Bài tập cuối tuần Tiếng Việt lớp 5 Cánh diều Tuần 10 có đáp án
10 câu hỏi
Đọc thầm văn bản sau và trả lời câu hỏi:
LÚA TRỜI ĐỒNG THÁP
Lúa trời còn được gọi là quỷ cốc hoặc lúa ma, là một loại lúa hoang, mọc tự nhiên giữa đồng nước hoang hóa Đồng Tháp Mười trước đây.
Hàng năm, vào khoảng tháng tư âm lịch, bắt đầu vào mùa mưa thì cũng là khi lúa mọc. Thân cây cao, cứng cỏi, lá to, phát triển đều đặn nhờ sương gió và đặc biệt là nhờ nước mưa. Lúa trời phát triển mạnh và trổ bông vào mùa nước nổi. Nước nổi tới đâu là cây lúa vượt khỏi mặt nước tới đó, cả đọt lúa và hạt. Hạt chín dần trong cả tháng trời (từ rằm tháng 10 âm lịch). Mỗi lần chín chỉ vài hạt, mà chỉ chín vào lúc ban đêm. Lúa chín nhưng khi có ánh mặt trời thì rụng, hạt lúa rơi xuống nước một cách tự nhiên, chúng lặn xuống bùn non (phù sa) và nằm đó cho đến khi nước rút, qua mùa khô, đến lúc mưa xuống thì lại nảy mầm.
Cách thu hoạch cùng thật đặc biệt. Trên chiếc xuồng con, người ta dựng lên một cột cao như cột buồm. Hai sợi dây từ đầu cột thòng xuống và được buộc vào hai đoạn sào tre treo lơ lửng qua be xuồng độ một tấc làm cần đập cho lúa rơi vào xuồng. Ở giữa xuồng là một tấm phên mỏng ngăn đôi theo chiều dọc để lúa rơi xuống lòng xuồng. Thu hoạch lúa trời phải lựa vào lúc nửa đêm, khi trời chưa sáng, bởi mặt trời lên lúa sẽ chín, rụng ngay xuống nước. Đi gặt lúa trời phải có hai người: một người chống sào cho xuồng lướt giữa những đám lúa, còn người kia dùng cần đập lùa những hạt lúa chín vào xuồng.
Giờ thì giữa Đồng Tháp Mười, nhiều công trình khai hoang phục hóa đã nổi lên, không còn đất trống cho những cây lúa trời nữa. Lúa trời mai một đi từ lúc nào chẳng còn ai nhớ rõ. Lớp người trẻ nhắc đến lúa trời chỉ như một câu chuyện thần thoại nào đó ở một thời xa xăm.
(Sưu tầm)
Lúa trời sinh sống trong khoảng thời gian nào?
Mọc vào tháng 6 âm lịchvà thu hoạch vào tháng 8 âm lịch.
Lúa trời mọc quanh năm.
Mọc vào tháng 4 âm lịchvà thu hoạch vào tháng 10 âm lịch.
Mọc vào mùa khôvà thu hoạch vào mùa mưa.
Chọn C. Mọc vào tháng 4 âm lịch và thu hoạch vào tháng 10 âm lịch.
Hạt lúa trời khi chín có gì đặc biệt?
Chín dần trong cả tháng, chỉ chín vào ban ngày.
Chín dần trong cả tháng, chỉ chín vào ban đêm.
Khi chín có mùi thơm nhẹ nhàng.
Khi chín hạt lúa rất to và dài.
Chọn B. Chín dần trong cả tháng, chỉ chín vào ban đêm.
Thân lúa trời có gì đặc biệt?
Mềm mại, thuôn dài.
Cao, cứng cỏi.
Ngắn, mập chắc.
Cao, gầy, đâm thẳng lên bầu trời.
Chọn B. Cao, cứng cỏi.
Lá lúa trời có gì đặc biệt?
Mềm mại, thuôn dài, phát triển nhanh.
Bé, dẹt phát triển nhanh.
To, phát triển đều đặn nhờ sương và nước mưa.
Cao, gầy, đâm thẳng lên bầu trời.
Chọn C. To, phát triển đều đặn nhờ sương và nước mưa.
Tại sao phải thu hoạch lúa vào ban đêm?
Vì mặt trời lên thì lúa sẽ chín, rụng ngay xuống nước.
Vì sản lượng lúa rất nhiều phải thu hoạch trong đêm mới kịp được.
Vì lúa rất mọng nước, thơm ngọt.
Vì mặt trời lên thì lúa sẽ bị héo mất.
Chọn A. Vì mặt trời lên thì lúa sẽ chín, rụng ngay xuống nước.
Vì sao lúa trời hiện nay lại biến mất?
Lúa trời hiện nay đã biến mất là bởi vì nhiều công trình khai hoang phục hoá đã nổi lên, không còn đất trống cho những cây lúa trời nữa.
Sử dụng từ điển tiếng Việt để tra cứu nghĩa của các từ chăm chỉ và kiên trì.
- Chăm chỉ: thường xuyên làm công việc gì đó (thường là việc có ích) một cách đều đặn.
- Kiên trì: không thay đổi ý định, ý chí để làm việc gì đó đến cùng, mặc dù gặp khó khăn, trở lực.
Đọc tên các cuốn từ điển dưới đây và trả lời câu hỏi.
a. Từ điển nào giúp em tìm được những từ đồng nghĩa với từ chăm chỉ, kiên trì?
b. Em sử dụng từ điển nào để tìm hiểu nghĩa của thành ngữ “học một biết mười” hoặc thành ngữ “mắt thấy tai nghe”?
a. “Từ điển từ đồng nghĩa tiếng Việt” giúp em tìm được những từ đồng nghĩa với từ chăm chỉ, kiên trì.
b. Em sử dụng từ điển “Từ điển Thành ngữ và Tục ngữ” để tìm hiểu nghĩa của thành ngữ “học một biết mười” hoặc thành ngữ “mắt thấy tai nghe”.
Nêu tên một số từ điển mà em biết.
- Từ điển Anh – Việt.
- Từ điển bằng tranh – Thế giới động vật.
- Từ điển Từ láy.
- Từ điển từ trái nghĩa.
- Từ điển danh nhân Việt Nam.
Nêu tình cảm, cảm xúc của em về một câu chuyện hoặc bài thơ đã học.
* Gợi ý
– Nêu tên câu chuyện (hoặc bài thơ) và ấn tượng chung của em về câu chuyện (bài thơ) đó.
– Nêu tình cảm, cảm xúc của em về một số chi tiết, hình ảnh nổi bật.
– Nêu ý nghĩa của câu chuyện (bài thơ), liên hệ thực tế.
Bài thơ “Tiếng Chổi Tre” đã làm cho em cảm thấy như đang được đắm chìm trong một không gian tĩnh lặng, nơi mà những hình ảnh và từ ngữ được sắp xếp một cách tinh tế để gợi lên trong lòng em những cảm xúc sâu sắc và ý nghĩa. Hình ảnh của người phụ nữ làm việc cần cù với chiếc chổi tre vào những đêm hè và đêm đông gió rét đã khắc sâu trong trí não và lòng tự hào của em. Điều đó đã gợi lên trong em sự khâm phục và tôn trọng sâu sắc đối với những người lao động bền bỉ, những người không ngừng hi sinh và đóng góp cho cộng đồng. Mỗi câu thơ trong bài thơ đều là một cảm xúc thăng trầm, từ hình ảnh của những đêm dài vắng bóng dưới ánh trăng sáng tỏ, đến tiếng chổi tre vang vọng như một nhịp điệu của cuộc sống. Em không chỉ cảm nhận được sự bền bỉ và sức mạnh của người phụ nữ trong bài thơ, mà còn cảm nhận được tình yêu thương và sự quan tâm sâu sắc đối với môi trường và cộng đồng. Mỗi từ, mỗi hình ảnh trong bài thơ đều khiến em cảm thấy sâu lắng và biết ơn, và nó đã thôi thúc em suy ngẫm về giá trị của lao động và sự đồng cảm với những người xung quanh.
