Bài tập phát triển năng lực Tiếng Việt lớp 4 Tuần 19 có đáp án

* KHỞI ĐỘNG

Em đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu:

Bức tranh lúc bình minh

Gấu em dậy rất sớm

Cùng mẹ ngắm bình minh

Áo đỏ tươi lung linh

Đón chào tia nắng mới.

Bác mặt trời phơi phới

Toả ánh sáng chan hoà

Líu lo dàn hoà ca

Của bầy chim se sẻ.

Gấu em khẽ gọi mẹ

Meo meo mẻo mèo meo

Đung đưa mắt dõi theo

Rồi đập đuôi vờn nắng.

Rung rinh nhành hoa trắng

Gió đưa khẽ lao xao

Nguyệt quế bung cánh chào

Cuối tuần thư giãn nhé.

Cả hai Gấu và mẹ

Thật vui nhé, thật vui!

(Thu Hạnh)

Gấu là tên gọi của con vật gì?

Tìm và ghi lại những từ chỉ hoạt động của “Gấu em”.

* ĐỌC

Đọc câu chuyện sau và thực hiện các yêu cầu:

Mẹ chuột và các con

Sáng Chủ nhật, mẹ chuột đồng nói với các con: “Tuần này, các con sẽ có hoạt động đổi đồ cũ lấy quà”. Hiểu ý mẹ, ba anh em chuột con hớn hở dậy sớm để cùng nhau dọn dẹp nhà cửa. Cả ba anh em đều cẩn thận lau chùi và sắp xếp lại vật dụng của mình.

Dọn dẹp hồi lâu, mẹ gọi cả ba anh em lại xem kết quả của từng người. Ba chú chuột, tuy bộ lông đều dính bết mồ hôi nhưng chú nào chú nấy đều cười thật tươi, tíu tít hỏi thăm nhau xem đã hoàn thành công việc như thế nào.

Mẹ chuột khen từng chú vì đã rất siêng năng và có trách nhiệm trong công việc. Mẹ bảo anh cả:

- Con có món đồ cũ nào thì đổi cho mẹ nhé!

Anh cả thở một tiếng phù rồi trả lời mẹ:

- Con đã dọn được một hộp đĩa nhạc cũ. Nhưng con sẽ dùng nó vào việc khác, mẹ à. Em sóc nói với con, từ ngày bị ốm, đêm nào em cũng phải nghe nhạc thì mới ngủ ngon được. Con sẽ dành tặng hộp đĩa nhạc này cho em, vì con luôn mong em có thật nhiều giấc mơ đẹp.

- Thế còn con, con đã tìm được món đồ cũ nào? – Mẹ hỏi anh hai.

- Con tìm được một rổ bóng mềm sặc sỡ mẹ ạ. Cũng giống như anh cả, con không định đổi bóng lấy món quà nào. Con sẽ tặng bóng mềm cho cô nhím. Cô nhím rất buồn khi không ai muốn tới gần cô vì bộ lông sắc nhọn của họ hàng nhà nhím. Con muốn gắn những trái bóng này lên từng chiếc gai nhọn trên người cô. Chắc mọi người sẽ tới gần cô và ôm cô thật chặt mẹ à.

- Vậy còn con út của mẹ thì sao nào?

- Con tìm được chiếc khăn quàng cổ mà bà may cho con từ hồi nhỏ. Nhưng con cũng sẽ dành nó cho gia đình chú chim sẻ. Mùa đông năm nào gia đình chú cũng bay về đây tránh rét. Nếu có thêm chiếc khăn này, ắt hẳn gia đình chú chim sẻ sẽ ấm áp lắm đây.

Nghe các con nói vậy, mẹ chuột vui lắm. Mẹ khen các con đã chăm chỉ dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ lại còn biết lo lắng cho người khác.

- Nhưng vì các con không đổi món đồ cũ nào nên mẹ sẽ không tặng quà cho các con đâu nhé!

- Chúng con đồng ý ạ! – Cả ba chú chuột đồng thanh trả lời.

(Đỗ Xuân Thảo – Thu Trang)

Câu chuyện diễn ra ở đâu? Khi nào? Truyện có những nhân vật nào? Em hãy đặt tên cho các nhân vật trong truyện.

Vì sao cả ba anh em chuột đều không đổi đồ cũ để được nhận quà từ mẹ? Em hãy tìm và ghi lại một cụm từ nhận xét về việc làm của ba anh em chuột. Vì sao em chọn cụm từ đó?

Tâm trạng của mẹ chuột như thế nào sau khi chứng kiến việc làm và lời nói của các con? Chuột mẹ không tặng món quà mới nào cho các con có phải chỉ vì các con không có món đồ cũ nào để đổi hay còn vì một lí do nào khác?

Em hãy đặt một tên khác cho câu chuyện. Giải thích vì sao em đặt tên như vậy?

Hãy vẽ lại bức tranh buổi sáng Chủ nhật trong câu chuyện này theo trí tưởng tượng của em.

Dù là ngày cuối tuần nhưng cả mẹ và ba anh em chuột đều dậy rất sớm để đón bình minh và có những hoạt động vui vẻ cùng nhau. Em cũng đã có những buổi cuối tuần với nhiều hoạt động thú vị. Mọi người hẳn sẽ rất vui nếu em chia sẻ những hoạt động đáng yêu trong một buổi cuối tuần của em vào khung dưới đây.

* LUYỆN TỪ VÀ CÂU

Sắp xếp các từ ngữ dưới đây thành câu và viết lại câu đó đúng chính tả.

a. ba chú chuột/ căn nhà/ dọn dẹp/ cẩn thận/ của gia đình mình

b. mẹ chuột/ các con/ muốn/ đồ cũ/ lấy quà/ đổi

c. rất hài lòng/ mẹ chuột/ vì các con/ người khác/ biết quan tâm/ đến

Viết 1 – 2 câu kể nói về cảm xúc của em sau khi đọc bài Mẹ chuột và các con.

Dựa vào tranh, đặt một câu cảm và một câu khiến.

* VIẾT

Đọc đề bài sau và viết tiếp vào chỗ trống các ý cần thiết để chuẩn bị viết đoạn văn.

Đề bài: Viết đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc của em về một người bạn thân thiết.

a) Mở đầu: Giới thiệu người bạn thân thiết mà em muốn bày tỏ tình cảm, cảm xúc.

……………………………………………………………………………………

b) Triển khai:

– Nêu những điều ở người bạn thân làm em xúc động (ví dụ: cử chỉ, lời nói, suy nghĩ, việc làm,... của bạn; những kỉ niệm giữa em và bạn; tình cảm của bạn với em,..).

……………………………………………………………………………………

– Nêu rõ tình cảm, cảm xúc của em (có thể dùng từ ngữ trực tiếp thể hiện tình cảm, cảm xúc; nêu suy nghĩ, việc làm thể hiện tình cảm, cảm xúc,...).

……………………………………………………………………………………

c) Kết thúc: Khẳng định tình cảm, cảm xúc của em.

……………………………………………………………………………………

Dưới đây là bài thơ của tác giả Đỗ Nhật Nam viết về bố của mình:

Ru bố

Lâu rồi bố thường mất ngủ

Chong đèn thức những canh khuya

Đếm tiếng mọt kêu khe tủ

Ấu thơ sao cứ tìm về.

Bố nhớ cánh đồng thôn quê

Bạt ngàn màu xanh cây lá

Nơi bố mò cua bắt cá

Mồ hôi mặn cả ruộng cày.

Nơi bố lấy đêm làm ngày

Thả câu buông lờ đơm đó

Cất sao rơi từ gọng vó

Trăng khuya sóng sánh tràn trề.

Nơi bố mưa nắng dãi dề

Lê thê ngày đông tháng giá

Mặn mòi long tong trên má

Gạt tay lau hết tủi phiền.

Nơi bố tha thẩn ngoài hiên

Bắt cào cào làm phò mã

Chạy nhông trượt chân vấp ngã

Giọt máu khô trong lặng thầm.

Nơi bố bặm môi tím bầm

Căm căm đồng sâu nước lũ

Gió mưa xiên ngang vành mũ

Hoà cùng nước mắt lơi tơi.

Những khi con buồn chơi vơi

Tìm về tuổi thơ đời bố

Hiểu thấu cùng bao buồn khổ

Bố mang trong tim nhọc nhằn.

Như hạt nảy trên đất cằn

Luôn vươn mình về ánh sáng

Tình yêu đậm đà lai láng

Bố dành cho tuổi thơ con.

Con đi “gót đỏ như son”

Ngạt ngào hương sen thơm ngát

Bình minh dâng lên bát ngát

Xoè tay đón ánh mặt trời.

Gửi ngàn điệu hát lí lợi

Ấp iu tình con sâu lắng

Canh dài đường khuya thanh vắng

Bố ngủ… ả ời... ả ơi...

(Đỗ Nhật Nam)

Bằng tình cảm chân thật, Đỗ Nhật Nam đã viết nên những vần thơ sâu lắng tặng bố của mình. Còn em, tình cảm em dành cho những người thân yêu của mình như thế nào? Em hãy viết một đoạn văn (hoặc một đoạn thơ bài thơ) nêu tình cảm, cảm xúc của em về một người mà em yêu quý.

*NÓI VÀ NGHE

Câu chuyện dưới đây có tiêu đề là “Đám mây lang thang tinh nghịch”. Dựa vào hình vẽ và chú thích trong mỗi hình, em hãy kể cho bạn nghe câu chuyện này.