Tự luận Vật Lí 7: Nhận biết định tính âm phản xạ, tiếng vang
10 câu hỏi
Tại sao nói chuyện ở gần mặt ao, hồ (trên bờ ao, hồ), tiếng nói nghe rất rõ?
Khi nói chuyện ở gần mặt ao, hồ (trên bờ ao, hồ), thì âm phản xạ ở mặt nước đến tai ta cùng lúc với âm trực tiếp, nên ta nghe âm thanh rất rõ.
Hãy điền những từ hoặc cụm từ thích hợp vào chỗ trống của các câu sau:
Khi âm gặp mặt chắn đều bị ... (1)..., sự phản xạ của âm nhiều hay ít tùy thuộc vào mặt chắn cứng, nhẵn hay mềm, gồ ghề. Ta nhận biết được âm phản xạ khi nghe thấy...(2).... Thời gian kể từ khi nghe được âm ...(3)... đến khi cảm nhận được âm ....(4).... phải ...(5)....1/15 giây thì ta mới có thể nghe rõ tiếng vang.
Khi âm gặp mặt chắn đều bị phản xạ, sự phản xạ của âm nhiều hat ít tùy thuộc vào mặt chắn cứng, nhẵn hay mềm, gồ ghề. Ta nhận biết được âm phản xạ khi nghe thấy tiếng vang. Thời gian kể từ khi nghe được âm trực tiếp đến khi cảm nhận được âm phản xạ phải lớn hơn 1/15 giây thì ta mới có thể nghe rõ tiếng vang.
Các từ cần điền là:
(1): phản xạ
(2): tiếng vang
(3): trực tiếp
(4): phản xạ
(5): lớn hơn.
Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống.
Âm gặp mặt chắn đều bị ……………………… nhiều hay ít. ……………………. là âm phản xạ nghe được cách âm trực tiếp một khoảng thời gian ít nhất là 1/15 giây. Hiện tượng ………………….. có thể dùng để xác dịnh độ sâu của đáy biển. Nếu môi trường phản xạ âm càng rắn thì hấp thụ âm càng ……………….
Âm gặp mặt chắn đều bị phản xạ nhiều hay ít. Tiếng vang là âm phản xạ nghe được cách âm trực tiếp một khoảng thời gian ít nhất là 1/15 giây. Hiện tượng phản xạ âm có thể dùng để xác dịnh độ sâu của đáy biển. Nếu môi trường phản xạ âm càng rắn thì hấp thụ âm càng ít.
Em đã nghe thấy tiếng vang bao giờ chưa? Vì sao em nghe được tiếng vang đó?
Chúng ta có thể nghe thấy tiếng vang trong nhiều tình huống:
Ví dụ 1: Ngồi ở đại sảnh của một khách sạn hay nhà ga lớn, rộng, khi ta nói to có thể nghe được tiếng vang.
Ví dụ 2: Các bạn ở dưới thung lũng gọi các bạn ở trên sườn núi, âm thanh bị phản xạ ở vách đá nên có tiếng vang rất rõ.
Ví dụ 3: Cúi xuống giếng nước sâu, nói hay gọi, ta nghe được tiếng vang do âm phản xạ ở mặt nước.
Tiếng vang là gì ?
Tiếng vang là âm phản xạ nghe được cách âm trực tiếp một khoảng thời gian ít nhất là 1/15 giây.
Nếu em hát ở trong phòng rộng và trong phòng hẹp thì nơi nào sẽ nghe rõ hơn? Giải thích tại sao ?
Hát ở phòng hẹp thì ta sẽ nghe rõ hơn. Vì trong phòng hẹp âm phản xạ gần như đến tai cùng lúc với âm trực tiếp, khiến âm to và rõ hơn. Trong phòng rộng, âm sẽ bị phản xạ tạo thành tiếng vang rền kéo dài, vì vậy nên nghe sẽ không rõ bằng.
Với cùng độ to của âm như nhau, trong trường hợp nào ta nghe được rõ hơn: Trong phòng họp đóng kín cửa hay ở ngoài trời? Tại sao lại như vậy?
Với cùng độ to của âm như nhau, ta nghe được rõ hơn khi ở trong phòng họp đóng kín cửa. Vì khi đó âm thanh ít bị hấp thụ, âm tới tường bị phản xạ truyền đến tai ta cùng lúc với âm trực tiếp nên ta nghe rõ hơn. Còn khi ở ngoài trời, âm thanh chỉ truyền đi, và bị môi trường hấp thụ, không có âm phản xạ nên nghe không rõ bằng.
Một kinh nghiệm quý báu của nhân dân Miền Nam thời chống Mỹ là:
Nếu nghe tiếng bom đạn nổ rền vang thì biến ngay là quân địch đang càn quét ở xa.
Nếu nghe tiếng nổ đanh, dọn thì biết quân địch đang tiến đến rất gần.
Cho biết kinh nghiệm này dựa trên cơ sở khoa học nào?
Kinh nghiệm này dựa trên kiến thức về sự phản xạ âm.
+ Khi quân địch còn ở xa, tiếng nố nghe được có cả tiếng vang đã qua nhiều lần phản xạ, nên nghe vang, rền rất to và kéo dài.
+ Khi quân địch đã đến gần, tiếng nổ nghe được chỉ là tiếng nổ trực tiếp khi bắn súng, nên khi nghe tiếng đó rất đanh và gọn.
Các nhà khoa học cho biết, thông thường khi có chớp, chỉ có thể tại ra một tiếng sấm mà thôi. Tuy nhiên, khi có giông, ta thường nghe thấy tiếng sấm phát ra thành từng tràng rền vang kéo dài. Hãy giải thích tại sao?
Trong các cơn giông, ta nghe thấy tiếng sấm rền vang dù chỉ có một tiếng sấm phát ra là do tiếng sấm này bị phản xạ nhiều lần trong môi trường khi gặp các vật cản nên sau tiếng sấm đầu tiên sẽ nghe được nhiều âm phản xạ liên tiếp thành một tràng sấm dài.
Để xác định độ sâu của đáy biển, người ta thường sử dụng sự phản xạ của siêu âm phát ra từ một chiếc tàu neo cố định trên mặt nước (hình bên dưới). Hãy tìm hiểu và cho biết nguyên tắc của cách làm đó?
Để xác định độ sâu của đáy biển, người ta thường dùng một chiếc tày neo cố định trên mặt biển, cho tàu phát ra siêu âm theo phương thẳng đứng xuống dưới, siêu âm này khi đến đáy biển sẽ bị phản xạ trở lại. Người ta xác định thời gian từ lúc phát ra siêu âm đến khi thu được siêu âm phản xạ, từ đó suy ra khoảng cách từ mặt nước đến đáy biển.
