Bộ 10 đề thi cuối kỳ 2 Văn 11 Kết nối tri thức cấu trúc mới có đáp án - Đề 6

I. Đọc hiểu (4,0 điểm)

Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

ĐỒNG ĐỘI TÔI TRÊN ĐẢO THUYỀN CHÀI(1)

                                                                                   Trần Đăng Khoa

Lều bạt chung chiêng(2) giữa nước, giữa trời

Đến một cái gai cũng không sống được

Sớm mở mắt, nắng lùa ngun ngút

Đêm trong lều như trôi trong mây...

Những con chim kỳ quái thấy hơi người

Mừng rỡ quá, cánh bay như bão thốc(3)

Chỉ tiếng cánh chim bay quanh lều nghe đã căng nhức óc

Sủi tăm dưới chân sàn, bóng mập(4) lượn vòng quanh...

Đảo tự giấu mình trong màu nước lam xanh

Cái giọt máu thiêng dưới ngầu ngầu bọt sóng

Tổ quốc ơi! Tiếng chúng tôi kêu lên mà mắt chúng tôi nhìn xuống

Bóng chúng tôi trùm khắp đảo Thuyền Chài.

Đảo Thuyền Chài, 5 - 1978

(In trong Bên cửa sổ máy bay, NXB Tác phẩm mới, 1985)

Chú thích:

(1) Đảo Thuyền Chài: một rặng san hô vòng thuộc quần đảo Trường Sa, ở đó có ba bãi cát nhỏ, khi thủy triều xuống thì cao hơn mặt nước khoảng 0,5m; thủy triều lên thì ngập khoảng 1m.

(2) Chung chiêng: trạng thái như lơ lửng trong không trung, nghiêng qua nghiêng lại, không có sự ổn định.

(3) Bão thốc: tình hình thời tiết xấu, có gió mạnh tạo thành lốc xoáy kèm theo mưa.

(4) Bóng mập: Bóng cá mập

* Tác giả: nhà thơ Trần Đăng Khoa sinh năm 1958, quê ở huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Ông là một trong những cây bút nổi bật trên văn đàn Việt Nam đương đại. Thế giới thơ Trần Đăng Khoa chân thực, hồn nhiên, tinh tế, có những bài chạm tới suy tư sâu sắc. Tác phẩm chính: Góc sân và khoảng trời, Bên cửa sổ máy bay, Chân dung và đối thoại…

* Hoàn cảnh sáng tác: tháng 5/1978 – khi nhà thơ ra thăm hòn đảo Thuyền Chài.

* Xuất xứ: Bên cửa sổ máy bay là tập thơ được Giải thưởng Nhà nước năm 2001 của nhà thơ Trần Đăng Khoa. Tập thơ được in lần đầu năm 1985.

(0,5 điểm) Chỉ ra dấu hiệu xác định thể thơ của văn bản.

(0,5 điểm) Nêu hai từ ngữ, hình ảnh miêu tả cuộc sống của những người lính đảo, trong khổ thơ thứ nhất.

(1,0 điểm) Chỉ ra và phân tích tác dụng biện pháp tu từ so sánh trong hai câu thơ:

Sớm mở mắt, nắng lùa ngun ngút

Đêm trong lều như trôi trong mây...

(1,0 điểm) Hình ảnh “Cái giọt máu thiêng” trong khổ thơ sau có ý nghĩa gì?

Đảo tự giấu mình trong màu nước lam xanh

Cái giọt máu thiêng dưới ngầu ngầu bọt sóng

Tổ quốc ơi! Tiếng chúng tôi kêu lên mà mắt chúng tôi nhìn xuống

Bóng chúng tôi trùm khắp đảo Thuyền Chài.

(1,0 điểm) Thông điệp mà nhà thơ muốn gửi gắm qua bài thơ là gì?\

(2,0 điểm) Từ nội dung bài thơ, anh/ chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) bàn luận về ý kiến: cần nuôi dưỡng tình yêu Tổ quốc bằng hành động cụ thể, từ những việc làm nhỏ nhất.

(4,0 điểm) Anh/ chị hãy viết văn bản nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích, đánh giá chủ đề và nét đặc sắc nghệ thuật bài thơ “ Đồng đội tôi trên đảo Thuyền Chài” của nhà thơ Trần Đăng Khoa.