Bài tập hàng ngày Tiếng Việt lớp 5 Chân trời sáng tạo Ôn tập cuối năm học có đáp án
31 câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời câu hỏi:
VUA LÝ THÁI TÔNG ĐI CÀY
Lý Thái Tông (1000 – 1054) là một ông vua có nhiều chiến công hiển hách, đồng thời rất quan tâm phát triển sản xuất, mở mang văn hóa, chăm lo đời sống nhân dân.
Nhiều lần, vào đầu xuân, vua đi thăm ruộng và tự cày ruộng. Có vị quan thấy vua cầm cày, nói: “Bệ hạ cần gì phải làm công việc của nông phu?”. Vua bảo: “Trẫm không tự cày thì lấy gì để trăm họ noi theo?”.
Để khuyến khích dùng hàng trong nước, năm 1040, vua dạy cho cung nữ dệt gấm vóc. Tháng hai âm lịch, vua cho đem gấm vóc của nước Tống ở trong kho ra may áo phát cho các quan. Nhà vua làm vậy để tỏ ý từ nay vua sẽ dùng gấm vóc tự dệt, không dùng hàng nước Tống nữa.
Năm 1044, cả nước được mùa, vua xuống chiếu giảm một nửa tiền thuế cho dân. Nhà vua bảo: “Trăm họ đã no đủ thì trẫm lo gì không no đủ?”.
Suốt một đời làm vua, Lý Thái Tông được ca ngợi là vị vua hiền, nhưng ông cũng tự răn mình là người ít đức. Thấy các quan xử án làm nhiều người oan uổng, vua cho soạn một bộ luật rõ ràng, dễ hiểu, dễ thực hiện. Đó là bộ luật đầu tiên của nước ta.
Năm 1049, vua chiêm bao thấy Phật Bà Quan Âm ngồi trên tòa sen và dắt vua lên tòa. Tỉnh dậy, vua đem việc ấy bàn với triều đình rồi cho xây một ngôi chùa hình tòa sen đặt trên một cột đá ở giữa hồ sen. Đó là Chùa Một Cột có kiến trúc rất độc đáo nằm ở thủ đô Hà Nội ngày nay.
Theo ĐẠI VIỆT SỬ KÍ TOÀN THƯ
Bài đọc nhắc đến vị vua nào?
Lý Thánh Tông.
Lý Nhân Tông.
Lý Anh Tông.
Lý Thái Tông.
Vua Lý Thái Tông tự mình làm gì để khuyến khích sản xuất nông nghiệp?
Trồng cây ăn quả.
Chăn nuôi gia súc.
Tự tay cày ruộng.
Mở chợ nông sản.
Vì sao vua Lý Thái Tông cho cung nữ dệt gấm vóc?
Vì muốn tạo thêm công việc cho cung nữ.
Vì muốn khuyến khích dùng hàng trong nước.
Vì muốn đất nước nhanh chóng giàu mạnh.
Vì muốn tăng cường thương mại với nước Tống.
Nhà vua đã làm gì khi cả nước được mùa vào năm 1044?
Giảm một nửa tiền thuế cho dân.
Tăng lương cho quan lại.
Phát lúa giống cho nông dân.
Mở hội ăn mừng.
Vào năm 1049, vua Lý Thái Tông cho xây dựng ngôi chùa nào?
Chùa Trấn Quốc.
Chùa Hương.
Chùa Một Cột.
Chùa Tây Phương.
Việc vua Lý Thái Tông cho xây chùa xuất phát từ đâu?
Một ý tưởng của quan lại.
Một giấc mơ.
Một lời tiên tri.
Một chuyến đi du ngoạn nước láng giềng.
Theo bài đọc, vua Lý Thái Tông được nhân dân ca ngợi là gì?
Vị vua hiền.
Vị vua tài ba.
Vị vua dũng cảm.
Vị vua giàu có.
Câu nói “Trẫm không tự cày thì lấy gì để trăm họ noi theo?” thể hiện điều gì?
Vua muốn trở thành nông dân.
Vua muốn người dân kính trọng mình.
Vua coi trọng sản xuất nông nghiệp và làm gương cho dân.
Vua thích làm việc chân tay hơn là cai trị.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời câu hỏi:
BIỂN ĐẸP
Buổi sớm nắng sáng. Những cánh buồm nâu trên biển được nắng chiếu vào hồng rực lên như đàn bướm múa lượn giữa trời xanh. Lại đến một buổi chiều gió mùa đông bắc vừa dừng. Biển lặng đỏ đục, đầy như mâm bánh đúc, loáng thoáng những con thuyền như những hạt lạc ai đem rắc lên trên.
Rồi ngày mưa rào. Mưa giăng giăng bốn phía. Có quãng nắng xuyên xuống biển óng ánh đủ màu: xanh lá mạ, tím phớt, hồng, xanh biếc,... Có quãng biển thâm xì, nặng trịch. Những cánh buồm ra khỏi cơn mưa, ướt đẫm, thẫm lại, khoẻ nhẹ, bồi hồi, như ngực áo bác nông dân cày xong ruộng về bị ướt.
Có buổi sớm nắng mờ, biển bốc hơi nước, không nom thấy núi xa, chỉ một màu trắng đục. Không có thuyền, không có sóng, không có mây, không có sắc biếc
của da trời.
Một buổi chiều lạnh, nắng tắt sớm. Những núi xa màu lam nhạt pha màu trắng sữa. Không có gió, mà sóng vẫn đổ đều đều, rì rầm. Nước biển dâng đầy, quánh đặc một màu bạc trắng, lăn tăn như bột phấn trên da quả nhót.
Chiều nắng tàn, mát dịu. Biển xanh veo màu mảnh chai. Núi xa tím pha hồng. Những con sóng nhè nhẹ liếm lên bãi cát, bọt sóng màu bưởi đào.
Mặt trời xế trưa bị mây che lỗ đỗ. Những tia nắng dát vàng một vùng biển tròn, làm nổi bật những cánh buồm duyên dáng như ánh sáng chiếc đèn sân khấu khổng lồ đang chiếu cho các nàng tiên biển múa vui.
Thế đấy, biển luôn thay đổi màu tuỳ theo sắc mây trời. Trời xanh thẳm, biển cũng thẳm xanh như dâng cao lên, chắc nịch. Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương. Trời âm u mây mưa, biển xám xịt nặng nề. Trời ầm ầm dông gió, biển đục ngầu, giận dữ,... Như một con người biết buồn vui, biển lúc tẻ nhạt, lạnh lùng, lúc sôi nổi, hả hê, lúc đăm chiêu, gắt gỏng. Biển nhiều khi rất đẹp, ai cũng thấy như thế. Nhưng có một điều ít ai chú ý là: vẻ đẹp của biển, vẻ đẹp kì diệu muôn màu muôn sắc ấy phần rất lớn là do mây, trời và ánh sáng tạo nên.
(Vũ Tú Nam)
Câu văn nào thể hiện rõ nhất sự thay đổi của biển theo sắc trời?
Trời xanh thẳm, biển cũng thẳm xanh như dâng cao lên, chắc nịch.
Những con sóng nhè nhẹ liếm lên bãi cát, bọt sóng màu bưởi đào.
Biển lặng đỏ đục, đầy như mâm bánh đúc, loáng thoáng những con thuyền như những hạt lạc ai đem rắc lên trên.
Mặt trời xế trưa bị mây che lổ đổ.
Vì sao tác giả so sánh biển như một con người?
Vì biển có lúc đẹp, lúc xấu.
Vì biển có thể thay đổi màu sắc theo thời tiết.
Vì biển biết buồn vui, có lúc tẻ nhạt, lạnh lùng, có lúc sôi nổi, hả hê.
Vì biển rộng lớn như trái tim con người.
Trong câu văn “Không có gió, mà sóng vẫn đổ đều đều, rì rầm.”, tác giả đã miêu tả biển bằng cách sử dụng giác quan nào?
Thị giác, khứu giác.
Vị giác, xúc giác.
Thính giác, khứu giác.
Thị giác, thính giác.
Tác giả muốn gửi gắm thông điệp gì qua văn bản này?
Biển có nhiều lợi ích cho con người.
Biển cần được bảo vệ khỏi ô nhiễm.
Biển luôn có vẻ đẹp huyền bí và kỳ diệu.
Biển là nguồn sống của những người dân chài.
Khi đọc câu "Mặt trời xế trưa bị mây che lỗ đỗ. Những tia nắng dát vàng một vùng biển tròn, làm nổi bật những cánh buồm duyên dáng như ánh sáng chiếc đèn sân khấu khổng lồ đang chiếu cho các nàng tiên biển múa vui.”, em hình dung được điều gì về cảnh biển?
Một cảnh biển yên bình với sóng lăn tăn nhẹ nhàng.
Một khung cảnh huyền ảo, lung linh nhờ sự thay đổi của ánh sáng.
Một vùng biển dữ dội với những con sóng lớn.
Một cảnh biển u ám trước cơn giông.
Tìm câu đơn, câu ghép trong các đoạn văn sau:
a) Cây phượng đã có từ rất lâu. Gốc phượng xù xì, cành lá xum xuân, rợp mát cả một vùng. Bọn con trai chơi chọi gà bằng hoa phượng, lũ con gái chơi chuyển, nhảy dây, chơi ô ăn quan dưới gốc phượng.
Theo PHẠM THỊ BÍCH HƯỜNG
b) Gió càng lúc càng mạnh, sóng cuộn ào ào. Biển khi nổi sóng, trông lại càng lai láng mênh mông. Thuyền chồm lên hụp xuống như nô giỡn. Sóng đập vào vòi mũi thùm thùm, chiếc thuyền vẫn lao mình tới.
THEO BÙI HIỂN
Xác định chủ ngữ, vị ngữ của một câu trong các đoạn văn trên.
Tìm điệp từ trong bài thơ dưới đây. Việc sử dụng điệp từ ấy có tác dụng gì?
THÌ THẦM
Gió thì thầm với lá
Lá thì thầm cùng cây
Và hoa và ong bướm
Thì thầm điều chi đây?
Trời mênh mông đến vậy
Đang thì thầm với sao
Sao trời tưởng yên lặng
Lại thì thầm cùng nhau.
Xác định chủ ngữ, vị ngữ của mỗi câu dưới đây và cho biết câu nào là câu đơn, câu nào là câu ghép.
a) Hoa cà phê có mùi thơm đậm và ngọt nên nó thường theo gió bay đi rất xa.
(Thu Hà)
b) Bác rùa đá đang nằm im như một tảng đá, thò đầu ra khỏi mai, lim dim mắt đón nhận từng giọt âm thanh tươi mát của tiếng chim bách thanh.
(Vân Long)
c) Tôi có cảm giác mặt trời sẽ rơi xuống cánh đồng và tôi có thể chạy đến chỗ nó rơi xuống một cách dễ dàng.
(Nguyễn Trọng Tạo)
d) Những buổi trưa hè, tôi nằm trên chiếc võng mắc vào tán cây sau nhà, vừa nghe gió thổi hiu hiu vừa nhìn lên bầu trời ngắm mây bay.
(Lê Văn Trường)
Trong những câu ghép tìm được ở câu 1, các vế câu được nối với nhau bằng cách nào?
Đọc câu chuyện dưới đây và thực hiện yêu cầu.
Bà tổ nghề dệt lụa
Truyền thuyết kể lại rằng, Vua Hùng thứ sáu có cô con gái út vô cùng xinh đẹp, dịu dàng tên là Thiếu Hoa. Nàng yêu quý muôn loài, từ cành cây, ngọn cỏ đến con chim, con thú nhỏ. Mỗi khi nàng vào rừng, cây nảy lộc, hoa đơm bông, hươu nai, chim chóc chào đón.
Một lần, dự hội thi múa của họ nhà bướm, công chúa Thiều Hoa gặp hàng trăm loại bướm đẹp. Có loại cánh trắng như tuyết, có loại cánh vàng như nắng, có loại cánh đen như nhung,... Nhưng có một con bướm nâu, cánh mốc thếch, dáng bay vụng về, đậu hiền lành ở một chỗ. Qua trò chuyện, công chúa biết được bướm nâu là loài có ích. Bướm nâu sinh ra con tằm, tằm ăn lá dâu, nhả ra những sợi tơ vàng óng, cuộn thành kén. Kén ấy kéo được thành những sợi tơ óng vàng và bền chắc.
Công chúa Thiều Hoa mang bướm nâu ra bãi dâu ven sông Hồng để nuôi. Qua một mùa nắng, những đứa con của bướm nâu kéo tơ kết thành kén vàng. Công chúa còn tìm cách làm ra cái guồng để kéo kén, cái xa để xe tơ, đưa vào khung cửi dệt. Quả nhiên làm ra được một thứ vải mỏng và vàng óng như những dải nắng trời, mùa nóng mặc vào thì mát, mùa rét mặc vào thì ấm. Nàng gọi thứ vải đó là lụa.
Công chúa Thiều Hoa dạy dân trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa. Nghề nuôi tằm, dệt lụa ở Cổ Đô và mười tám trang ấp dọc theo sông Hồng có từ thời đó và truyền mãi cho đến ngày nay.
(Theo Tạ Phong Châu – Nguyễn Quang Vinh – Nghiêm Đa Văn)
a) Dựa vào đoạn mở đầu câu chuyện, em hãy giới thiệu về công chúa Thiều Hoa.
b) Câu chuyện giải thích thế nào về việc công chúa tìm ra được nghề trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa?
c) Vải lụa được làm từ tơ tằm đẹp và quý thế nào?
d) Nhờ đâu mà nghề dệt lụa phát triển ở Cổ Đô và mười tám trang ấp dọc theo sông Hồng?
e) Nêu chủ đề của bài đọc.
Viết đoạn văn bày tỏ cảm xúc, tình cảm về một câu chuyện mà em đã học ở lớp Năm.
Viết bài văn tả về một người làm việc ở trường ( bác bảo vệ, cô lao công, cô thủ thư,… ) mà em quý mến.
I. Đọc thành tiếng và trả lời câu hỏi.
QUA THẬM THÌNH
Đi qua xóm núi Thậm Thình
Bâng khuâng nhớ nước non mình nghìn năm.
Vua Hùng một sáng đi săn
Trưa tròn bóng nắng nghỉ chân chốn này.
Dân dâng một quả xôi đầy
Bánh chưng mấy cặp, bánh giầy mấy đôi.
Đẹp lòng, vua phán bầy tôi
Tìm đất kén thợ định nơi xây nhà.
Trăm cô gái tựa tiên sa
Múa chày đôi với chày ba rập rình.
Đêm đêm tiếng thậm tiếng thình
Cối gạo đầy cả nghĩa tình nước non.
Không còn dấu cũ lầu son
Phía sau thành phố khói vờn trong mây.
Trời cao. Bóng toả đường cây
Nhịp chày xưa thoảng đâu đây... thậm thình.
(Nguyễn Bùi Vợi)
Vì sao khi đi qua Thậm Thình, tác giả lại bâng khuâng nhớ về thuở xa xưa?
Qua lời kể của tác giả, những chi tiết nào cho thấy vua rất gần gũi, gắn bó với muôn dân?
Theo em, bốn dòng thơ cuối ý nói gì?
II. Đọc hiểu.
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
Những dòng sông
Sông là mạch máu của Trái Đất, mang nguồn sống cho hàng triệu sinh vật và con người. Mỗi dòng sông đều có câu chuyện riêng, từ nguồn phát sinh cho đến khi chảy ra biển. Chúng không chỉ là dòng nước đơn thuần mà còn là hệ sinh thái phức tạp và sinh động.
Sông Mê Kông là một trong những dòng sông quan trọng nhất Đông Nam Á. Với chiều dài hơn 4 350 ki-lô-mét, con sông này chảy qua 6 quốc gia: Trung Quốc, Mi-an-ma, Lào, Thái Lan, Cam-pu-chia và Việt Nam. Tại đồng bằng sông Cửu Long, Mê Kông nuôi sống hàng triệu người bằng nguồn thủy sản phong phú và đất canh tác màu mỡ.
Hệ sinh thái sông rất đa dạng. Bên bờ sông, nhiều loài thực vật như cỏ lau, cây đước phát triển mạnh. Trong lòng sông, hàng trăm loài cá sinh sống, từ những con cá nhỏ bé đến cá tra dầu khổng lồ. Một số loài cá di chuyển hàng ngàn ki-lô-mét để sinh sản, như loài cá hồi.
Con người từ lâu đã gắn bó mật thiết với sông ngòi. Sông cung cấp nước uống, nước tưới tiêu, là con đường giao thông quan trọng. Nhiều nền văn minh lớn trên thế giới như Ai Cập, Lưỡng Hà, Ấn Độ đều phát triển dọc theo các dòng sông.
Tuy nhiên, ngày nay các dòng sông đang đối mặt với nhiều thách thức. Ô nhiễm, biến đổi khí hậu, việc xây đập thủy điện đã và đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái sông ngòi. Bảo vệ và phục hồi các dòng sông đang trở thành nhiệm vụ quan trọng của nhân loại.
Mỗi dòng sông đều là một câu chuyện sống động, kết nối con người, động thực vật trong một hệ sinh thái phức tạp và kỳ diệu.
(Theo Tạp chí Địa lý trẻ)
Theo tác giả, sông chính là:
mạch máu trên cơ thể người.
hệ sinh thái phức tạp và sinh động.
nguồn cảm hứng để sáng tác nên những câu chuyện hay.
nơi sinh sống chủ yếu của con người.
Theo tác giả, dòng sông quan trọng nhất Đông Nam Á là gì?
Sông Cửu Long.
Sông Nin.
Sông Đa Nuýp.
Sông Mê Kông.
Chi tiết nào trong bài đọc cho thấy hệ sinh thái của sông rất đa dạng?
Nhiều loài thực vật phát triển mạnh bên bờ sông, hàng trăm loài cá sinh sống trong lòng sông.
Nhiều loài động vật sinh sống bên bờ sông, hàng trăm loài hoa quý hiếm mọc bên bờ sông.
Nhiều loài thực vật được mang đến trồng ở hai bên bờ sông, hàng nghìn người đến sinh sống ở hai bên bờ sông.
Nhiều loài chim di chuyển hàng nghìn ki-lô-mét để về sinh sản, hàng trăm loài cá tôm sinh sống trong lòng sông.
Theo bài đọc, sông ngòi có vai trò như thế nào đối với đời sống của con người?
Cung cấp thủy sản, nước sinh hoạt, là cảnh quan đẹp để phát triển du lịch.
Cung cấp nước sinh hoạt, bù đắp phù sa cho đồng bằng, là nơi để phát triển việc nuôi thủy sản.
Cung cấp nước uống, nước tưới tiêu, là con đường giao thông quan trọng.
Cung cấp nước cho quá trình sản xuất, nước sinh hoạt, là nơi phát triển thủy điện.
Tác giả đã sử dụng cách nào để liên kết các câu trong đoạn văn sau?
Mỗi dòng sông đều có câu chuyện riêng, từ nguồn phát sinh cho đến khi chảy ra biển. Chúng không chỉ là dòng nước đơn thuần mà còn là hệ sinh thái phức tạp và sinh động.
Lặp từ ngữ, dùng từ nối.
Thay thế từ ngữ, lặp từ ngữ.
Dùng từ nối, thay thế từ ngữ.
Dùng dấu câu, dùng từ nối.
Nội dung chính của bài đọc là gì?
Những dòng sông là nguồn sống quan trọng của con người và hệ sinh thái nhưng đang đối mặt với nhiều thách thức cần được bảo vệ.
Mê Kông là dòng sông quan trọng của Đông Nam Á và chảy qua 6 quốc gia, cung cấp cho con người nguồn thủy sản phong phú.
Những dòng sông đang rơi vào tình trạng ô nhiễm trầm trọng, vì thế con người cần phải có ý thức bảo vệ chúng.
Mỗi dòng sông đều có câu chuyện riêng rất thú vị mà con người nên khám phá để mở rộng tầm hiểu biết của mình.
III. Viết
Chọn 1 trong 2 đề dưới đây:
Đề 1: Viết bài văn tả một người bạn đã gắn bó với em trong những năm học qua.
Đề 2: Viết bài văn kể lại một câu chuyện em yêu thích trong sách Tiếng Việt 5, trong đó có những chi tiết sáng tạo.
Gợi ý cho bạn
Xem tất cả
Ngân hàng đề thi