Bài tập hàng ngày Tiếng Việt lớp 5 Chân trời sáng tạo Ôn tập cuối năm học có đáp án
Đề thi

Bài tập hàng ngày Tiếng Việt lớp 5 Chân trời sáng tạo Ôn tập cuối năm học có đáp án

A
Admin
Tiếng ViệtLớp 5104 lượt thi
31 câu hỏi
Đoạn văn

Đọc văn bản dưới đây và trả lời câu hỏi:

VUA LÝ THÁI TÔNG ĐI CÀY

Lý Thái Tông (1000 – 1054) là một ông vua có nhiều chiến công hiển hách, đồng thời rất quan tâm phát triển sản xuất, mở mang văn hóa, chăm lo đời sống nhân dân.

Nhiều lần, vào đầu xuân, vua đi thăm ruộng và tự cày ruộng. Có vị quan thấy vua cầm cày, nói: “Bệ hạ cần gì phải làm công việc của nông phu?”. Vua bảo: “Trẫm không tự cày thì lấy gì để trăm họ noi theo?”.

Để khuyến khích dùng hàng trong nước, năm 1040, vua dạy cho cung nữ dệt gấm vóc. Tháng hai âm lịch, vua cho đem gấm vóc của nước Tống ở trong kho ra may áo phát cho các quan. Nhà vua làm vậy để tỏ ý từ nay vua sẽ dùng gấm vóc tự dệt, không dùng hàng nước Tống nữa.

Năm 1044, cả nước được mùa, vua xuống chiếu giảm một nửa tiền thuế cho dân. Nhà vua bảo: “Trăm họ đã no đủ thì trẫm lo gì không no đủ?”.

Suốt một đời làm vua, Lý Thái Tông được ca ngợi là vị vua hiền, nhưng ông cũng tự răn mình là người ít đức. Thấy các quan xử án làm nhiều người oan uổng, vua cho soạn một bộ luật rõ ràng, dễ hiểu, dễ thực hiện. Đó là bộ luật đầu tiên của nước ta.

Năm 1049, vua chiêm bao thấy Phật Bà Quan Âm ngồi trên tòa sen và dắt vua lên tòa. Tỉnh dậy, vua đem việc ấy bàn với triều đình rồi cho xây một ngôi chùa hình tòa sen đặt trên một cột đá ở giữa hồ sen. Đó là Chùa Một Cột có kiến trúc rất độc đáo nằm ở thủ đô Hà Nội ngày nay.

Theo ĐẠI VIỆT SỬ KÍ TOÀN THƯ

1. Trắc nghiệm
1 điểm

Bài đọc nhắc đến vị vua nào?

Lý Thánh Tông.

Lý Nhân Tông.

Lý Anh Tông.

Lý Thái Tông.

Xem đáp án

D. Lý Thái Tông.

2. Trắc nghiệm
1 điểm

Vua Lý Thái Tông tự mình làm gì để khuyến khích sản xuất nông nghiệp?

Trồng cây ăn quả.

Chăn nuôi gia súc.

Tự tay cày ruộng.

Mở chợ nông sản.

Xem đáp án

C. Tự tay cày ruộng.

3. Trắc nghiệm
1 điểm

Vì sao vua Lý Thái Tông cho cung nữ dệt gấm vóc?

Vì muốn tạo thêm công việc cho cung nữ.

Vì muốn khuyến khích dùng hàng trong nước.

Vì muốn đất nước nhanh chóng giàu mạnh.

Vì muốn tăng cường thương mại với nước Tống.

Xem đáp án

B. Vì muốn khuyến khích dùng hàng trong nước.

4. Trắc nghiệm
1 điểm

Nhà vua đã làm gì khi cả nước được mùa vào năm 1044?

Giảm một nửa tiền thuế cho dân.

Tăng lương cho quan lại.

Phát lúa giống cho nông dân.

Mở hội ăn mừng.

Xem đáp án

A. Giảm một nửa tiền thuế cho dân.

5. Trắc nghiệm
1 điểm

Vào năm 1049, vua Lý Thái Tông cho xây dựng ngôi chùa nào?

Chùa Trấn Quốc.

Chùa Hương.

Chùa Một Cột.

Chùa Tây Phương.

Xem đáp án

C. Chùa Một Cột.

6. Trắc nghiệm
1 điểm

Việc vua Lý Thái Tông cho xây chùa xuất phát từ đâu?

Một ý tưởng của quan lại.

Một giấc mơ.

Một lời tiên tri.

Một chuyến đi du ngoạn nước láng giềng.

Xem đáp án

B. Một giấc mơ.

7. Trắc nghiệm
1 điểm

Theo bài đọc, vua Lý Thái Tông được nhân dân ca ngợi là gì?

Vị vua hiền.

Vị vua tài ba.

Vị vua dũng cảm.

Vị vua giàu có.

Xem đáp án

A. Vị vua hiền.

8. Trắc nghiệm
1 điểm

Câu nói “Trẫm không tự cày thì lấy gì để trăm họ noi theo?” thể hiện điều gì?

Vua muốn trở thành nông dân.

Vua muốn người dân kính trọng mình.

Vua coi trọng sản xuất nông nghiệp và làm gương cho dân.

Vua thích làm việc chân tay hơn là cai trị.

Xem đáp án

C. Vua coi trọng sản xuất nông nghiệp và làm gương cho dân.

Đoạn văn

Đọc văn bản dưới đây và trả lời câu hỏi:

BIỂN ĐẸP

Buổi sớm nắng sáng. Những cánh buồm nâu trên biển được nắng chiếu vào hồng rực lên như đàn bướm múa lượn giữa trời xanh. Lại đến một buổi chiều gió mùa đông bắc vừa dừng. Biển lặng đỏ đục, đầy như mâm bánh đúc, loáng thoáng những con thuyền như những hạt lạc ai đem rắc lên trên.

Rồi ngày mưa rào. Mưa giăng giăng bốn phía. Có quãng nắng xuyên xuống biển óng ánh đủ màu: xanh lá mạ, tím phớt, hồng, xanh biếc,... Có quãng biển thâm xì, nặng trịch. Những cánh buồm ra khỏi cơn mưa, ướt đẫm, thẫm lại, khoẻ nhẹ, bồi hồi, như ngực áo bác nông dân cày xong ruộng về bị ướt.

Có buổi sớm nắng mờ, biển bốc hơi nước, không nom thấy núi xa, chỉ một màu trắng đục. Không có thuyền, không có sóng, không có mây, không có sắc biếc

của da trời.

Một buổi chiều lạnh, nắng tắt sớm. Những núi xa màu lam nhạt pha màu trắng sữa. Không có gió, mà sóng vẫn đổ đều đều, rì rầm. Nước biển dâng đầy, quánh đặc một màu bạc trắng, lăn tăn như bột phấn trên da quả nhót.

Chiều nắng tàn, mát dịu. Biển xanh veo màu mảnh chai. Núi xa tím pha hồng. Những con sóng nhè nhẹ liếm lên bãi cát, bọt sóng màu bưởi đào.

Mặt trời xế trưa bị mây che lỗ đỗ. Những tia nắng dát vàng một vùng biển tròn, làm nổi bật những cánh buồm duyên dáng như ánh sáng chiếc đèn sân khấu khổng lồ đang chiếu cho các nàng tiên biển múa vui.

Thế đấy, biển luôn thay đổi màu tuỳ theo sắc mây trời. Trời xanh thẳm, biển cũng thẳm xanh như dâng cao lên, chắc nịch. Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương. Trời âm u mây mưa, biển xám xịt nặng nề. Trời ầm ầm dông gió, biển đục ngầu, giận dữ,... Như một con người biết buồn vui, biển lúc tẻ nhạt, lạnh lùng, lúc sôi nổi, hả hê, lúc đăm chiêu, gắt gỏng. Biển nhiều khi rất đẹp, ai cũng thấy như thế. Nhưng có một điều ít ai chú ý là: vẻ đẹp của biển, vẻ đẹp kì diệu muôn màu muôn sắc ấy phần rất lớn là do mây, trời và ánh sáng tạo nên.

(Vũ Tú Nam)

9. Trắc nghiệm
1 điểm

Câu văn nào thể hiện rõ nhất sự thay đổi của biển theo sắc trời?

Trời xanh thẳm, biển cũng thẳm xanh như dâng cao lên, chắc nịch.

Những con sóng nhè nhẹ liếm lên bãi cát, bọt sóng màu bưởi đào.

Biển lặng đỏ đục, đầy như mâm bánh đúc, loáng thoáng những con thuyền như những hạt lạc ai đem rắc lên trên.

Mặt trời xế trưa bị mây che lổ đổ.

Xem đáp án

A. Trời xanh thẳm, biển cũng thẳm xanh như dâng cao lên, chắc nịch.

10. Trắc nghiệm
1 điểm

Vì sao tác giả so sánh biển như một con người?

Vì biển có lúc đẹp, lúc xấu.

Vì biển có thể thay đổi màu sắc theo thời tiết.

Vì biển biết buồn vui, có lúc tẻ nhạt, lạnh lùng, có lúc sôi nổi, hả hê.

Vì biển rộng lớn như trái tim con người.

Xem đáp án

C. Vì biển biết buồn vui, có lúc tẻ nhạt, lạnh lùng, có lúc sôi nổi, hả hê.

11. Trắc nghiệm
1 điểm

Trong câu văn “Không có gió, mà sóng vẫn đổ đều đều, rì rầm.”, tác giả đã miêu tả biển bằng cách sử dụng giác quan nào?

Thị giác, khứu giác.

Vị giác, xúc giác.

Thính giác, khứu giác.

Thị giác, thính giác.

Xem đáp án

D. Thị giác, thính giác.

12. Trắc nghiệm
1 điểm

Tác giả muốn gửi gắm thông điệp gì qua văn bản này?

Biển có nhiều lợi ích cho con người.

Biển cần được bảo vệ khỏi ô nhiễm.

Biển luôn có vẻ đẹp huyền bí và kỳ diệu.

Biển là nguồn sống của những người dân chài.

Xem đáp án

C. Biển luôn có vẻ đẹp huyền bí và kỳ diệu.

13. Trắc nghiệm
1 điểm

Khi đọc câu "Mặt trời xế trưa bị mây che lỗ đỗ. Những tia nắng dát vàng một vùng biển tròn, làm nổi bật những cánh buồm duyên dáng như ánh sáng chiếc đèn sân khấu khổng lồ đang chiếu cho các nàng tiên biển múa vui.”, em hình dung được điều gì về cảnh biển?

Một cảnh biển yên bình với sóng lăn tăn nhẹ nhàng.

Một khung cảnh huyền ảo, lung linh nhờ sự thay đổi của ánh sáng.

Một vùng biển dữ dội với những con sóng lớn.

Một cảnh biển u ám trước cơn giông.

Xem đáp án

B. Một khung cảnh huyền ảo, lung linh nhờ sự thay đổi của ánh sáng.

Đoạn văn

I. Đọc thành tiếng và trả lời câu hỏi.

QUA THẬM THÌNH

Đi qua xóm núi Thậm Thình

Bâng khuâng nhớ nước non mình nghìn năm.

 

Vua Hùng một sáng đi săn

Trưa tròn bóng nắng nghỉ chân chốn này.

Dân dâng một quả xôi đầy

Bánh chưng mấy cặp, bánh giầy mấy đôi.

Đẹp lòng, vua phán bầy tôi

Tìm đất kén thợ định nơi xây nhà.

Trăm cô gái tựa tiên sa

Múa chày đôi với chày ba rập rình.

Đêm đêm tiếng thậm tiếng thình

Cối gạo đầy cả nghĩa tình nước non.

 

Không còn dấu cũ lầu son

Phía sau thành phố khói vờn trong mây.

Trời cao. Bóng toả đường cây

Nhịp chày xưa thoảng đâu đây... thậm thình.

(Nguyễn Bùi Vợi)

14. Tự luận
1 điểm

Vì sao khi đi qua Thậm Thình, tác giả lại bâng khuâng nhớ về thuở xa xưa?

Xem đáp án

Khi đi qua Thậm Thình, tác giả lại bâng khuâng nhớ về thuở xa xưa vì Vua Hùng cũng từng đi qua đây, chọn nơi đây để gây dựng tiền đồ và giã gạo làm bánh chưng, bánh giầy trong tiếng chày thậm thình.

15. Tự luận
1 điểm

Qua lời kể của tác giả, những chi tiết nào cho thấy vua rất gần gũi, gắn bó với muôn dân?

Xem đáp án

Qua lời kể của tác giả, những chi tiết như việc Vua Hùng dừng chân tại Thậm Thình khi đi săn, nhận lời mời của dân làng để nghỉ ngơi và thưởng thức đồ ăn mà họ mang đến, cùng với việc tìm đất kén thợ để xây nhà, cho thấy vua rất gần gũi và gắn bó với muôn dân. Tác giả muốn nhấn mạnh sự đồng cảm và gần gũi giữa vua và nhân dân, tạo nên một tinh thần đoàn kết và hiệp nhất trong cộng đồng.

16. Tự luận
1 điểm

Theo em, bốn dòng thơ cuối ý nói gì?

Xem đáp án

Bốn dòng thơ cuối cùng ý nói về sự thay đổi của Thậm Thình qua thời gian. Trong quá khứ, nơi đây có lầu son và kho chứa gạo của Vua Hùng, nhưng giờ đây không còn dấu vết của chúng nữa. Phía sau thành phố, khói vờn trong mây, một hình ảnh thật khác biệt so với bức tranh hòa mình trong thiên nhiên bình yên và thân thuộc. Những dòng thơ cuối cùng truyền tải một cảm xúc của sự lặng lẽ và hoài niệm, khi nhớ về những kỷ niệm và hình ảnh đã qua, nhưng giờ đây chỉ còn là những hồi ức mơ hồ, đọng lại trong lòng người.

Đoạn văn

II. Đọc hiểu.

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

Những dòng sông

Sông là mạch máu của Trái Đất, mang nguồn sống cho hàng triệu sinh vật và con người. Mỗi dòng sông đều có câu chuyện riêng, từ nguồn phát sinh cho đến khi chảy ra biển. Chúng không chỉ là dòng nước đơn thuần mà còn là hệ sinh thái phức tạp và sinh động.

Sông Mê Kông là một trong những dòng sông quan trọng nhất Đông Nam Á. Với chiều dài hơn 4 350 ki-lô-mét, con sông này chảy qua 6 quốc gia: Trung Quốc, Mi-an-ma, Lào, Thái Lan, Cam-pu-chia và Việt Nam. Tại đồng bằng sông Cửu Long, Mê Kông nuôi sống hàng triệu người bằng nguồn thủy sản phong phú và đất canh tác màu mỡ.

Hệ sinh thái sông rất đa dạng. Bên bờ sông, nhiều loài thực vật như cỏ lau, cây đước phát triển mạnh. Trong lòng sông, hàng trăm loài cá sinh sống, từ những con cá nhỏ bé đến cá tra dầu khổng lồ. Một số loài cá di chuyển hàng ngàn ki-lô-mét để sinh sản, như loài cá hồi.

Con người từ lâu đã gắn bó mật thiết với sông ngòi. Sông cung cấp nước uống, nước tưới tiêu, là con đường giao thông quan trọng. Nhiều nền văn minh lớn trên thế giới như Ai Cập, Lưỡng Hà, Ấn Độ đều phát triển dọc theo các dòng sông.

Tuy nhiên, ngày nay các dòng sông đang đối mặt với nhiều thách thức. Ô nhiễm, biến đổi khí hậu, việc xây đập thủy điện đã và đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái sông ngòi. Bảo vệ và phục hồi các dòng sông đang trở thành nhiệm vụ quan trọng của nhân loại.

Mỗi dòng sông đều là một câu chuyện sống động, kết nối con người, động thực vật trong một hệ sinh thái phức tạp và kỳ diệu.

(Theo Tạp chí Địa lý trẻ)

17. Trắc nghiệm
1 điểm

Theo tác giả, sông chính là:

mạch máu trên cơ thể người.

hệ sinh thái phức tạp và sinh động.

nguồn cảm hứng để sáng tác nên những câu chuyện hay.

nơi sinh sống chủ yếu của con người.

Xem đáp án

B. hệ sinh thái phức tạp và sinh động.

18. Trắc nghiệm
1 điểm

Theo tác giả, dòng sông quan trọng nhất Đông Nam Á là gì?

Sông Cửu Long.

Sông Nin.

Sông Đa Nuýp.

Sông Mê Kông.

Xem đáp án

D. Sông Mê Kông.

19. Trắc nghiệm
1 điểm

Chi tiết nào trong bài đọc cho thấy hệ sinh thái của sông rất đa dạng?

Nhiều loài thực vật phát triển mạnh bên bờ sông, hàng trăm loài cá sinh sống trong lòng sông.

Nhiều loài động vật sinh sống bên bờ sông, hàng trăm loài hoa quý hiếm mọc bên bờ sông.

Nhiều loài thực vật được mang đến trồng ở hai bên bờ sông, hàng nghìn người đến sinh sống ở hai bên bờ sông.

Nhiều loài chim di chuyển hàng nghìn ki-lô-mét để về sinh sản, hàng trăm loài cá tôm sinh sống trong lòng sông.

Xem đáp án

A. Nhiều loài thực vật phát triển mạnh bên bờ sông, hàng trăm loài cá sinh sống trong lòng sông.

20. Trắc nghiệm
1 điểm

Theo bài đọc, sông ngòi có vai trò như thế nào đối với đời sống của con người?

Cung cấp thủy sản, nước sinh hoạt, là cảnh quan đẹp để phát triển du lịch.

Cung cấp nước sinh hoạt, bù đắp phù sa cho đồng bằng, là nơi để phát triển việc nuôi thủy sản.

Cung cấp nước uống, nước tưới tiêu, là con đường giao thông quan trọng.

Cung cấp nước cho quá trình sản xuất, nước sinh hoạt, là nơi phát triển thủy điện.

Xem đáp án

C. Cung cấp nước uống, nước tưới tiêu, là con đường giao thông quan trọng.

21. Trắc nghiệm
1 điểm

Tác giả đã sử dụng cách nào để liên kết các câu trong đoạn văn sau?

Mỗi dòng sông đều có câu chuyện riêng, từ nguồn phát sinh cho đến khi chảy ra biển. Chúng không chỉ là dòng nước đơn thuần mà còn là hệ sinh thái phức tạp và sinh động.

Lặp từ ngữ, dùng từ nối.

Thay thế từ ngữ, lặp từ ngữ.

Dùng từ nối, thay thế từ ngữ.

Dùng dấu câu, dùng từ nối.

Xem đáp án

C. Dùng từ nối, thay thế từ ngữ.

22. Trắc nghiệm
1 điểm

Nội dung chính của bài đọc là gì?

Những dòng sông là nguồn sống quan trọng của con người và hệ sinh thái nhưng đang đối mặt với nhiều thách thức cần được bảo vệ.

Mê Kông là dòng sông quan trọng của Đông Nam Á và chảy qua 6 quốc gia, cung cấp cho con người nguồn thủy sản phong phú.

Những dòng sông đang rơi vào tình trạng ô nhiễm trầm trọng, vì thế con người cần phải có ý thức bảo vệ chúng.

Mỗi dòng sông đều có câu chuyện riêng rất thú vị mà con người nên khám phá để mở rộng tầm hiểu biết của mình.

Xem đáp án

A. Những dòng sông là nguồn sống quan trọng của con người và hệ sinh thái nhưng đang đối mặt với nhiều thách thức cần được bảo vệ.

23. Tự luận
1 điểm

Tìm câu đơn, câu ghép trong các đoạn văn sau:

a) Cây phượng đã có từ rất lâu. Gốc phượng xù xì, cành lá xum xuân, rợp mát cả một vùng. Bọn con trai chơi chọi gà bằng hoa phượng, lũ con gái chơi chuyển, nhảy dây, chơi ô ăn quan dưới gốc phượng.

Theo PHẠM THỊ BÍCH HƯỜNG

b) Gió càng lúc càng mạnh, sóng cuộn ào ào. Biển khi nổi sóng, trông lại càng lai láng mênh mông. Thuyền chồm lên hụp xuống như nô giỡn. Sóng đập vào vòi mũi thùm thùm, chiếc thuyền vẫn lao mình tới.

THEO BÙI HIỂN

Xem đáp án

a) - Câu đơn gồm: Cây phượng đã có từ rất lâu.

- Câu ghép gồm:

+ Gốc phượng xù xì, cành lá xum xuân, rợp mát cả một vùng.

+ Bọn con trai chơi chọi gà bằng hoa phượng, lũ con gái chơi chuyển, nhảy dây, chơi ô ăn quan dưới gốc phượng.

b) - Câu đơn gồm:

+ Biển khi nổi sóng, trông lại càng lai láng mênh mông.

+ Thuyền chồm lên hụp xuống như nô giỡn.

- Câu ghép gồm:

+ Gió càng lúc càng mạnh, sóng cuộn ào ào.

+ Sóng đập vào với mùi thum thủm, chiếc thuyền vẫn lao mình tới.

24. Tự luận
1 điểm

Xác định chủ ngữ, vị ngữ của một câu trong các đoạn văn trên.

Xem đáp án

Cây phượng/ đã có từ rất lâu.

     CN           VN

Gió/ càng lúc càng mạnh, sóng/ cuộn ào ào.

CN1  VN1                CN2  VN2

25. Tự luận
1 điểm

Tìm điệp từ trong bài thơ dưới đây. Việc sử dụng điệp từ ấy có tác dụng gì?

THÌ THẦM

       Gió thì thầm với lá

       Lá thì thầm cùng cây

       Và hoa và ong bướm

       Thì thầm điều chi đây?

       Trời mênh mông đến vậy

       Đang thì thầm với sao

       Sao trời tưởng yên lặng

       Lại thì thầm cùng nhau.

Xem đáp án

- Trong bài thơ sử dụng điệp từ là từ: Thì thầm.

- Tác dụng: sử dụng điệp từ đó giúp làm nổi bật lên sự việc đang diễn ra.

26. Tự luận
1 điểm

Xác định chủ ngữ, vị ngữ của mỗi câu dưới đây và cho biết câu nào là câu đơn, câu nào là câu ghép.

a) Hoa cà phê có mùi thơm đậm và ngọt nên nó thường theo gió bay đi rất xa.

(Thu Hà)

b) Bác rùa đá đang nằm im như một tảng đá, thò đầu ra khỏi mai, lim dim mắt đón nhận từng giọt âm thanh tươi mát của tiếng chim bách thanh.

(Vân Long)

c) Tôi có cảm giác mặt trời sẽ rơi xuống cánh đồng và tôi có thể chạy đến chỗ nó rơi xuống một cách dễ dàng.

(Nguyễn Trọng Tạo)

d) Những buổi trưa hè, tôi nằm trên chiếc võng mắc vào tán cây sau nhà, vừa nghe gió thổi hiu hiu vừa nhìn lên bầu trời ngắm mây bay.

(Lê Văn Trường)

Xem đáp án

a) Chủ ngữ là: Hoa cà phê; nó. 

Vị ngữ là: có mùi thơm đậm và ngọt; thường theo gió bay đi rất xa.

==> Câu ghép.

b) Chủ ngữ là: Bác rùa đá

Vị ngữ là: đang nằm im như một tảng đá, thò đầu ra khỏi mai, lim dim mắt đón nhận từng giọt âm thanh tươi mát của tiếng chim bách thanh.

==> Câu đơn.

c) Chủ ngữ là: Tôi; tôi.

Vị ngữ là: có cảm giác mặt trời sẽ rơi xuống cánh đồng; có thể chạy đến chỗ nó rơi xuống một cách dễ dàng.

==> Câu ghép.

d) Chủ ngữ là: tôi

Vị ngữ là: nằm trên chiếc võng mắc vào tán cây sau nhà, vừa nghe gió thổi hiu hiu vừa nhìn lên bầu trời ngắm mây bay.

==> Câu đơn.

27. Tự luận
1 điểm

Trong những câu ghép tìm được ở câu 1, các vế câu được nối với nhau bằng cách nào?

Xem đáp án

Câu a) các vế câu ghép được nối với nhau bằng từ ngữ nối: nên.

Câu c) các vế câu ghép được nối với nhau bằng từ ngữ nối: và

28. Tự luận
1 điểm

Đọc câu chuyện dưới đây và thực hiện yêu cầu.

Bà tổ nghề dệt lụa

Truyền thuyết kể lại rằng, Vua Hùng thứ sáu có cô con gái út vô cùng xinh đẹp, dịu dàng tên là Thiếu Hoa. Nàng yêu quý muôn loài, từ cành cây, ngọn cỏ đến con chim, con thú nhỏ. Mỗi khi nàng vào rừng, cây nảy lộc, hoa đơm bông, hươu nai, chim chóc chào đón.

Một lần, dự hội thi múa của họ nhà bướm, công chúa Thiều Hoa gặp hàng trăm loại bướm đẹp. Có loại cánh trắng như tuyết, có loại cánh vàng như nắng, có loại cánh đen như nhung,... Nhưng có một con bướm nâu, cánh mốc thếch, dáng bay vụng về, đậu hiền lành ở một chỗ. Qua trò chuyện, công chúa biết được bướm nâu là loài có ích. Bướm nâu sinh ra con tằm, tằm ăn lá dâu, nhả ra những sợi tơ vàng óng, cuộn thành kén. Kén ấy kéo được thành những sợi tơ óng vàng và bền chắc.

Công chúa Thiều Hoa mang bướm nâu ra bãi dâu ven sông Hồng để nuôi. Qua một mùa nắng, những đứa con của bướm nâu kéo tơ kết thành kén vàng. Công chúa còn tìm cách làm ra cái guồng để kéo kén, cái xa để xe tơ, đưa vào khung cửi dệt. Quả nhiên làm ra được một thứ vải mỏng và vàng óng như những dải nắng trời, mùa nóng mặc vào thì mát, mùa rét mặc vào thì ấm. Nàng gọi thứ vải đó là lụa.

Công chúa Thiều Hoa dạy dân trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa. Nghề nuôi tằm, dệt lụa ở Cổ Đô và mười tám trang ấp dọc theo sông Hồng có từ thời đó và truyền mãi cho đến ngày nay.

(Theo Tạ Phong Châu – Nguyễn Quang Vinh – Nghiêm Đa Văn)

a) Dựa vào đoạn mở đầu câu chuyện, em hãy giới thiệu về công chúa Thiều Hoa.

b) Câu chuyện giải thích thế nào về việc công chúa tìm ra được nghề trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa?

c) Vải lụa được làm từ tơ tằm đẹp và quý thế nào?

d) Nhờ đâu mà nghề dệt lụa phát triển ở Cổ Đô và mười tám trang ấp dọc theo sông Hồng?

e) Nêu chủ đề của bài đọc.

Xem đáp án

a) Dựa vào đoạn mở đầu câu chuyện, em biết công chúa Thiều Hoa là con gái út thứ sáu của Vua Hùng, vô cùng xinh đẹp dịu dàng. Nàng yêu quý muôn loài, từ cành cây, ngọn cỏ đến con chim, con thú nhỏ. Mỗi khi nàng vào rừng, cây nảy lộc, hoa đơm bông, hươu nai, chim chóc chào đón.

b) Câu chuyện giải thích công chúa tìm ra được nghề trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa bằng cách: công chúa dự hội thi múa của họ nhà bướm, trong đó có một con bướm nâu mốc thếch, vụng về nhưng lại là loài bướm có ích. Loài này có thể sinh tằm, ăn dâu, nhả sợi tơ, cuộn thành kén, kéo thành tơ óng vàng bền chắc. Biết vậy, công chúa nuôi bướm nâu ở bãi dâu ven sông, qua từng công đoạn thì thu được thứ vải mỏng vàng óng là lụa.

c) Vải lụa được làm từ tơ tằm đẹp vì là thứ vải mỏng, màu vàng óng như những dải nắng trời. Vải lụa quý vì mùa nóng mặc vào thì mát, mùa rét mặc vào thì ấm mà lại chỉ có thể có được từ tơ loài tằm.

d) Nghề dệt lụa phát triển ở Cổ Đô và mười tám trang ấp dọc theo sông Hồng vì nhờ công chúa Thiều Hoa đã dạy dân trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa; nên có thể hiểu ai ai cũng ở khu này cũng biết, cũng thạo với nghề dệt lụa.

e) Chủ đề của bài đọc: Lý giải cho việc sinh nghề dệt lụa; Tôn vinh người đã dạy cho nhân dân Cổ Đô và mười tám trang ấp dọc theo sông Hồng nghề dệt lụa.

29. Tự luận
1 điểm

Viết đoạn văn bày tỏ cảm xúc, tình cảm về một câu chuyện mà em đã học ở lớp Năm.

Xem đáp án

Câu chuyện “Điều kì diệu dưới những gốc anh đào” khiến em cảm thấy thật ấm áp và xúc động. Uyên và cô bạn nhỏ đã cùng nhau gieo những hạt hoa sao bé nhỏ dưới gốc anh đào mà không ngờ rằng một năm sau, chúng lại nở rộ, tạo nên một khung cảnh tuyệt đẹp. Điều em yêu thích nhất là sự giản dị mà đầy ý nghĩa của câu chuyện - chỉ từ một ý tưởng nhỏ bé nhưng đầy yêu thương, thiên nhiên đã đáp lại bằng một vẻ đẹp diệu kỳ. Hình ảnh vạt hoa tim tím bung nở dưới những tán lá xanh như một phép màu, mang đến niềm vui và bất ngờ cho mọi người. Câu chuyện dạy em hiểu rằng, mỗi hành động tốt dù nhỏ bé cũng có thể tạo nên những điều kỳ diệu, chỉ cần ta biết gieo trồng và chờ đợi.

30. Tự luận
1 điểm

Viết bài văn tả về một người làm việc ở trường ( bác bảo vệ, cô lao công, cô thủ thư,… ) mà em quý mến.

Xem đáp án

Những người giáo viên được ví như những người lái đò cần cù và giàu tình yêu thương. Là một người học sinh, em đã được gặp gỡ không ít người lái đò vĩ đại. Nhưng người để lại ấn tượng sâu đậm nhất trong em chính là cô Hòa Bình.

Cô ấy là giáo viên dạy tiếng anh của em năm từ năm lớp 3 cho đến nay. Cô Bình có chiều cao chỉ khoảng 150cm, nặng chừng 45kg. Ai cũng nói là có vóc dáng nhỏ bé, nhí nhảnh. Điều đặc biệt là cô có nước da trắng rất đẹp, dù đi nắng suốt mấy buổi huấn luyện ngoài trời cũng chẳng bị đen đi. Khuôn mặt cô bầu bĩnh, kết hợp với đôi mắt đen to tròn khiến ai cũng nghĩ cô vẫn là sinh viên. Cô Bình suốt ba năm nay vẫn luôn để một kiểu tóc là mái tóc nâu uốn xoăn một chút ở đuôi. Kết hợp với các bộ áo dài màu tươi sáng khiến cô thật là dịu dàng và nữ tính.

Tuy nhiên, đó không phải là điều khiến em yêu quý cô hơn hẳn các thầy cô khác. Điều khiến cô chinh phục được bao thế hệ học sinh là trái tim ấm áp, đầy tình yêu thương của cô. Cô luôn đối xử bình đẳng với mọi học trò của mình. Dù gia đình điều kiện thế nào, bạn ấy học có giỏi không. Từng tiết học, em luôn cảm nhận được sự tâm huyết của cô. Từng trò chơi, video, hình ảnh, bộ câu hỏi… của cô đưa ra luôn mới mẻ và thu hút chúng em học tập. Ai cũng được trao cơ hội được nói, được phát biểu để rèn luyện bản thân hơn. Đặc biệt, cô không bao giờ ngần ngại khi dành thêm thời gian cuối buổi để giảng thêm bài cho chúng em. Chính nhân cách tuyệt vời ấy của cô đã khiến em và rất nhiều bạn học sinh khác kính trọng.

Hiện tại, em đang học những tháng cuối cùng với cô Bình. Vì sang năm tới, em sẽ chuyển sang một ngôi trường mới. Tuy nhiên, những tình cảm và kiến thức mà cô đã gửi gắm, em sẽ mang theo mãi và không bao giờ quên.

31. Tự luận
1 điểm

III. Viết

Chọn 1 trong 2 đề dưới đây:

Đề 1: Viết bài văn tả một người bạn đã gắn bó với em trong những năm học qua.

Đề 2: Viết bài văn kể lại một câu chuyện em yêu thích trong sách Tiếng Việt 5, trong đó có những chi tiết sáng tạo.

Xem đáp án

Đề 1:

Lớp trưởng lớp em là Minh Quân - một chàng trai thông minh và hài hước. Cậu ấy cũng chính là người bạn thân thiết nhất của em.

Nhà Quân cách nhà em khoảng 300m, nên sáng nào chúng em cũng đến trường cùng với nhau. Quân mới học lớp 5 nhưng đã cao hơn 1m6. Hằng ngày cậu ấy rất chăm bơi lội nên vóc dáng cũng rất cân đối và săn chắc. Quân có nước da trắng, khuôn mặt đã dần góc cạnh hơn trước. Mái tóc mềm mượt hơi bông lên, trông rất mềm mại. Đôi mắt của Quân là mắt một mí, nên khi cười thì nhắm tít cả lại. Hàng lông mày của cậu ấy khá đậm và dày nên thường xuyên phải tỉa bớt. Điều Quân tự hào về bản thân mình nhất là chiếc mũi dọc dừa giống với bố. Mỗi khi khoe chiếc mũi ấy với em, Quân lại cười toe toét, khoe hàm răng trắng tinh với hai cái răng nanh nhỏ. Bình thường trông cậu ấy cũng không quá nổi bật, thế mà lúc cười lên thì lại điển trai lắm, tỏa ra nguồn năng lượng giống như ánh nắng mắt trời vậy. Giống như vẻ ngoài của mình, Quân là một chàng trai rất tích cực và năng động. Tuy không phải là người giỏi nhất lớp, nhưng năm nào cậu ấy cũng được cả lớp bầu làm lớp trưởng. Điều đó chính bởi sự tốt bụng và nhiệt tình của Quân.

Vì nhà gần nên em và Quân quen nhau từ khi còn nhỏ xíu. Nhưng để trở thành bạn thân của nhau thì là do sự cố gắng của cả hai người. Lúc nào, chúng em cũng quan tâm, chia sẻ và giúp đỡ lẫn nhau mọi điều trong cuộc sống. Nhờ vậy mà tình bạn của chúng em ngày càng thắm thiết hơn.

Đề 2:

Tôi là một người bán bánh giò rong trong câu chuyện “Tiếng rao đêm”. Hôm nay, tôi sẽ kể cho các bạn nghe về buổi tối lịch sử ấy.

Tối nào cũng đạp xe đi khắp các con phố nhỏ, cất tiếng rao khàn khàn quen thuộc:

“Bánh… giò… ò… ò…!” Cuộc sống của tôi cứ thế trôi qua, bình lặng nhưng có phần vất vả. Tôi là một thương binh, mất một chân trong chiến tranh, nhưng chưa bao giờ tôi cho phép mình sống dựa dẫm. Tôi lao động bằng chính đôi tay mình, dù chiếc chân gỗ đôi khi khiến tôi bước đi khó nhọc.

Hôm ấy, trời se lạnh, con phố vắng vẻ hơn mọi khi. Tôi đạp xe chầm chậm qua từng con hẻm quen thuộc, mong bán nốt mấy chiếc bánh giò còn lại để sớm về nghỉ ngơi. Bất chợt, tôi ngửi thấy một mùi khét lạ. Ngay sau đó, tiếng kêu thất thanh vang lên: “Cháy! Cháy nhà! Cứu với!”

Tôi giật mình nhìn về phía đầu hẻm. Một ngôi nhà đang bốc lửa ngùn ngụt! Ngọn lửa đỏ rực như con quái vật đang nuốt chửng mọi thứ. Tiếng kêu cứu thảm thiết vọng ra từ bên trong. Không kịp suy nghĩ, tôi lao vội về phía đám cháy, vừa chạy vừa hô hoán: “Mọi người ơi! Cháy! Mau cứu người!”

Khi đến gần, tôi thấy mấy người lớn và trẻ nhỏ đang hoảng loạn trong nhà. Dùng hết sức, tôi xô mạnh cánh cửa, giúp họ thoát ra ngoài. Nhưng khi đếm lại, tôi chợt nhận ra: “Đứa bé đâu rồi?” Tiếng khóc nhỏ xíu vọng ra từ bên trong. Không do dự, tôi lao vào giữa đám khói mịt mù, hơi nóng khiến mắt tôi cay xè. Cố gắng lần mò, tôi tìm thấy đứa bé đang cuộn tròn trong góc nhà. Tôi vội bọc nó vào một tấm chăn, ôm chặt vào lòng rồi chạy ra ngoài.

Khi vừa ra tới cửa, chân tôi khuỵu xuống. Ngọn lửa sau lưng rực sáng như thiêu đốt cả không gian. Ngay lúc đó, một thanh xà lớn bất ngờ đổ sập xuống ngay chỗ tôi vừa chạy qua.

Mọi người chạy đến đỡ tôi dậy. Đứa bé trong tay tôi an toàn, mặt mày lấm lem nhưng ánh mắt vẫn còn hoảng sợ. Một người cầm lấy chân tôi định dìu đứng dậy, nhưng bỗng khựng lại. Một giọng nói thảng thốt vang lên: “Ôi… anh ấy… là thương binh!”

Tôi nhìn xuống. Chiếc chân gỗ của tôi lộ ra sau lớp vải bị cháy xém. Người công an lần tìm giấy tờ trong túi áo tôi, rồi lặng người khi thấy tấm thẻ thương binh.

Lúc đó, tôi nghe tiếng xe cấp cứu lao tới. Trước khi chìm vào cơn choáng váng, tôi còn kịp nhìn thấy chiếc xe đạp của mình nằm chỏng chơ bên góc tường, những chiếc bánh giò văng tung tóe trên nền đất lạnh.

Và trong khoảnh khắc đó, tôi bỗng thấy nhớ da diết tiếng rao quen thuộc của mình: “Bánh… giò… ò… ò…!”

Sau này, tôi không thể rong ruổi trên những con đường để bán bánh giò nữa. Nhưng có một điều tôi chắc chắn: đêm đó, tôi không chỉ là một người bán bánh giò nữa…