Thực hành

Để chứng tỏ nước muối là một chất dẫn điện, ta có thể tiến hành thí nghiệm như sau:

- Dụng cụ cần có gồm:

+ Bình có đựng nước và một ít muối ăn.

+ Hai viên pin (dể tạo dòng điện)

+ Bóng đèn nhỏ

+ Dây dẫn bằng đồng vừa đủ và hai thanh đồng

- Các bước tiến hành:

Bỏ muối ăn vào bình đựng nước và khuấy cho muối tan hết.

Nối hai viên pin với hai thành đồng và bóng đèn rồi bỏ vào bình nước muối như hình vẽ:

Nhận xét: Đèn sáng lên, chứng tỏ mạch điện là kín, nước muối cho dòng điện đi qua

Kết luận: Nước muối là chất dẫn điện.

a. Khi đưa các đinh sắt tới gần lõi sắt nằm trong cuộn dây có dòng điện một chiều chạy qua thì ta thấy các đinh sắt bị lõi sắt hút. Tại vì khi đó cuộn dây có lõi sắt đã trở thành một nam châm điện.

b. Thí nghiệm chứng tỏ dòng điện có tác dụng từ. Nếu ta đổi ciều dòng điện thì không có hiện tượng gì khác xảy ra, lõi sắt vẫn hút được các đinh sắt. Tại vì dù dòng điện chạy theo chiều nào đi nữa thì cuộn dây trong lõi sắt vẫn trở thành nam châm điện.

c. Nếu ta ngắt dòng điện thì các đinh sắt không bị lõi sắt hút nữa, bởi vì khi đó lõi sắt không còn là nam châm nữa.

a. Quan sát ta thấy thỏi (I) có màu sáng, ta biết được thỏi than (I) được nối với cực âm (-) của nguồn điện.

- Suy ra cực A chính là cực (-), cực B chính là cực (+) của nguồn điện.

-  Dòng điện chạy qua dung dịch muối bạc theo chiều từ cực (+) B qua thỏi than (II), qua dung dịch đến thỏi than (I) về cực (-) A.

b. Hiện tượng trên là kết quả của tác dụng hóa học của dòng điện. Nếu đổi chiều của pin tức là đổi chiều của dòng điện thì sẽ cảy ra hiện tượng là: Bạc không bám vào thỏi than (I) nữa mà nó sẽ bám vào thỏi than (II).

Khi đóng khóa K thì kim nam châm bị hút bởi cuộn dây, nó không còn chỉ hướng Bắc – Nam nữa. Vì khi đóng khóa K, dòng điện chạy qua cuộn dây, cuộn dây trở thành một nam châm điện, nam châm điện tương tác với kim nam châm

Học sinh này đã nối sai hai nguồn điện nối tiếp. Cần mắc lại cực âm của nguồn này nối tiếp với cực dương của nguồn kia.

Sơ đồ mạch điện

a. Các dự đoán có thể có:

Dự đoán 1: Độ sáng của ba bóng đèn như nhau.

Dự đoán 2: Đèn ở sơ đồ b) và c) có độ sáng như nhau và mạnh hơn đèn ở sơ đồ a).

Dự đoán 3: Đèn ở sơ đồ c) sáng nhất, sơ đồ a) sáng nhì, sơ đồ b) không sáng

b. Sau khi mắc xong mạch điện như các sơ đồ trong hình, làm thí nghiệm ta sẽ thấy độ sáng của đèn ở sơ đồ c) mạnh hơn nhiều so với độ sáng của của đèn ở sơ đồ a) và đèn ở sơ đồ b) không sáng.

Nhận xét:

- Nguồn điện có hai viên pin được nối cực (+) của viên pin này với cực (-) của viên pin kia như hình c) thì mạnh hơn nguồn chỉ có 1 viên pin như hình a).

- Nối hai viên pin mà cực (+) của viên pin này nối với cực (+) của viên pin kia và hai cực (-) nối với đèn thì đèn không sáng. Như vậy nó không trở thành nguồn điện.

c. Như vậy ta có thể rút ra được cách làm cho nguồn điện mạnh hơn như sau: Ta lấy nhiều viên pin và nối cực (+) của viên pin này với cực (-) của viên pin kia…tạo thành một dãy liên tiếp. Cách mắc nguồn như vậy gọi là mắc nối tiếp.

Để đo cường độ dòng điện bạn cần dùng ampe kế, để đo hiệu điện thế bạn cần dùng vôn kế.

Từ sơ đồ giáo viên yêu cầu ta thấy các đèn được mắc như sau: Đ₁ // (Đ₂ nt Đ₃  nt Đ₄)

Vì vậy cần hai ampe kế và 1 vôn kế.

Mắc sơ đồ mạch điện như sau:

Ampe kế 1 đo cường độ dòng điện qua đèn 1.

Ampe kế 2 đo cường độ dòng điện qua đèn 2,3,4. Vì ba đèn này được mắc nối tiếp nên cường độ dòng điện qua các đèn bằng nhau.

Vôn kế được mắc song song với nguồn điện để đo hiệu điện thế hai đầu đoạn mạch chứa nguồn

Cách mắc như hình thứ nhất là đúng, cách mắc ở hình thứ hai sai, vì hai đầu của đèn được nối tắt bởi dây dẫn, như vậy sẽ gây ra hiện tượng đoản mạch

Chuẩn bị dụng cụ:

+ Nguồn điện: pin hoặc acquy

+ Hai bóng đèn.

+ 1 công tắc

+ 1 Vôn kế

+ 1 Ampe kế

+ các dây nối đủ

Mắc sơ đồ mạch điện hai đèn nối tiếp:

Các bước thí nghiệm:

Bước 1: Mắc ampe kế  trước đèn 1, đóng khóa K và đợi kim chỉ thị ổn định, ghi lại giá trị I₁.

Bước 2: Ngắt khóa K, mắc ampe kế sau đèn 1 trước đèn 2, đóng khóa K và đợi kim chỉ thị ổn định, ghi lại giá trị I₂.

Bước 3: Ngắt khóa K, mắc ampe kế sau đèn 1 sau đèn 2, đóng khóa K và đợi kim chỉ thị ổn định, ghi lại giá trị I₃.

Bước 4: Ngắt khóa K, mắc vôn kế song song với hai đầu đèn 1, bật khóa K, ghi lại giá  trị U₁

Bước 5: Ngắt khóa K, mắc vôn kế song song với hai đầu đèn 2, bật khóa K, ghi lại giá trị U₂

Bước 6: Ngắt khóa K, mắc vôn kế song song với hai đầu đoạn mạch 2 đèn nối tiếp, bật khóa K, ghi lại giá trị U

Để kết quả thí nghiệm chính xác hơn nên lặp lại các bước trên 3 – 5 lần

Lập bảng số liệu như sau:

Cường độ dòng điện

Hiệu điện thế

Từ bảng số liệu rút ra nhận xét.