Bài tập ôn tập Toán 7 Chương 9 (có đáp án)
Đề thi

Bài tập ôn tập Toán 7 Chương 9 (có đáp án)

A
Admin
ToánLớp 760 lượt thi
50 câu hỏi
1. Trắc nghiệm
• 1 điểm

A. Trắc nghiệm

Dạng 1. Trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn

Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Cho \(\Delta MNP,\) chọn câu trả lời đúng trong các câu sau:

\(MP > MN + NP.\)

\(MP < MN + NP.\)

\(MP = MN + NP.\)

\(MP < MN - NP.\)

Xem đáp án

Chọn B

Theo bất đẳng thức về cạnh trong tam giác, ta có \(\left| {MN - NP} \right| < MP < MN + NP.\)

2. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Cho đường thẳng \(d\) và điểm \(A\) không thuộc \(d\). Trong các khẳng định sau đây, khẳng định nào đúng?

Có duy nhất một đường vuông gõ kẻ từ điểm \(A\) đến đường thẳng \(d\).

Có duy nhất một đường xiên kẻ từ điểm \(A\) đến đường thẳng \(d\).

Có vô số đường vuông góc kẻ từ điểm \(A\) đến đường thẳng \(d\).

Cả A, B, C đều đúng.

Xem đáp án
Chọn B
Có duy nhất một đường xiên kẻ từ điểm \(A\) đến đường thẳng \(d\).
3. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Cho \(\Delta ABC\) vuông tại \(A\), điểm \(M\) nằm giữa hai điểm \(A\) và \(C\). Khẳng định nào sau đây là sai?

\(AB + AM > BM.\)

\(AM + MC > BC.\)

\(BC > BA.\)

\(AB < BM < BC.\)

Xem đáp án

Chọn B

 Chọn B Có duy nhất một đường xiên kẻ từ điểm \(A\) đến đường thẳng \(d\). (ảnh 1)

Xét \(\Delta ABM\), theo bất đẳng thức về cạnh trong tam giác, có: \(AB + AM > BM\). Phương án A đúng.

Ta có: \(AM + MC = AC < BC\) vì \(BC\) là cạnh lớn nhất trong \(\Delta ABC\).

Do đó, phương án B là sai.

Vì \(BC\) đối diện góc \(A\) \(\left( {\widehat A = 90^\circ } \right)\), do đó \(BC > BA.\) Phương án C đúng.

Có \(M\) nằm giữa hai điểm \(A\) và \(C\) nên đường xiên \(BC > BM > BA.\) Phương án D đúng.

4. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Cho \(\Delta ABC\) có \(AB = 6{\rm{\;cm}},\,\,BC = 8{\rm{\;cm}},\,\,AC = 10{\rm{\;cm}}\). So sánh \(\widehat A\,,\,\,\widehat B\,,\,\,\widehat C\) được kết quả là                 

\(\widehat A > \widehat C > \widehat B\).

\(\widehat A = \widehat B = \widehat C\).

\(\widehat A > \widehat B > \widehat C\).

\(\widehat B > \widehat A > \widehat C\).

Xem đáp án

Chọn D

Do \(10{\rm{ cm}} > 8{\rm{ cm}} > 6{\rm{ cm}}\) hay \(AC > BC > AB\) nên \(\widehat B > \widehat A > \widehat C\) (quan hệ góc và cạnh đối diện trong tam giác)

5. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Cho \(\Delta MNP\)có \(MN < MP < NP\). Trong các khẳng định sau đây, khẳng định nào là đúng?

\(\widehat M < \widehat P < \widehat N\).

\(\widehat N < \widehat P < \widehat M\).

\(\widehat P < \widehat N < \widehat M\).

\(\widehat P < \widehat M < \widehat N\).

Xem đáp án

Chọn C

Xét \(\Delta MNP\) có \(MN < MP < NP\).

Do đó, theo quan hệ giữa góc và cạnh đối diện trong tam giác, ta có \(\widehat P < \widehat N < \widehat M\).

6. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Cho \(\Delta ABC\) có \(AC > BC > AB\). Trong các khẳng định sau, câu nào đúng?

\[\widehat A > \widehat B > \widehat C\].

\(\widehat C < \widehat A < \widehat B\).

\(\widehat A < \widehat C < \widehat B\).

\[\widehat A < \widehat B < \widehat C\].

Xem đáp án

Chọn B

Trong \(\Delta ABC\) có \(AC > BC > AB\).

Do đó, theo quan hệ của góc và cạnh đối diện trong tam giác thì \(\widehat C < \widehat A < \widehat B\).

7. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Cho \(\Delta ABC\) có \(\widehat B = 70^\circ ,\,\,\widehat A = 50^\circ \). Em hãy chọn câu trả lời ĐÚNG nhất.

\(BC < AB < AC\).

\(AC < AB < BC\).

\(AC < BC < AB\).

\(AB < BC < AC\).

Xem đáp án

Chọn A

Ta có \(\widehat A + \widehat B + \widehat C = 180^\circ \) (tổng ba góc trong tam giác)

Do đó, \(\widehat C = 180^\circ  - \left( {\widehat A + \widehat B} \right) = 180^\circ  - \left( {70^\circ  + 50^\circ } \right) = 60^\circ \).

Suy ra \(\widehat A < \widehat C < \widehat B\), do đó \(BC < AB < AC\) (quan hệ giữa góc và cạnh đối diện).

8. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Ba cạnh của tam giác có độ dài là \(6{\rm{\;cm}}\,;\,\,7{\rm{\;cm}}\,;\,\,\,8{\rm{\;cm}}\). Góc lớn nhất là góc

Đối diện với cạnh có độ dài \(6{\rm{\;cm}}\).

Đối diện với cạnh có độ dài \(7{\rm{\;cm}}\).

Đối diện với cạnh có độ dài \(8{\rm{\;cm}}\).

Ba góc có số đo bằng nhau.

Xem đáp án

Chọn C

Ba cạnh của tam giác có độ dài là \(6{\rm{\;cm}}\,;\,\,7{\rm{\;cm}}\,;\,\,\,8{\rm{\;cm}}\) thì góc lớn nhất là góc đối diện cạnh có độ dài \(8{\rm{\;cm}}\).

9. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Cho tam giác \(ABC\) biết \(\widehat A:\widehat B:\widehat C = 4:3:2\). Khẳng định nào sau đây là ĐÚNG?

\(AC < AB < BC\).

\(BC > AC > AB\).

\(BC < AC < AB\).

\(BC = AC < AB\).

Xem đáp án

Chọn B

Ta có: \(\widehat A + \widehat B + \widehat C = 180^\circ \) (tổng ba góc trong tam giác)

Lại có, \(\widehat A:\widehat B:\widehat C = 4:3:2\) hay \(\frac{{\widehat A}}{4} = \frac{{\widehat B}}{3} = \frac{{\widehat C}}{2}\).

Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau, ta được:

\(\frac{{\widehat A}}{4} = \frac{{\widehat B}}{3} = \frac{{\widehat C}}{2} = \frac{{\widehat A + \widehat B + \widehat C}}{{4 + 3 + 2}} = \frac{{180^\circ }}{9} = 20^\circ \).

Suy ra \(\widehat A = 80^\circ ;\,\,\widehat B = 60^\circ ;\,\widehat {\,C} = 40^\circ \).

Vì \(\widehat A > \,\widehat B > \widehat {\,C}\,\,\,\left( {80^\circ  > 60^\circ  > 40^\circ } \right)\) nên \(BC > AC > AB\) (quan hệ góc và cạnh đối diện trong tam

giác)

10. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Trong hình sau, trong đường vuông góc và đường xiên kẻ từ điểm \(A\) đến đường thẳng \(BF\) đường nào ngắn nhất?
Chọn B  Ta có: \(\widehat A + \widehat B + \wi (ảnh 1)

\(AC\).

\(AD\).

\(AE\).

\(AB\).

Xem đáp án

Chọn D

Trong các đường vuông góc và đường xiên kẻ từ điểm \(A\) đến đường thẳng \(BF\) thì đường vuông góc \(AD\) là đường ngắn nhất

11. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Cho ba điểm \(A,\,\,B,\,\,C\) thẳng hàng, điểm \(B\) nằm giữa hai điểm\(A\) và \(C\). Trên đường thẳng vuông góc với \(AC\) tại \(B\) ta lấy điểm \(H\). Khi đó

\(AH < BH\).

\(AH < AB\).

\(AH > BH\).

\(AH = BH\).

Xem đáp án

Chọn C

Chọn D Trong các đường vuông góc và đường xiên kẻ từ điểm \(A\) đến đường thẳng \(BF\) thì đường vuông góc \(AD\) là đường ngắn nhất  (ảnh 1)

Có đường cao \(BH\) là đường cao, \(AH,\,\,HC\) là các đường xiên. Do đó, \(AH > BH\).

12. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Chọn cụm từ thích hợp điền vào chỗ trống: “Trong hai đường xiên kẻ từ một điểm nằm ngoài một đường thẳng đến đường thẳng đó thì đường xiên nào có hình chiếu nhỏ hơn thì …”

lớn hơn.

ngắn nhất.

nhỏ hơn.

bằng nhau.

Xem đáp án

Chọn C

Trong hai đường xiên kẻ từ một điểm nằm ngoài một đường thẳng đến đường thẳng đó thì đường xiên nào có hình chiếu nhỏ hơn thì nhỏ hơn.

13. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Trong tam giác \(ABC\) có chiều cao \(AH\). Khi đó:                 

Nếu \(BH < HC\) thì \(AB < AC.\)

Nếu \(AB < AC\) thì \(BH < HC.\)

Nếu \(BH = HC\) thì \(AB = AC.\)

Cả A, B, C đều đúng.

Xem đáp án

Chọn D

Do đó, cả A, B, C đều đúng. (ảnh 1) 

Trong tam giác \(ABC\) có \(AH\) là đường vuông góc và \(BH,CH\) là hai hình chiếu.

Khi đó:

Nếu \(BH < HC\) thì \(AB < AC.\)

Nếu \(AB < AC\) thì \(BH < HC.\)

Nếu \(BH = HC\) thì \(AB = AC.\)

Do đó, cả A, B, C đều đúng.

14. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Cho hình vẽ bên.

Do đó, cả A, B, C đều đúng. (ảnh 1)

Đoạn thẳng nào có độ dài ngắn nhất trong các đoạn thẳng \[MH\,,{\rm{ }}MB\,,{\rm{ }}MA?\]

\[MH.\]

\[MB.\]

\[MA.\]

Ba đoạn thẳng trên bằng nhau.

Xem đáp án

Chọn A

Ta có \[MH\] là chân đường vuông góc kẻ từ \[M\] xuống đường thẳng \[d\] và \[MB\,,{\rm{ }}MA\] là các đường xiên.

Do đó, \[MH\] là đoạn thẳng có độ dài ngắn nhất.

15. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Bộ ba nào trong các bộ ba đoạn thẳng có độ dài cho sau đây không thể là ba cạnh của một tam giác?

\(4{\rm{\;cm}};\,\,5{\rm{\;cm}};\,\,8{\rm{\;cm}}\).

\[3{\rm{\;cm}};\,\,6{\rm{\;cm}};\,\,12{\rm{\;cm}}\].

\(5{\rm{\;cm}};\,\,6{\rm{\;cm}};\,\,10{\rm{\;cm}}\).

\(11{\rm{\;cm}};\,\,15{\rm{\;cm}};\,\,21{\rm{\;cm}}\).

Xem đáp án

Chọn B

Nhận thấy \(3 + 6 < 12\). Do đó, bộ ba \[3{\rm{\;cm}}\,,\,\,6{\rm{\;cm}}\,,\,\,12{\rm{\;cm}}\] không là bộ ba cạnh của một tam giác.

16. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Một tam giác cân có độ dài hai cạnh là \(3,9{\rm{\;cm}}\) và \(7,9{\rm{\;cm}}\). Chu vi của tam giác này là

\(15,5{\rm{\;cm}}\).

\(17,8{\rm{\;cm}}\).

\(19,7{\rm{\;cm}}\).

\(20,9{\rm{\;cm}}\).

Xem đáp án

Chọn C

Gọi độ dài cạnh còn lại của tam giác cân đó là \[x\] (cm).

Ta có: \[7,9 - 3,9 < x < 7,9 + 3,9\] hay \[4 < x < 11,8\].

Mà tam giác trên là tam giác cân nên \[x = 7,9\,\,{\rm{cm}}\].

Vậy chu vi tam giác cân đó là: \[3,9 + 7,9 + 7,9 = 19,7\,\,\left( {{\rm{cm}}} \right)\].

17. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Dựa vào bất đẳng thức tam giác, kiểm tra xem bộ ba nào trong các bộ ba đoạn thẳng có độ dài cho sau đây không thể là ba cạnh của một tam giác?

\[3{\rm{\;cm;}}\,\,5{\rm{\;cm;}}\,\,7{\rm{\;cm}}\].

\(4{\rm{\;cm;}}\,\,5{\rm{\;cm;}}\,\,6{\rm{\;cm}}\).

\(2\,\,{\rm{cm;}}\,\,5{\rm{\;}}\,{\rm{cm;}}\,\,7{\rm{\;}}\,{\rm{cm}}\).

\(3{\rm{\;}}\,{\rm{cm;}}\,\,5{\rm{\;}}\,{\rm{cm;}}\,\,6{\rm{\;}}\,{\rm{cm}}\).

Xem đáp án

Chọn C

Nhận thấy \(2 + 5 = 7\), do đó bộ ba độ dài \(2\,\,{\rm{cm}}\,,\,\,5{\rm{\;}}\,{\rm{cm}}\,,\,\,7{\rm{\;}}\,{\rm{cm}}\) không thể là ba cạnh của một tam giác.

18. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Cho \(\Delta ABC\) có cạnh \(AB = 10{\rm{\;cm}}\) và cạnh \(BC = 7\;{\rm{cm}}\). Biết độ dài cạnh \(AC\) là một số nguyên tố lớn hơn 11. Độ dài cạnh \(AC\)là

\(17{\rm{\;cm}}\).

\(15{\rm{\;cm}}\).

\(19{\rm{\;cm}}\).

\(13{\rm{\;cm}}\).

Xem đáp án

Chọn D

Gọi độ dài cạnh \(AC\) là \[x\] (cm), \[x > 11,\,\,x \in \mathbb{Z}\].

Theo bất đẳng thức về cạnh trong tam giác, ta có: \[10 - 7 < x < 10 + 7\] hay \[3 < x < 17\].

Mà \[x\] là số nguyên tố lớn hơn 11 nên \(x = 13{\rm{\;cm}}\).

19. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Cho \(\Delta ABC\) có cạnh \(AB = 1{\rm{\;cm}}\) và cạnh \(BC = 4{\rm{\;cm}}\). Biết độ dài cạnh \(AC\) là một số nguyên.Độ dài cạnh \(AC\)là

\(1{\rm{\;cm}}\).

\(2{\rm{\;cm}}\).

\(3{\rm{\;cm}}\).

\(4{\rm{\;cm}}\).

Xem đáp án

Chọn D

Gọi độ dài cạnh \(AC\) là \[x\] (cm), \[x > 0,\,\,x \in \mathbb{Z}\].

Theo bất đẳng thức về cạnh trong tam giác, ta có: \[4 - 1 < x < 4 + 1\] hay \[3 < x < 5\].

Do đó, \[x = 4\,\,{\rm{cm}}\].

20. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Cho tam giác \(ABC\) với hai cạnh \(BC = 1{\rm{\;cm}},\,\,AC = 9{\rm{\;cm}}\)và độ dài cạnh còn lại là một số tự nhiên. Khẳng định nào sau đây là đúng?

\(AB = 9\,\,{\rm{cm}};\,\,\Delta ABC\) cân.

\(AB = 7\,\,{\rm{cm}};\,\,\Delta ABC\) cân.

\(AB = 6\,\,{\rm{cm}};\,\,\Delta ABC\)vuông.

A, B, C đều sai.

Xem đáp án

Chọn A

Gọi độ dài cạnh còn lại của tam giác cân đó là \[x\] (cm).

Ta có: \[9 - 1 < x < 9 + 1\] hay \[8 < x < 10\].

Vì \[x \in {\mathbb{N}^*}\] nên \[x = 9\,\,{\rm{cm}}\].

Vậy \(AB = 9\,\,{\rm{cm}};\,\,\Delta ABC\) cân.

21. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Cho \(\Delta ABC\) cân tại \(A\) có một cạnh bằng \(5{\rm{\;cm}}\). Biết chu vi tam giác bằng \(17{\rm{\;cm}}\). Độ dài cạnh \(BC\) của tam giác đó là

\(7{\rm{\;cm}}\) hoặc \(5{\rm{\;cm}}\).

\(7{\rm{\;cm}}\).

\(5{\rm{\;cm}}\).

\(6{\rm{\;cm}}\).

Xem đáp án

Chọn A

TH1: \(\Delta ABC\) cân tại \(A\) có cạnh bằng \(5{\rm{\;cm}}\) là cạnh bên.

Suy ra độ dài cạnh đáy là: \(17 - 5 - 5 = 7{\rm{\;}}\left( {{\rm{cm}}} \right)\) (thỏa mãn vì \(7 - 5 < 5 < 7 + 5\))

TH2: \(\Delta ABC\) cân tại \(A\) có cạnh bằng \(5{\rm{\;cm}}\) là cạnh đáy.

Duy ra độ dài cạnh bên của tam giác đó là \(\left( {17 - 5} \right):2 = 6{\rm{\;}}\left( {{\rm{cm}}} \right)\) (thỏa mãn vì \(6 - 5 < 5 < 6 + 5\)).

Do đó, độ dài cạnh \(BC\) của tam giác đó là 7 cm hoặc 5 cm.

22. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Cho \(\Delta ABC\) có \(M\) là trung điểm \(BC\). Trong các khẳng định sau khẳng định nào đúng?

\(AM\) là đường trung tuyến của tam giác \(ABC\).

\(AM\) là đường phân giác của tam giác \(ABC\).

\(AM\) là đường trung trực của tam giác \(ABC\).

\(AM\) là đường cao của tam giác \(ABC\).

Xem đáp án

Chọn A

Cho \(\Delta ABC\) có \(M\) là trung điểm \(BC\) thì \(AM\) là đường trung tuyến của tam giác \(ABC\).

23. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Điền số thích hợp vào chỗ chấm: "Trọng tâm của một tam giác cách mỗi đỉnh một khoảng bằng... độ dài đường trung tuyến đi qua đỉnh ấy".

\(\frac{2}{3}\).

\(\frac{1}{3}\).

\(\frac{3}{2}\).

\(\frac{1}{2}\).

Xem đáp án

Chọn A

Trọng tâm của một tam giác cách mỗi đỉnh một khoảng bằng \(\frac{2}{3}\) độ dài đường trung tuyến đi qua đỉnh ấy

24. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Cho \(G\) là trọng tâm của tam giác đều \(ABC\). Trong các khẳng định sau, khẳng định nào là đúng?

\(GA = GB = GC\).

\(GA = GB > GC\).

\(GA < GB < GC\).

\(GA > GB > GC\).

Xem đáp án

Chọn A

Cho \(G\) là trọng tâm của tam giác đều \(ABC\) thì \(GA = GB = GC\).

25. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Cho các hình vẽ sau:

Cho các hình vẽ sau:   Trong các hình vẽ trên, hình nào có giao điểm của ba đường trung trực trong một tam giác? (ảnh 1)

Trong các hình vẽ trên, hình nào có giao điểm của ba đường trung trực trong một tam giác?

Hình a.

Hình b.

Hình c.

Hình d.

Xem đáp án

Chọn B

Hình b biểu diễn giao điểm của ba đường trung trực trong một tam giác.

26. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Nếu các đường phân giác trong của tam giác cắt nhau tại điểm \(A\) thì

\(A\) là trọng tâm của tam giác.

\(A\) là trực tâm của tam giác.

\(A\) cách đều ba đỉnh tam giác.

\(A\) cách đều ba cạnh tam giác.

Xem đáp án

Chọn D

Nếu các đường phân giác trong của tam giác cắt nhau tại điểm \(A\) thì \(A\) cách đều ba cạnh tam giác.

27. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Giao điểm của ba đường trung trực của một tam giác là

Điểm cách đều ba cạnh của tam giác đó.

Điểm cách đều ba đỉnh của tam giác đó.

Trọng tâm của tam giác đó.

Trực tâm của tam giác đó.

Xem đáp án

Chọn B

⦁ Giao điểm của ba đường trung trực của một tam giác là điểm cách đều ba đỉnh của tam giác đó;

⦁ Giao điểm của ba đường phân giác của một tam giác là điểm cách đều ba cạnh của tam giác đó;

⦁ Trọng tâm của tam giác là giao điểm của ba đường trung tuyến;

⦁ Trực tâm của tam giác là giao điểm của ba đường cao.

Vậy ta chọn phương án B.

28. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Cho các hình vẽ sau.

Cho các hình vẽ sau.  Hình vẽ nào biểu diễn trực tâm của tam giác? (ảnh 1)

Hình vẽ nào biểu diễn trực tâm của tam giác?

Hình 1.

Hình 2.

Hình 3.

Không có hình nào.

Xem đáp án

Chọn B

Trực tâm là giao điểm của ba đường cao. Do đó, hình 2 biểu diễn trực tâm của tam giác.

29. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Cho hình vẽ.Cho hình vẽ.  Biết \[DN = 9\,\,{\rm{cm}}{\rm{.}}\] Độ dài đoạn thẳng \[DG\] bằng (ảnh 1)

Biết \[DN = 9\,\,{\rm{cm}}{\rm{.}}\] Độ dài đoạn thẳng \[DG\] bằng

6 cm.

\[4,5\,\,{\rm{cm}}{\rm{.}}\]

3 cm.

9 cm.

Xem đáp án

Chọn A

Nhận thấy, \[DN\] và \[EP\] là các đường trung tuyến.

Mà \[DN\] cắt \[EP\] tại \[G\], do đó \[G\] là trọng tâm của \[\Delta DEF\].

Do đó, ta có: \[DG = \frac{2}{3}DN = \frac{2}{3} \cdot 9 = 6\,\,{\rm{cm}}\].

30. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Cho \[\Delta MNP\]cân tại \[M,\]đường cao \[PQ\]cắt đường phân giác \[MS\]ở \[K.\]Khẳng định nào sau đây là sai?

\[NK \bot MP\].

\[MK \bot NP\].

\[K\]là trực tâm của tam giác\[MNP\].

Cả A, B, C đều sai.

Xem đáp án

Chọn D

Vậy khẳng định D là sai. (ảnh 1) 

Trong \[\Delta MNP\] cân tại \[M\] nên đường phân giác \[MS\] cũng chính là đường cao.

Do đó, hai đường cao \[PQ\] và \[MS\] cắt nhau tại \[K\] thì \[K\] là trực tâm của \[\Delta MNP\].

Suy ra \[NK \bot MP\].

Do đó, cả A, B, C đều đúng.

Vậy khẳng định D là sai.

31. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Cho \(\Delta ABC\) vuông tại \(A\), có \(\widehat C = 30^\circ \), đường trung trực của \(BC\) cắt \(AC\) tại \(M\). Khẳng định đúng là

\(BM\) là đường trung tuyến của \(\Delta ABC\).

\(BM = AB\).

\(BM\) là phân giác của \(\Delta ABC\).

\(BM\) là đường trung trực của \(\Delta ABC\).

Xem đáp án

Chọn C

Vậy khẳng định D là sai. (ảnh 1) 

Gọi \(D\) là trung điểm của \(BC\).

Xét \(\Delta MBC\) có \(MD\) vừa là đường cao vừa là đường trung trực nên \(\Delta MBC\) cân tại \(M\).

Do đó, \(\widehat {MCB} = \widehat {MBC} = 30^\circ \).

Có \(\widehat {ABM} = \widehat {ABC} - \widehat {MBD} = 60^\circ  - 30^\circ  = 30^\circ \).

Do đó, \(\widehat {ABM} = \widehat {MBC} = 30^\circ \).

Suy ra \(BM\) là phân giác \(\widehat {ABC}\) của \(\Delta ABC\).

32. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Cho \(\Delta ABC\) có \(M\) là trung điểm của \(BC\). Gọi \(G\) là trọng tâm của \(\Delta ABC\) và \(AG = 12\,\,{\rm{cm}}{\rm{.}}\) Độ dài đoạn thẳng \(AM\) là

18 cm.

12 cm.

14 cm.

13 cm.

Xem đáp án

Chọn A

Có \(G\) là trọng tâm của \(\Delta ABC\) nên ta có: \(AG = \frac{2}{3}AM\).

Do đó, \(AM = \,\frac{3}{2}AG = \frac{3}{2} \cdot 12 = 18\,\,\left( {{\rm{cm}}} \right)\).

33. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Vịnh Hạ Long là một trong bảy kì quan thiên nhiên của thế giới, giả sử 3 hòn núi đá tạo thành một tam giác, người ta muốn xây dựng một cột đèn để chiếu sáng cả ba hòn núi trên sao cho cột đèn cách đều ba điểm được đánh dấu trên hòn núi đá. Khi đó vị trí cột đèn sẽ nằm ở:

Trọng tâm của tam giác.

Trực tâm của tam giác.

Giao điểm của ba đường phân giác của tam giác.

Giao điểm của ba được trung trực của tam giác.

Xem đáp án

Chọn D

Vì cột đèn cách đều 3 điểm trên hòn núi đá và đó cùng là ba đỉnh của tam giác nên vị trí cột đèn sẽ nằm ở tâm đường tròn ngoại tiếp của tam giác hay chính là giao điểm của ba đường trung trực của tam giác.

34. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Bạn Bình đã lấy một miếng bìa hình tam giác và đặt đầu nhọn của chiếc bút chì vào điểm \(H\) trên hình tam giác thì mấy miếng bìa cân bằng trên đầu bút. Hỏi bạn Bình đã xác định vị trí điểm \(H\) bằng cách nào?

Bạn Bình vẽ hai đường trung trực cắt nhau tại \(H.\)

Bạn Bình vẽ hai đường cao cắt nhau tại \(H.\)

Bạn Bình vẽ hai đường trung tuyến cắt nhau tại \(H.\)

Bạn Bình vẽ hai đường phân giác cắt nhau tại \(H.\)

Xem đáp án

Chọn C

Vị trí điểm \(H\) chính là trọng tâm của tam giác. Do đó, bạn Bình vẽ hai đường trung tuyến cắt nhau tại \(H.\)

35. Trắc nghiệm
• 1 điểm
Cho \(\Delta ABC\) cân tại \(A\) có \(\widehat C = 70^\circ \). Đường cao \(BH\) cắt đường trung tuyến \(AM\,\,\left( {M \in BC} \right)\) tại \(K\). Khẳng định nào sau đây đúng nhất?

\(CK \bot AB.\)

\(K\) là trực tâm của \(\Delta ABC\).

\(\widehat {HKM} = 110^\circ \).

Cả A, B, C đều đúng.

Xem đáp án

Chọn D

 Vậy chọn đáp án D. (ảnh 1)

Tam giác \(ABC\) cân tại \(A\) có \(AM\) là đường trung tuyến.

Suy ra \(AM\) cũng là đường cao của tam giác \(ABC\).

Mà \(BH\) cũng là đường cao của tam giác \(ABC\) và \(AM\) cắt \(BH\) tại \(K\).

Do đó \(K\) là trực tâm của tam giác \(ABC\).

Suy ra \(CK \bot AB\).

Vì vậy phương án A, B đúng.

Ta có \(\widehat {HKM} = \widehat {HKC} + \widehat {CKM}\)

\( = 180^\circ  - \left( {\widehat {KHC} + \widehat {HCK}} \right) + 180^\circ  - \left( {\widehat {KMC} + \widehat {KCM}} \right)\)

\[ = 180^\circ  - 90^\circ  - \widehat {HCK} + 180^\circ  - 90^\circ  - \widehat {KCM}\]

\[ = 180^\circ  - \left( {\widehat {HCK} + \widehat {KCM}} \right)\]

\[ = 180^\circ  - \widehat {HCM} = 180^\circ  - 70^\circ  = 110^\circ \].

Do đó, phương án C là đúng.

Vậy chọn đáp án D.

36. Đúng sai
• 1 điểm

Dạng 2. Trắc nghiệm đúng sai

Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.   

Cho \(\Delta ABC\) có \(\widehat A > 90^\circ \). Lấy điểm \(D\)thuộc cạnh \(AB,\) điểm \(E\) thuộc cạnh \(AC\).

Vậy chọn đáp án D. (ảnh 1)

Khi đó:

a

\(\widehat {BDC} > 90^\circ \).

ĐúngSai
b

\(DC\) là cạnh lớn nhất của \(\Delta DBC\).

ĐúngSai
c

\(DC > DE.\)

ĐúngSai
d

\(DE > BC\).

ĐúngSai
Xem đáp án

a) Đúng. Vì \(\widehat {BDC}\) là góc ngoài tam giác \(DAC\).

Nên \(\widehat {BDC} > \widehat A = 90^\circ \).

b) Sai. Từ a) suy ra \(BC\) là cạnh lớn nhất của \(\Delta DBC\).

c) Đúng. Vì \(BC\) là cạnh lớn nhất của \(\Delta DBC\). Do đó, \(BC > CD\). (1)

Mặt khác \(\widehat {DEC}\) là góc ngoài của \(\Delta ADE\).

Nên \(\widehat {DEC} > 90^\circ \), do đó \(DC\) là cạnh lớn nhất của \(\Delta DEC\).

Suy ra \(DC > DE\). (2)

d) Sai. Từ (1) và (2) ở phần b) và c) có \(DE < BC\).

37. Đúng sai
• 1 điểm

Cho \(\Delta ABC\) có \(\widehat A = 90^\circ ,\,\widehat C = 30^\circ \). Điểm \(D\) thuộc cạnh \(AC\) sao cho \(\widehat {ABD} = 20^\circ \).

a) Đúng. Xét \(\Delta ABC\) có \(\widehat A = 9 (ảnh 1)

Khi đó,

a

\(\widehat B = 60^\circ \).

ĐúngSai
b

\(\widehat {CDB} = 110^\circ .\)

ĐúngSai
c

\(\widehat {DBC} < \widehat {DCB} < \widehat {CDB}\).

ĐúngSai
d

\(BD < CD < BC.\)

ĐúngSai
Xem đáp án

a) Đúng. Xét \(\Delta ABC\) có \(\widehat A = 90^\circ ,\,\widehat C = 30^\circ \) nên \(\widehat B = 180^\circ  - \left( {90^\circ  + 30^\circ } \right) = 60^\circ \).

b) Đúng. Có \(\widehat {CDB}\) là góc ngoài đỉnh \(D\) của \(\Delta ABD\).

Do đó, \(\widehat {CDB} = \widehat {DAB} + \widehat {ABD} = 90^\circ  + 20^\circ  = 110^\circ \).

c) Sai. Xét \(\Delta CBD\), có \(\widehat {BDC} = 180^\circ  - 110^\circ  - 30^\circ  = 40^\circ \).

Do đó, \(\widehat {DCB} < \widehat {DBC} < \widehat {CDB}\,\,\,\left( {30^\circ  < 40^\circ  < 110^\circ } \right)\).

d) Đúng. Vì \(\widehat {DCB} < \widehat {DBC} < \widehat {CDB}\,\,\,\left( {30^\circ  < 40^\circ  < 110^\circ } \right)\) nên \(BD < CD < BC\) (quan hệ giữa góc và cạnh trong tam giác)

38. Đúng sai
• 1 điểm
Cho \(\Delta ABC\) biết rằng \(\widehat A = 40^\circ \) và số đo \(B,\,C\) tỉ lệ nghịch với \(3,\,\,4\). Khi đó:
a

\(\widehat B + \widehat C = 140^\circ \).

ĐúngSai
b

\(\frac{{\widehat B}}{4} = \frac{{\widehat C}}{3}\).

ĐúngSai
c

Góc có số đo lớn nhất trong \(\Delta ABC\) là \(\widehat C\).

ĐúngSai
d

\(BC < AB < AC.\)

ĐúngSai
Xem đáp án

a) Đúng. Nhận thấy, \(\Delta ABC\) có \(\widehat A = 40^\circ \) nên \(\widehat B + \widehat C = 180^\circ  - \widehat A = 180^\circ  - 40^\circ  = 140^\circ \).

b) Đúng. Có số đo \(B,\,C\) tỉ lệ nghịch với \(3,\,\,4\) nên \(\frac{{\widehat B}}{4} = \frac{{\widehat C}}{3}\).

c) Sai. Theo tính chất của dãy tỉ số bằng nhau, ta được: \(\frac{{\widehat B}}{4} = \frac{{\widehat C}}{3} = \frac{{\widehat B + \widehat C}}{{4 + 3}} = \frac{{140^\circ }}{7} = 20^\circ .\)

Suy ra \(\widehat B = 80^\circ ,\,\,\widehat C = 60^\circ \).

Vậy góc \(B\) là góc có số đo lớn nhất trong tam giác.

d) Đúng. Có \(\widehat A < \widehat C < \widehat B\,\,\,\left( {40^\circ  < 60^\circ  < 80^\circ } \right)\) nên \(BC < AB < AC.\)

39. Đúng sai
• 1 điểm

Cho hình vẽ sau:

Cho hình vẽ sau:  Xét tính đúng – sai trong các mệnh đề dưới đây: (ảnh 1)

Xét tính đúng – sai trong các mệnh đề dưới đây:

a

\(MA > MH.\)

ĐúngSai
b

\(MC > MB.\)

ĐúngSai
c

\(MA = MB.\)

ĐúngSai
d

\(MC < MA.\)

ĐúngSai
Xem đáp án

a) Đúng. Vì \(MH\) là đường vuông góc và \(MA\) là đường xiên nên \(MA > MH\) (quan hệ đường vuông góc và đường xiên).

b) Đúng. Vì \(\widehat {MBC}\) là góc ngoài của \(\Delta MHB\) suy ra \(\widehat {MBC} > \widehat {MHB} = 90^\circ \).

Xét \(\Delta MBC\) có \(\widehat {MBC}\) là góc tù nên suy ra \(MC > MB\) (quan hệ giữa góc và cạnh trong tam giác)

c) Sai. Mà \(HB\) và \(HC\) lần lượt là hình chiếu của \(MB\) và \(MC\) trên \(AC\).

Suy ra \(HB < HC\) (quan hệ giữa đường xiên và hình chiếu)

Vì \(AH = HB\) (gt) mà \(AH,HB\) lần lượt là hai hình chiếu của \(AM,BM\).

Suy ra \(MA = MB\) (quan hệ giữa đường xiên và hình chiếu).

d) Sai. Ta có \(MA = MB\) (cmt) và \(MC > MB\) (cmt) nên \(MC > MA\).

40. Đúng sai
• 1 điểm
Cho tam giác \[ABC\] cân tại \[A\] có \[CP\] và \[BQ\] là các đường phân giác trong của tam giác \[ABC\] cân tại \[A\] có \[CP\] và \[BQ\] là các đường phân giác trong của tam giác \[ABC\]\[\left( {P \in AB,\,\,Q \in AC} \right)\]. Gọi \[O\] là giao điểm của \[CP\] và \[BQ\]. Khi đó:
a

Tam giác \[OBC\] là tam giác cân.

ĐúngSai
b

Đường thẳng \[AO\] vuông góc với \[BC.\]

ĐúngSai
c

\[CP = BQ.\]

ĐúngSai
d

\[\Delta APQ\] là tam giác đều.

ĐúngSai
Xem đáp án

a) Đúng. Ta có tam giác \[ABC\] cân tại \[A\] nên \[\widehat B = \widehat C\].

Mà \[CP\] và \[BQ\] là các đường phân giác trong của tam giác \[ABC\] nên

\[\widehat {PBQ} = \widehat {QBC} = \widehat {PCB} = \widehat {QCP} = \frac{1}{2}\widehat B\] hay \[\widehat {OBC} = \widehat {OCB}\].

Do đó, tam giác \[OBC\] cân tại \[O\].

b) Đúng. Ta có hai đường phân giác \[CP\] và \[BQ\] cắt nhau tại \[O\] nên \[O\] là giao điểm của ba đường phân giác trong tam giác \[ABC\].

Do đó, \[AO\] cũng là đường phân giác của \[\widehat {BAC}\].

Mà tam giác \[ABC\] cân tại \[A\] nên \[AO\] cũng là đường cao của tam giác \[ABC\].

Do đó, \[AO\] vuông góc với \[BC.\]

c) Đúng. Xét \[\Delta ABQ\] và \[\Delta ACP\] có: \[\widehat A\] chung (gt), \[AC = AB\] (gt) và \[\widehat {ABQ} = \widehat {ACP} = \frac{{\widehat C}}{2}\] (gt)

Suy ra \[\Delta ABQ = \Delta ACP\] (g.c.g)

Do đó, \[CP = BQ\] (hai cạnh tương ứng)

d) Sai. Do \[\Delta ABQ = \Delta ACP\] (cmt) nên \[AQ = AP\] (hai cạnh tương ứng)

Do đó, \[\Delta AQP\] cân tại \[A\].

41. Tự luận
• 1 điểm

Dạng 3. Trắc nghiệm trả lời ngắn

Trong mỗi câu hỏi, thí sinh viết câu trả lời/đáp án vào bài làm mà không cần trình bày lời giải chi tiết.

Độ dài hai cạnh của một tam giác bằng \(9\,{\rm{cm}}\) và \(1{\rm{ cm}}{\rm{.}}\) Tính độ dài của cạnh còn lại biết rằng độ dài đó là một số nguyên. (Đơn vị: cm).

Xem đáp án

Đáp án: 9.

Gọi độ dài cạnh còn lại của tam giác là \(x,\,\,x \in \mathbb{Z}\).

Theo bất đẳng thức về cạnh trong tam giác, ta có: \(9 - 1 < x < 9 + 1\) hay \(8 < x < 10\).

Vì \(x \in \mathbb{Z}\) nên \(x = 9\,\,{\rm{cm}}{\rm{.}}\)

Vậy độ dài cạnh còn lại của tam giác bằng 9 cm.

42. Tự luận
• 1 điểm

Cho tam giác \(ABC\) có \(AB = 2\,{\rm{cm}}{\rm{, }}BC = 8\,\,{\rm{cm}}\) và \(BC\) là cạnh có độ dài lớn nhất. Hỏi độ dài cạnh \(AC\) bằng bao nhiêu? Biết rằng đó là một số nguyên. (Đơn vị: cm)

Xem đáp án

Đáp án: 7.

Theo bất đẳng thức về cạnh trong tam giác, ta có: \(8 - 2 < AC < 8 + 2\) hay \(6 < AC < 10\).

Vì độ dài cạnh \(AC\) là một số nguyên nên nó thuộc \(\left\{ {7;\,\,8;\,\,9} \right\}\).

Mà, theo đề \(BC\) là cạnh có độ dài lớn nhất nên \(AC < BC\) hay \(AC < 8\).

Do đó, độ dài cạnh \(AC = 7{\rm{ cm}}{\rm{.}}\)

43. Tự luận
• 1 điểm

Cho một tam giác cân có số đo hai cạnh bằng \(3{\rm{ cm}}\) và \(7{\rm{ cm}}{\rm{.}}\) Hỏi chu vi tam giác cân đó bằng bao nhiêu centimet?

Xem đáp án

Đáp án: 17

Giả sử rằng \(\Delta ABC\) có \(AB = 3{\rm{ cm}}{\rm{, }}AC = 7{\rm{ cm}}\).

Theo bất đẳng thức tam giác, ta có:

\(\left| {AB - AC} \right| < BC < AB + AC\) hay \(4 < BC < 10\).

Mà theo đề, \(\Delta ABC\) cân nên suy ra \(BC = 7{\rm{ cm}}\).

Vậy chu vi tam giác \(ABC\) là: \(3 + 7 + 7 = 17{\rm{ }}\left( {{\rm{cm}}} \right)\).

44. Tự luận
• 1 điểm

Cho \(\Delta ABC\) các tia phân giác của góc \(B\) và \(A\) cắt nhau tại điểm \(O\). Qua \(O\) kẻ đường thẳng song song với \(BC\) cắt \(AB\) tại \(M\), cắt \(AC\) tại \(N\). Cho \(BM = 4\,\,{\rm{cm}}{\rm{, }}CN = 5\,\,{\rm{cm}}{\rm{.}}\) Hỏi độ dài \(MN\) bằng bao nhiêu cm?

Xem đáp án

Đáp án: 9

 Cho ΔABC, các tia phân giác của góc B và A cắt nhau tại điểm O. Qua O kẻ đường thẳng song song với BC cắt AB tại M, cắt AC tại N. Cho BM = 4cm, CN = 5cm. Hỏi độ dài MN bằng bao nhiêu cm? (ảnh 1)

Vì \(O\) là giao điểm của hai tia phân giác \(\widehat {ABC}\) và \(\widehat {CAB}\) (gt).

Suy ra, \(CO\) là phân giác của \(\widehat {ACB}\) (tính chất ba đường phân giác của tam giác).

Suy ra \(\widehat {ACO} = \widehat {BCO}\) (tính chất tia phân giác của một góc)

\(BO\) là phân giác của \(\widehat {ABC}\) suy ra \(\widehat {OBA} = \widehat {OBC}\) (2) (tính chất tia phân giác của một góc)

Vì \(MN\parallel BC\) (gt) nên \(\widehat {MOB} = \widehat {OBC}\) và \(\widehat {NOc} = \widehat {OCB}\) (so le trong).

Từ (1) và (4) suy ra \(\widehat {NOC} = \widehat {NCO}\).

Do đó, \(\Delta NOC\) cân tại \(N\) (dấu hiệu nhận biết tam giác cân).

Suy ra \(NO = NC = 5\,\,{\rm{cm}}\)

Từ (2) và (3) suy ra \(\widehat {MOB} = \widehat {MBO}\) nên \(\Delta MOB\) cân tại \(N\).

Suy ra \(MB = MO = 4\,\,{\rm{cm}}\).

Vậy \(MN = MO + ON = 5 + 4 = 9\,\,\left( {{\rm{cm}}} \right)\).

45. Tự luận
• 1 điểm

Cho \(\Delta ABC\) có \(\widehat A = 70^\circ \), \(AB < AC\), đường phân giác góc \(A\) cắt \(BC\) tại \(D,\,\,BF \bot AC\) tại \(F,\,\,E\) thuộc \(AE = AB\), \(I\) là giao điểm của \(AD\) và \(BE\). Hỏi số đo \(\widehat {DHF}\) bằng bao nhiêu độ?

Xem đáp án

Đáp án: 125

Cho ΔABC có góc A = 70°, AB < AC, đường phân giác góc A cắt BC tại D, BF vuông góc AC tại F, E thuộc AC sao cho AE = AB, I là giao điểm của AD và BE. Hỏi số đo góc DHF bằng bao nhiêu độ? (ảnh 1) 

Vì \(AE = AB\) nên \(\Delta ABE\) cân tại \(A\).

Mặt khác \(AD\) là phân giác góc \(A\) của \(\Delta ABC\).

Suy ra \(AI\) là đường cao của \(\Delta ABE\).

Có \(BF \bot AE\) nên \(BF\) là đường cao của \(\Delta ABE\).

Mà \(H\) là giao điểm của \(BF\) và \(AI\) nên \(H\) là trực tâm của \(\Delta ABE\).

Có \(AD\) là phân giác góc \(A\) của \(\Delta ABC\) nên \(\widehat {HAF} = \frac{{\widehat {BAC}}}{2} = 35^\circ \).

Vì \(\Delta AHF\) vuông tại \(F\) nên \(\widehat {AHF} = 90^\circ  - \widehat {HAF} = 90^\circ  - 35^\circ  = 55^\circ \).

Vì \(\widehat {DHF}\) và \(\widehat {AHF}\) là hai góc kề bù nên \(\widehat {DHF} = 180^\circ  - \widehat {AHF} = 180^\circ  - 55^\circ  = 125^\circ \)

Vậy \(\widehat {DHF} = 125^\circ \).

46. Tự luận
• 1 điểm

B. Tự luận

Cho \(\Delta ABC\) cân tại \(A\) có các đường cao \(BD,CE\) cắt nhau tại \(H\).

a) Chứng minh rằng \(\Delta ADB = \Delta AEC\) và \(BE = CD\).

b) Chứng minh \(\Delta HBC\) là tam giác cân. So sánh \(HB\) và \(HD\).

c) Gọi \(M\) là trung điểm của \(HC,\) \(N\) là trung điểm của \(HB\), \(I\) là giao điểm của \(BM\) và \(CN\). Chứng minh rằng \(A,H,I\) thẳng hàng.

Xem đáp án

Hay ba điểm \(A,H,I\) thẳng hàng. (ảnh 1)

a) Xét \(\Delta ADB\) và \(\Delta AEC\) có:

\(\widehat {ADB} = \widehat {AEC} = 90^\circ \);

\(AB = AC\) (do \(\Delta ABC\) cân tại \(A\));

\(\widehat {BAC}\) là góc chung.

Do đó \(\Delta ADB = \Delta AEC\) (cạnh huyền – góc nhọn).

Suy ra \(AD = AE\) (hai cạnh tương ứng).

Mà \(AB = AC\) (chứng minh trên)

Nên \(AB - AE = AC - AD\) hay \(BE = CD\).

b) Do \(\Delta ADB = \Delta AEC\) (câu a) nên \(\widehat {ABD} = \widehat {ACE}\) (hai góc tương ứng)

Xét \(\Delta BHE\) và \(\Delta CHD\) có:

\(\widehat {BEH} = \widehat {CDH} = 90^\circ \);

\(BE = CD\) (chứng minh câu a);

\(\widehat {EBH} = \widehat {DCH}\)(chứng minh trên).

Do đó \(\Delta BHE = \Delta CHD\) (cạnh góc vuông – góc nhọn kề)

Suy ra \(HB = HC\) (hai cạnh tương ứng)

Tam giác \(HBC\) có \(HB = HC\) nên là tam giác cân tại \(H\).

Xét \(\Delta HDC\) vuông tại \(D\) có \(HC\) là cạnh huyền nên là cạnh có độ dài lớn nhất.

Do đó \(HC > HD\).

Mà \(HB = HC\) (chứng minh trên) nên \(HB > HD.\)

c) Gọi \[P\] là giao điểm của \[HI\] và \[BC\].

\(\Delta HBC\) có hai đường trung tuyến \[BM\] và \[CN\] cắt nhau tại \[I\].

Do đó \[I\] là trọng tâm của \(\Delta HBC\) nên \[HP\] là đường trung tuyến xuất phát từ đỉnh \[H\] của tam

giác.

Mà \(\Delta HBC\) cân tại \(H\) nên đường trung tuyến \[HP\] đồng thời là đường cao của tam giác.

Suy ra \(HP \bot BC\) hay \(HI \bot BC\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\left( 1 \right)\)

• \(\Delta ABC\) có \[H\] là giao điểm của hai đường cao \[BD\] và \[CE\] nên \[H\] là trực tâm của \(\Delta ABC\).

Do đó \(AH \bot BC\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\,\left( 2 \right)\)

Từ \(\left( 1 \right)\) và \(\left( 2 \right)\) suy ra ba điểm \(A,H,I\) cùng nằm trên một đường thẳng vuông góc với \[BC\] tại

\(P\).

Hay ba điểm \(A,H,I\) thẳng hàng.

47. Tự luận
• 1 điểm

Cho tam giác \(ABC\) vuông tại \(A\) có \(AB < AC\), đường cao \(AH\). Trên tia \(HC\) lấy điểm \(D\) sao cho \(HD = HB.\)

a) Chứng minh \(AB = AD.\)

b) Kẻ \(CE\) vuông góc với \(AD\) tại \(E\). Đường thẳng \(CE\) cắt đường thẳng \(AH\) tại \(F\). Chứng minh

\(FD\) vuông góc với \(AC\) và \(H\) là trung điểm của \(AF.\)

c) Giả sử \(HE\) song song với \(AC\). Tính số đo góc \(ACB\).

Xem đáp án

Hay ba điểm \(A,H,I\) thẳng hàng. (ảnh 1)

a) Xét tam giác \(ABH\) có \(AH \bot BD\) tại \(H\) và \(HD = HB.\)

Do đó, \(AH\) vừa là đường cao, vừa là đường trung tuyến.

Do đó \(\Delta ABH\) cân tại \(A.\)

Suy ra \(AB = AD.\)

b) Xét \(\Delta ACF\) có \(CH \bot AF\) tại \(H\), \(AE \bot FC\) tại \(E\).

Mà \(AE\) cắt \(CH\) tại \(D\) nên \(D\) là trực tâm của tam giác \(AFC\).

Do đó, \(FD \bot AC\).

Gọi \(FD\) cắt \(AC\) tại \(K\).

Ta có: \(\widehat {AFK} = \widehat {FKA} - \widehat {KAF} = 90^\circ  - \widehat {KAF}\) (1)

            \(\widehat {BAH} = \widehat {BAC} - \widehat {HAC} = 90^\circ  - \widehat {HAC} = 90^\circ  - \widehat {KAF}\) (2)

Từ (1) và (2) suy ra \(\widehat {AFK} = \widehat {BAH}\).

Xét \(\Delta HAB\) và \(\Delta HFD\), có:

\(\widehat {AFK} = \widehat {BAH}\) (cmt)

\(BH = HD\) (gt)

\(\widehat {BHA} = \widehat {FHD} = 90^\circ \) (gt)

Do đó, \(\Delta HAB = \Delta HFD\) (cgv – gn)

Suy ra \(AH = HF\) hay \(H\) là trung điểm của \(AF.\)

c) Ta có: \(HE\parallel AC\) nên \(\widehat {EHD} = \widehat C\) (so le trong)

Ta chứng minh được \(\Delta HAC = \Delta HFC\) (2cgv) nên \(\widehat {HAC} = \widehat {HFC}\) (hai góc tương ứng)

Tam giác \(EAF\) vuông tại \(E\) có \(H\) là trung điểm của \(AF.\)

Do đó, \(HE = AE = HF\).

Suy ra tam giác \(HEF\)cân tại \(H\).

Suy ra \(\widehat {HEF} = \widehat {HFE} = \widehat {HAC} = \widehat {AHC} - \widehat {HCA} = 90 - \widehat C\).

Ta có: \(\widehat {FHE} = \frac{{180^\circ  - \widehat {HEF}}}{2} = \frac{{180^\circ  - 90^\circ  + \widehat C}}{2} = \frac{{90^\circ  + \widehat C}}{2}\)

Lại có \(\widehat {FHE} + \widehat {EHD} = 90^\circ \) hay \(\frac{{90^\circ  + \widehat C}}{2} + \widehat C = 90^\circ \).

Do đó, \(90^\circ  + 3\widehat C = 180^\circ \) nên \(\widehat C = 30^\circ \).

48. Tự luận
• 1 điểm

Cho tam giác \(ABC\) vuông tại \(A\) có cạnh \(AB < AC\). Tia phân giác của góc \(\widehat {ABC}\) cắt \(AC\) ở \(D.\) Trên cạnh \(BC\) lấy điểm \(E\) sao cho \(AB = BE\).

a) Chứng minh \(DE \bot BC\) và \(BD\) là đường trung trực của đoạn thẳng \(AE.\)

b) So sánh \(DA\) và \(DC.\)

c) Hạ \(CF\) vuông góc với tia \(BD\) tại \(F\). Chứng minh ba đường thẳng \(AB,DE,CF\) đồng quy.

Xem đáp án

Do đó, \(AB,DE,CF\) đồng quy tại trực tâm \(H\) (nằm ngoài tam giác \(BDC\)). (ảnh 1)

a) Xét \(\Delta ABD\) và \(\Delta EBD\), có:

\(AB = BE\) (gt)

\(\widehat {ABD} = \widehat {DBE}\) (gt)

\(BD\) chung (gt)

Do đó, \(\Delta ABD = \Delta EBD\) (c.g.c)

Suy ra \(\widehat {BAD} = \widehat {DEB} = 90^\circ \) (hai góc tương ứng)

Do đó, \(DE \bot BC\).

Ta có \(AB = BE\) (gt) nên \(B\) thuộc đường trung trực của \(AE\) và \(AD = DE\) (hai cạnh tương ứng)

nên \(D\) thuộc đường trung trực của \(AE\).

Suy ra \(BD\) là đường trung trực của đoạn thẳng \(AE.\)

b) Vì \(\Delta ABD = \Delta EBD\) (c.g.c) nên \(AD = DE\) (hai cạnh tương ứng) (1)

Xét tam giác \(EDC\) có \(\widehat {DEC} = 90^\circ \) nên \(DC > DE\) (2)

Từ (1) và (2) suy ra \(AD < DC.\)

c) Xét tam giác \(BDC\) có \(CF \bot BD\) tại \(F\), \(ED \bot BC\) tại \(E\) và \(BA \bot DC\) tại \(A\).

Mà \(CF,BA,DE\) là ba đường cao trong tam giác \(BDC\).

Do đó, \(AB,DE,CF\) đồng quy tại trực tâm \(H\) (nằm ngoài tam giác \(BDC\)).

49. Tự luận
• 1 điểm

Cho tam giác \[ABC\] vuông tại \[A\], đường phân giác \[BD{\rm{ }}(D \in AC).\] Từ \[D\] kẻ \[DH \bot BC.\]

a) Chứng minh \[\Delta ABD = \Delta HBD.\]

b) So sánh \[AD\] và \[DC.\]

c) Gọi \[K\] là giao điểm của đường thẳng \[AB\] và \[DH,{\rm{ }}I\] là trung điểm của \[KC.\] Chứng minh ba điểm \[B,{\rm{ }}D,{\rm{ }}I\] thẳng hàng.

Xem đáp án

Do đó, \(AB,DE,CF\) đồng quy tại trực tâm \(H\) (nằm ngoài tam giác \(BDC\)). (ảnh 1)

a) Xét \(\Delta ABD\) và \(\Delta HBD\) có:

\(\widehat {BAD} = \widehat {BHD} = 90^\circ \)

\[BD\] là cạnh chung

\(\widehat {ABD} = \widehat {HBD}\) (do \[BD\] là tia phân giác của \(\widehat {ABD}\)).

Do đó \(\Delta ABD = \Delta HBD\) (cạnh huyền – góc nhọn).

b) Từ \(\Delta ABD = \Delta HBD\) (câu a) suy ra \[AD = HD\] (hai cạnh tương ứng).

Xét \[\Delta DHC\] vuông tại \[H\] có \[DC\] là cạnh huyền nên \[DC\] là cạnh lớn nhất.

Do đó \[DC > HD\] nên \[DC > AD.\]

c) Xét \[\Delta BKC\] có \[CA \bot BK,{\rm{ }}KH \bot BC\] và \[CA\] cắt \[KH\] tại \[D.\]

Do đó \[D\] là trực tâm của \[\Delta BKC\], nên \[BD \bot KC\].         (1)

Gọi \[J\] là giao điểm của \[BD\] và \[KC.\]

Xét \[\Delta BKJ\] và \[\Delta BCJ\] có:

\(\widehat {BJK} = \widehat {BJC} = 90^\circ \),

\[BJ\] là cạnh chung,

\(\widehat {KBJ} = \widehat {CBJ}\) (do \[BJ\] là tia phân giác của \(\widehat {ABD}\)).

Do đó \[\Delta BKJ = \Delta BCJ\] (cạnh góc vuông – góc nhọn kề).

Suy ra \[KJ = CJ\] (hai cạnh tương ứng).

Hay \[J\] là trung điểm của \[KC.\]

Mà theo bài \[I\] là trung điểm của \[KC\] nên \[I\] và \[J\] trùng nhau.

Do đó ba điểm \[B,{\rm{ }}D,{\rm{ }}I\] thẳng hàng.

50. Tự luận
• 1 điểm

Cho tam giác \[ABC\] vuông tại \[A\] có \(\widehat {ABC} > \widehat {ACB},\) trung tuyến \[AM\]. Trên tia đối của tia \[CB\] lấy điểm \[D\] sao cho \[C\] là trung điểm của \[MD\]. Trên tia đối của tia \[BA\] lấy điểm \[E\] sao cho \(BE = BA.\) Trên tia đối của tia \[MA\] lấy điểm \[N\] sao cho \(MN = MA\).

a) Chứng minh \(\Delta AMB = \Delta NMC\) và \[CN \bot CA\].

b) Gọi \[I\] là trung điểm của \[DE\]. Chứng minh ba điểm \[A,\,\,M,\,\,I\] thẳng hàng.

c) So sánh \[AD\] và \[BC\].

Xem đáp án

Do đó \[BC = MD\] (đpcm). (ảnh 1)

a) Xét \(\Delta AMB\) và \(\Delta NMC\) có

\[MC = MB\] (gt)

\(\widehat {AMB} = \widehat {NMC}\) (hai góc đối đỉnh)

\[MA = MN\] (gt)

Do đó \(\Delta AMB = \Delta NMC\,\,{\rm{(c}}{\rm{.g}}{\rm{.c)}}{\rm{.}}\)

Suy ra \[\widehat {MAB} = \widehat {MNC}\] (hai góc tương ứng).

Ta thấy hai góc này ở vị trí so le trong \(CN\,{\rm{//}}\,AB\).

Mà \[BA \bot CA\] nên \[CN \bot CA\].

b) Vì \[B\] là trung điểm của \[AE\] nên \[DB\] là đường trung tuyến của \(\Delta DAE\).

Ta có \[DC = CM,\,\,CM = MB\] nên \[DM = \frac{2}{3}DB\].

Do đó \[M\] là trọng tâm của \[\Delta DAE\]

Vì \[I\] là trung điểm của \[DE\] nên \[AI\] là đường trung tuyến của \[\Delta DAE\].

Mà \[M \in AI\] nên ba điểm \[A,\,\,M,\,\,I\] thẳng hàng.

c*) Vì \[\Delta AMB = \Delta NMC\] (cmt) nên \[AB = NC\] (hai cạnh tương ứng)

Xét \[\Delta ACN\] và \[\Delta CAB\] có

Cạnh \[CA\] chung ; \[\widehat {CAB} = \widehat {ACN} = 90^\circ \], \[CN = AB\] (cmt)

Do đó \[\Delta ACN = \Delta CAB\,\,{\rm{(c}}{\rm{.g}}{\rm{.c)}}\]

Suy ra \[AN = BC\] (hai cạnh tương ứng)

Nên \[\frac{1}{2}AN = \frac{1}{2}BC\] hay \[AM = MC = MB\].

Do đó \[\Delta AMC\] và \[\Delta AMB\] cân tại \[M.\]

Theo tính chất góc ngoài tam giác, ta có

• \[\widehat {AMB} = \widehat {ACB} + \widehat {CAM} = 2\widehat {ACB}\]

• \[\widehat {AMC} = \widehat {ABC} + \widehat {BAM} = 2\widehat {ABC}\]

• \[\widehat {AMC} = \widehat {ABC} + \widehat {BAM} = 2\widehat {ABC}\]

Vì \[\widehat {ACB} < \widehat {ABC}\] nên \[\widehat {AMB} < \widehat {AMC}\].

Mà \[\widehat {AMB}\] và \[\widehat {AMC}\] là hai góc kề bù nên \[\widehat {AMC}\] là góc tù.

Xét \[\Delta AMB\] có \[\widehat {AMD}\] là góc tù nên \[\widehat {AMD} > \widehat {DAM}.\]

Suy ra \[AD > MD\] (quan hệ giữa góc và cạnh đối diện).

Lại có \[MB = MC = CD\] nên \[MB + MC = MC + CD\].

Do đó \[BC = MD\] (đpcm).