phải nhanh chóng giải quyết.

+ Nguyện vọng của nhân dân: mong muốn có một chính phủ thống nhất, một cơ quan quyền lực đại diện chung cho nhân dân cả nước.

+ Cần tạo nên sức mạnh tổng hợp của cả dân tộc để cả nước cùng thực hiện nhiệm vụ đi lên chủ nghĩa xã hội

Đáp án D

Đáp án D không thể chứng minh cho tính chất của phong trào Cần vương: Vì vai trò của triều đình phong kiến chỉ được thể hiện ở giai đoạn 1885 – 1888.

• Cần vương là phong trào yêu nước chống Pháp đứng trên lập trường phong kiến, vì:
• Nguyên nhân bùng nổ: nguyên nhân sâu sa dẫn tới sự bùng nổ của phong trào Cần Vương là do mâu thuẫn dân tộc phát triển gay gắt.
• Nhiệm vụ - mục tiêu: chống Pháp, giành độc lập dân tộc, xây dựng một vương triều phong kiến tiến bộ với vua hiền tôi giỏi.
• Hệ tư tưởng chi phối: phong kiến.

Lực lượng tham gia: có sự tham gia đông đảo, tích cực của quần chúng nhân dân. Biểu hiện rõ ràng nhất là sau khi vua Hàm Nghi bị bắt, quần chúng vẫn tiếp tục đấu tranh với nội dung mới – giúp dân cứu nước

Đáp án C

Luận cương chính trị của Đảng Cộng sản Đông Dương (tháng 10/1930) có nhiều điểm hạn chế so với Cương lĩnh chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam (thang 2/1930). Điều này được thể hiện ở việc xác định lực lượng cách mạng:

+ Luận cương chính trị chỉ xác định lực lượng cách mạng bao gồm hai giai cấp: công nhân và nông dân.

+ Cương lĩnh chính trị đã mở rộng lực lượng đó, thêm cả tiểu tư sản, tư sản dân tộc, trung tiểu địa chủ để xây dựng khối đoàn kết dân tộc.

• Nội dung các đáp án A, B, D phản ánh điểm tương đồng giữa hai văn kiện: Cương lĩnh chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam và Luận cương chính trị của Đảng Cộng sản Đông Dương. :

+ Vai trò lãnh đạo của cách mạng thuộc về giai cấp công nhân thông qua đội tiên phong là Đảng Cộng sản.

+ Phương hướng chiến lược của cách mạng là: thực hiện cuộc cách mạng tư sản dân quyền, bỏ qua giai đoạn phát triển của chủ nghĩa tư bản để tiến lên con đường xã hội chủ nghĩa.

+ Nhiệm vụ chiến lược của cách mạng là đánh đổ đế quốc và phong kiến (lưu ý: cần phân biệt rõ: 2 văn kiện này có sự tương đồng trong việc xác định nhiệm vụ chiến lược của cách mạng; nhưng không khác nhau về vị trí giải quyết nhiệm cụ chiến lược)

Đáp án A

+ Cuộc chạy đua vũ trang kéo dài hơn 4 thập niên đã khiến cho Mĩ và Liên Xô quá tốn kém và suy giảm “thế mạnh” của họ trên nhiều lĩnh vẹc so với các cường quốc khác.

+ Nhiều khó khăn và thách thức to lớn đã đặt ra trước hai nước do sự vươn lên mạnh mẽ của Nhật Bản và các nước Tây Âu,.. Nền kinh tế của Liên Xô đang lâm vào khủng hoảng, trì trệ.

Hai nước cần nhanh chóng thoát khỏi chế đối đầu để ổn định tình hình và củng cố lại vị thế của mình.

Nội dung đáp án A không phù hợp vì: sự phát triển của phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới đã gây nhiều tác động tiêu cực, khó khăn về phía Mĩ (Liên Xô thi hành chính sách ủng hộ, giúp đỡ phong trào cách mạng thế giới)

Đáp án B

Trong giai đonạ 1954 – 1975, nhân dân Lào và Việt Nam đều phải tiến hành cuộc kháng chiến chống Mĩ để bảo vệ nền độc lập, thống nhất dân tộc.

• Nội dung các đáp án A, C, D không phù hợp, vì:

+ Nhiệm vụ kháng chiến chống Pháp được nhân dân Việt Nam và Lào thực hiện trong những năm 1945 – 1954.

+ Ngay từ năm 1945, Việt Nam và Lào đã giành được độc lập  cuộc đấu tranh chống Pháp và Mĩ sau này của nhân dân Lào và Việt Nam mang tính chất là đấu tranh bảo vệ nền độc lập.

+ Xây dựng chủ nghĩa xã hội trên phạm vi cả nước là nhiệm vụ của Việt Nam và Lào sau khi hoàn thành thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mĩ

Đáp án D

Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga và sự ra đời của nước Nga Xô Viết (1917) là sự kiện quốc tế có ảnh hưởng tích cực đến phong trào cách mạng Việt Nam trong những năm 1919 – 1925, vì: Cách mạng tháng Mười không chỉ là cuộc cách mạng vô sản mà còn là cuộc cách mạng giải phóng dân tộc. Do đó, nó có tác dụng thức tỉnh, cổ vũ, mở ra con đường giải phóng mới cho các dân tộc bị áp bức, trong đó có Việt Nam

Đáp án B

Điểm khác nhau căn bản của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai (1919 – 1929) so với cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất (1897 – 1914) của thực dân Pháp ở Đông Dương là đầu tư với tốc độ nhanh, quy mô lớn. Ví dụ:

+ Chỉ trong vòng 6 năm (1924 – 1929), thực dân Pháp đã đầu tư vào Đông Dương (mà chủ yếu là vào Việt Nam) số tiền lên đến hơn 4 tỉ Phorang.

+ Trong gần 30 năm (1890 – 1918), số vốn thực dân Pháp đầu tư vào Đông Dương (mà chủ yếu vào Việt Nam) chỉ xấp xỉ 1 tỉ Phorang.

• Nội dung các đáp án A, C, D không phù hợp, vì: ở cả hai lần khai thác thuộc địa, thực dân Pháp đều thực hiện các chính sách:

+ Đầu tư nhỏ giọt, hạn chế sự phát triển của các ngành công nghiệp nặng (nhằm cột chặt kinh tế Việt Nam vào kinh tế Pháp).

+ Kiểm soát và độc chiếm thị trường Việt Nam (thông qua việc: đánh thuế rất nặng hàng hóa các nước ngoài nhập vào Việt Nam; giảm thuế hoặc miễn thếu đối với hàng hóa của Pháp…).

+ Đầu tư và phát triển hệ thống giao thông vận tải nhằm phục vụ cho mục đích quân sự và khai thác lâu dài

Đáp án D

Thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc ở các nước Á, Phi và Mĩ Latinh sau Chiến tranh thế giới thứ hai đã góp phần làm thay đổi sâu sắc bản đồ chính trị thế giới, vì:

+ Trước Chiến tranh thế giới thứ hai, bản đồ chính trị thế giới chủ yếu là bản đồ của chủ nghĩa thực dân, một vài quốc gia thống trị những vùng đất rộng lớn trên thế giới.

+ Tuy nhiên, sau Chiến tranh thế giới thứ hai, nhờ thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc hơn 100 quốc gia độc lập đã ra đời. Các quốc gia này từ chỗ là những vùng đất thuộc địa (của các nước đế quốc, thực dân) đã tự ghi tên mình trên bản đồ thế giới; tham gia tích cực vào công việc chính trị quốc tế,… bản đồ chính trị thế giới thay đổi sâu sắc

Đáp án C

Điểm khác biệt và cũng là nét độc đáo nhất trong cuộc hành trình tìm đường cứu nước của Nguyễn Tất Thành (1911 – 1917) so với các bậc tiền bối (Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh,..) là ở:

• Hướng đi:
• Các bậc tiền bối: hướng sang phương Đông (Nhật Bản, Trung Quốc hướng đi truyền thống.
• Nguyễn Tất Thành: hướng sang phương Tây (các nước đế quốc hùng mạnh của thời đại, trong đó có nước Pháp) hướng đi mới.
• Cách tiếp cận chân lí cứu nước:
• Các bậc tiền bối:

+ Tiếp thu tư tưởng dân chủ tư sản gián tiếp qua tân thư, tân báo, tân văn  sự khúc xạ nhận thức

tính tư sản bị phai nhạt.

+ Không tiến hành khảo sát trên diện rộng để có cái nhìn phổ quát.

+ Đối tượng gặp gỡ, tiếp xúc chủ yếu là các chính khách nước ngoài hoặc trí thức.

• Nguyễn Tất Thành:

+ Tiến hành khảo sát trên diện rộng (đi qua nhiều nước, nhiều châu lục, trong đó Nguyễn Tất Thành đã dừng chân khá lâu ở Anh, Pháp, Mĩ).

+ Trải qua quá trình lao động thực tiễn.

+ Tiếp xúc với nhân dân lao động nghèo khổ ở các nước, “vô sản hóa” chính mình.

Nhận thức được về số phận của người lao động; của nhân dân các nước thuộc địa, phụ thuộc; bạn và thù…

Đáp án C

Khuynh hướng vô sản ngày càng chiếm ưu thế trong phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam vào cuối những năm 20 của thế kỉ XX, vì: đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp giải phóng dân tộc khi xác định con đường cứu nước gắn giải phóng dân tộc với giải phóng giai cấp (các con đường cứu nước trước đó chỉ xác định một trong hai nhiệm vụ: giải phóng dân tộc hoặc giải phóng giai cấp). Do đó, nó nhận được sự ủng hộ của quần chúng, làm cho phong trài dân tộc dân chủ ở Việt Nam chuyển dần từ quỹ đạo tư sản sang vô sản

Đáp án D

Tranh thủ điều kiện khách quan thuận lợi (phát xít Nhật đã đầu hàng Đồng minh, quân Nhật ở Đông Dương rệu rã quân Đồng minh vẫn chưa kịp vào giải giáp vũ kí quân đội Nhật), nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng, với sự chuẩn bị trong 15 năm đã nhanh chóng nổi dậy giành chính quyền thắng lợi.

Việt kết hợp sc mạnh dân tộc với sức mạnh của thời đại chính là một trong những bài học kinh nghiệm rút ra từ thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945, có thể vận dụng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay

Đáp án B

Mâu thuẫn giữa các nước đế quốc vì vấn đề thị trường và thuộc địa là nguyên nhân sâu xa dẫn đến sự bùng nổ của hai cuộc chiến tranh thế giới.

• Chiến tranh thế giới thứ nhất:

+ Các nước Đế quốc “già” (Anh, Pháp) bị suy giảm vị thế kinh tế, song lại sở hữu hệ thống thuộc địa rộng lớn: đến năm 1914, Anh vẫn sở hữu hệ thống thuộc địa rộng tới 33 triệu km²

với 400 triệu người, bằng 1/4 diện tích và dân số thế giới (gấp 12 lần thuộc địa của Đức); Pháp sở hữu hệ thống thuộc địa rộng khoảng 11 triệu km², tập trung chủ yếu tại Chau Phi, châu Á và môt số đảo trên Thái Bình Dương.

+ các nước Đế quốc “trả) có tiềm lực lớn mạnh vè kinh tế, quân sự, song họ lại khoong có hoặc có rất ít thuộc địa, không đủ đáp ứng cho nhu cầu phát triển kinh tế. Các nước đế quốc “trẻ” muốn phát động một cuộc chiến tranh để phân chia lại thuộc địa và thị trường thế giới.

• Chiến tranh thế giới thứ hai:

+ Cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất không những chưa giải quyết được mâu thuẫn giữa các nước đế quốc về thị trường, thuộc địa; mà ngược lại, còn làm mâu thuẫn này ngày càng sâu sắc hơn  trở thành nguyên nhân sâu xa dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ hai