Bài tập tự luyện Đoản mạch và cầu chì

Đoản mạch hay ngắn mạch là hiện tượng khi hai đầu thiết bị điện bị nối tắt bằng dây dẫn (trên thực tế gọi là chập điện). Khi xảy ra đoản mạch, cường độ dòng điện trong mạch thường rất lớn, có thể làm cháy dây dẫn gây hỏa hoạn.

Cầu chì tự động ngắt mạch khi cường độ dòng điện tăng quá mức, đặc biệt khi đoản mạch

Trong hình dưới, hai dây dẫn có vỏ học đã bị bong ra, các lõi dây điện chạm vào nhau làm nóng pin, hỏng pin.

Tác hại của hiện tượng đoản mạch: gây cháy, nổ mạch điện và có nguy cơ gây ra hỏa hoạn

Khi xảy ra đoản mạch, dòng điện gây ra tác dụng nhiệt, dây dẫn nóng lên tới 327⁰C bằng nhiệt độ nóng chảy của chì. Dây chì sẽ bị nóng chảy và đứt, còn mạch điện sẽ bị ngắt

Số ampe kế ghi trên cầu chì cho biết cường độ dòng điện lớn nhất có thể chạy qua cầu chì. Nếu quá dòng điện này, dây chì sẽ bị nóng chảy và đứt, mạch điện sẽ bị ngắt

Khi có hiện tượng đoản mạch xảy ra, cường độ dòng điện trong mạch tăng đột ngột, tác dụng nhiệt của dòng điện sẽ làm cho dây dẫn nóng lên. Chì có nhiệt độ nóng chảy thấp hơn so với đồng, sắt (chì ở 327⁰C) nên sẽ bị ngắt nhất.

Ngược lại, nếu dùng sắt và đồng (nhiệt độ nóng chảy cao hơn) chúng khó hoặc không bị đứt, dòng điện vẫn chạy trong mạch, gây cháy các thiết bị gây ra hỏa hoạn chết người.

Mạch điện trong gia đình được mắc theo cách mắc song song, ngay sau công tơ là đoạn mạch chính. Dòng điện ở đó có cường độ bằng tổng cường độ các dòng điện đi trong các dụng cụ điện đang hoạt động của gia đình. Vì vậy, cầu chì ở đó phải chịu được cường độ dòng điện lớn nhất (20A).

Các dụng cụ dùng điện đều được mắc vào các mạch rẽ. Người ta có thể mắc hai, ba dụng cụ điện vào một ổ cắm điện, vì vậy cầu chì ở ổ cắm điện phải chịu được cường độ dòng điện lớn hơn cầu chị ở công tắc đèn