Đề thi thử vào 10 môn Ngữ Văn - Năm 2025 - Trường THCS Bình Dương (Huyện Gia Bình) có đáp án
6 câu hỏi
KHÓCDƯƠNGKHUÊ
BácDươngthôiđãthôi rồi, Nướcmâymanmácngậmngùilòngta. Nhớtừthuởđăngkhoa1ngàytrước, Vẫn sớm hôm tôi bác cùng nhau; Kính yêu từ trước đến sau, Trongkhigặpgỡkhácđâuduyêntrời2? Cũng có lúc chơi nơi dặm khách, Tiếngsuốingherócráchlưngđèo; Có khi từng gác cheo leo, Thúvuiconhátlựachiềucầmxoang3; Cũng có lúc rượu ngon cùng nhắp, Chén quỳnh tương4 ăm ắp bầu xuân. Cókhibànsoạncâuvăn Biếtbaođôngbích5,điểnphần6trước sau. Buổi dương cửu7 cùng nhau hoạn nạn, Phậnđẩuthăng8chẳngdámthamtrời; […] | Aichẳngbiếtchánđờilàphải, Sao vội vàng đã mải lên tiên, Rượungon không cóbạn hiền, Khôngmuakhôngphảikhôngtiềnkhôngmua. Câuthơnghĩđắnđokhôngviết, Viết đưa ai, ai biết mà đưa; Giường kia treo 9cũng hữnghờ, Đànkia10gảycũngngẩnngơtiếng đàn. Bác chẳng ở dẫu van chẳng ở, Tôituythương,lấynhớlàmthương; Tuổigià hạtlệnhư sương, Hơiđâuéplấyhaihàngchứachan! (NguyễnKhuyến,trongThơvănNguyễn Khuyến, NXB Văn học, Hà Nội, 1971). |
1Đăngkhoa:thi đỗ
2Duyêntrời:duyênbạnbègặpgỡnhưđãđượctrờiđịnhsẵn.
3Cầmxoang:chỉcungđànvàđiệuháttronghátảđào(còngọilàcatrù,mộtloạihìnhdiễnxướngthơ,ca,nhạc,docác đào nương và nhạc công biểu diễn, được các nhà nho xưa rất yêu chuộng).
4Quỳnhtương:chỉthứrượu ngon.
5Đôngbích:váchphíađôngnơiđểsáchvàđọcsách
6Điểnphần:chỉcácsáchkinhđiểnthờicổởTrungQuốcmàcácnhàNhocần đọc.
7Buổidươngcửu:chữlấytrong Kinhdịch,chỉthờibuổikhókhan,hoạnnạn.
8Phậnđẩuthăng:đẩuvàthănglàdụngcụđongthócgạo.Cácquanngàyxưathườngnhậnlươngbằngthócnênnói
phậnđẩuthănglànóiphậnngườilàmquan
9Giườngtreo:TrầnPhồnthờiHậuHán(TrungQuốc)sắmchiếcgiườngdànhriêngchongườibạnthânlàTừTrĩ.Khi bạn đến chơi thì mang giường xuống, khi bạn về thì lại treo cất đi.
10 Đàn kia: Tương truyền Bá Nha và Chung Tử Kỳ là hai người bạn tri âm, sống vào thời Xuân Thu, Chiến Quốc ở Trung Hoa.BáNhachơiđàngiỏi.TửKỳnghetiếngđàncủaBáNhamànhưhiểuthấutâmcancủabạn.SaukhiTửKỳ chết, Bá Nha đập bỏ đàn vì cho rằng trên đời không còn ai hiểu được tiếng đàn của mình nữa.
Xác định thể thơ của đoạn trích trên?
Song thất lục bát
Giải thích nghĩa của từ “xuân” trong câu thơ: “Chén quỳnh tương ăm ắp bầu xuân”.
Nghĩa của từ “xuân” trong câu thơ “Chén quỳnh tương ăm ắp bầu xuân” chỉ chất men say của rượu ngon, đồng thời cũng có nghĩa bóng chỉ sức sống dạt dào, tình cảm thắm thiết của bạn bè…
Tìm và phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ trong hai câu thơ in đậm?
-Biệnpháptutừ:Nóigiảmnóitránh“thôiđãthôirồi”chỉcái chếtcủaDươngKhuê.-Tác dụng:+Nhằmlàmgiảmbớtnỗiđauthương,hiệnthựcphũphàng.+Làtiếngnấcnghẹnngàođượctácgiảcấtlênkhihaytin ngườibạnchícốtcủamình(DươngKhuê)đãrađimãimãi.
Lưuýchấm:Họcsinhcóthểdiễnđạtbằngcácýtươngđương vẫnchođiểmtốiđa
Hãy rút ra một bài học ý nghĩa nhất cho bản thân sau khi đọc đoạn trích?
- Tình bạn là tình cảm đáng quý, cần trân trọng.
- Bạn bè luôn bên nhau cùng chia sẻ những buồn vui trong cuộc sống.
- Mỗi người cần xây dựng cho mình một tình bạn đẹp.
…
Lưu ý chấm: Học sinh nêu được 01 bài học và có thể diễn đạt cách khác nhưng phù hợp, đảm bảo yêu cầu đạt điểm tối đa.
Từ nội dung đoạn trích phần đọc hiểu, hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 15-18 dòng) trình bày suy nghĩ của em về vai trò của tình bạn?
I.Yêucầuchung
- Kiểubài:Vănnghị luận
- Bốcục:Đoạnvăngồm15-18dòng
Hình thứctrình bày: Đoạn văn bắt đầu bằng chữcái in hoa,lùi đầu dòng, kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng. Đảm bảo dung lượng từ15 đến 18 dòng, có mởđoạn, thân đoạn, kết đoạn. Vận dụng tốt các thao tác lập luận kết hợp chặt chẽ giữa lý lẽ và dẫn chứng
-Trìnhbàymạchlạc,chuẩnchínhtả,ngữpháp.
II.Yêucầucụthể
Trên cơ sở những hiểu biết về đoạn trích ở phần Đọc hiểu, người viết cóthểtrình bày suy nghĩ theo nhiều cách nhưngphải hợp lí, có sức thuyết phục. Dưới đây là một số gợi ý định hướng:
1. Mở đoạn
Giới thiệu và dẫn dắt vào vấn đề nghị luận: Vai trò quan trọng của tình bạn.
2. Thânđoạn
- Giải thích: Tình bạn là mối quan hệ gắn bó giữa con người với con người dựa trên sự tương đồng về tính cách, sở thích, lí tưởng. Đây là một mối quan hệ chân thành, dựa trên sự tôn trọng, sự chia sẻ và sự hỗ trợ lẫn nhau.
- Vaitròcủatìnhbạn:
+Tìnhbạngiúpconngườitahoànthiệnđượcnhân cách.
+ Tình bạn giúp ta cảm thấy trưởng thành hơn, giàu nghị lực hơn trong cuộc sống.
+Tìnhbạngiúpcuộcsốngtrởnênýnghĩahơnrấtnhiều.
+ Là động lực giúp ta mạnh mẽ vươn lên để vượt qua những khó khăn thử thách.
+ Giúp ta hiểu được ý nghĩa của việc đồng cảm kết nối chúngta lại gần nhau hơn.
- Phảnđề
+ Tình bạn tuy đẹp nhưng vẫn có những con người sống không vì bạn bè, xem thường thứ tình cảm này.
+Phêphánnhữngtìnhbạngiảdối,lợidụnglẫnnhau.
3.Kếtđoạn
- Khẳngđịnhlạivaitròcủatìnhbạn
- Liênhệbảnthân:Luôntrântrọngtìnhbạn,làmộtngườibạn
chân thành, biết chọn bạn để chơi, thẳng thắn nói ra đóng góp ý kiến khi thấy bạn mắc sai lầm…
Viết bài văn phân tích trích đoạn bài thơ “Khóc Dương Khuê” (Nguyễn Khuyến) ở phần đọc hiểu.
I.Yêucầuchung
- Kiểubài:Viếtbàivăn nghịluậnphântíchmộttácphẩmvăn học (thơ song thất lục bát)
- Bốcục:Bàivănđủ3phần mởbài,thânbài,kết bài
- Hìnhthứctrìnhbày:Triểnkhaiphântíchtácphẩmvănhọc thành các luận điểm. Vận dụng tốt các thao tác.
- Cócáchdiễnđạtđộcđáovàsángtạo(viếtcâu,sửdụngtừ ngữ, hình ảnh…)
- Đảmbảochuẩnchínhtả,ngữpháp,ngữnghĩatiếngViệt, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu.
II.Yêucầucụthể
Thísinhcóthểtriểnkhaiyêucầucủađềbàitheohướng sau:
1. Mởbài:Giớithiệukháiquátvềtácgiả,tácphẩmvànhận định chung của người viết về tác phẩm.
- NguyễnKhuyếnvàDươngKhuêsinhthờilàhaingườibạn thân thiết và thấu hiểu lẫn nhau.
- Khi nghe hung tin Dương Khuê mất vì bệnh nặng, Nguyễn Khuyếnđãhếtsứcbànghoàngvàđaubuồn.NguyễnKhuyếnđã viết bài thơ Khóc Dương Khuê để tỏ nỗi lòng thương tiếc, xót xa của mình dành cho người bạn quá cố.
- Giớithiệuđoạntríchthơ:LàtiếnglòngđauxótcủaNguyễn Khuyến trước sự ra đi của người bạn Dương Khuê.
2. Thânbài:
Luậnđiểm1:Haicâuđầu:BáotinDươngKhuê mất
- Hìnhảnh:
+“BácDươngthôiđãthôirồi”:NguyễnKhuyếnđãthểhiệnsự gần gũi cùng tôn kính của mình với người bạn của mình qua cách xưng hô “bác Dương”.
+“Nướcmâymanmác”:khônggiancũngnhuộmmàutang thương.
+ “Ngậm ngùi lòng ta”: nhận được tin bạn mất khiến cho NguyễnKhuyếncảmthấyvôcùngđauxót,nhưđứttừngkhúc ruột ra vậy.
- Từngữ:thôiđãthôirồi,manmác,ngậmngùi
Biệnpháptutừ:Nóigiảmnóitránh:thôiđãthôirồi:làmgiảm đicảmgiácđaubuồn,hiệnthựcphũphàngvớitácgiả.
+Điệptừ:thôi:nhấnmạnhvàosựmấtmát,trốngvắng,nỗiđau trong lòng của nhân vật trữ tình.
Luậnđiểm2:14câuthơtiếp"Nhớtừ...thamtrời":Sựhồitưởng về những kỉ niệm thời xuân xanh
- DònghồitưởngcủaNguyễnKhuyếnvềnhữngnămthánghai người còn trẻ khỏe, chí lớn vươn xa, cùng đỗ khoa cử, cùng tham gia chốn quan trường.
- Nhữngnămthángcùngvuivầyvớinhữngthúvuithanhcao, tao nhã như du sơn ngoạn thủy, thơ từ, ca hát.
- Không chỉ cùng nhau hưởng cảnh thái bình mà họ còn là nhữngngườibạncùngnhauchungcảnhhoạnnạnchốnquan trường, cùng nhau trải qua những thăng trầm của thế sự.
- Biệnpháptutừ:Liệtkêkếthợpcùngđiệpcấutrúc: cũngcó lúc, có khi đan chéo vào nhau vừa để liệt kê gợi nhớ, vừa tạo nên âm hưởng quấn quýt, thiết tha, thể hiện một tình bạn vô cùng đẹp đẽ của Nguyễn Khuyến và Dương Khuê.
Luậnđiểm3:8câuthơtiếp"Aichẳngbiết...tiếngđàn":Đốimặt với sự thật, Nguyễn Khuyến đành chấp nhận nỗi đau mất bạn nhưng vẫn luôn cho rằng điều đó thật sự phi lý. Lời thơ cất lên vừa chua xót, vừa trách than số trời đã định.
- Bạnhiềnđãmất,cònlạimìnhNguyễnKhuyếnvớinỗicôđơn, trống vắng thì thiết tha gì những thúvui từng một thời say đắm, rượu ngon cũng trở nên vô vị, thú vui làm thơ cũng dần chán nản, bởi còn đâu người hợp ý để vui vầy, sẻ chia nữa.
- Dùngđiểntíchđiểncốđểtăngthêmsựsâunặng,thắmthiết của tình tri kỷ.
*Luậnđiểm4(4câuthơcuối):Quayvềthựctạiđauđớnkhi bạn dứt áo ra đi
- Tác giả quay trở về thực tại đau đớn, xót xa. Nhưng dẫu DươngKhuêcókhôngcònthìtìnhcảmgiữahaingườivẫn trườngtồn mãi mãi,làthứtrânquýnhấttrong cuộcđời mà Nguyễn Khuyến hằng trân trọng.
- Nỗi đau đớn ấy đã không thể chảy thành hàng lệ dài, mà NguyễnKhuyếngiấunóvàotronggócsâunhấtcủatráitim,để
tưởngnhớmãivềmộtngườibạnhiềntriâmtrikỷ.
*Mởrộng:Liênhệvớinhữngtìnhbạncaođẹpkhác,vídụ:Lý Bạch- Đỗ Phủ.
3. Kếtbài
- Kháiquátnộidung,nghệthuật
- Khẳngđịnhlạigiátrịvàýnghĩacủatácphẩm:“KhócDương Khuê” xứng đáng là một trong những bài thơ đặc sắc nhất viết về tình bạn của thơ ca nhân loại.
- Liên hệ bản thân, thời đại: Chính nhờ những cảm xúc chân thành được cất lên từ chính trái tim mình, mà Nguyễn Khuyến đãtạonênchotácphẩmmộtdấuấnkhóphaitronglòngđộcgiả
đếnmuônđời.








