
Câu hỏi ôn thi tốt nghiệp THPT môn Sinh học Di truyền học người. Bài tập phả hệ có đáp án
168 câu hỏi
Hình C.
Hình D.
Hình B.
Hình A.
Với bố là nam (XY) và mẹ là nữ (XX), các giao tử của bố chỉ mang X hoặc Y, còn mẹ chỉ mang X. Do đó, con cái chỉ nhận được X từ mẹ và có thể nhận X (nữ) hoặc Y (nam) từ bố. Tổ hợp như “YY” hoặc “X0” không thể xảy ra trong điều kiện bình thường.
người bố
người mẹ.
ông nội.
bà nội.
Nghiên cứu trẻ đồng sinh.
Nghiên cứu tế bào.
Di truyền hóa sinh.
Nghiên cứu phả hệ.
Trong số 17 người, có tối đa 10 người xác định được kiểu gene.
Có ít nhất 2 người phụ nữ trong phả hệ dị hợp tử về cả hai cặp gene.
Cặp vợ chồng 15-16 có khả năng sinh đứa con đầu lòng bị bệnh mù màu là 25%.
Cặp vợ chồng 15-16 có khả năng sinh đứa con đầu lòng bị máu khó đông là 20%.

Bệnh được phát hiện dựa trên xét nghiệm NST lấy từ dịch ối hoặc nhau thai.
Nếu bố hoặc mẹ bị bệnh Thalassemia thì không được sinh con vì con sẽ bị bệnh.
Bệnh được phát hiện dựa trên các kĩ thuật phân tử giúp xác định gene gây bệnh.
Bệnh chỉ biểu hiện ở nữ.




gene trội trên nhiễm sắc thể giới tính X.
gene lặn trên nhiễm sắc thể thường.
gene trội trên nhiễm sắc thể thường.
gene lặn trên nhiễm sắc thể giới tính X.
Allele gây bệnh là A3 (allele A3 trội hoàn toàn so với A1).
Thai nhi bị bệnh vì allele A3 trội hoàn toàn so với A4.
Thứ tự trội lặn các allele lần lượt là A4 > A3 > A2 > A1.
Thai nhi hoàn toàn khỏe mạnh.
Kiểu gene của gia đình này lần lượt là:
Bố: A1A4; Mẹ: A2A3; Con 1: A1A3; Thai nhi: A3A4.
Ta thấy thứ tự trội lặn của các allele trong gene này là: A1 > A2 > A3 > A4.
Bố mẹ đều là thể mang → Allele A1 và A3 là allele gây bệnh.
Kiểu gene của thai nhi là A3A4, trong đó allele A4 là allele trội bình thường → Thai nhi sinh ra không bị bệnh.
→ Thai nhi hoàn toàn khỏe mạnh.
Ở 11 gia đình trên, con trai sinh ra từ những mẹ bình thường thì đều bình thường.
Ở 11 gia đình trên, bố bị CFNS thì con gái đều bị CFNS.
Gene gây ra CFNS nằm trên NST giới tính Y không có allele tương ứng trên X.
gene này thuộc gene đa hiệu.
gene bình thường lặn so với gene đột biến.
gene đột biến trội hơn tất cả các gene khác quy định màu da, màu mắt, tóc của cơ thể.
gene bình thường tồn tại trong cơ thể người bệnh nhưng bị gene đột biến át đi sự biểu hiện.
(1) XX; (2) XYA; (3) XYA; (4) XX; (5) XYA.
(1) XaXa; (2) XAY; (3) XAY; (4) XaXa; (5) XAY.
(1) XAXa; (2) XaY; (3) XaY; (4) XAXa; (5) XaY.
(1) XX; (2) XYa; (3) XYa; (4) XX; (5) XYa.
Bệnh máu khó đông do gene lặn nằm trên NST giới tính X quy định.
Kiểu gene của 5 người trong phả hệ là: (1) XAXa; (2) XaY; (3) XaY; (4) XAXa; (5) XaY.
Chọn C.
Khả năng sinh con thứ 2 là con trai không mắc bệnh hói đầu là 100%.
Khả năng sinh con thứ 2 là con trai mắc bệnh hói đầu là 75%.
Khả năng sinh con thứ 2 là con gái mắc bệnh là 50%.
Khả năng sinh con thứ 2 là con gái không mắc bệnh là 25%.
Chọn B.

(1) XX; (2) XYa; (3) XYa; (4) XX; (5) XYa.
(1) XAXa; (2) XaY; (3) XaY; (4) XAXa; (5) XaY.
(1) XaXa; (2) XAY; (3) XAY; (4) XaXa; (5) XAY.
(1) XX; (2) XYA; (3) XYA; (4) XX; (5) XYA.
Bệnh máu khó đông do gene lặn nằm trên NST giới tính X quy định.
Kiểu gene của 5 người trong phả hệ là: (1) XAXa; (2) XaY; (3) XaY; (4) XAXa; (5) XaY.
Chọn B.
83,33%.
25%.
75%.
12,5%
Theo giả thiết: cho bệnh do đột biến gene lặn/NST thường
+ 6.A- x 7.aa ® con 12 có kiểu hình trội nên có kiểu gene Aa (vì trội mà phải nhận giao tử a từ 7 ® nên 12 phải dị hợp)
+ 8,9: (A-) mà sinh 14.(aa) Þ 8,9: Aa
với 8: Aa ´ 9: Aa ® 13: (1/3AA : 2/3Aa)
* 12: Aa ´ 13: (1/3AA : 2/3Aa)
® sinh 1 con không bệnh (A-) = 1 - aa = 1 - 1/2. (2/3.1/2) = 5/6 = 83,33%.
XmXm´ X mY.
X MXm ´ XmY.
Xm Xm´ XMY.
XM XM´ XMY.
AabbDd
AABbDd.
AaBbDd.
AaBBDd.
4.
2.
3.
5.
19.
22.
15.
12.
Chọn A
2n + 1.
2n – 1
2n + 2.
2n – 2.
A1A1A3.
A1A3A3.
A1A2A2.
A2A3A3.
Một người mang một allele đột biến trên gene PARK2 sẽ không biểu hiện triệu chứng Parkinson nhưng có thể di truyền allelenày cho thế hệ sau.
Nếu cả bố và mẹ đều mang một allele đột biến PARK2, xác suất con của họ mắc bệnh Parkinson thể gia đình do đột biến này là 25%.
Bệnh nhân mắc Parkinson do xóa đoạn gene PARK2 có thể được điều trị hiệu quả bằng cách bổ sung protein Parkin trực tiếp vào cơ thể.
Việc xác định đột biến trên gene PARK2 có ý nghĩa trong chẩn đoán sớm và tư vấn di truyền cho người thân trong gia đình bệnh nhân.
5
6
7
8
- Bệnh P: Do allele a gây ra, A trội hoàn toàn so với a → Bệnh P là lặn liên kết X, chỉ nam giới có XᵃY mới bị bệnh, nữ giới bị bệnh khi có XᵃXᵃ.
- Bệnh M: Do allele b gây ra, B trội hoàn toàn so với b → Bệnh M cũng là lặn liên kết X, chỉ nam giới có XᵇY mới bị bệnh, nữ giới bị bệnh khi có XᵇXᵇ.
Vì cả hai bệnh đều là lặn liên kết X, nên con trai nhận nhiễm sắc thể X từ mẹ và con gái nhận một X từ mẹ và một X từ bố.
- Quan sát sơ đồ phả hệ:
+ Những người mang allele bệnh nhưng không mắc bệnh:
1. Cá thể (1): XᴮXᵇ (mang allele b).
2. Cá thể (3): XᴬXᵃ (mang allele a).
3. Cá thể (5): XᴮXᵇ (mang allele b).
4. Cá thể (6): XᵃXᵇ (mang cả a và b).
5. Cá thể (8): XᴬXᵃ (mang allele a).
Ngoài ra, có thể có hai người nữa mang allele bệnh do chưa xác định rõ hoàn toàn:
6. Cá thể (4) (chồng của 3): Không rõ có mang allele a hay không. Nếu 3 là XᴬXᵃ, thì 4 có thể là XᴬY hoặc XᵃY (mang a).
7. Cá thể (9) là con trai của (6) và (8), đã bị bệnh P, nhưng mẹ (6) có thể mang thêm b từ bố (2).
- Kết luận
Số người tối đa có thể mang allele bệnh là 7 người:
· Cá thể 1, 3, 5, 6, 8 chắc chắn mang allele bệnh.
· Cá thể 4 và 9 có thể mang thêm allele bệnh.
→ Đáp án đúng là 7
Gene gene này thuộc gene đa hiệu.
Gene bình thường lặn so với gene đột biến.
Gene đột biến trội hơn tất cả các gene khác quy định mầu da, mầu mắt, tóc của cơ thể.
Gene bình thường tồn tại trong cơ thể người bệnh nhưng bị gene đột biến át đi sự biểu hiện.
Nghiên cứu phả hệ
Di truyền hóa sinh
Nghiên cứu trẻ đồng sinh
Nghiên cứu tế bào
Bệnh do gene lặn nằm trên NST thường qui định
Bệnh do gene trội nằm trên NST giới tính X không có alen trên NST Y qui định
Bệnh do gene trội nằm trên NST thường qui định
Bệnh do gene lặn nằm trên NST giới tính X không có alen trên NST Y qui định
- Đời thứ 2 bố, mẹ bệnh, sinh con bình thường à Bệnh do gene trội quy định
- Bố mang tính trạng trội, con gái mang tính trạng lặn à gene nằm trên NST thường
Cả 6 đứa bé đều có NST X mang gene đột biến được di truyền từ mẹ của chúng.
Một bé gái mang 1 allele lặn về bệnh này thì sẽ bị bệnh máu khó đông.
Gene mã hóa yếu tố đông máu có thể nằm trên vùng số 7 của NST X.
Chỉ cần kĩ thuật xét nghiệm DNA có thể xác định dạng rối loạn di truyền cho 6 bé trai này.
Cặp vợ chồng (K) - (T) không thể sinh được con có kháng nguyên Xg và da bình thường.
Người con gái (K) có thể tạo ra loại giao tử chiếm tỉ lệ 47,5%.
Có tối đa 10 loại kiểu gene về hai tính trạng này.
Kiểu gene của người (H) và người (K) có thể giống nhau.
A. (K) X:AB Xabàcó thể sinh con có giao tử XAB, có kháng nguyên Xg và da bình thường
B. XAb là giao tử hoán vị, tỉ lệ phải bé hơn f/2 = 5%. Giao tử liên kết = 1-f/2= 45%
C. có 13 loại kiểu gene về 2 tính trạng này
D. (H) và (K) có thể cùng có 1 kiểu gene là dị hợp 2 cặp gene , khi đó vẫn thỏa mãn đề bài
Dựa trên các kĩ thuật phân tử các nhà tư vấn xác định được xác suất sinh con mắc bệnh di truyền của các cặp vợ chồng cần tư vấn.
Dựa trên quy luật di truyền và di truyền quần thể để xác định gene gây bệnh từ đó bác sỹ tư vấn cho bệnh nhân lựa chọn thuốc điều trị riêng cho phù hợp và hiệu quả.
Y học tư vấn giúp chữa khỏi các bệnh di truyền.
Y học tư vấn giúp các cặp vợ chồng hiểu rõ hơn về nguy cơ sinh con bị bệnh di truyền.
Tế bào sinh dưỡng của người con có 46 nhiễm sắc thể.
Sự phát sinh bệnh của người con do rối loạn sự phân li cặp nhiễm sắc thể 21 trong giảm phân II của mẹ.
Sự phát sinh bệnh của người con do rối loạn sự phân li cặp nhiễm sắc thể 21 trong giảm phân I của bố hoặc mẹ.
Nếu người bố có kiểu gene B1B2 và người mẹ có kiểu gene B2B2 thì người con có kiểu gene B1B1B2.
Hội chứng AIDS.
Hội chứng Klinefelter.
Hội chứng Turner.
Hội chứng Down.
Nguyên nhân gây ra các hội chứng này là:
A - Hội chứng AIDS: virus HIV → Có ở cả nam và nữ.
B - Hội chứng Klinefelter: Cặp NST giới tính XXY → Chỉ có ở nam.
C - Hội chứng Turner: Cặp NST giới tính XO → Chỉ có ở nữ.
D - Hội chứng Down: 3 NST số 21 → Có ở cả nam và nữ.
Chọn C.
Nghiên cứu trẻ đồng sinh.
Nghiên cứu tế bào.
Nghiên cứu phả hệ.
Di truyền hóa sinh.
Hội chứng Klinefelter do gene lặn trên NST giới tính X quy định. Phương pháp nghiên cứu có thể phát hiện được hội chứng này là nghiên cứu phả hệ.
Chọn C.
0,3%.
0,15%.
0,75%.
0,25%.
Kiểu gene của gia đình này lần lượt là:
Bố: A1A4; Mẹ: A2A3; Con 1: A1A3; Thai nhi: A3A4.
Ta thấy thứ tự trội lặn của các allele trong gene này là: A1 > A2 > A3 > A4.
Bố mẹ đều là thể mang → Allele A1 và A3 là allele gây bệnh.
Kiểu gene của thai nhi là A3A4, trong đó allele A4 là allele trội bình thường → Thai nhi sinh ra không bị bệnh.
→ Thai nhi hoàn toàn khỏe mạnh.
Để sinh con đầu lòng bị bệnh thì người được kết hôn phải là thể mang allele
→ Xác suất người bình thường mang allele gây bệnh là 3%.
→ Xác suất đứa con đầu lòng của họ bị bệnh là: .
Chọn C.
sinh sản sinh dưỡng.
giao phối ngẫu nhiên.
tự phối.
giao phối gần.
Tần số allele đột biến sẽ giảm nhanh nhất trong trường hợp các cá thể trong quần thể sinh sản theo kiểu sinh sản tự phối.
Chọn C.
Có thể phát hiện sớm các bất thường di truyền của thai nhi.
Xác định tình trạng sức khỏe của mẹ trong suốt thai kỳ.
Dự đoán chính xác hơn thời điểm ra đời của thai nhi.
Xác định giới tính của thai nhi một cách chính xác.
Sử dụng kĩ thuật sinh thiết tua nhau thai (chorionic villus sampling – CVS) có giúp thể phát hiện sớm các bất thường di truyền của thai nhi.
Chọn A.
1, 5, 7.
2, 7, 9.
2, 3, 9.
1, 3, 5.
Quy ước: A: bình thường, a: máu khó đông
B : bình thường, b: mù màu
Người bố số 2 có kiểu gene XABY
con của người số 2 và 1 là người số 6 có kiểu gene XAbY sẽ nhận XAb từ mẹ nên người số 1 có kiểu gene XAb X-B
→ Người số 5 có kiểu gene là XABX-B hoặc XABXAb
Người số 4 có kiểu gene XaBY lấy người vợ số 3 bình thường sinh ra người con gái 7 bình thường
Người con gái 7 sinh con trai mù màu → người 7 có kiểu gene XAbXaB
Người số 3 có thể có kiểu gene XAbX-B
Có 3 người trong phả hệ không thể xác định rõ kiểu gene là 1, 3, 5.
Chọn D.
5.
6.
7.
8.
Bố mẹ bình thường sinh con gái bị bệnh → bệnh do gene lặn trên NST thường quy định
A- Bình thường; a- bị bệnh
à Xác định được tối đa kiểu gene của 6 người trong phả hệ I1, I2, I3, I4 là Aa; I5, I10 là aa (bệnh).
0,25%
0,025%
0,0125%
0,0025%
A bình thường >> a bị bạch tạng
Quần thể người : 100 bình thường, có 1 người mang allele bạch tạng
→ tỉ lệ : 99AA : 1Aa
Cặp vợ chồng bình thường: (0,99AA : 0,01Aa) × (0,99AA : 0,01Aa)
Xác suất sinh con bạch tạng là: 0,005 × 0,005 = 2,5 × 10-5 = 0,0025%
Đáp án cần chọn là: D
1.
2.
3.
4.
Ta thấy bố mẹ bình thường sinh ra con gái bị bệnh → gene gây bệnh là gene lặn, trên NST thường.
Quy ước: A – bình thường; a – bị bệnh.
Xét các phát biểu:
(1) đúng, những người bị bệnh đều có kiểu gene aa.
(2) sai, người chồng của cặp vợ chồng thứ 2 có thể có kiểu gene AA hoặc Aa.
(3) đúng, vì họ đều nhận allele a của mẹ.
(4) sai, gene gây bệnh là gene lặn, trên NST thường.
Vậy có 2 phát biểu đúng.
Chọn B.
0,05.
0,1.
0,25.
0,2.
Yến có:
+ Mẹ bị hói đầu (hh) → Yến có kiểu gene : Bb
+ Bố Rh- (rr) → Yến có kiểu gene : Rr
Linh có:
+ Mẹ bị hói đầu (hh) → Linh có kiểu gene : Bb
+ Rh- (rr)
Vậy cặp vợ chồng này có kiểu gene : \[\left[ {\begin{array}{*{20}{l}}{TH1:\frac{{BR}}{{br}} \times \frac{{Br}}{{br}}}\\{TH2:\frac{{Br}}{{bR}} \times \frac{{Br}}{{br}}}\end{array}} \right.\]
→ xác suất họ sinh con gái có khả năng không tương thích Rh đồng thời bị hói đầu (bbrr) là:
\[\left[ {\begin{array}{*{20}{l}}{TH1:\frac{{BR}}{{br}} \times \frac{{Br}}{{br}};f = 40\% \to \frac{{br}}{{br}} = \frac{1}{2} \times 0,3\underline {br} \times 0,5\underline {br} = 0,075}\\{TH2:\frac{{Br}}{{bR}} \times \frac{{Br}}{{br}};f = 40\% \to \frac{{br}}{{br}} = \frac{1}{2} \times 0,2\underline {br} \times 0,5\underline {br} = 0,05}\end{array}} \right.\]
Chọn A.
Hội chứng Turner.
Hội chứng Down.
Hội chứng Klinefelter.
Hội chứng tiếng mèo kêu.
Bệnh LHON do đột biến DNA ty thể.
Hội chứng Down do thừa 1 NST số 21.
Bệnh máu khó đông do gene lặn trên NST giới tính X.
Bệnh bạch tạng do gene lặn trên NST thường.
Down.
Siêu nữ.
Klinefelter.
Turner.
một gene có hai allele nằm ở vùng không tương đồng trên NST giới tính X, trong đó allele lặn quy định bị bệnh.
một gene có hai allele nằm ở vùng không tương đồng trên NST giới tính X, trong đó allele trội quy định bị bệnh.
một gene có hai allele nằm trên NST thường, trong đó allele lặn quy định bị bệnh.
một gene có hai allele nằm trên NST thường, trong đó allele trội quy định bị bệnh.
Xét từng trường hợp có thể xảy ra:
Nếu gene gây bệnh là gene trội trên NST X: I.1 × I.2: XAY × XaXa → không thể tạo ra XAY (II.1) → Loại B.
Nếu gene gây bệnh là gene lặn trên NST X: III.1 × III.2: XAY × XaXa → không thể tạo ra XaXa (IV.1) → Loại A.
→ gene gây bệnh nằm trên NST thường.
Ta thấy các cặp P đều là 1 trong 2 người bị bệnh, người còn lại bình thường → gene gây bệnh có thể là gene lặn hoặc gene trội.
Vậy đáp án C, D đều đúng.
Đáp án: C
Bệnh do gene lặn nằm trên nhiễm sắc thể thường.
Bệnh do gene trội nằm trên nhiễm sắc thể thường.
Bệnh do gene trội nằm trên nhiễm sắc thể giới tính X.
Bệnh do gene nằm trong tế bào chất.
Di truyền tế bào
Di truyền hóa sinh
Mô phỏng học
Di truyền phân tử
Xét nghiệm máu của bệnh nhân bị PKU để xác định được lượng amino acid phenyl alanine dư thừa thuộc phương pháp nghiên cứu di truyền hóa sinh.
Đáp án: B
Vì đứa con thứ nhất bình thường nên đứa con thứ hai chắc chắn bình thường.
Đứa con thứ nhất bình thường nên người chồng có kiểu gene đồng hợp tử trội.
Trong thời gian người vợ mang thai cần siêu âm chẩn đoán nhằm phát hiện bệnh PKU từ sớm.
Khả năng cặp vợ chồng này sinh đứa con thứ hai bị bệnh với xác suất xấp xỉ 0,33%.
Quy ước: A- không bị PKU; a- bị PKU.
Người vợ có anh ruột bị PKU → bố mẹ vợ có kiểu gene : Aa × Aa → người vợ: 1AA:2Aa.
Người chồng bình thường có thể có kiểu gene AA hoặc Aa.
A sai, chưa xác đinh được kiểu gene của người bố nên đứa con thứ 2 vẫn có thể bị bệnh.
B sai, chưa xác đinh được kiểu gene của người chồng.
C sai, siêu âm không thể phát hiện bệnh PKU.
D đúng. Do chưa xác định được kiểu gene của người bố và tần số allele trong quần thể nên xác suất có thể là 0,33%.
Đáp án: D
Hội chứng Turner.
Hội chứng Clinefelter.
Hội chứng Down.
Hội chứng Edward.
Tần số allele gây bệnh trong quần thể là 0,08.
Trong 10000 phụ nữ của quần thể này, có 1472 người có kiểu gene dị hợp về gene gây bệnh.
Tỉ lệ mắc bệnh mù màu ở nam giới trong quần thể là 0,64%.
Xác suất con đầu lòng của cặp vợ chồng nói trên sinh ra bị bệnh là 1/27.
Có 64/10000 phụ nữ mắc bệnh → XaXa = 0,0064
→ Tần số allele Xa = 0,08.
Số phụ nữ có kiểu gene dị hợp là: 0,1472.
Tỉ lệ mắc bệnh mù màu ở nam giới là 8%.
Xác suất đứa con đầu lòng của cặp vợ chồng trên bị bệnh là: 1/27.
Đáp án: C
Người số 2 là người bình thường; người số 1 mắc hội chứng di truyền.
Hai người trên đều mang bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội (2n).
Hội chứng di truyền mà một trong hai người trên mắc phải là hội chứng Down.
Hội chứng di truyền trên được tìm hiểu bằng phương pháp nghiên cứu di truyền tế bào (nghiên cứu NST người).
A Đúng. Người số 2 có bộ NST bình thường, người số 1 có bộ NST là 2n + 1 (3 NST số 21) gây nên Hội chứng Down.
B Sai. Giải thích như trên.
C Đúng. Giải thích như trên.
D Đúng. Hội chứng Down có thể tìm hiểu và phát hiện bằng phương pháp nghiên cứu di truyền tế bào.
Bệnh do gene trội quy định.
Xác suất sinh con trai bình thường của cặp vợ chồng 9, 10 là 1/2.
Bệnh do gene nằm trên NST thường quy định.
Xác định được kiểu gene của 11 người trong phả hệ.
Quy ước: A > a
A Đúng. Vì bệnh do 1 cặp gene quy định mà cặp vợ chồng (6) VÀ (7) bị bệnh nhưng sinh con bình thường → bệnh do gene trội quy định.
B Sai. Do con gái (12) của cặp vợ chồng bị bệnh (6) và (7) bình thường nên bệnh do gene trội nằm trên NST thường quy định.
→ Người số (9) có kiểu gene là Aa (Do có mẹ bình thường).
→ Người số (10) bình thường nên có kiểu gene là aa.
→ Xác suất sinh con trai bình thường của cặp vợ chồng (9) và (10) là \(\frac{1}{2}.\frac{1}{2} = \frac{1}{4}\).
C Đúng. Giải thích như trên.
D Đúng.
- 5 người bình thường trong sơ đồ phả hệ có kiểu gene là aa (2, 4, 8, 10, 12).
- 6 người bị bệnh bị bệnh xác định được chính xác kiểu gene là:
+ (1): Vợ bình thường và con bình thường → (1) có kiểu gene là Aa.
+ (3): Do có bố bị bệnh nhưng mẹ bình thường.
+ (5): Vợ bình thường và con bình thường → (5) có kiểu gene là Aa.
+ (9): Mẹ bình thường, bố bị bệnh → (9) có kiểu gene là Aa.
+ (6), (7): Bị bệnh nhưng sinh con bình thường → (6) và (7) có kiểu gene là Aa.
Đáp án: B
1.
2.
3.
4.
I Sai. Hội chứng Down 3 NST số 21.
II Đúng. Cây nho tứ bội → 4n.
III Sai. Hội chứng Turner (XO).
IV Sai. Châu chấu đực có 23 NST.
Đáp án: A
Người có nhóm máu Rh+ có thể truyền máu cho người có Rh+ hoặc Rh-.
Người có nhóm máu Rh+ có thể nhận máu từ Rh+ hoặc Rh-.
Người có nhóm máu Rh- có thể truyền máu cho người có Rh+ hoặc Rh‑.
Người có nhóm máu Rh- chỉ nhận được máu từ Rh-.
+ Người có nhóm máu Rh+ có thể nhận máu từ người có nhóm máu Rh+ và người có nhóm máu Rh-.
+ Người nhóm máu Rh- chỉ có thể nhận máu từ người có nhóm máu Rh-.
→ Đáp án A sai.
Đáp án: A
7.
6.
4.
5.
Quy ước:A bình thường > a bị bệnh Q
B bình thường > b bị bệnh P
Biện luận kiểu gene :
+ Cặp vợ chồng (1) và (2) bình thường nhưng sinh con trai (5) bị bệnh Q → Kiểu gene người (1), (2) và (5) về bệnh Q lần lượt là XAXa, XAY và XaY.
+ Cặp vợ chồng (7) và (8) có vợ bình thường, chồng mắc bệnh Q sinh con gái (12) bị cả hai bệnh → Kiểu gene người (7), (8) và (12) lần lượt là BbXAXa, BbXaY và bbXaY.
+ Cặp vợ chồng (3) và (4) có vợ bị bệnh P, chồng bị bệnh Q sinh con gái (9) và con trai (11) bình thường → Kiểu gene của người (3), (4), (9) và (11) lần lượt là bbXAX-, B-XaY, BbXAXa và BbXAY.
+ Cặp vợ chồng (9) và (10) vợ chồng đều bình thường nhưng sinh con gái bị bệnh P → Kiểu gene của người (10) và (15) lần lượt là BbXAY và bbXAX-.
Bảng quy ước kiểu gene các thành viên trong sơ đồ phả hệ

→ Có 6 người xác định được chính xác kiểu gene .
Đáp án: B
46.
45.
48.
47.
XAY.
XAXA.
XAXA.
XaY.
→ Do gene quy định màu mắt ở ruồi giấm nằm trên vùng không tương đồng trên NST giới tính X, allele A
quy định mắt đỏ trội hoàn toàn so với allele a quy định mắt trắng.
→ Ruồi giấm đực mắt đỏ có kiểu gene XAY.
Đáp án: A
Các allele gây bệnh đều là allele lặn.
Cá thể IV.2 được thừa hưởng allele gây bệnh từ cá thể I.1.
Cá thể II.1 có kiểu gene dị hợp về cả 2 gene gây bệnh.
Quá trình phát sinh giao tử của cá thể II.1 chắc chắn không xảy ra hoán vị gene .
A đúng, vì bố mẹ bình thường (II.1 và II.2) sinh con bị bệnh nên gene gây bệnh đều là gene lặn.
B đúng.
Cá thể IV.2 nhận NST Y từ cá thể III.1 và nhận NST Xab từ cá thể III.2 (NST này bắt nguồn từ I.1).
C đúng.
D sai. Cá thể II.1 có thể xảy ra hoán vị gene .
Đáp án: D
Xác suất đứa con đầu lòng của chồng (6) và vợ (7) bị bệnh Q là 1/8.
Nếu người số (6) kết hôn với người vợ bị bệnh thì 100% con gái của họ sẽ không mắc bệnh Q.
Có thể xác định chính xác kiểu gene tối đa của 8 người trong phả hệ.
Bệnh Q do gene lặn quy định.
Từ phả hệ có thể thấy gene bệnh nằm trên vùng tương đồng của NST X Y và allele quy định bệnh Q là allele lặn. Qui ước: A: không bệnh > a: bệnh Q
Kiểu gene :
(2), (5): XaYa à (1), (6): XaYA
(9): XaYa à (3): XAYa; (4): XAXa à (8): XAYa; (7) XAX_
(A): XaYA x 1/2XAXa à Xác suất đứa con đầu lòng bị bệnh :1/2Xa x 1/2 x 1/2Xa =1/8 XaXa à ĐÚNG
(B): XaYA x XaXa à Xác suất con gái bị bệnh: 1/2Xa x 1Xa = 1/2XaXa à SAI
(C): Có thể xác định chính xác kiểu gene của (1), (2), (3), (4), (5), (6), (8), (9) à ĐÚNG
(D): ĐÚNG
XABXab và XaBY.
XAbXaB và XAbY.
XAbXAB và XAbY.
XAbXaB và XaBY.
1.
2.
4.
3.
Đáp án
I Đúng.
II Đúng.
III Sai.
IV Sai. Bệnh có thể do gene ở ti thể quy định nên 100% con có thể bị bệnh hoặc bình thường.
Đáp án: B
Liệu pháp gene .
Phương pháp nghiên cứu phả hệ.
Y học tư vấn.
Phương pháp nghiên cứu.
Chẩn đoán, cung cấp thông tin về khả năng mắc các loại bệnh di truyền ở đời con của các gia đình đã có bệnh này, từ đó cho lời khuyên trong việc kết hôn, sinh đẻ, đề phòng và hạn chế hậu quả xấu cho đời sau là nhiệm vụ của y học tư vấn.
Đáp án: C
Cung cấp galactose dưới dạng bổ sung để hỗ trợ chuyển hóa.
Loại bỏ galactose và lactose khỏi chế độ ăn uống hàng ngày.
Sử dụng galactose trong chế độ ăn một cách bình thường mà không cần loại bỏ.
Tăng cường sử dụng thực phẩm có chứa lactose trong chế độ ăn uống hàng ngày.
Lời khuyên cần với trẻ mắc hội chứng galactosemia là: Loại bỏ galactose và lactose khỏi chế độ ăn uống hàng ngày.
Đáp án: B
\(\frac{6}{{13}}\).
\(\frac{1}{2}\).
\(\frac{3}{{13}}\).
\(\frac{1}{4}\).
Quần thể đang cân bằng di truyền có tỷ lệ người bị bệnh aa = 9% → tần số alen a = \(\sqrt {0,09} \) = 0,3 → alen A =0,7
Cấu trúc di truyền của quần thể là: 0,49AA:0,42Aa:0,09aa
→ xác suất người II3 có kiểu gene dị hợp là: \(\frac{{0,42}}{{0,49 + 0,42}} = \frac{6}{{13}}\)
Để người III (?) bị bệnh thì người II3 phải có kiểu gene dị hợp với xác suất 6/13.
XS người III (?) bị bệnh là: \(\frac{6}{{13}} \times \frac{1}{2}aa = \frac{3}{{13}}\).
Đáp án: C
Hội chứng Down do thừa nhiễm sắc thể 21 còn Turner do thiếu một nhiễm sắc thể X.
Hội chứng Down chỉ ảnh hưởng đến nữ giới còn Turner chỉ ảnh hưởng đến nam giới.
Hội chứng Turner gây chậm phát triển trí tuệ ở nam nhiều hơn hội chứng Down.
Hội chứng Turner là đột biến cấu trúc còn hội chứng Down là đột biến số lượng NST.
Chéo.
Thẳng.
Giống các gene nằm trên NST thường.
Theo dòng mẹ.
2.
1.
4.
3.
Quy ước: A bình thường > a mù màu
B bình thường > b máu khó đông
Cả hai cặp gene trên đều nằm trên vùng không tương đồng NST giới tính X và cách nhau 20cM.
Nhận xét: Do người nam chỉ có 1 NST giơi tính X nên cả 8 người đàn ông trên đều xác định được chính xác được kiểu gene .
+ Người số 11 có kiểu gene là XAbXaB vì người này có bố có kiểu gene là XAbY và người số 11 sinh được người con trai có kiểu gene là XaBY (Vì người con trai nhận NST giới tính X từ người mẹ).
+ Người số 7 có kiểu gene là XabXab vì người số 7 bị cả hai bệnh.
+ Người số 13 có kiểu gene là XABXab (XAB nhận từ bố số 8 và Xab nhận từ mẹ 7).
I Sai. Có tối đa 11 người xác định chính xác được kiểu gene .
II Đúng. Có ít nhất 2 người phụ nữ có kiểu gene dị hợp tử cả hai cặp gene là người số 11 và người số 13.
III Đúng. Do người số 15 là con gái bình thường nhưng co bố bị bệnh mù màu nên chắc chắn người này có kiểu gene về cặp gene quy định bệnh mù màu là XAXa, người phụ nữ này lấy chồng bình thường có kiểu gene là XABY. Xác suất sinh con bị bệnh mù màu là 0,5.0,5 = 25%.
IV Đúng.
+ Tỉ lệ kiểu gene của người số 15 phụ thuộc vào tần số hoán vị gene của người mẹ.
+ Do người bố có kiểu gene là XaBY nên người con gái số 15 chắc chắn nhận giao tử XaB từ bố.
+ Người số 15 có kiểu hình bình thường thì chắc chắn có kiểu gene là XaBXA-, XA người số 15 nhận từ mẹ.
+ Người mẹ số 11 có kiểu gene là XAbXaB tạo ra giao tử XAB chiếm 0,1 và XAb chiếm 0,4 → Tỉ lệ kiểu gene của người số 15 là \(\left( {\frac{1}{5}{X^{AB}}{X^{aB}}:\frac{4}{5}{X^{Ab}}{X^{aB}}} \right)\) . Vì đề bài chỉ hỏi đến bệnh máu khó đông nên ta có tỉ lệ kiểu gene của người số 15 là \(\left( {\frac{1}{5}{X^B}{X^B}:\frac{4}{5}{X^B}{X^b}} \right)\)
→ (15) × (16): \(\left( {\frac{1}{5}{X^B}{X^B}:\frac{4}{5}{X^B}{X^b}} \right) \times {X^B}Y\).
→ Xác suất sinh con bị bệnh máu khó đông là \(\frac{4}{5}.\frac{1}{2}.\frac{1}{2} = 20\% \).
Đáp án: D
Gene lặn nằm trên nhiễm sắc thể thường.
Gene nằm trong tế bào chất.
Gene trội nằm trên nhiễm sắc thể thường.
Gene trội nằm trên nhiễm sắc thể giới tính X.
Hội chứng Down.
Hội chứng Turner.
Hội chứng tiếng mèo kêu.
Hội chứng Klinefelter.
1/12.
1/6.
1/2.
1/8.
Bệnh do gene lặn trên NST thường gây ra. Quy ước: A – không bị bệnh; a – bị bệnh.
Huy có một người con bị bệnh (aa) → Huy có kiểu gene : Aa
Thùy có em trai bị bệnh (aa) → bố mẹ Thùy có kiểu gene : Aa × Aa → Thùy có thể có kiểu gene : 1AA:2Aa
Nếu Thùy và Huy Huy lấy nhau: Aa × 1AA:2Aa ↔ (1A:1a)(2A:1a)
Xác suất họ sinh ra một người con trai không mang gene gây bệnh này là: \(\frac{1}{2} \times \frac{1}{2}A \times \frac{2}{3}A = \frac{1}{6}\)
Đáp án: B
44A+X.
45A+XX.
44A+XXY.
45A+XY.
1/6
1/12
5/12
5/6
Bố mẹ bình thường sinh con gái bị bệnh (cặp vợ chồng 1-2) → bệnh do gene lặn trên NST thường quy định.
Quy ước:
A – bình thường; a – bị bệnh.
Người 6 có chị gái bị bệnh → P: Aa × Aa → người 6: 1AA:2Aa
Người 7 có bố bị bệnh nên có kiểu gene : Aa
Xét cặp vợ chồng 6 – 7: (1AA:2Aa) × Aa ↔ (2A:1a) × (1A:1a)
Xác suất để cặp vợ chồng 6 và 7 sinh người con 9 là con gái không mắc bệnh M là:
\(\frac{1}{2}\left( {gai} \right) \times \left( {1 - \frac{1}{3}a \times \frac{1}{2}a} \right) = \frac{5}{{12}}\)
Đáp án: C
7.
6.
4.
5.
Siêu âm.
Sinh thiết tua nhau.
Chọc dò dịch ối.
Đo độ mờ da gáy.
Người số II.6.
Người số III.6.
Người số II.2.
Người số III.2.
Qua phả hệ ta xác định được cụ bà (I.1) có nhóm máu A.
Người truyền máu cho cụ bà thích hợp và nhanh nhất là người có mặt và có nhóm máu A.
Trong phả hệ xác định được người có mặt có nhóm máu A là người số II.2. à đáp án C.
( người III.2 cũng nhóm máu A nhưng lại vắng mặt nên không thể là sự lựa chọn nhanh và thích hợp nhất).
1.
2.
3.
4.
Kiểu gene của người nhóm máu AB luôn chứa allele H.
Người vợ hoặc người chồng trong gia đình trên có kiểu gene H-IOIO.
Người vợ hoặc người chồng trong gia đình trên có kiểu gene hh IAIB.
Nếu người con thứ nhất kết hôn với người có nhóm máu AB thì những đứa con của họ không thể có máu O.
- Theo sơ đồ hình 4, qui ước gene :
Nhóm máu A có kiểu gene H-IAI-
Nhóm máu B có kiểu gene H-IBI-
Nhóm máu AB có kiểu gene H-IAIB
Nhóm máu O có kiểu gene H-IOIO và hhI- I-.
- Theo giả thuyết cả vợ, chồng đều có nhóm máu O, sinh đứa con thứ nhất nhóm máu A (H-IAI-) và sinh đứa thứ hai có nhóm máu B (H-IBI-), suy ra:
Vợ hoặc chồng cho giao tử HIO--> Vợ hoặc chồng nhóm máu O có kiểu gene H-IOIO
Chồng hoặc vợ cho giao tử hIA và hIB --> Chồng hoặc vợ nhóm máu O có kiểu gene hh IAIB
- Ta có sơ đồ: P: (Chồng hoặc vợ nhóm máu O) hh IAIB × (Vợ hoặc chồng nhóm máu O) H-IOIO
F: con trai thứ nhất nhóm máu A có kiểu gene : H-IAIO
- Vợ của con trai nhóm máu AB có kiểu gene: H-IAIB
- Ta có sơ đồ: P: (Con trai thứ nhất nhóm máu A) H-IAIO × (Vợ nhóm máu AB) H-IAIB
F: Con có thể có nhóm máu O (hhI- I-)
Sinh thiết tua nhau thai lấy tế bào phôi cho phân tích protein.
Sinh thiết tua nhau thai lấy tế bào phôi cho phân tích DNA.
Chọc dò dịch ối lấy tế bào phôi cho phân tích NST thường.
Chọc dò dịch ối lấy tế bào phôi cho phân tích NST giới tính X.
Số 1.
Số 2.
Số 3.
số 4.
3.
1.
4.
2
|
Người |
Hói đầu |
Rh |
Kiểu gene |
|
Yến |
Không |
Rh+ |
\[\frac{{BR}}{{br}}\] |
|
Mẹ Yến |
Có |
Rh+ |
BB,R- |
|
Bố Yến |
Không |
Rh- |
Bb,rr |
|
Linh |
Có |
Rh- |
Bb,rr |
|
Mẹ Linh |
Có |
Rh- |
BB,rr |
|
Bố Linh |
Không |
Rh+ |
Bb,Rr |
Cặp vợ chồng Yến và Linh có kiểu gene: \[\frac{{BR}}{{br}}x\frac{{Br}}{{br}},f = 30\% \]
I đúng, có thể xác định được kiểu gene của 5 người (yên nghiêng tô màu)
II sai, nếu xét riêng tính trạng hói đầu: \[{\mathop{\rm Bb}\nolimits} x Bb\]
Nếu họ sinh con gái thì 25% bị hói
Nếu họ sinh con trai thì 75% bị hói
® Xác suất họ sinh con bị hói là 12. 25% + 12. 75% = 50%
III đúng, nếu xét riêng tính trạng tương thích Rh: \[{\mathop{\rm Rr}\nolimits} x rr\]® \[\frac{1}{2}\]con gái rr
IV đúng,\(\frac{5}{{108}}\).
\(\frac{1}{{18}}\).
\(\frac{4}{9}\).
\(\frac{1}{{54}}\)
- Người 3,4 đều tóc xoăn, sinh con (9) tóc thẳng --> Allele D quy định tóc xoăn, allele d quy định tóc thẳng.
- Xét người 8, có bố mẹ nhóm máu A, tóc quăn nhưng sinh con (9) nhóm máu O, tóc thẳng --> Người 3, 4 đều có kiểu gene dị hợp về các cặp gene : IAIODd.
à người 8 có thể có kiểu gene : (1IAIA: 2IAIO)(1DD: 2Dd).
- Xét bên người 7
+ Người 1, 2 có kiểu hình giống nhau, mà con 5, 6 có kiểu hình khác P --> 1,2 có kiểu hình tóc xoăn và kiểu gene dị hợp Dd; 5, 6 có kiểu hình tóc thẳng (dd) --> người 7 tóc xoăn có thể có kiểu gene : 1DD: 2Dd.
+ Người 7 có nhóm máu A người 1,2 phải có nhóm máu A hoặc AB (mới sinh ra IA), nhưng 2 người con gái có nhóm máu khác nhau và khác nhóm máu với P --> người 1, 2 phải có nhóm máu AB (Vì nếu 1, 2 có nhóm máu A thì đời con có tối đa 2 loại nhóm máu, 2 người con gái sẽ có kiểu hình nhóm máu giống P).
--> (1)-(2): IAIB x IAIB --> đời con: 1IAIA: 2IAIB: 1IBIB --> người 7 máu A có kiểu gene : IAIA
à Người 7 có thể có kiểu gene : IAIA(1DD: 2Dd)
- Xét cặp vợ chồng 7-8: IAIA(1DD: 2Dd) x (1IAIA: 2IAIO)(1DD: 2Dd)
à Xác suất họ sinh con gái nhóm máu A dị hợp, tóc thẳng:
1/2 (con gái)× 1/3 (IAIO )×2/3×2/3×1/4 (tóc thẳng) = 1/54
Xét nghiệm sàng lọc trước sinh.
Siêu âm ổ bụng của thai phụ.
Kiểm tra nhóm máu của cha mẹ.
Theo dõi cân nặng của thai phụ.
9.
3.
5.
8.
Nếu bệnh này do gene lặn nằm trên NST X thì tất cả con trai của một người mẹ bệnh sẽ biểu hiện bệnh. Trong thế hệ III, trường hợp này không xảy ra.
Nếu bệnh này do gene trội nằm trên NST X thì tất cả con gái của một người cha bệnh đều có biểu hiện bệnh. Điều này đúng trong gia đình này è Bệnh này do gene trội nằm trên NST X.
Tất cả người không bệnh đều không có mang allele gây bệnh (9 người)
Khi thai nhi có nhóm máu Rh(-) giống mẹ.
Khi thai nhi có nhóm máu Rh(-) giống bố.
Khi thai nhi có nhóm máu Rh(+) và máu mẹ có thể tiếp xúc với máu thai nhi.
Khi thai nhi có nhóm máu Rh(+) và máu mẹ không tiếp xúc với máu thai nhi.
nhiễm sắc thể và gene người.
của protein và gene người.
của phân tử DNA và protein được quy định tương ứng.
của phân tử DNA và gene người.
Sinh thiết tua nhau thai để lấy tế bào phôi cho phân tích protein.
Sinh thiết tua nhau thai để lấy tế bào phôi cho phân tích gene PAH.
Chọc dò dịch ối để lấy tế bào phôi cho phân tích nhiễm sắc thể thường.
Chọc dò dịch ối để lấy tế bào phôi cho phân tích nhiễm sắc thể giới tính X.
0,3%.
0,15%.
0,75%.
0,25%.
- Dựa vào hình ta thấy bố là thể mang có kiểu gene A1A4, mẹ là thể mang có kiểu gene A2A3, con đầu bệnh có kiểu gene A1A3 à Các alen gây bệnh là A1 và A3.
- Kiểu gene của thai nhi là A3A4, trong đó A4 là alen trội bình thường à Thai nhi sinh ra không bị bệnh
- Kiểu gene của thai thi là A3A4, lớn lên, kết hôn với người bình thường.
- Để sinh con đầu lòng bị bệnh thì người được kết hôn phải là thể mang alen bệnh à Xác suất một người bình thường mang alen gây bệnh trong quần thể là 3%.
Þ Xác suất đứa con đầu lòng của họ bị bệnh là: 3% x 1/4 = 0,0075.
0%.
25%.
50%.
100%.
Hội chứng Down.
Bệnh ung thư máu.
Hội chứng siêu nữ.
Hội chứng Klinefelter.
Em bé sinh ra mang gene đột biến ti thể của mẹ.
Em bé sinh ra có mắc bệnh do gene đột biến gây ra hay không còn phụ thuộc vào kiểu gene của bố.
Em bé sinh ra sẽ là con trai và không mắc bệnh do gene đột biến này gây ra.
Không thể sử dụng gene ti thể để xác định quan hệ huyết thống của mẹ và con trong trường hợp này.
Rối loạn phân bào xảy ra ở kỳ sau của giảm phân II ở người bố II1.
Người con III2 mắc hội trứng Patau.
Người con III2 nhận được 2 allele (K và M) từ bố II1.
Mẹ II2 đã rối loạn phân ly NST đã xảy ra ở kỳ sau của giảm phân II.
1/6.
1/18.
5/36.
5/18.
Xét tính trạng bệnh:
Bố mẹ I1 và I2 bình thường sinh con gái II6 bệnh è Bệnh do gene lặn nằm trên NST thường qui định.
è I1 và I2 đều mang kiểu gene dị hợp (Aa).
- con trai II7 và con gái II5 có kiểu hình A- với xác suất: (1/3AA : 2/3Aa).
- con gái II6 bị bệnh có kiểu gene aa.
Bố I3 bệnh (aa) x mẹ I4 bình thường (A-) nên con của họ II8 và II9 đều có kiểu gene Aa.
Xét tính trạng nhóm máu:
Bố mẹ I1 và I2 Sinh 3 con có nhóm máu O, AB và A è Bố mẹ I1 và I2 có Kiểu gene IAIo và IBIo è kiểu gene của II7 có nhóm máu A là IAIo
Bố mẹ I1 và I2 đều có nhóm máu B sinh con II8 có nhóm máu O è Bố mẹ I1 và I2 đều có kiểu gene IBIo
è con II7 có kiểu gene (1/3 IBIo : 2/3 IBIo).
Xác suất để cặp vợ chồng (7) và (8) ở thế hệ II sinh con có nhóm máu B và bị bệnh là: 1/3. 1/6 =1/18
gene trội trên NST thường.
gene lặn trên NST X
gene lặn trên NST thường.
gene trội trên NST Y.
Con gái bị bệnh nhưng bố không bị bệnh => gene nằm trên NST thường.
Bố mẹ không bị bệnh sinh con bị bệnh=> gene bệnh là gene lặn
có 3 nhiễm sắc thể X.
có 2 nhiễm sắc thể X và 1 nhiễm sắc thể Y.
có 1 nhiễm sắc thể X và 2 nhiễm sắc thể Y.
có 3 nhiễm sắc thể Y.
trội nằm trên nhiễm sắc thể thường.
lặn nằm trên nhiễm sắc thể thường.
trội liên kết nhiễm sắc thể X.
lặn liên kết nhiễm sắc thể X.
người lớn.
thiếu niên.
già.
phôi thai.
Hợp tử có thể đã nhận một giao tử mang hai nhiễm sắc thể giới tính X từ bố.
Nguyên nhân gây ra hội chứng có thể do sự không phân li cặp nhiễm sắc thể giới tính ở mẹ trong quá trình giảm phân I.
Hợp tử có thể phát triển thành cơ thể mang hội chứng Turner.
Nguyên nhân gây ra hội chứng có thể do sự không phân li cặp nhiễm sắc thể giới tính ở bố trong quá trình giảm phân II.
Hình ảnh thể hiện bộ NST lệch bội dạng XXY nên
A sai vì NST Y do bố cho nên bố chỉ có thể cho con giao tử Y hoặc XY
B đúng. Có thể do mẹ cho XX, bố cho Y
C sai, đây là hội chứng Klinefelter
D sai vì sự không phân li cặp nhiễm sắc thể giới tính ở bố trong quá trình giảm phân II sẽ tạo giao tử XX hoặc YY; kết hợp với giao tử X của mẹ không thể tạo ra con có bộ NST XXY
\(\frac{1}{3}\) .
\(\frac{1}{4}\) .
\(\frac{4}{9}\) .
\(\frac{1}{9}\)
- Xét bệnh Q:
+ Người nam 2, 4, 6, 7, 10 chỉ chứa 1 allele Q1 hoặc Q2 → bệnh Q nằm trên NST X
+ Mà người 4 bị bệnh Q và chỉ chứa Q2 → Q2 là allele lặn gây bệnh Q (vì 8,9,11 không bị bệnh Q)→ Bệnh Q là bệnh do gene lặn trên NST X quy định và Q1 trội hoàn toàn so với Q2.
- Xét bệnh P:
+ Vì gene quy định bệnh P và Q phân li độc lập → bệnh P nằm trên NST thường
+ Người 1,2 không bị bệnh P nhưng sinh người 6 bị bệnh P → bệnh P do gene lặn quy định.
+ Mà người số 6 và 10 bị bệnh P chỉ mang allele P2 → P2 là allele lặn, P1 là allele trội.
- Xét bệnh P:
Người 7 (1/3P1P1: 2/3P1P2) x (1/3P1P1: 2/3P1P2) Người 8 → P1P1 = 4/9
- Xét bệnh Q:
Người 7 (XQ1Y) x (XQ1XQ2) → XQ1Y = 1/4
- Xác suất cặp vợ chồng 7‒8 sinh con trai không mang allele bệnh là 1/4 × 4/9 = 1/9.
Có 4 người trong phả hệ mang kiểu gene dị hợp về tính trạng nói trên.
Có thể xác định được kiểu gene của tất cả những người trong phải hệ trên.
Người III4 kết hôn với người bình thường chắc chắn sinh con bình thường.
Bệnh do allele trội nằm ở vùng không tương đồng nhiễm sắc thể X quy định.
Bố máu B, mẹ máu A, con có máu AB và O.
Bố máu A, mẹ máu B, con có máu AB và O.
Bố máu AB, mẹ máu O, con có máu A và B.
Bố máu AB, mẹ máu A, con máu B và O.
Gene nằm trên nhiễm sắc thể thường.
Gene nằm ở tế bào chất (gene trong ti thể).
Gene nằm trên nhiễm sắc thể giới tính.
Gene nằm trên nhiễm sắc thể thường nhưng chi phối bởi giới tính.
Dựa vào bảng 2 và phả hệ, ta thấy nam I1, II3 mang 1 loại allele A2 biểu hiện bệnh và nam III1 mang 1 loại allele A1 không bị bệnh; III2 không mang allele A1, A2 => gene nằm trên nhiễm sắc thể giới tính Y, allele A1 quy định bình thường, allele A2 quy định bệnh M.
Trong một gia đình, nếu những người con được sinh ra có đủ cả 4 nhóm máu A, B, O và AB thì người bố và người mẹ không thể có nhóm máu O hoặc AB.
Một cặp vợ chồng kết hôn với nhau, người vợ có nhóm máu AB Rh- và người chồng có nhóm máu O Rh+ vẫn có thể sinh ra người con bình thường có nhóm máu AB Rh+ ở lần mang thai đầu tiên.
Trong một gia đình, nếu ông nội và bố có nhóm máu Rh+ thì chắc chắn đứa con sinh ra có nhóm máu Rh+.
Khi mang thai, người mẹ chỉ cần sàng lọc hệ thống nhóm máu ABO của thai nhi chứ không cần sàng lọc yếu tố nhóm máu Rh của thai nhi.
- Để sinh đủ 4 nhóm máu, bố mẹ phải mang các alen IA, IB và IO.
Nếu bố hoặc mẹ nhóm máu O (IOIO) thì không có alen IA hay IB → không sinh con nhóm AB.
Nếu bố hoặc mẹ nhóm máu AB (IAIB) thì không có alen IO→ không sinh con nhóm O.
Kiểu gene bố, mẹ phù hợp là IAIO × IBIO → có thể sinh con: A (IAIA hoặc IAIO), B (IBIB hoặc IBIO), AB (IAIB), O (IOIO). à A. đúng
- Người vợ có nhóm máu AB Rh- và người chồng có nhóm máu O Rh+ à Sinh con (máu A hoặc B) Rh+ à B. sai
- Người chồng Rh +, người vợ (Rh+ hoặc Rh-) thì khả năng sinh con có thể Rh+ hoặc Rh-à C. sai
- Bố Rh+ và mẹ Rh- à Sinh con:Rh+: Bình thường; Sinh con Rh-:
+ Lần 1: Bình thường ® cơ thể mẹ sẽ sinh ra kháng thể (anti-D) kháng kháng nguyên Rh ® Ảnh hưởng đến lần mang thai tiếp theo
+ Lần 2: Tan máu ở thai nhi do trong cơ thể mẹ có kháng thể anti-D
à Cần sàng lọc Rh máu của thai nhi à D. sai
Allele quy định tính trạng bệnh X là allele lặn.
Để người số (2) có kiểu gene đồng hợp thì bố của người này chắc chắn phải bị bệnh X.
Người số (1) kết hôn với người vợ bị bệnh thì chắc chắn sinh ra con không bị bệnh X.
Hai người đã mất trong phả hệ có số loại allele giống nhau.
- Dựa vào Hình 4, ở thế hệ thứ nhất cả bố và mẹ đều bị bệnh X nhưng sinh con trai (1)bình thường. --> Bệnh X do allele trội quy định, bình thường do allele lặn quy định. Gene quy định tính trạng bệnh X nằm trên nhiễm sắc thể thường.=> A. sai
- Quy ước gene : M quy định bệnh; m quy định bình thường
- Người mẹ ở thế hệ 2, bị bệnh có kiểu gene (MM hoặc Mm) --> Để người con (2) bị bênh có kiểu gene đồng hợp (MM) thì người (2) chắc chắn phải có bố bị bệnh.=>B. đúng
- Người (1)bình thường có kiểu gene (mm) kết hôn với người vợ bị bệnh (MM hoặc Mm) --> con của họ có thể không bị bệnh hoặc bị bệnh X => C. sai.
- Hai người đã mất không biết được kiểu hình, nên không biết rõ về kiểu gene => D. sai
Là đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể có thể xảy ra do tác nhân conxisin tác động gây rối loạn phân li nhiễm sắc thể trong phân bào.
Nếu người bố mắc hội chứng này, người mẹ không mắc hội chứng này, khả năng họ sinh con mắc hội chứng này là 50%.
Sinh thiết tua nhau thai lấy tế bào phôi cho phân tích DNA có thể phát hiện ra bệnh.
Trồng nhiều cây xanh, bảo vệ môi trường góp phần hạn chế số người mắc bệnh.
Hội chứng Cri du chat liên quan đến đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể (NST)
A. sai do conxisin làm cản trở hình thành sợi thoi vô sắc, gây đột biến số lượng NST
B. đúng ( bố bị hội chứng này -> ½ giao tử bị mất đoạn cặp số 5, mẹ bình thường -> sẽ có ½ số con bị đb mất đoạn cặp số 5)
C. sai (Sinh thiết tua nhau thai lấy tế bào phôi cho phân tích NST)
D. sai ( Trồng nhiều cây xanh, không góp phần hạn chế số người mắc bệnh)
hội chứng Down.
hội chứng Turner.
hội chứng Patau.
hội chứng siêu nữ.
- Theo hình ảnh, đây là chuyển đoạn Robertson giữa nhiễm sắc thể 14 và 21. Nếu đột biến này xảy ra ở tế bào sinh dục, một số loại giao tử có thể được tạo ra:
+ Giao tử bình thường.
+ Giao tử mang nhiễm sắc thể chuyển đoạn (14;21)
+ Giao tử chỉ mang nhiễm sắc thể 14.
+ Giao tử chỉ mang nhiễm sắc thể 21.
+ Giao tử mang cả nhiễm sắc thể (14;21) và một nhiễm sắc thể 21.
- Giao tử mang cả nhiễm sắc thể (14;21) và một nhiễm sắc thể 21 kết hợp với một giao tử bình thường, sẽ tạo ra hợp tử có 3 nhiễm sắc thể 21, dẫn đến hội chứng Down.
Phát hiện nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể sớm và an toàn.
Hạn chế nhu cầu phải thực hiện các thủ thuật xâm lấn như chọc ối.
Giúp điều trị ngay trong bụng mẹ đối với tất cả các bệnh di truyền.
Giúp cha mẹ đưa ra quyết định chủ động trong thai kỳ.
Gene trội trên NST thường.
Gene lặn trên NST X.
Gene trội trên NST X.
Gene lặn trên NST thường.
Quy luật có thể xảy ra:
- Gene trội trên NST thường: Vì trong phả hệ tính trạng xuất hiện đều (không khác biệt rõ rệt) ở 2 giới.
- Gene lặn trên NST thường: Ở thế hệ I hoặc II người phụ nữ mang kiểu hình 2 có kiểu gene dị hợp (chứa allele lặn) đều có khả năng sinh con mang kiểu hình lặn aa biểu hiện ở cả 2 giới - thỏa mãn.
- Gene lặn trên NST X: Con trai thế hệ III biểu hiện kiểu hình 1 nhận giao tử lặn từ mẹ ở thế hệ II truyền cho Xa - thỏa mãn.
Quy luật không thể xảy ra:
- Gene trội trên NST X: Xét thế hệ I, bố mang kiểu hình 1 truyền giao tử X cho các con gái thế hệ II → các con gái thế hệ II đều biểu hiện kiểu hình 1 - Trái giả thuyết (loại).
Hình A mô tả kỹ thuật chọc dò dịch ối, hình B mô tả kỹ thuật sinh thiết tua nhau thai.
Xét nghiệm trước sinh nhằm mục đích kiểm tra sức khỏe của người mẹ trước khi sinh.
Cả hai hình thức xét nghiệm trước sinh này đều không thể phát hiện được bệnh phenylketo niệu.
Chẩn đoán trước sinh nếu phát hiện thai nhi bị đột biến có thể ngưng thai kì vào thời điểm thích hợp để giảm thiểu sinh ra những đứa trẻ tật nguyền.
Xác suất sinh con trai đầu lòng bị bệnh của cặp vợ chồng 16-17 là 50%.
Người số 7 và 8 là cặp song sinh nên có kiểu gene giống nhau.
Có thể xác định được tối đa kiểu gene của 16 người trong phả hệ.
Người số 4, 6, 7, 13 và 14 có thể có kiểu gene giống nhau.
Nhận xét, dựa vào cặp bố mẹ (5) và (6) bình thường nhưng sinh con gái bị bệnh → bệnh do gene lặn trên NST thường.
Quy ước : A bình thường > a bị bệnh.
Xét cặp bố (1) bị bệnh × mẹ (2) không bị bệnh sinh con bị bệnh → (1) aa ; (2) Aa ; (4) aa.
Xét cặp bố (3) bình thường × mẹ (4) bị bệnh sinh con bị bệnh → (3) Aa ; (4) aa ; (7) A‒ ; (8) aa ; (9) aa.
Xét cặp bố mẹ (5), (6) đều bình thường nhưng sinh con bị bệnh → (5) Aa ; (6) Aa ; (11) A‒ ; (11)aa ;(13) aa.
Xét cặp bố (9) bị bệnh × mẹ (10) bình thường sinh con bị bệnh → (14) aa ; (15) Aa; (16) Aa.
Do người số (16) lấy vợ (17) không mang allele gây bệnh → (17) aa.
A Sai. Do mẹ (17) không mang allele gây bệnh nên 100% con không bị bệnh → Tỉ lệ sinh con trai bị bệnh là 0%.
B Sai. Do người số (8) bị bệnh mà người số (7) không bị bệnh → Có thể (7) và (8) là hai chị em song sinh khác trứng → (7) và (8) có kiểu gene khác nhau.
C Đúng. Xác định chính xác được kiểu gene của 16 người trong sơ đồ phả hệ trên.
D Sai. Người số (4), (13) và (14) đều bị bệnh nên có kiểu gene aa. Còn (6) và (7) đều có kiểu gene Aa.
1.
2.
3.
4.
- Thế hệ I, bố và mẹ không bệnh nhưng sinh con gái bệnh -->Bệnh do allele lặn quy định, gene quy định bệnh nằm trên nhiễm sắc thể thường. --> (3) đúng, (4) sai.
- Quy ước: M quy định bình thường, m quy định bệnh.
- Kiểu gene của những người bị bệnh trong gia đình: mm --> (1) đúng.
- Người chồng ở thế hệ II có con bị bệnh (mm) --> người chồng này có kiểu gene Mm. Người chồng thế hệ thứ II có các con không bị bệnh --> người này có kiểu gene MM hoặc Mm
=> (2) sai.
1/3 thiếu máu nặng: 2/3 thiếu máu nhẹ.
2/3 bình thường: 1/3 thiếu máu nhẹ.
1/3 bình thường: 2/3 thiếu máu nhẹ.
1/2 bình thường: 1/2 thiếu máu nhẹ.
A bị bệnh trội không hoàn toàn với a bình thường AA: thiếu máu nặng – chết ở tuổi sơ sinh
Aa: thiếu máu nhẹ – có thể khó phát hiện
aa: bình thường
Một gia đình, có người con thứ 2 bị thiếu máu nặng (KG là AA)
→ bố mẹ có kiểu gene là A-
Mà kiểu gene AA chết trước khi trưởng thành → bố mẹ có kiểu gene là Aa
→ Kiểu gên người chị là: (2/3Aa: 1/3aa)
Người chị kết hôn với người chồng bình thường, không bị bệnh: (2/3Aa: 1/3aa) x aa
Theo lý thuyết, khả năng biểu hiện bệnh ở đời con là: 1/3Aa: 2/3aa ↔ 1/3 thiếu máu nhẹ: 2/3 bình thường.
Góp phần chế tạo ra 1 số loại thuốc chữa bệnh di truyền.
Định hướng sinh đẻ để dự phòng và hạn chế hậu quả xấu của các bệnh di truyền.
Cho lời khuyên trong kết hôn giữa những người có nguy cơ mang gene gây bệnh.
Chẩn đoán, cung cấp thông tin và cho lời khuyên khả năng mắc 1 loại bệnh di truyền nào đó ở thế hệ sau.
2.
3.
4.
1
Phân tích:
- Bố mẹ bình thường nhưng con gái bị bệnh → bệnh do allele lặn quy định.
- Người số (3) bị bệnh và chỉ tồn tại mỗi đoạn 23kb → Người số (3) mang 2 đoạn 23kb đều chứa allele gây bệnh.
- Người số (1) có một đoạn 23kb mang allele gây bệnh (cho người số (3)) và một đoạn 19kb mang allele bình thường → người bố bình thường → gene liên quan đến tính trạng này nằm trên nhiễm sắc thể thường.
- Người số (2) có hai đoạn 23kb nhưng mà có một đoạn 23kb mang allele gây bệnh và một đoạn 23kb mang allele bình thường → người mẹ bình thường.
- Người (?) có một đoạn 23kb có thể mang allele bình thường hoặc allele gây bệnh (nhận từ mẹ) và một đoạn 19kb mang allele bình thường (nhận từ bố) → người (?) bình thường.
I. Đúng.
II. Đúng.
III. Đúng. Nếu người (?) có đoạn 23kb mang allele bình thường thì sẽ có kiểu gene khác người số (1).
IV. Sai.
2.
3.
4.
1
Bố hoặc mẹ của đứa trẻ có thể đồng hợp tử về gene gây bệnh xơ nang.
Những đứa con sau này của cặp vợ chồng trên có thể bị bệnh với xác suất là 1/4.
Tất cả các đứa con còn lại của bố mẹ trên là dị hợp tử gene gây bệnh xơ nang.
Con trai của bố mẹ trên dễ mắc bệnh xơ nang hơn so với con gái.
Bệnh do allele trội nằm trên NST thường quy định.
Bệnh do allele lặn nằm trên NST thường quy định.
Bệnh do allele lặn nằm trên NST giới tính X không có allele tương ứng trên NST Y quy định.
Bệnh do allele trội nằm trên NST giới tính X không có allele tương ứng trên NST Y quy định.
- Đời II: có bố, mẹ bị bệnh sinh con ở đời III có con gái bình thường --> bệnh do allele trội quy định.
- Nếu gene trội nằm trên NST X, người bố bị bệnh sẽ truyền NST X mang allele bệnh cho tất cả con gái, do đó tất cả con gái phải bị bệnh
- Trong phả hệ, ở thế hệ II, người bố bị bệnh sinh con ở thế hệ III có cả con gái bị bệnh và con gái bình thường
- Do đó, gene bệnh không thể nằm trên NST X.
Cô ấy chưa mắc ung thư, nên sẽ không bao giờ mắc bệnh trong tương lai.
Vì có mang đột biến nên chắc chắn sẽ mắc bệnh trong đời sống sau này.
Nguy cơ mắc bệnh của cô cao hơn bình thường nhưng không có nghĩa sẽ mắc bệnh.
Cô chỉ có 50% nguy cơ mắc bệnh vì chỉ nhận một bản sao đột biến từ mẹ mà thôi.
Thông tin từ bảng dữ liệu:
- Tỷ lệ mắc ung thư vú ở phụ nữ mang đột biến BRCA1 là 65%.
- Tỷ lệ mắc ung thư vú ở phụ nữ không mang đột biến BRCA1 là 12%.
- Như vậy, người mang đột biến BRCA1 có nguy cơ mắc ung thư vú cao hơn nhiều so với người không mang đột biến = 5,4
Thông tin từ sơ đồ phả hệ:
- Người phụ nữ III₂ mang đột biến BRCA1.
- Mẹ của người phụ nữ III₂ là II₂ bị ung thư vú và mang đột biến BRCA1.
Suy ra:
A. Sai. Dù chưa mắc ung thư, việc mang đột biến BRCA1 làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
B. Sai. Không phải ai mang đột biến cũng chắc chắn mắc bệnh.
C. Đúng. Nguy cơ mắc ung thư vú cao hơn khoảng 5 lần so với người không có đột biến, nhưng không chắc chắn sẽ mắc bệnh vì còn phụ thuộc vào các yếu tố khác.
D. Sai. Nguy cơ không chỉ là 50%, mà cao hơn nhiều theo bảng dữ liệu (65%)
Ở cơ thể mẹ có bộ NST lưỡng bội là 2n = 44A + XX và bố là 2n = 44A+XY.
Giao tử 1 và 2 của mẹ là giao tử mang X, giao tử 3 và 4 của bố lần lượt là Y và X.
Ở bố khi giảm phân cho 2 loại tinh trùng là n= 22A + X, n = 22A + Y.
Ở mẹ khi cặp NST giới tính XX rối loạn giảm phân thì có thể tạo giao tử XX.
B sai 3 là X 4 là Y
A và C đúng
1.
2.
3.
4.
Quy ước gene: A - không bị bệnh A > a - bị bệnh a; B - không bị bệnh B > b - bị bệnh B.
|
(1)AaXBX- |
(2) AaXB Y |
(3) A-XBXb |
(4) aaXBY |
|
|
(5) aaXBY |
(6) A-XBX- |
(7) AaXBY |
(8) AaXBXb |
(9) AaXbY |
|
|
(10) A-XBX- |
(11) A-XBX- |
(12)aaXbY |
|
I đúng. có 7 người trong phả hệ xác định được chính xác kiểu gene là 2, 4, 5, 7, 8, 9, 12.
II đúng, có tối đa 3 người trong phả hệ không mang allele gây bệnh là 6, 10, 11.
III đúng: II7 (AaXBY) \( \times \) II8 (AaXBXb)
- Tỉ lệ sinh con bình thường (A-XB-) = 3/4 \( \times \) 3/4 = 9/16.
- Tỉ lệ sinh con bình thường không mang allele lặn (AAXBXB + AAXBY)=1/8.
\( \to \) xác suất để thai nhi đó không mang allele lặn là \(\frac{{1/8}}{{9/16}} = \frac{2}{9}\)
IV sai: Người III10 có P: II7 (AaXBY) \( \times \) II8 (AaXBXb) \( \to \) (1/3AA:2/3Aa)(1/2XBXB:1/2XBXb)
Người chồng: cứ 100 người không bị bệnh A thì có 10 người mang gene gây bệnh \( \to \) người chồng: (9/10 AA: 1/10 Aa)XBY
Cặp vợ chồng này: (1/3AA:2/3Aa)(1/2XBXB:1/2XBXb) \( \times \) (9/10AA:1/10Aa)XBY
\( \leftrightarrow \) (2/3A:1/3a)(3/4XB:1/4Xb) \( \times \) (19/20A: 1/20a)(1XB:1Y)
\( \to \) xác suất sinh con \[{\rm{aa}}{X^b}Y = \frac{1}{3}a \times \frac{1}{{20}}a \times \frac{1}{4}{X^b} \times \frac{1}{2}Y = 0,21\% \]. Chọn C.
Ras là gene tiền ung thư, Rb và NF1 là các gene ức chế khối u.
Theo lí thuyết, bố mẹ đều dị hợp tử về gene Rb hoặc NF1, xác suất sinh con bình thường là ¼.
Một trong các hiện tượng biến đổi di truyền làm trẻ dị hợp tử biểu hiện kiểu hình ngược lại so với dự đoán lý thuyết là đột biến mất đoạn NST có chứa gene kiểu dại tương ứng.
Trên thực tế, ung thư võng mạc và u xơ thần kinh là các bệnh di truyền trội, nghĩa là trẻ mang một alen đột biến cũng sẽ biểu hiện ung thư.
- Theo thông tin của đề à gene Ras là gene kích thích phân chia tế bào, gene Rb và gene NF1 ức chế sự phân chia tế bào (gene áp chế khối u)à a. Đúng
- bố mẹ đều dị hợp tử về gene Rb hoặc NF1, xác suất sinh con bình thường là 1/16 (vì đột biến gene biểu hiện ung thư là các đột biến trội, bố mẹ dị hợp 2 cặp gene phân li độc lập).-->b. Sai
- Cá thể mang gene dị hợp tử kiểu dại có kiểu hình bình thường à kiểu hình ngược lại do đột biến mất đoạn NST chứa gene kiểu dạià c. Đúng
- Ung thư võng mạc và u xơ thần kinh là các bệnh di truyền trội, nghĩa là trẻ mang một alen đột biến cũng sẽ biểu hiện ung thư à d. Đúng
Kiểu gene của người (H) và người (M) có thế giống nhau.
Cặp vợ chồng (M) – (N) có thể sinh con trai có kháng nguyên Xg và bệnh da vảy
Trong quần thể có tối đa 10 loại kiểu gene về hai tính trạng này.
Hai gene quy định hai tính trạng:
Gene A: quy định kháng nguyên Xg (trội hoàn toàn)
Gene B: quy định da bình thường (trội hoàn toàn)
Cả hai gene nằm trên NST X, cách nhau 10cM.
Người H: Có kháng nguyên Xg, da bình thường
Người M: Con gái của H, có kháng nguyên Xg, da bình thường
Người N: Chồng của M, không có kháng nguyên Xg, da bình thường
a) Kiểu gene của người (H) và người (M) có thể giống nhau.
Đúng.
Theo đề ra, ta có :
Hai gene quy định tính trạng hồng cầu có kháng nguyên Xg và bệnh da vảy nằm trên NST giới tính X.
Người (H) có kiểu hình có kháng nguyên Xg và da bình thường có thể có kiểu gene \(X_B^AX_B^A\) hoặc \(X_B^AX_b^a\) hoặc \(X_B^aX_b^A\).
Người chồng không có kháng nguyên Xg và mắc bệnh da vảy có thể có kiểu gene \(X_b^aY\)
Người (M) có kiểu hình có kháng nguyên Xg và không mắc bệnh da vảy nhận \(X_b^a\) từ bố, và nhận \(X_B^A\) từ mẹ.
Kiểu gene của (M) là \(X_B^AX_b^a\) có thể giống với kiểu gene của mẹ (H)
b) Cặp vợ chồng (M) – (N) có thể sinh con trai có kháng nguyên Xg và bệnh da vảy.
Đúng.
Người vợ (M) có kiểu gene \(X_B^AX_b^a\)
Người chồng (N) không có kháng nguyên Xg và da bình thường có kiểu gene \(X_B^aY\).
Cặp vợ chồng (M)- (N) có kiểu gene \(X_B^AX_b^a \times X_B^aY\).
Người vợ (M) có thể cho giao tử có kiểu gene \(X_B^A;X_b^a\) và \(X_b^A;X_B^a\) (giao tử hoán vị)
Người chồng (N) có thể cho gia tử có kiểu gene \(X_B^a\) và Y
→ Con trai sinh ra nhận giao tử Y từ bố và giao tử \(X_b^A\) từ người mẹ (N) (giao tử hoán vị)
→ Kiểu gene người con trai \(X_b^A{\rm{Y}}\) quy định kiểu hình con trai có kháng nguyên Xg và bệnh da vảy.
c) Người con gái (M) có thể tạo ra loại giao tử \(X_b^A\) chiếm tỉ lệ 45%.
Sai.
Người vợ (M) có kiểu gene \(X_B^AX_b^a\) với tần số hoán vị 10cM = 10%, cho tỉ lệ giao tử
\(X_B^A = X_b^a = 0,5 - \frac{{0,1}}{2} = 0,45\) ( giao tử bình thường)
\(X_B^a = X_b^A = \frac{{0,1}}{2} = 0,05\) (giao tử hoán vị)
Tần số hoán vị gene = 10% → Tỉ lệ giao tử hoán vị \(X_b^A = 5\% \).
d) Trong quần thể có tối đa 10 loại kiểu gene về hai tính trạng này.
Sai.
Xét gene quy định kháng nguyên Xg trên hồng cầu có hai allele A và a.
Xét gene quy định tính trạng gây bệnh da vảy có hai allele B và b.
Xét XX có số kiểu gene \( = \frac{{2 \times 2 \times (2 \times 2 + 1)}}{2} = 10\) KG
Xét XY có số kiểu gene = 2×2 = 4 KG
Tổng số KG về hai tính trạng này = 10 + 4 = 14 kiểu gene .
Nếu một người chỉ bị PKU kết hôn với một người chỉ bị bạch tạng, cả hai người này đều có kiểu gene dị hợp tử, tính theo lý thuyết, tỉ lệ sinh con của họ mắc đồng thời cả hai bệnh trên là 25%.
Người biểu hiện triệu chứng đồng thời cả 2 bệnh có thể có 3 loại kiểu gene quy định.
Người bị bệnh PKU thì cũng sẽ bị bệnh bạch tạng vì không có tyrosine để chuyển hóa thành melanin.
Một cặp vợ chồng đều không mắc 2 bệnh trên muốn sinh con, con của họ sinh ra cũng có thể bị cả hai bệnh trên.
a đúng vì theo đề bài, người vợ có kiểu gene: aaBb (mắc bệnh PKU) và người chồng có kiểu gene: Aabb (mắc bệnh bạch tạng) → Tỉ lệ sinh ra con bị cả 2 bệnh là: ½ × ½ = 25%.
b sai vì người biểu hiện triệu chứng đồng thời cả 2 bệnh chỉ có 1 kiểu gene: aabb.
c sai vì tyrosine có thể được thu nhận từ thức ăn.
d đúng vì hai vợ chồng không mắc bệnh nhưng có thể mang gene bệnh (AaBb).
Những allele A3 và A4 là allele gây bệnh.
Thai nhi sinh ra không bị bệnh nhưng có mang allele gây bệnh.
Gene đột biến là gene trội.
Nếu thai nhi sinh ra, lớn lên và kết hôn với người bình thường trong quần thể này thì xác suất họ sinh ra đứa con trai đầu lòng bị bệnh xơ nang là 0,375%.
a) Sai:
Bệnh này là do allele lặn quy định nên chỉ khi mang kiểu gene đồng hợp lặn mới biểu hiện kiểu hình bệnh.
Ta thấy bố mẹ có đủ 4 allele nhưng không biểu hiện kiểu hình bệnh, nhưng con trai A1A3 lại bị bệnh => A1A3 là các allele lặn gây bệnh , A2A4 là các allele bình thường.
b) Đúng:
Thai nhi có kiểu gene A3A4 có mang allele A4 nên không mang bệnh nhưng mang allele A3 là allele gây bệnh nhưng không biểu hiện.
c) Sai:
Gene đột biến là gene lặn vì có 3% người mang allele đột biến không biểu hiện bệnh. Bệnh do allele lặn gây ra.
d) Đúng:
Thai nhi mang kiểu gene là: A3A4.
Có khoảng 3% dân số bình thường mang allele đột biến mang 1 trong 2 allele A1 hoặc A3.
Xác suất sinh ra người con trai bị bệnh là: 1/2.3%.1/2A3.1/2(A1 hoặc A3) = 0,375%.
Nghiên cứu này cho thấy không phải tất cả bệnh nhân mắc bệnh máu khó đông đều thiếu cùng một yếu tố đông máu.
Huyết tương của hai người khi trộn với nhau không xuất hiện cục đông chứng tỏ hai người đó bị đột biến ở cùng một gene , không thể bổ sung cho nhau.
Kết quả cho thấy người 1 và người 3 bị đột biến ở cùng một gene , người 2 và người 4 cùng bị đột biến ở một gene khác.
Giả sử bệnh nhân 1 đến bệnh viện với biểu hiện chảy máu kéo dài sau chấn thương nhẹ và bệnh nhân 2 đã xác định được nguyên nhân máu khó đông do thiếu yếu tố VIII (Hemophilia A). Bác sĩ nên đề xuất truyền bổ sung yếu tố IX để hỗ trợ đông máu cho bệnh nhân 1.
a) Đúng
- Nghiên cứu này cho thấy không phải tất cả bệnh nhân mắc bệnh máu khó đông đều thiếu cùng một yếu tố đông máu.
- Vì khi trộn huyết tương của một số bệnh nhân, cục đông hình thành (+), điều đó chứng tỏ họ thiếu các yếu tố khác nhau và có thể bổ sung cho nhau.
b) Đúng
- Nếu hai bệnh nhân cùng bị đột biến trên cùng một gene , khi trộn huyết tương của họ, cục đông sẽ không hình thành (-), vì họ đều thiếu cùng một yếu tố đông máu và không thể bổ sung cho nhau.
- Nhìn vào bảng:
+ Bệnh nhân 1 và 3 trộn với nhau cho kết quả "-" → cùng một kiểu đột biến.
+ Bệnh nhân 2 và 4 trộn với nhau cũng cho kết quả "-" → cùng một kiểu đột biến.
c). Sai
- Nhận định này nói rằng: Người 1 và 3 bị đột biến ở cùng một gene , người 2 và 4 cùng bị đột biến ở một gene khác.
- Tuy nhiên, nếu đúng như vậy, khi trộn huyết tương của 1 và 4, hoặc 3 và 2, phải có sự bổ sung yếu tố đông máu bị thiếu và tạo thành cục đông (+).
- Nhưng nhìn vào bảng:
+ Người 1 và 4 trộn huyết tương vẫn không tạo cục đông ("-"), chứng tỏ họ không thể bổ sung cho nhau → Không thể ở hai nhóm khác nhau.
+ Người 3 và 2 cũng không tạo cục đông, tương tự.
d) Sai
- Nếu bệnh nhân 2 đã được xác định bị thiếu yếu tố VIII (Hemophilia A), thì khi nhìn vào bảng:
+ Bệnh nhân 2 có thể bổ sung cho bệnh nhân 1, vì khi trộn huyết tương 1 và 2, có cục đông (+).
+ Điều này chứng tỏ bệnh nhân 1 thiếu một yếu tố khác yếu tố VIII, có thể là yếu tố IX (Hemophilia B).
+ Tuy nhiên, nhận định lại nói bác sĩ nên truyền yếu tố IX cho bệnh nhân 1, nhưng bệnh nhân 1 thực tế cần yếu tố VIII (vì bệnh nhân 2 đã bổ sung cho bệnh nhân 1).
Trung bình, khoảng 1 trong 188 cá thể trong quần thể này mắc bệnh FMF.
Trong một mẫu ngẫu nhiên gồm 100 người từ quần thể này, chúng ta có thể mong đợi khoảng 14 người mang allele bệnh.
Trong một mẫu ngẫu nhiên gồm 63 cặp vợ chồng đã kết hôn từ quần thể này, chúng ta có thể trông chờ 9 cặp vợ chồng, trong đó có ít nhất một người mang allele bệnh.
Con của một cá thể mang allele bệnh với một cá thể không mắc bệnh với kiểu gene chưa rõ từ quần thể này sẽ có xác suất mắc bệnh là 1/29.
Gọi: p là tần số của allele bình thường.
q là tần số của allele bệnh, với q=0.073 à p=1−q=1−0.073=0.927
Các kiểu gene có tần số:
Không mắc bệnh (AA): p2.
Mang allele bệnh nhưng không mắc bệnh (Aa): 2pq.
Mắc bệnh (aa): q2.
a) Đúng.
Xác suất mắc bệnh là:
q2=(0.073)2= 0.005329≈1/188
b) Đúng
Xác suất mang allele bệnh (tức là dị hợp tử Aa) là 2pq:
2pq=2(0.927)(0.073 = 0.135
Trong 100 người:
0.135×100=13.5≈14
c) Sai
Xác suất một cá thể bất kỳ mang allele bệnh là 2pq = 0.135.
Xác suất ít nhất một người trong cặp vợ chồng mang allele bệnh:
1 - (1 - 0.135)2 = 1−(0.865)2 = 1−0.748 = 0.252
Trong 63 cặp:
0.252×63≈ 16
d) Sai
Xét một cá thể không mắc bệnh nhưng kiểu gene chưa rõ, tức là có thể có kiểu gene AA (p2) hoặc Aa (2pq) với xác suất tương ứng.
+ Xác suất cá thể này là Aa (dị hợp) khi không mắc bệnh là: 0.136
+ Nếu cá thể này là Aa, con của họ với một người Aa có xác suất mắc bệnh là 1/4.
+ Vậy xác suất chung là: 0.136×1/4=0.034
Cấu trúc di truyền của quần thể cộng đồng người các dân tộc đang ở trạng thái cân bằng di truyền.
Trong quần thể cộng đồng người dân tộc Kinh có tỉ lệ người không mang gene bệnh là 91%.
Các dân tộc thiểu số chủ yếu sống ở vùng núi cao, nơi có điều kiện kinh tế khó khăn nên tần số đột biến gene này cao hơn so với ở dân tộc Kinh.
Một trong các biện pháp giúp giảm tỉ lệ người mắc bệnh ở nhóm 1 là tăng cường tuyên truyền cho người dân về nguy cơ của kết hôn cận huyết.
a) Sai. Tỉ lệ người mắc bệnh thay đổi qua các thế hệ nên không cân bằng di truyền.
b) Sai. 91% người không mắc bệnh, người không mắc bệnh vẫn có thể mang allele bệnh.
c) Sai. Tần số đột biến không phụ thuộc vào điều kiện kinh tế.
d) Đúng. Hôn nhân cận huyết tạo cơ hội cho gene bệnh biểu hiện, vì vậy cần tuyên truyền cho người dân nguy cơ của kết hôn cận huyết.
Quá trình di truyền nhóm máu là di truyền đa allele.
Từ 3 allele IA, IB, IO có thể tạo ra tối đa 6 loại kiểu gene và 4 loại kiểu hình.
Nếu người con II.2 kết hôn với người có nhóm máu AB thì kết quả đời con có thể là 50% nhóm máu A, 25% nhóm máu B, 25% nhóm máu AB.
Người con III.3 kết hôn với người có nhóm máu O thì xác suất sinh được con có nhóm máu O là 25%.
a) Đúng. Quá trình di truyền nhóm máu là di truyền gene đa allele.
b) Đúng. Số kiểu gene được tạo ra từ 3 allele là \[C_3^2 + 3 = 6\]. 4 kiểu hình là nhóm máu A, nhóm máu B, nhóm máu AB và nhóm máu O.
c) Đúng. Do cặp vợ chồng II.2 và II.3 có nhóm máu Avà nhóm máu B nhưng con có nhóm máu O → II.2 có kiểu gene là IAIO.
+ Nếu người II.2 kết hôn với người có nhóm máu AB thì có thể sinh con có nhóm máu A là 50%, nhóm máu B là 25% và nhóm máu AB là 25%.
d) Sai. Vì người III.3 có kiểu gene IBIO (Vì bố mẹ có kiểu gene IAIO và IBIO) kết hôn với người có nhóm máu O (IOIO) thì xác suất sinh con có nhóm máu O là 50%.
Tế bào sinh dưỡng của người con có 47 NST.
Kiểu gene của người bố là A1A3, kiểu gene của người mẹ là A1A2.
Sự phát sinh bệnh ở người con có thể do rối loạn phân li của cặp NST số 21 trong giảm phân I của bố.
Nếu quá trình giảm phân ở bố diễn ra bình thường thì sự phát sinh bệnh ở người con là do sự rối loạn phân li của cặp NST số 21 trong giảm phân II của mẹ.
a) Đúng. Do người con mắc hội chứng đao (3 NST số 21) nên trong tế bào sinh dưỡng của người con có 47 NST.
b) Đúng. Dựa vào bảng bên thì bố có kiểu gene là A1A3, còn mẹ có kiểu gene là A1A2.
c) Đúng. Vì nếu bố bị rối loạn giảm phân I thì sẽ sinh ra giao tử A1A3, mà người con có kiểu gene là A1A2A3, nên người con sẽ nhận giao tử A2 bình thường từ mẹ.
d) Sai. Nếu người mẹ bị rối loạn giảm phân II thì sẽ tạo ra các giao tử A1A1, A2A2 hoặc O và kết hợp với giao tử bình thường của bố là A1 hoặc A3 thì sẽ không thể sinh người con có kiểu gene A1A2A3.
Để duy trì sức khỏe bệnh nhân phải uống thuốc cả đời.
Tuổi khởi phát bệnh khác nhau là do điều hòa hoạt động gene .
Quần thể trên có tần số allele đột biến là: 0,05.
Một cặp vợ chồng bình thường sinh con xác suất để con bị bệnh là 4/40201.
a) đúng.
b) sai. Do lượng đồng từ môi trường hấp thụ vào cơ thể ảnh hưởng.
c) sai. Tần số allele đột biến = = 0,005
d) sai. Để sinh con bị bệnh vợ, chồng bình thường phải mang gene bệnh ở trạng thái dị hợp.
Tỉ lệ kiểu gene dị hợp trong quần thể = (2x0,005x0,995):(1-1/40000)= 2/201
xác suất con bị bệnh = (2/201x2/201) x 1/4 = 1/40401
Gene quy định nhóm máu của cả 4 đứa trẻ nằm trong cả nhân và ti thể.
Nếu chỉ dựa vào nhóm máu thì có hai cặp bố, mẹ có thể xác định được con của mình.
Vật chất di truyền ở đời con không mang gene ti thể của bố vì trong tinh trùng không có ti thể.
Cặp bố mẹ được chọn để phân tích nhiễm sắc thể số 9 có đứa con là đứa có nhóm máu B.
a) Sai.
Vì gene quy định nhóm máu gene nằm trên NST ở nhân tế bào.
b) Đúng.
Vì cặp bố mẹ 1, 2 không thể sinh con máu B, AB --> đứa trẻ nhóm máu A, O có thể là con của căp bố mẹ 1, 2. Cặp bố mẹ 2 không thể sinh con nhóm máu A --> đứa trẻ nhóm máu O có thể là con của cặp bố mẹ 2; đứa trẻ nhóm máu A có thể là con của cặp bố mẹ 1
c) Sai.
Vì trong tinh trùng có rất ít tế bào chất --> đời con có thể mang gene ti thể của bố.
d) Đúng.
Vì căp bố mẹ chưa xác định được con là cặp 3, 4. Những đứa trẻ còn lại thuộc máu AB và B, mà đứa trẻ nhóm máu AB có cặp NST số 9 chứa cặp gene aa --> đứa trẻ nhóm máu AB không phải là con của bố mẹ chọn phân tích --> Cặp bố mẹ được chọn để phân tích nhiễm sắc thể số 9 có đứa con là đứa có nhóm máu B.
Tế bào của người mắc hội chứng này chứa 47 NST.
Người bị bệnh trên có giới tính là nam.
Người này mắc hội chứng Down, thuộc dạng thể 1.
Tỉ lệ hội chứng bệnh này tăng lên cùng với tuổi của người mẹ, phụ nữ không nên sinh con khi đã ngoài 35 tuổi.
a đúng.
b sai vì quan sát cặp NST số 23 (cặp NST giới tính) của người này có 2 chiếc giống hệt nhau → người này là nữ.
c sai, người này mắc hội chứng Down, thuộc dạng thể ba.
d đúng.
Kiểu gene của người II1 có thể là XAb XaB.
Xác suất để một đứa cháu nội của cặp vợ chồng ở thế hệ I có khả năng tổng hợp protein Z trong tế bào là 50%.
Người II2 là con dâu, người II3 là con gái ruột và người II4 có thể là con rể.
Nếu việc thiếu hụt protein Z là một đặc điểm không tốt, thì những người thiếu protein Z trong tế bào không nên lấy nhau, vì con của họ sinh ra chắc chắn không có protein Z.
Do các cơ thể I1 tổng hợp được protein Z nên có allene B, kiểu gene của I1 là XAb XaB
Vì I1 là mẹ nên I2 là bố và cơ thể I2 tổng hợp được Protein Z nên kiểu gene của I2 là XABY
II1 chỉ có 1 allele A và tổng hợp được protein Z → là đàn ông có kiểu gene XABY
II₂ không có protein Z → không có cả hai allele trội A và B.Dựa vào bảng, II₂ có kiểu gene Xᵃᵇ Xᵃᵇ
II₃ có hai allele trội B và tổng hợp được protein Z→ có allene A => II₃ là con gái ruột XABXAB
II₄ không có hai allele A và không tổng hợp được protein Z → là đàn ông có kiểu gene XAbY
a. SAI
b. ĐÚNG
vì II2 có kiểu gene Xᵃᵇ Xᵃᵇ chắc chắn là con dâu nếu kết hôn với con trai có KG là XABY (người II1) cháu nội của cặp vợ chồng ở thế hệ I có khả năng tổng hợp protein Z trong tế bào là 50%.
c . ĐÚNG
d . SAI
vì 2 người i thiếu protein Z trong tế bào khi lấy nhau thì vẫn có khả năng sinh con tổng hợp được protein Z. Ví dụ: XAbY x XaBXaB có thể sinh con bình thường
|
Đáp án: |
3 |
|
|
|
Đáp án
- Bệnh nhân 1 (44 + XX nhưng có SRY → phát triển nam).
- Bệnh nhân 4 (44 + XY nhưng không có SRY → phát triển nữ).
- Bệnh nhân 5 (44 + XX nhưng cả hai X đều có SRY → phát triển nam)
Các trường hợp mang SRY dư thừa trên XY (2 và 3) vẫn phát triển nam, và trường hợp số 6 chỉ là một nhóm tế bào khảm ở bàn tay nên không đảo ngược được giới tính.
→ Vậy có 3 bệnh nhân biểu hiện giới tính cơ quan ngược với bộ nhiễm sắc thể.
Đáp án: 0,125.
- Xét những người bị bệnh X: 2, 5 và 7 trong kiểu gene đều có alen L mà không có alen U → kiểu gene của họ là LL.
- Những người bình thường còn lại đều có cả alen L và alen U → kiểu gene của họ là UL.
→ alen U là alen trội quy định bình thường; alen L là alen lặn quy định bị bệnh.
- Người số 10, 11 đều có kiểu gene là UL
- Xét phép lai UL × UL → 1/4UU : 2/4UL : 1/4LL
→ Xác suất sinh con trai, bị bệnh X của cặp vợ chồng 10, 11 là 1/4 × 1/2 = 1/8
Xác định di truyền của gene CFTR gây bệnh xơ nang:
Theo đề ra, ta có :
Bố mẹ dị hợp mang kiểu hình bình thường sinh ra con bị bệnh.
→ Allele gây bệnh là allele lặn.
Phân tích kết quả điện di:
Mỗi người mang 2 allele của gene CFTR (vì gene nằm trên NST thường).
Mỗi alelle tương ứng với 1 vạch trên kết quả điện di.
Bố: có 2 vạch A1, A4 → Kiểu gene A1A4
Mẹ: có 2 vạch A2, A3 → Kiểu gene A2A3
Con: có 2 vạch A1, A3 → Kiểu gene A1A3 (nhận A1 từ bố, A3 từ mẹ)
Thai nhi: có 2 vạch A3, A4 → Kiểu gene A3A4 (nhận A3 từ bố, A4 từ mẹ)
Xác định số kiểu gene quy định bệnh:
Trong đó, chỉ có 1 kiểu gene quy định bệnh là A1A3.
Như vậy allele gây bệnh là allele A1 và A3
Vậy các kiểu gene gây bệnh xơ nang là A1A1, A1A3 và A3A3
Như vậy có 3 kiểu gene gây bệnh.
Đáp án 3
Xét tính trạng bệnh A.
Bố mẹ 3-4 bình thường sinh con trai số 11 bị bệnh.
Gene quy định tính trạng gây bệnh là gene lặn. Gọi allele A quy định tính trạng bình thường trội hơn allele a
quy định tính trạng gây bệnh.
Xét tính trạng bệnh B:
Bố mẹ 1-2 bình thường sinh ra con trai số 6 bị bệnh.
Gene quy định tính trạng gây bệnh là gene lặn. Mặt khác, người bố không mang allele gây bệnh, người con
trai số 6 phải nhận allele gây bệnh từ mẹ và biểu hiện ra kiểu hình.
→ gene gây bệnh nằm trên NST giới tính X.
→ Gọi allele D quy định tính trạng bình thường trội hơn allele d quy định tính trạng gây bệnh. Cả hai allele
D,d nằm trên NST giới tính X.
Theo đề ra, hai gene quy định hai tính trạng phân li độc lập với nhau.
Xác định kiểu gene của từng thế hệ:
Người số 1: AAXDXd hoặc AaXDXd
Người số 2,14: AAXDY hoặc AaXDY
Người số 3,7: AaXDXD hoặc AaXDXd
Người số 4: AaXDY hoặc AaXDY
Người số 5,10,13: AAXDXD hoặc AAXDXd hoặc AaXDXD hoặc AaXDXd
Người số 6: AAXdY hoặc AaXdY
Người số 8: Aa XDY hoặc AaXdY
Người số 9: AAXDY
Người số 11: aaXDY
Đáp án: 0,67
Người mang gene bệnh gồm có Aa và aa. Vì vậy, khi quần thể có 36% số người mang gene bệnh thì số người mang kiểu gene A A = 100% - 36% = 64%.
- Tần số A =
Tần số A = 0,8 => Tần số a = 1 - 0,8 = 0,2.
Tỉ lệ người không mang alen bệnh.
- Cấu trúc di truyền của quần thể: 0,64AA + 0,32Aa + 0,04aa.
- Người không bị bệnh gồm có 0,64AA + 0,32Aa = 0,96.
Trong số những người không bị bệnh, người không mang alen bệnh chiếm 0,64/0,96 = 0,67%
Đáp án : 0,88
- Quy ước gene:
+ A – không bị bạch tạng, a – bị bệnh bạch tạng.
+ B – không bị máu khó đông, b – bị máu khó đông.
- Xác định kiểu gene của từng người trong phả hệ:
|
1: aaXBXb 2: AaXBY 3:A-XBXb 4:aaXBY 5: AaXBX- 6: AaXBY 7: A-XBY 8: aaXBXb
|
9: Aa(1/2XBXB:1/2XBXb) 10: (1/3AA:2/3Aa)XBY 11:aaXBX- 12:AaXbY 13: Aa(1/2XBXB:1/2XBXb) 14: (2/5AA : 3/5Aa)XBY 15: (2/5AA : 3/5Aa) (3/4XBXB:1/4XBXb) |
Vợ số 13:Aa(1/2XBXB:1/2XBXb) x Chồng số 14: (2/5AA:3/5Aa)XBY
- Ở thế hệ con, tỉ lệ người không bị bệnh bạch tạng là:
A- (XB- + XbY) = (1 - aa)(XB- + XbY) = (1 - 1/2 x 3/10) x (7/8 + 1/8) = 17/20.
- Ở thế hệ con, tỉ lệ người không bị bệnh bạch tạng và không bị bệnh máu khó đông là:
A-XB- = (1- 1/2 x 3/10) x 7/8 = 119/160.
- Vì đã biết sẵn thai nhi không bị bạch tạng nên chỉ tính tỉ lệ con không bị máu khó đông trong những đứa con không bị bạch tạng.
- Trong những đứa con không bị bạch tạng, tỉ lệ con không bị máu khó đông =\[\frac{{119/160}}{{17/20}}\] = 7/8 = 87,5%. → xác suất thai nhi đó không bị máu khó đông là 87,5% = 0,875
Đáp án: 14
XX có các kiểu gene : (XAXA, XAXa, XaXa) x (XBXB, XBXb, XbXb) => 10 loại kiểu gene .
XY có các kiểu gene : (XAB, XAb, XaB, Xab)Y tạo ra 4 loại kiểu gene .
Tổng số loại kiểu gene : 10+4 = 14 loại KG.
P: Bố \(\left( {\frac{1}{2}{I^A}{I^A}:\frac{1}{2}{I^A}{I^O}} \right)\) × Mẹ \(\left( {\frac{1}{2}{I^B}{I^B}:\frac{1}{2}{I^B}{I^O}} \right)\)
Con nhóm máu \({\rm{A}}\left( {{{\rm{I}}^{\rm{A}}}{{\rm{I}}^{\rm{O}}}} \right) = \left( {\frac{1}{2} + \frac{1}{2} \times \frac{1}{2}} \right) \times \left( {\frac{1}{2} \times \frac{1}{2}} \right) = 18,75\% \)
Chọn 18,75%.
Hội chứng 3X: XXX.
Hội chứng Turner: XO.
Hội chứng Klinefelter: XXY.
Đáp án: 3.
Bệnh do gene lặn nằm trên NST X.
Mẹ bình thường nhưng có bố bị bệnh có kiểu gene XAXa.
Bố bình thường có kiểu gene XAY.
Sơ đồ lai:
Mẹ (XAXa) × Bố (XAY)
Con trai: XAY (bình thường) : XaY (bệnh)
Xác suất sinh con trai bị bệnh là \(\frac{1}{2} \times \frac{1}{2} = 0,25\).
Đáp án: 0,25.
Đáp án: 75%.
Cặp vợ chồng 1 - 2 bình thường sinh con trai bị bệnh, cặp vợ chồng 4 - 5 bình thường sinh con gái bị bệnh – Gene nằm trên NST thường, người 1 và 2 đều có kiểu gene dị hợp Bb.
P: Bb × Bb → F1: 1/4 BB: 1/2 Bb: 1/4 bb
Người 6 bình thường có kiểu gene Bb hoặc BB → XS người 6 mang gene bệnh là: 2/3 ≈ 66,7%.
Đáp án: 66,7.
Xác suất nhận allele lặn từ tổ tiên chung của người phụ nữ (vợ của người đàn ông bị điếc) là 1/8.
àXác suất để họ sinh được một bé trai bình thường là 1/2 . (1 – 1/8.1/2) = 15/32 = 0,47
Đáp án: 1,98
Áp dụng định luật cân bằng Hardy - Weinberg, ta có công thức: p2 AA + 2pq Aa + q2 aa = 1
Trong đó: p là tần số allele A
q là tần số allele a
Theo đề bài, ta có: q2 = 1/10 000 → q = 0,01
→ p = 1 - q = 1 - 0,01 = 0,99
Vậy: Tần số những người bình thường mang allele lặn: Aa = 0,99 x 0,01 x 2 = 0,0198
Đáp án : 0,05
Kiểu gene trong phả hệ:
|
Người |
Hói đầu |
Rh |
Kiểu gene |
|
Linh (vợ) |
Không |
Rh+ |
\(\frac{{BR}}{{br}}\) |
|
Mẹ của Linh |
Có |
Rh+ |
\(\frac{{BR}}{{B - }}\) |
|
Bố của Linh |
Không |
Rh- |
\(\frac{{br}}{{br}}\) |
|
Phong (chồng) |
Có |
Rh- |
\(\frac{{Br}}{{br}}\) |
|
Mẹ của Phong |
Có |
Rh- |
\(\frac{{Br}}{{Br}}\) |
|
Bố của Phong |
Không |
Rh+ |
\(\frac{{bR}}{{br}}\) |
Cặp vợ chồng Linh Phong có kiểu gene \(\frac{{BR}}{{br}} \times \frac{{Br}}{{br}}\) (f = 40%)
Xác suất để họ sinh con gái bị hói đầu đồng thời có thể phải đối mặt với sự không tương thích Rh khi người con gái này mang thai thì người con gái này phải có kiểu gene : \(\frac{{Br}}{{Br}}\)
\(\frac{{BR}}{{br}} \times \frac{{Br}}{{br}}\) (f = 40%)\( \to \) Sinh con gái có kiểu gene \(\frac{{Br}}{{Br}}\) = \(\frac{1}{2} \times 0,2 \times 0,5\) = 0,05.
Đáp án : 0,15
Xác định kiểu gene nhóm máu của bố mẹ (7 và 8)
· Người 7 (B) có thể có kiểu gene 1/3 IBIB hoặc 2/3IBIO à2/3 IB, 1/3IO
· Người 8 (A) có thể có kiểu gene 1/2 IAIA hoặc 1/2 IAIO à3/4 IA, 1/4IO
Xác suất có nhóm máu B phụ thuộc vào kiểu gene của họ: 2/3×1/4=1/6
Xác suất không mắc bệnh X
· Người 7 có kiểu gene 1/3 MM, 2/3Mm à 2/3M, 1/3m
· Người 7 có kiểu gene 1/3 MM, 2/3Mm à 2/3M, 1/3m
· Vì vậy, con của họ không bị bệnh X: 1 – 1/9 =4/9
Kết hợp xác suất con có nhóm máu B và không bị bệnh X là:
1/6 x 4/9 = 0.15
Đáp án : 0,31
Sống không mang lặn (không điếc): 9/32 =0,28125
Sống mang 2 cặp lặn: 7/32× 0,75 =0,1640625; chết ở phôi mang 2 cặp lặn: 7/32× 0,25 =0,0546875
Sống mang 3 cặp lặn: 1/32× 0,25 =0,0078125; chết ở phôi mang 3 cặp lặn: 1/32× 0,75 =0,0234375
Tổng tỉ lệ sống bị bệnh: 0,171875; tổng tỉ lệ chết ở phôi: 0,078125
Tổng tỉ lệ con sống: 1 – 0,078125 =0,921875 à Xác suất sinh con không bệnh: 0,28125:0,921875=0,31
Đáp án : 1
Hội chứng bệnh liên quan đến đột biến số lượng nhiếm sắc thể ở thể 3 nhiễm chỉ gặp ở nữ là :
siêu nữ XXX
|
Đáp án: |
8 |
|
|
|
+ Người nữ số (5) không bị bệnh, sinh con bị cả hai bệnh nên người số (5) phải có allele a và b.
+ Mặt khác người số (5) là con của người số (2) có kiểu gene XABY nên người số (5) phải có kiểu gene XABXab
Người số (5) có kiểu gene XABXab lấy người số (6) có kiểu gene XABY
Sinh ra người số (11) có kiểu gene XABXAB hoặc XABXab hoặc XABXAb hoặc XABXaB với tỉ lệ 0,4 XABXAB: 0,4XABXab: 0,1XABXAb: 0,1 ХАВХаB
=> Cặp vợ chồng số (11) – (12) sinh con bị cả hai bệnh nếu người (11) có kiểu gene XABXab. Khi đó xác suất sinh con bị cả hai bệnh là:
0,4.XABXab x XABY = 0,4.0,4 × 1/2 = 0,08 = 8%.
Đáp án: 0.11
Số 1: P1P2 Q1Q2
Số 2: P1P2 Q1Q1
à số 7: (1/3 P1P1: 2/3P1P2)Q1Q1 = (2/3P1:1/3P2)Q1 (*)
Số 3: ?? Q1Q1 P1P2
Số 4: ??Q2Q2 P1P2
Mà số 10: P2P2 Q1Q1
à số 3: P1P2 Q1Q1; số 4: P1P2 Q2Q2
à số 8: (1/3P1P1: 2/3P1P2) Q1Q2 = (2/3P1: 1/3P2)(1/2Q1: 1/2Q2) (**)
Xác suất sinh con trai = 1/2 (***)
Từ (*), (**),(***) à xác suất sinh con trai không mang allele bệnh = 2/3P1Q1 x (2/3P1 x 1/2Q1) x 1/2= 1/9
Ta thấy cặp P: 7-8 bình thường sinh con gái bị bệnh → bệnh P do gene lặn trên NST thường quy định.
Quy ước A- bình thường; a- bị bệnh.
Người 7, 8, 9, 10 đều có con bị bệnh → có kiểu gene : Aa.
→ kiểu gene của người 13 - 14: 1AA: 2Aa.
Xác suất cặp 13 - 14 sinh con bị bệnh là: \(\frac{2}{3} \times \frac{2}{3} \times \frac{1}{4} = \frac{1}{9} \approx 0,11\) (2/3 là xác suất người 13, 14 có kiểu gene Aa)
Đáp án: 0,11.
Gọi tần số allele H là p; tần số allele h là q.
Tỉ lệ người bị hói đầu là: ♂ HH + ♂ Hh + ♀HH = 0,4
→ p2 + pq = 0,4 mà p = 1 - q
→ (1 - q)2 + (1-q).q = 0,4
→ Tần số allele h là: q = 0,6 → p = 0,4.
Những người đã xác định chính xác kiểu gene là: (1) Aahh; (3) aaHH; (5) aaHh; (7) AaHh
Xác định được tỉ lệ kiểu gene của cặp (10) × (11) là:
P: \(\left( {\frac{2}{5}AA:\frac{3}{5}Aa} \right)\left( {\frac{1}{3}HH:\frac{2}{3}Hh} \right) \times \left( {\frac{1}{3}AA:\frac{2}{3}Aa} \right)\left( {\frac{{31}}{{64}}Hh:\frac{{15}}{{64}}hh} \right)\)
→ Xác suất sinh con trai không bị bệnh P, không hói là: 0,11.
Đáp án: 0,11.
Đáp án
Quy ước: A- bình thường; a- bị PKU.
Những người bị bệnh có kiểu gene aa: I.1; II.4; II.6; III.4
Những người bình thường có bố, mẹ, con bị bệnh có kiểu gene Aa: I.3; I.4; II.1; II.2; II.5; III.3.
Vậy có 10 người xác định được kiểu gene .
Đáp án: 10
Các phát biểu đúng là:
I. Cơ sở vật chất không đủ đáp ứng.
II. Áp lực tuyển sinh đầu cấp.
III. Sĩ số lớp học tăng đột biến so với các năm trước.
Đáp án: 3
Đáp án đúng là: 10
Do cặp bố mẹ (3) và (4) bình thường nhưng sinh con gái bị bệnh → Bệnh do gene lặn nằm trên NST thường quy định.
Quy ước: A bình thường > a bị bệnh.
Các allele quy định nhóm máu là IA (nhóm máu A) = IB (Nhóm máu B) > IO (Nhóm máu O).
2 tính trạng trên do 2 cặp gene nằm trên cùng 1 NST thường quy định và cách 11cM.
Nhận xét:
+ Do cặp vợ chồng (1) và (2) có mẹ nhóm máu AB, bình thường và bố nhóm máu O, bị bệnh; nhưng sinh con trai số (5) nhóm máu O, bình thường.
→ Kiểu gene lần lượt của (1); (2) và (5) là A−IAIB; và .
+ Do cặp vợ chồng (3) và (4) bình thường và có nhóm lần lượt là nhóm máu A và nhóm máu O nhưng sinh con gái số (6) có nhóm máu A, bị bệnh; con trai (7) có nhóm máu A, bình thường; con trai (8) có nhóm máu A, bình thường; con trai (9) có nhóm máu O, bị bệnh.
→ Kiểu gene lần lượt của (3); (4); (6); (7); (8); (9) là (AaIAIO); ; (A−IAIO); .
+ Do cặp vợ chồng (5) và (6) có chồng nhóm máu B, bình thường và vợ nhóm máu A, bị bệnh; nhưng sinh con trai (10) có nhóm máu AB, bình thường; con gái (11) có nhóm máu A, bình thường; con trai (12) có nhóm máu B, bình thường; con gái (13) có nhóm máu O, bị bệnh.
→ Kiểu gene lần lượt của (10); (11); (12); (13) là \(\frac{{A{{\underline I }^B}}}{{a{I^A}}};\frac{{a{{\underline I }^A}}}{{a{I^O}}};\frac{{A{{\underline I }^B}}}{{a{I^O}}};\frac{{a{{\underline I }^O}}}{{a{I^O}}}\).

→ Xác định chính xác được kiểu gene của 10 người trong phả hệ.
Hội chứng Klinefelter (XXY) có 47 NST.
Đáp án: 47
Quy ước: A bình thường > a máu khó đông.
Bệnh máu khó đông nằm trên vùng không tương đồng trên NST giới tính X nên người chồng bình thường có kiểu gene là XAY.
Người vợ có em trai bị máu khó đông nhưng bố mẹ bình thường → Kiểu gene bố và mẹ của người vợ lần lượt là XAY và XAXa.
→ Tỉ lệ kiểu gene của người vợ là \(\left( {\frac{1}{2}{X^A}{X^A}:\frac{1}{2}{X^A}{X^a}} \right)\)
→ Xác suất sinh con trai bị bệnh là \(\frac{1}{2}.\frac{1}{2}.\frac{1}{2} = 0,125 \approx 0,13\).
Đáp án: 0,13
Quy ước: A - tóc đen; a - tóc đỏ.
Quần thể có 36% người tóc đỏ → aa = 0,36 → Tần số allele a = 0,6; A = 0,4.
Gene quy định màu tóc nằm trên NST thường (vì I.2 tóc đỏ sinh con trai II.3 tóc đen)
P: (III.1) (1/4 AA : 3/4 Aa) × (III.2) (aa)
→ Xác suất IV.1 là con trai, tóc đỏ là: 1/2 × 3/8 × 1 = 3/16 = 0,19.
Đáp án: 0,19
2 Sai. Thiếu 1 NST giới tính X ở nữ giới.
3 Sai. Thừa 1 NST giới tính X ở nam giới.
5 Sai. Thừa 1 NST giới tính X ở nữ giới.
Đáp án: 3
- hai vợ chồng đều có tỉ lệ kiểu gene là \(\left( {\frac{2}{3}Aa:\frac{1}{3}AA} \right)\).
→ Xác suất sinh con mắc bệnh phenylketone niệu là \(\frac{2}{3}.\frac{2}{3}.\frac{1}{4} = \frac{1}{9} \approx 0,11\).
Đáp án: 0,11
|
Đáp án: |
7 |
|
|
|
Quy ước gene :
A: nhìn màu bình thường, a : mù màu
B: máu đông bình thường ; b: máu khó đông.
Tất cả những người nam đều xác định được kiểu gene: I.1 và III.1 (XAbY); II.1 (XABY); II.3, III.2 và III.3 (XaBY),
Người nữ I-2 (nữ bình thường) chưa biết chính xác kiểu gene
Người nữ II-2 có kiểu gene XAbXaB vì người này nhận XAb từ người I-1 XAbY và cho con (III2 và III3) giao tử XaB
|
Đáp án: |
8 |
|
|
|
Số 6 không mang allele bệnh nhưng có 12 bị bệnh ® gene bệnh là gene lặn nằm trên vùng không tương đồng của X.
® Quy ước: A quy định không bị bệnh 1 > a quy định bị bệnh 1.
Gene bệnh 2 phân li độc lập với gene bệnh 1
® Bệnh 2 do gene / NST thường quy định
® Quy ước: B: Không bị bệnh 2 > b: bị bệnh 2.
|
1. XAYBb |
2. XAXaBb |
4. XaY |
|
|
|
5. XAXabb |
6. XAYBb |
8. XAYBB |
9. XAXaBb |
10. XAYBb |
|
|
12. XaYbb |
|
15. XAY |
16. XAY |
|
Đáp án: |
3 |
|
|
|
Đây là trường hợp aa không có khả năng sinh sản.
- (P) đạt trạng thái cân bằng di truyền với các cây mang kiểu gene dị hợp có tỷ lệ cao nhất => CTDT của P:
0,25AA + 0,5Aa + 0,25aa = 1 -> P tham gia sinh sản: 1/3AA : 2/3Aa
- Quần thể tự thụ phấn có cấu trúc di truyền: xAA: yAa : zaa sau n thế hệ tự thụ phấn có cấu trúc di truyền

|
Đáp án: |
2 |
5 |
|
|
Quy ước: A- bình thường
a- bị bệnh
P: XAY x XAXa
F: ¼ XAXA : ¼ XAXa : ¼ XAY: ¼ XaY
Kiểu gene của mẹ là XAXa
Con sinh ra con có kiểu gene giống mẹ là XAXa chiếm 25%
|
Đáp án: |
1 |
0 |
|
|
Xét bệnh M:
Bố bị bệnh mà con gái bình thường → bệnh do gene lặn. quy ước: M – bình thường; m – bị bệnh M
Xét bệnh N:
Bố mẹ bình thường sinh con bị bệnh → bệnh do gene lặn.quy ước: N – bình thường; n – bị bệnh N
Dựa vào phả hệ ta xác định được kiểu gene của những người sau:
Người số 8: sinh con 11 có kiểu gene XMnY → người 8 có XMn → người 3 có XMn; đồng thời người 3 sinh con 7: XMNY nên người (3) phải có kiểu gene XMNXMn; người 8 nhận XmN của bố nên phải có kiểu gene XMnXmN
Vì vậy xác định được kiểu gene của 10 người trong phả hệ này
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
|
XMNXMn |
XMNY |
XMNXMn |
XmNY |
XMnY |
? |
XMNY |
XMnXmN |
XMNY |
XMNY |
XMnY |
|
Đáp án: |
1 |
2 |
3 |
5 |
|
Đáp án: |
6 |
|
|
|
Xét tính trạng nhóm máu:
- Cặp vợ chồng 1x2: có con là nhóm máu O \( \Rightarrow \) Cặp vợ chồng này có kiểu gene là \[{I^A}{I^O}{\rm{ }} \times {\rm{ }}{I^O}{I^O}\]
\( \Rightarrow \) Con của họ: người 5 và người 6 có kiểu gene \[{I^A}{I^O}{\rm{ }}\]người 7 có kiểu gene \[{I^O}{I^O}\]
- Cặp vợ chồng 3x4 có con là nhóm máu O \( \Rightarrow \)Cặp vợ chồng này có kiểu gene là \[{I^B}{I^O} \times {I^B}{I^O}\]
Con của họ: người 9 mang nhóm máu \[{I^O}{I^O}\]
Người 8 chưa biết kiểu gene \(\left( {\frac{1}{3}{I^B}{I^O}:\frac{2}{3}{I^B}{I^O}} \right)\)
Xét tính trạng bị bệnh:
-Cặp vợ chồng 1x2 bình thường sinh con gái bị bệnh.\( \Rightarrow \)Allele gây bệnh là allele lặn, nằm trên NST thường. Quy ước: D bình thường >> d bị bệnh
- Cặp vợ chồng 1x2 có kiểu gene Dd x Dd
Người 5 và người 7 có kiểu gene dạng \(\left( {\frac{1}{3}DD:\frac{2}{3}Dd} \right)\)
Cặp vợ chồng 3 x 4 có con bị bệnh có KG là dd x Dd => Người số 8 có kiểu gene là Dd
Người số 6, 9 bị bệnh có kiểu gene dd
à Những người biết rõ kiểu gene là 1, 2, 3, 4, 6, 9
|
Đáp án: |
6 |
, |
2 |
5 |
- Cặp vợ chồng (6) – (7) đều không bị bệnh P nhưng sinh con gái số (11) bệnh P → bệnh P do gene lặn nằm trên NST thường quy định.
- Cặp vợ chồng (1) – (2) đều không bị bệnh M nhưng sinh con trai số (5) bệnh M → bệnh P do gene lặn nằm trên NST X quy định.
- Quy ước: A- bình thường, a - bệnh P
B- bình thường, b - bị bệnh M
- Xét bệnh P:
+ Người số (8) bị bệnh P nên sẽ truyền alen bệnh cho người số (13) → người số (13) có kiểu gene dị hợp về bệnh P: Aa
+ Kiểu gene của người số (12) là: 1/3AA: 2/3Aa vì người số (11) bị bệnh do đó bố mẹ có kiểu gene dị hợp tử về bệnh P.
Aa x (1AA:2Aa)
=> Xuất sinh con bị bệnh P là: 1/2.1/3= 1/6.
- Xét bệnh M:
+ Người số (8) có kiểu gene XBXb nhận gene gây bệnh từ bố kết hôn với người số (9) có kiểu gene XBY nên người số (13) sẽ có xác suất kiểu gene là 1/2 XBXB : 1/2 XBXb
(1 XBXB : 1 XBXb) x XBY
+ Người số (12) có kiểu gene XBY
=> Xác suất sinh con trai không bị bệnh M là 3/8
=> Xác suất sinh con thứ nhất là con trai chỉ bị bệnh P của cặp 12-13 = 3/8.1/6 = 1/16.= 6,25%
Bạn có thích hoạt động này không?
Hãy lưu hoặc chia sẻ nội dung này đến mọi người.






































































































![[Năm 2022] Đề thi thử môn Vật lí THPT Quốc gia có lời giải - Đề số 21](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fvideo.vietjack.com%2Fupload%2Fimages%2Fvj-image%2Fimage-3izficdefgfoel0s9j8s-1786772791.jpg&w=3840&q=75)

![[Năm 2022] Đề thi thử môn Vật lí THPT Quốc gia có lời giải - Đề số 20](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fvideo.vietjack.com%2Fupload%2Fimages%2Fvj-image%2Fimage-emy0gtcksawvorajezvv-1786772460.jpg&w=3840&q=75)











