Đáp án đúng là D. Quyền khiếu nại khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật là quyền chính trị/quyền dân chủ cơ bản của công dân, không phải nghĩa vụ kinh doanh của chủ thể. Vì vậy phương án D là phát biểu sai.

Đáp án đúng là D. Học tập nâng cao trình độ là quyền tự do lựa chọn của cá nhân, còn việc thực hiện tốt chương trình giáo dục bắt buộc (như phổ cập giáo dục tiểu học, THCS) là nghĩa vụ của công dân.

Đáp án đúng là D. Nội dung quyền học tập quy định công dân được học không hạn chế từ bậc thấp đến bậc cao (Tiểu học, THCS, THPT, Đại học, Sau đại học) thông qua các hình thức tuyển sinh phù hợp.

Đáp án đúng là D. Tôn trọng tài sản của người khác có nghĩa là khi vay, mượn hoặc thuê tài sản thì phải giữ gìn và có nghĩa vụ trả tài sản đúng thời hạn và đúng cam kết thỏa thuận.

Đáp án đúng là A. Quyền tự do hôn nhân là việc nam, nữ tự mình quyết định việc kết hôn dựa trên sự tự nguyện và phải tuân thủ đầy đủ các điều kiện kết hôn theo luật định (về độ tuổi, tự nguyện, không thuộc các trường hợp cấm kết hôn).

Đáp án đúng là A. Hưởng đời sống vật chất và tinh thần đầy đủ là nội dung thuộc quyền được phát triển của công dân, không nằm trong nội dung quy định cụ thể của quyền và nghĩa vụ học tập.

Đáp án đúng là C. Khi tham gia vào các mối quan hệ an sinh xã hội, bên cạnh việc thụ hưởng quyền lợi cá nhân, công dân có nghĩa vụ phải tôn trọng quyền lợi an sinh xã hội hợp pháp của người khác.

Đáp án đúng là B. Trong hoạt động kinh doanh, công dân có quyền chủ động lựa chọn hình thức tổ chức kinh doanh (Doanh nghiệp tư nhân, Công ty TNHH, Công ty cổ phần, Hộ kinh doanh..) phù hợp với khả năng của mình.

Đáp án đúng là B. Trong hôn nhân và gia đình, cha mẹ phải có trách nhiệm yêu thương, nuôi dưỡng và đặc biệt là phải tôn trọng ý kiến của con phù hợp với lứa tuổi, nguyện vọng chính đáng của con.

Đáp án đúng là C. Theo Bộ luật Dân sự, quyền sở hữu tài sản của công dân bao gồm trọn vẹn 3 quyền cấu thành: Quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt.

Đáp án đúng là A. Khai thác công dụng, giá trị sử dụng của tài sản cũng như trực tiếp thu về các nguồn hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản đó chính là nội dung của quyền sử dụng tài sản.

Đáp án đúng là C. Việc lập khống bảng lương nhân công để khai tăng chi phí nhằm trốn thuế thu nhập doanh nghiệp sẽ trực tiếp làm thất thu thuế, gây giảm nguồn thu ngân sách nhà nước.

Đáp án đúng là C. Hành vi khai khống dữ liệu nhân công, tăng ảo chi phí của doanh nghiệp đã vi phạm trực tiếp nghĩa vụ kê khai thuế chính xác, trung thực, đầy đủ được quy định trong Luật Quản lý thuế.

Đáp án đúng là C. Sử dụng nguồn vốn vay tín dụng ưu đãi từ Nhà nước thì công dân có nghĩa vụ tương ứng là phải thực hiện trả đầy đủ và đúng hạn các khoản tín dụng đã vay khi đến hạn.

Đáp án đúng là D. Bạn D quyết định nộp hồ sơ đi học nghề phù hợp với hoàn cảnh và sở thích thay vì học đại học, việc này thể hiện nội dung quyền được học bất cứ ngành nghề nào của công dân.

Đáp án đúng là B. Việc thanh toán các khoản tín dụng đã vay thuộc về trách nhiệm và nghĩa vụ cá nhân của người vay (công dân), không phải là vai trò hay nghĩa vụ chi trả của Nhà nước trong việc bảo đảm an sinh.

Đáp án đúng là A. Cả hai bạn đều được đi học (D học nghề, H học đại học rồi học cao học) -> thực hiện quyền học tập. Hoàn cảnh hộ nghèo của cả hai bạn đều nhận được sự hỗ trợ từ chính sách (vay vốn tín dụng, hỗ trợ việc làm) -> thực hiện và thụ hưởng các chính sách bảo đảm an sinh xã hội.

a) Đúng: Ông D có tư tưởng định kiến giới ("trọng nam khinh nữ"), ép con gái nghỉ học dù đủ điều kiện học đại học. Hành vi này vi phạm nguyên tắc bình đẳng giới và quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ và con cái trong gia đình.

b) Đúng: Việc chị Y sau khi đi làm vẫn chủ động đăng ký học hệ vừa học vừa làm để nâng cao trình độ là biểu hiện rõ nét của hình thức học tập thường xuyên, học tập suốt đời.

c) Đúng: Chị Y hoàn toàn đủ điều kiện và có nguyện vọng học đại học, nhưng bị ông D áp đặt, ngăn cản. Do đó, ông D chưa tôn trọng quyền được học tập của con gái.

d) Sai: Đề bài đưa ra nhận định "Cháu M chưa thực hiện đúng quyền..". Bản chất việc M lười học, vi phạm nội quy dẫn đến ở lại lớp là biểu hiện của việc chưa thực hiện tốt nghĩa vụ học tập của công dân, chứ không phải là chưa thực hiện quyền (Nhà nước và gia đình vẫn tạo mọi điều kiện cho M đi học).

a) Sai: Công dân có quyền được bảo vệ sức khỏe nhưng đi kèm nghĩa vụ phải hợp tác, cung cấp thông tin trung thực về tình trạng sức khỏe cho nhân viên y tế để phục vụ công tác chẩn đoán. Việc chị P che giấu biểu hiện cơ thể để trốn nhập viện là không phù hợp với nghĩa vụ của người bệnh.

b) Sai: Bác sĩ M đã thực hiện cực kỳ nghiêm túc, đúng chuyên môn khi dựa vào kết quả khám sàng lọc để yêu cầu làm thêm xét nghiệm tim nhằm bảo vệ tính mạng cho bệnh nhân. Do đó, bác sĩ M đã thực hiện đúng nghĩa vụ của mình, chỉ có chị P là chưa đúng.

c) Đúng: Bác sĩ M tuân thủ đúng quy trình chuyên môn y tế, đặt sức khỏe và tính mạng của người bệnh lên hàng đầu theo đúng quy định pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh.

d) Sai: Bệnh nhân nhập viện trong trạng thái ngất xỉu, việc chỉ định chụp chiếu và xét nghiệm để chẩn đoán chính xác bệnh lý về tim mạch là hoàn toàn cần thiết và mang tính sống còn.

a) Đúng: Anh M kinh doanh hàng giả nên bị xử phạt hành chính và đình chỉ hoạt động (trách nhiệm hành chính). Đồng thời, anh M không trả tiền thuê nhà xưởng đúng hạn cho bà H, vi phạm hợp đồng thuê tài sản nên phải bồi thường hoặc hoàn trả theo nghĩa vụ (trách nhiệm dân sự).

b) Sai: Anh M tự ý cầm cố căn nhà là tài sản chung dù vợ kiên quyết phản đối -> vi phạm quan hệ tài sản và không vi phạm quan hệ nhân thân.

c) Đúng: Anh M tự ý cầm cố nhà chung của vợ chồng là vi phạm quyền sở hữu tài sản của vợ. Bà H cùng con trai đến đập phá xưởng, gây thiệt hại cơ sở vật chất của anh M thay vì khởi kiện theo pháp luật -> cả hai đều chưa tôn trọng tài sản của người khác.

d) Đúng: Một trong những nghĩa vụ cốt lõi của chủ thể kinh doanh là phải thanh toán đầy đủ, kịp thời tiền lương, tiền công cho người lao động theo đúng thỏa thuận/hợp đồng lao động. Anh M nợ lương nhiều tháng là vi phạm nghĩa vụ này.

a) Đúng: Chính sách miễn giảm học phí giúp học sinh nghèo có cơ hội đến trường, giảm bớt rào cản tài chính, góp phần hiện thực hóa quyền học tập của mọi công dân.

b) Đúng: Quyền học không hạn chế cho phép công dân được học từ bậc thấp đến bậc cao (học lên Đại học sau khi tốt nghiệp THPT) dựa trên các hình thức tuyển sinh phù hợp (ở đây là hệ cử tuyển dành cho vùng khó khăn).

c) Sai: Phát biểu ghi "Tất cả những người bị mắc bệnh hiểm nghèo đều..". Thực tế, chị M được cấp thẻ bảo hiểm y tế là do gia đình chị thuộc đối tượng hộ nghèo (chính sách an sinh xã hội dành cho người nghèo), không phải vì lý do mắc bệnh hiểm nghèo thì mặc định ai cũng được cấp thẻ miễn phí.

d) Đúng: Việc Nhà nước hỗ trợ kinh phí học tập cho học sinh hộ nghèo là giải pháp bảo đảm các dịch vụ xã hội cơ bản, giúp giảm nghèo bền vững và thể hiện quyền bình đẳng của các đối tượng yếu thế trong hệ thống an sinh xã hội.