Đề thi Cuối kì 1 Tiếng Việt lớp 5 cấu trúc mới (có đáp án) - Đề 6

a)

- miệng (nghĩa gốc): bộ phận trên mặt người hay ở phần trước của đầu động vật, dùng để ăn, để nói, kêu, hót, v.v.; thường được coi là biểu tượng của việc ăn uống hay nói năng của con người.

- miệng (nghĩa chuyển): phần trên cùng, ngoài cùng, thông với bên ngoài của vật có chiều sâu.

- Nghĩa gốc: Miệng rộng thì sang, miệng cười tươi, há miệng chờ sung, nhà 5 miệng ăn.

- Nghĩa chuyển: Miệng bát, miệng túi.

b)

- sườn (nghĩa gốc): các xương bao quanh lồng ngực từ cột sống đến vùng ức (nói tổng quát)

- sườn (nghĩa chuyển): bề cạnh của một số vật có hình khối và chiều cao

- Nghĩa gốc: xương sườn, hích vào sườn, hở sườn, đánh vào sườn địch.

- Nghĩa chuyển: sườn núi, sườn nhà, sườn xe đạp.

- Cả lớp thảo luận nhóm sôi nổi.

- Bạn Lan giơ tay phát biểu trước lớp.

- Trình bày dưới dạng một đoạn văn, văn thể hiện tình cảm cảm xúc về một bài thơ thuộc chủ điểm gia đình, câu văn viết đủ ý, trình bày bài sạch đẹp, bố cục đầy đủ, rõ ràng (mở bài, thân bài, kết bài): 10 điểm.

- Tùy từng mức độ bài viết trừ dần điểm nếu bài viết không đủ ý, trình bài xấu, không đúng nội dung yêu cầu.

Gợi ý:

- Mở đoạn: Giới thiệu nhan đề, tác giả và cảm xúc chung về bài thơ.

- Thân đoạn

Trình bày cảm xúc của người đọc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ.

Làm rõ cảm xúc bằng những hình ảnh, từ ngữ được trích từ bài thơ.

- Kết đoạn: Khẳng định lại cảm xúc về bài thơ, ý nghĩa của nó đối với người đọc.

Bài làm tham khảo

Người đọc sẽ không khỏi xúc động khi đọc bài thơ Cánh cửa nhớ bà của nhà thơ Đoàn Thị Lam Luyến. Những câu thơ được viết bằng lời tâm tình giản dị, mộc mạc, tự nhiên của người cháu, khi đã lớn, nhớ lại kỉ niệm tuổi thơ của mình. Ngày cháu còn bé, để đóng cửa, cháu là người cài then dưới còn bà cài then trên. Theo năm tháng, cháu mỗi ngày một lớn còn bà thì lưng ngày một còng nên bà chỉ cài được then dưới còn cháu lại là người cài then trên. Khi kể về sự thay đổi vị trí cài then cửa của hai bà cháu, ta thấy người cháu đã không nén nổi xúc động. Phải chăng dấu ba chấm ở cuối khổ thơ thứ hai là nơi nhà thơ giấu đi một cái nấc nhẹ, một nỗi nghẹn ngào trong lòng mình? Giờ đây, người cháu đã trưởng thành, đã chuyển đến ngôi nhà mới khang trang, hiện đại, nhưng lại không được cùng bà cài then, đóng cửa như ngày nào nữa. Mỗi lần tay đẩy cửa, người cháu ấy lại nhớ cái lưng còng cắm cúi của bà, bao kỉ niệm thân thương lại ùa về trong tâm trí. Chỉ với một sự việc hai bà cháu cùng làm là cài then cửa, nhưng qua những câu thơ đánh dấu sự trôi chảy của dòng thời gian “Ngày cháu còn tấm bé” – “Mỗi năm cháu lớn lên” “Nay cháu về nhà mới”, ta dễ dàng cảm nhận được sự thay đổi nhanh chóng của đời người. Vì vậy, cả bài thơ phảng phất một niềm tiếc nhớ, như một lời nhắc: lúc nào còn được ở bên người thân, được cùng làm một việc cho dù rất nhỏ, thì hãy làm trọn vẹn nó. Bởi những điều đó nếu qua đi sẽ khó lòng quay trở lại!