30 câu trắc nghiệm Ôn tập giữa học kì I (có đáp án)
118 câu hỏi
Đọc câu chuyện dưới đây và trả lời câu hỏi
ĐỒNG CỎ NỞ HOA
Bống là một cô bé có tài hội hoạ. Người phát hiện ra điều này trước nhất là bác Lan, chị gái của bố Bống. Thực ra, lúc đầu bác Lan chỉ thấy hơi là lạ, vì con bé mới học tiểu học mà sao nó lại mê vẽ thế. Nó vẽ như người ta thở, như người ta nhìn, như người ta nghe. Nó vẽ các nàng tiên, các cô công chúa, các chàng công tử.
Cái Bống rất hay vẽ, nhưng đáng chú ý hơn là nó vẽ rất giống. Con mèo Kết ra con mèo Kết. Con chó Lu ra con chó Lu. Cây cau ra cây cau. Bố Lít nó ra bố Lít. Mẹ Phít nó cũng chẳng lẫn được với ai, cái mặt tròn như đồng xu với hai con mắt lá răm.
Bác Lan đưa tranh của Bống cho ông hoạ sĩ Phan xem để hỏi ý kiến. Ông hoạ sĩ xem cả xấp tranh vẽ con chó, con mèo, cây cau, chân dung bố và mẹ Bống thì tặc tặc lưỡi trầm trổ:“Chà chà! Vẽ như đồng cỏ đến kì nở hoa! Vẽ được lắm, được lắm!”. Đoạn, ông nói: “Còn những bức nào nữa, cho ông xem với nào!”. Bống đưa cho ông cả tập tranh giấu trong cặp. Ông trố mắt, chỉ từng bức:
- Sao dưới bụng con gà mái mẹ lại có một hàng chấm chấm?
- Đó là tí của nó ạ. Không có tí, gà con bú mẹ sao được ạ.
- Thế con chuột nhắt đứng cạnh cái vòng tròn có hai chóp nhọn là cái gì?
- Là lưng con mèo. Ý cháu là... hỡi tên chuột kia, mi hãy giờ hồn, mèo chưa quay đầu lại đâu!
(Theo Ma Văn Kháng)
Từ ngữ
- Mắt lá răm: mắt một mí nhưng trong to, đuôi mắt dài và sắc trông như đuôi của lá rau răm.
- Xấp tranh: nhiều bức tranh cùng loại, xếp chồng lên nhau một cách ngay ngắn.
- Giờ hồn: có ý nói phải coi chừng, mang tính đe doạ.
Câu chuyện Đồng cỏ nở hoa của tác giả nào?
Ma Văn Kháng.
Tô Hoài.
Nguyễn Nhật Ánh.
Nguyễn Ngọc Tư.
A. Ma Văn Kháng.
Hướng dẫn giải:
Cuối văn bản có ghi tên tác giả: “Theo Ma Văn Kháng”
Câu chuyện Đồng cỏ nở hoa có những nhân vật nào được nhắc tới?
Bống, bác Lan, bố Lít, mẹ Phít.
Bố Bống, bác Lan, ông họa sĩ Phan.
Bống, bác Lan, bố mẹ Bống, ông họa sĩ Phan.
Bống, bố mẹ bống, ông họa sĩ Phan.
B. Bố Bống, bác Lan, ông họa sĩ Phan.
Bống có tài năng gì?
Soạn nhạc.
Hội họa.
Đánh đàn.
Sáng tác thơ.
B. Hội họa.
Hướng dẫn giải:
Trong văn bản có chi tiết: “Bống là một cô bé có tài hội hoạ”
Ai là người phát hiện ra tài năng của Bống đầu tiên?
Bố Bống.
Ông họa sĩ Phan.
Mẹ Bống.
Bác Lan.
D. Bác Lan.
Hướng dẫn giải:
Trong văn bản có chi tiết: “Bống là một cô bé có tài hội hoạ. Người phát hiện ra điều này trước nhất là bác Lan, chị gái của bố Bống. Thực ra, lúc đầu bác Lan chỉ thấy hơi là lạ, vì con bé mới học tiểu học mà sao nó lại mê vẽ thế. Nó vẽ như người ta thở, như người ta nhìn, như người ta nghe. Nó vẽ các nàng tiên, các cô công chúa, các chàng công tử.”
Ai đã đưa tranh của Bống cho ông họa sĩ Phan xem?
Bác Lan.
Bố Lít.
Mẹ Phít.
Bống.
A. Bác Lan.
Hướng dẫn giải:
Trong văn bản có chi tiết: “Bác Lan đưa tranh của Bống cho ông hoạ sĩ Phan xem để hỏi ý kiến.”
Từ xấp tranh có nghĩa là gì?
Nhiều bức tranh không cùng loại.
Nhiều bức tranh cùng loại, xếp chồng lên nhau một cách ngay ngắn.
Nhiều bức tranh xếp chồng lên nhau.
Nhiều bức tranh được xếp cạnh nhau.
B. Nhiều bức tranh cùng loại, xếp chồng lên nhau một cách ngay ngắn.
Hướng dẫn giải:
Xấp tranh: nhiều bức tranh cùng loại, xếp chồng lên nhau một cách ngay ngắn.
Cả xấp tranh Bống vẽ mà ông họa sĩ đã xem gồm những gì?
Con chó, con mèo, cây cau.
Con chó, cây cau, chân dung bố và mẹ Bống.
Con chó, con mèo, chân dung bố mẹ Bống.
Con chó, con mèo, cây cau, chân dung bố mẹ Bống.
D. Con chó, con mèo, cây cau, chân dung bố mẹ Bống.
Hướng dẫn giải:
Trong văn bản có chi tiết: “Bác Lan đưa tranh của Bống cho ông hoạ sĩ Phan xem để hỏi ý kiến. Ông hoạ sĩ xem cả xấp tranh vẽ con chó, con mèo, cây cau, chân dung bố và mẹ Bống thì tặc tặc lưỡi trầm trổ:“Chà chà! Vẽ như đồng cỏ đến kì nở hoa! Vẽ được lắm, được lắm!”.
Bống giải thích một hàng chấm chấm dưới bụng con gà mái mẹ là gì?
Tí để gà con bú.
Lông gà.
Vết bẩn trên người con gà.
Thức ăn của gà.
A. Tí để gà con bú.
Hướng dẫn giải:
Trong văn bản có chi tiết: “Ông trố mắt, chỉ từng bức:
- Sao dưới bụng con gà mái mẹ lại có một hàng chấm chấm?
- Đó là tí của nó ạ. Không có tí, gà con bú mẹ sao được ạ.”
Từ giờ hồn có nghĩa là gì?
Có ý nói không sợ điều gì hết.
Có ý nói phải cẩn thận.
Có ý nói phải coi chừng, mang tính đe dọa.
Có ý nói không được vô lễ.
C. Có ý nói phải coi chừng, mang tính đe dọa.
Hướng dẫn giải:
Giờ hồn: có ý nói phải coi chừng, mang tính đe doạ.
Điều đáng chú ý trong những bức tranh Bống vẽ là gì?
Bống vẽ rất giống.
Bống vẽ cái gì ra cái đó.
Bống vẽ như người ta thở, như người ta nhìn, như người ta nghe.
Tất cả các đáp án trên.
A. Bống vẽ rất giống.
Hướng dẫn giải:
Trong văn bản có chi tiết: “Cái Bống rất hay vẽ, nhưng đáng chú ý hơn là nó vẽ rất giống. Con mèo Kết ra con mèo Kết. Con chó Lu ra con chó Lu. Cây cau ra cây cau. Bố Lít nó ra bố Lít. Mẹ Phít nó cũng chẳng lẫn được với ai, cái mặt tròn như đồng xu với hai con mắt lá răm.”
Chi tiết nào dưới đây cho thấy Bống có trí tưởng tượng rất phong phú?
Bống vẽ tí cho con gà mái mẹ, vẽ lưng cho con mèo.
Bống vẽ con mèo, con chó, cây cau rất giống thật.
Bống vẽ nét nào ra nét ấy.
Bống vẽ bức tranh nào cũng đẹp.
A. Bống vẽ tí cho con gà mái mẹ, vẽ lưng cho con mèo.
Hình ảnh mẹ Phít qua bức vẽ của Bống được miêu tả như thế nào?
Cái mặt tròn như đồng xu với đôi mắt một mí.
Mặt trái xoan, mắt một mí, lông mày lá liễu.
Mặt trái xoan, hai con mắt lá răm.
Cái mặt tròn như đồng xu với hai con mắt lá răm.
D. Cái mặt tròn như đồng xu với hai con mắt lá răm.
Hướng dẫn giải:
Trong văn bản có chi tiết: “Mẹ Phít nó cũng chẳng lẫn được với ai, cái mặt tròn như đồng xu với hai con mắt lá răm.”
Em hiểu thế nào về nhận xét của ông họa sĩ Phan đối với tranh Bống vẽ “Chà chà! Vẽ như đồng cỏ đến kì nở hoa”?
Khen tranh của Bống vẽ rất sinh động, tự nhiên.
Khen Bống có năng khiếu vẽ tranh.
Dự đoán Bống sẽ là một họa sĩ tài năng trong tương lai.
Khen Bống vẽ tranh đẹp.
A. Khen tranh của Bống vẽ rất sinh động, tự nhiên.
Nội dung của câu chuyện Đồng cỏ nở hoa là gì?
Kể về tài năng hội họa của Bống hồi con nhỏ.
Tiết lộ về trí tưởng tượng phong phú của Bống.
Thể hiện tài năng hội họa cùng trí tưởng tượng phong phú của Bống.
Giải thích lí do Bống có trí tưởng tượng tốt.
C. Thể hiện tài năng hội họa cùng trí tưởng tượng phong phú của Bống.
Hướng dẫn giải:
Bài đọc kể về Bống là một cô bé có tài hội họa. Điều đáng chú ý là Bống vẽ rất giống. Không chỉ vậy Bống còn có trí tưởng tượng rất phong phú. Nhờ vậy những bức tranh của em rất sinh động và được ông họa sĩ Phan khen.
Câu nào sau đây là không đúng khi nói về Bống?
Bống có tài hội họa.
Bống chuyên vẽ tranh trừu tượng.
Các bức tranh của Bống rất giống thật.
Bống rất mê vẽ.
B. Bống chuyên vẽ tranh trừu tượng.
Tìm danh từ trong câu dưới đây?
Nó vẽ các nàng tiên, các cô công chúa, các chàng hoàng tử.
Công chúa, nàng tiên, hoàng tử, vẽ.
Nàng tiên, cô công chúa, chàng hoàng tử.
Nàng tiên, công chúa, nó, vẽ.
Nó, nàng tiên, cô công chúa, chàng hoàng tử.
B. Nàng tiên, cô công chúa, chàng hoàng tử.
Hướng dẫn giải:
Danh từ là những từ chỉ sự vật (người, vật, hiện tượng, khái niệm hoặc đơn vị).
Từ nào dưới đây thể hiện sự khen ngợi của ông họa sĩ Phan dành cho những bức tranh Bống vẽ?
Tặc lưỡi.
Trầm trồ.
Cảm thán.
Tấm tắc.
B. Trầm trồ.
Hướng dẫn giải:
Trầm trồ: thốt ra lời khen ngợi với vẻ ngạc nhiên, thán phục.
Từ nào dưới đây thể hiện sự ngạc nhiên khi ông họa sĩ Phan chỉ từng bức tranh của Bống?
Trợn mắt.
Há hốc miệng.
Trố mắt.
Trợn tròn mắt.
C. Trố mắt.
Hướng dẫn giải:
Trong văn bản có chi tiết: “Bống đưa cho ông cả tập tranh giấu trong cặp. Ông trố mắt, chỉ từng bức”.
Từ “sáng tác” khác với “sáng tạo” như thế nào?
Sáng tác là tạo ra những giá trị mới về vật chất hoặc tinh thần, còn sáng tạo là làm ra các tác phẩm văn học, nghệ thuật.
Sáng tác là làm ra tác phẩm văn học, nghệ thuật còn sáng tạo là nghĩ và sáng chế ra cái mới.
Sáng tác là làm ra tác phẩm văn học, nghệ thuật, còn sáng tạo là tạo ra những giá trị mới về vật chất hoặc tinh thần.
Sáng tác là nghĩ và chế tạo ra cái trước đó chưa từng có, còn sáng tạo là rạo ra những giá trị mới về vật chất hoặc tinh thần.
B. Sáng tác là làm ra tác phẩm văn học, nghệ thuật còn sáng tạo là nghĩ và sáng chế ra cái mới.
Từ “Chà chà” trong câu “Chà chà! Vẽ như đồng cỏ đến kì nở hoa!” là từ gì?
Từ ghép.
Từ láy.
Từ đơn.
Từ phức.
B. Từ láy.
Hướng dẫn giải:
Từ láy là từ phức do hai hay nhiều tiếng có âm đầu hoặc vần (hoặc cả âm đầu và vần) giống nhau tạo thành. Các tiếng tạo thành từ láy, chỉ có một tiếng có nghĩa hoặc tất cả các tiếng đều không có nghĩa (phân biệt với từ ghép có sự trùng lặp về ngữ âm).
Nhân vật chính trong câu chuyện "Đồng cỏ nở hoa" là ai?
Bống
Lan
Nam
Khánh
A. Bống
Bác Lan là ai?
Bác hàng xóm
Chị gái của mẹ Bống
Chị gái của bố Bống
Bác họa sĩ dạy Bống vẽ
C. Chị gái của bố Bống
Hướng dẫn giải:
Trong văn bản có chi tiết: “Bống là một cô bé có tài hội hoạ. Người phát hiện ra điều này trước nhất là bác Lan, chị gái của bố Bống.”
Tài năng hội họa của Bống được giới thiệu như thế nào?
Mới học tiểu học nhưng rất mê vẽ
Bống vẽ như người ta thở, như người ta nhìn, như người ta nghe
Bống vẽ các nàng tiên, các cô công chúa, các chàng công tử
Tất cả các đáp án trên
C. Chị gái của bố Bống
Hướng dẫn giải:
Bống là một cô bé có tài hội hoạ. Người phát hiện ra điều này trước nhất là bác Lan, chị gái của bố Bống. Thực ra, lúc đầu bác Lan chỉ thấy hơi là lạ, vì con bé mới học tiểu học mà sao nó lại mê vẽ thế. Nó vẽ như người ta thở, như người ta nhìn, như người ta nghe. Nó vẽ các nàng tiên, các cô công chúa, các chàng công tử.
Trong câu: "Nó vẽ như người ta thở, như người ta nhìn, như người ta nghe", tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?
So sánh
Nhân hóa
So sánh và Nhân hóa
Đảo ngữ
A. So sánh
Hướng dẫn giải:
So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng đê làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
Những câu nào trong văn bản cho thấy Bống là một người rất mê vẽ?
Con bé mới học tiểu học mà sao nó lại mê vẽ thế
Cái Bống rất hay vẽ
Ông họa sĩ xem cả xấp tranh vẽ con chó, con mèo, cây cau, chân dung bố và mẹ Bống
Cả ba đáp án trên đều đúng
D. Cả ba đáp án trên đều đúng
Ông họa sĩ Phan có đã nói gì khi xem xấp tranh của Bống vẽ?
"Chà chà! Vẽ như đồng cỏ đến kì nở hoa! Vẽ được lắm, được lắm!"
"Cháu vẽ đẹp lắm! Cháu vẽ rất giống đấy!"
"Cháu vẽ vẫn chưa tốt đâu! Cháu cần tập luyện nhiều nhé!"
"Cháu còn nhỏ tuổi mà tài năng ghê đấy! Cháu hãy phát triển thêm nhé!'
A. "Chà chà! Vẽ như đồng cỏ đến kì nở hoa! Vẽ được lắm, được lắm!"
Hướng dẫn giải:
Trong văn bản có chi tiết: “Bác Lan đưa tranh của Bống cho ông hoạ sĩ Phan xem để hỏi ý kiến. Ông hoạ sĩ xem cả xấp tranh vẽ con chó, con mèo, cây cau, chân dung bố và mẹ Bống thì tặc tặc lưỡi trầm trổ:“Chà chà! Vẽ như đồng cỏ đến kì nở hoa! Vẽ được lắm, được lắm!”
Nêu nhận xét về nhân vật ông họa sĩ Phan trong câu chuyện.
Ông họa sĩ Phan rất gần gũi, hòa đồng và thân thiện, không hề kiêu ngạo trước một bạn nhỏ mới tập vẽ.
Ông họa sĩ Phan rất đam mê việc vẽ, ông vẽ như người ta thở, như người ta nhìn, như người ta nghe.
Ông họa sĩ Phan vẽ rất đẹp và giống y như thật, rất dễ dàng để tìm kiếm các nhân vật trong những bức tranh của ông ở ngoài đời thật.
Ông họa sĩ Phan có khả năng đánh giá, thẩm định các bức tranh rất giỏi, nên có thể chấm điểm cho những bức tranh của Bống.
A. Ông họa sĩ Phan rất gần gũi, hòa đồng và thân thiện, không hề kiêu ngạo trước một bạn nhỏ mới tập vẽ.
Vì sao bác Lan lại thấy lạ khi Bống mê vẽ?
Vì Bống chỉ mới học tiểu học
Vì Bống trước đây rất ghét vẽ
Vì nhà Bống không có ai mê vẽ cả
Vì Bống chưa từng được đi học vẽ
A. Vì Bống chỉ mới học tiểu học
Hướng dẫn giải:
Trong văn bản có chi tiết: “Bống là một cô bé có tài hội hoạ. Người phát hiện ra điều này trước nhất là bác Lan, chị gái của bố Bống. Thực ra, lúc đầu bác Lan chỉ thấy hơi là lạ, vì con bé mới học tiểu học mà sao nó lại mê vẽ thế. Nó vẽ như người ta thở, như người ta nhìn, như người ta nghe. Nó vẽ các nàng tiên, các cô công chúa, các chàng công tử.”
Từ những chi tiết sau, nêu nhận xét về nhân vật Bống trong câu chuyện.
- Đó là tí của nó ạ. Không có tí, gà con bú mẹ sao được ạ.
- Là lưng con mèo. Ý cháu là… hỡi tên chuột kia, mi hãy giờ hồn, mèo chưa quay đầu lại đâu!
Bống quan sát các con vật rất cẩn thận trước khi vẽ
Bống có trí tưởng tượng rất phong phú, độc đáo và ngây thơ
Bống không thích vẽ giống với thực tế mà chỉ thích vẽ theo cách nghĩ của mình
Bống vẽ rất đẹp và sinh động, thú vị, hấp dẫn
B. Bống có trí tưởng tượng rất phong phú, độc đáo và ngây thơ
Câu sau sử dụng biện pháp tu từ nào?
Ý cháu là... hỡi tên chuột kia, mi hãy giờ hồn, mèo chưa quay đầu lại đâu!
So sánh
Nhân hoá.
Đảo ngữ
So sánh và nhân hoá
B. Nhân hoá.
Hướng dẫn giải:
Nhân hóa là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.
PHẦN I: MỨC ĐỘ THÔNG HIỂU
Buổi sáng
Buổi trưa
Buổi chiều
Buổi tối
Đáp án đúng: C. Buổi chiều
Hướng dẫn giải: Dựa vào đoạn văn miêu tả mặt trời từ từ về phía những dãy núi mờ xa và màu áo của bạn nhỏ nhuốm vàng ánh hoàng hôn, thời điểm bạn nhỏ ngắm cảnh đồng là buổi chiều.
Chăm chút
Siêng năng
Bảo vệ
Trông nom
Đáp án đúng: B. Siêng năng
Hướng dẫn giải: "Siêng năng" là từ đồng nghĩa với "chăm chỉ", chỉ tính đức tính chịu khó làm việc. Các từ còn lại có sắc thái ý nghĩa khác (chăm chút, bảo vệ, trông nom).
Bênh vực
Cẩn thận
Cần cù
Chịu khó
Đáp án đúng: A. Bênh vực
Hướng dẫn giải: "Che chở" và "bênh vực" đều chỉ hành động bảo vệ, che chở cho người khác khỏi bị hại hoặc bị bắt nạt.
Mùa đông, giữa ngày mùa, làng quê toàn màu vàng – những màu vàng rất khác nhau.
[...] Màu lúa chín dưới đồng vàng xuộm lại. Nắng nhạt ngả màu vàng hoe. Trong vườn, lắc lư những chùm quả xoan vàng lịm không trông thấy cuống, như những chuỗi tràng hạt bồ đề treo lơ lửng. Từng chiếc lá mít vàng ối. Tàu đu đủ, chiếc lá sắn héo lại mở năm cánh vàng tươi. Buồng chuối đốm quả chín vàng. Những tàu lá chuối vàng ối xoã xuống như những đuôi áo, vạt áo. Nắng vườn chuối đương có gió lẫn với lá vàng như những vạt áo nắng, đuôi áo nắng, vẫy vẫy. Bụi mía vàng xọng, đốt ngầu phấn trắng. Dưới sân, rơm và thóc vàng giòn. Quanh đó, con gà, con chó cũng vàng mượt. Mái nhà phủ một màu rơm vàng mới. Lác đác cây lụi có mấy chiếc lá đỏ. Qua khe giậu, ló ra mấy quả ớt đỏ chói.
(Theo Tô Hoài)Vàng xuộm, vàng hoe, vàng ối
Vàng xuộm, xanh biếc, đỏ rực
Vàng hoe, tím biếc, trắng phau
Vàng ối, nâu trầm, xanh ngắt
Đáp án đúng: A. Vàng xuộm, vàng hoe, vàng ối
Hướng dẫn giải: Trong đoạn văn của Tô Hoài miêu tả cảnh mùa đông, các từ ngữ chỉ màu sắc vàng rất phong phú như: vàng xuộm, vàng hoe, vàng ối, vàng tươi, vàng chói,...
Mùa đông, giữa ngày mùa, làng quê toàn màu vàng – những màu vàng rất khác nhau.
[...] Màu lúa chín dưới đồng vàng xuộm lại. Nắng nhạt ngả màu vàng hoe. Trong vườn, lắc lư những chùm quả xoan vàng lịm không trông thấy cuống, như những chuỗi tràng hạt bồ đề treo lơ lửng. Từng chiếc lá mít vàng ối. Tàu đu đủ, chiếc lá sắn héo lại mở năm cánh vàng tươi. Buồng chuối đốm quả chín vàng. Những tàu lá chuối vàng ối xoã xuống như những đuôi áo, vạt áo. Nắng vườn chuối đương có gió lẫn với lá vàng như những vạt áo nắng, đuôi áo nắng, vẫy vẫy. Bụi mía vàng xọng, đốt ngầu phấn trắng. Dưới sân, rơm và thóc vàng giòn. Quanh đó, con gà, con chó cũng vàng mượt. Mái nhà phủ một màu rơm vàng mới. Lác đác cây lụi có mấy chiếc lá đỏ. Qua khe giậu, ló ra mấy quả ớt đỏ chói.
(Theo Tô Hoài)So sánh
Nhân hóa
Ẩn dụ
Nói quá
Đáp án đúng: A. So sánh
Hướng dẫn giải: Tác giả sử dụng nhiều hình ảnh so sánh sinh động (như những chuỗi tràng hạt bồ đề treo lơ lửng, như những đuôi áo, vạt áo) để miêu tả màu sắc của lúa chín.
Nghĩa gốc
Nghĩa chuyển
Nghĩa trung gian
Nghĩa bóng hoàn toàn
Đáp án đúng: A. Nghĩa gốc
Hướng dẫn giải: "Ngọn" trong "ngọn cây" chỉ phần cao nhất của cây, đây là nghĩa gốc vốn có của từ.
Nghĩa gốc
Nghĩa chuyển
Nghĩa biểu cảm
Nghĩa tượng hình
Đáp án đúng: B. Nghĩa chuyển
Hướng dẫn giải: "Ngọn lửa" là cách gọi chuyển nghĩa dựa trên hình dáng nhọn vút lên của ngọn lửa tương tự ngọn cây, ngọn núi.
Từ "gốc" trong câu "Ông tôi mới trồng thêm 5 gốc cam ở góc vườn" mang nghĩa gì?
Nghĩa gốc
Nghĩa chuyển
Nghĩa ghép
Nghĩa tổng hợp
Đáp án đúng: A. Nghĩa gốc
Hướng dẫn giải: "Gốc cam" chỉ phần dưới của cây cắm sâu vào đất, là phần gốc thực vật - nghĩa gốc của từ.
Nghĩa gốc
Nghĩa chuyển
Nghĩa trừu tượng
Nghĩa hoán dụ
Đáp án đúng: B. Nghĩa chuyển
Hướng dẫn giải: "Gốc Việt" chỉ cội nguồn, xuất xứ của con người, đây là nghĩa chuyển của từ gốc.
Phải ra ở riêng khi vừa tròn một tháng tuổi
Phải tự kiếm ăn một mình cho quen đi, không nên ỷ lại
Phải xây nhà thật kiên cố dưới lòng đất
Phải đoàn kết giúp đỡ các loài côn trùng khác
Đáp án đúng: B. Phải tự kiếm ăn một mình cho quen đi, không nên ỷ lại
Hướng dẫn giải: Đoạn trích nêu rõ lời mẹ dế dạy: "Phải như thế, để các con biết kiếm ăn một mình cho quen đi, không nên ỷ lại".
Cảm thấy lo lắng, sợ hãi và khóc lóc
Cảm thấy buồn tủi vì phải rời xa anh em
Cảm thấy khoan khoái, vì được ở một mình nơi thoáng đãng, mát mẻ
Cảm thấy tức giận vì mẹ đối xử bất công
Đáp án đúng: C. Cảm thấy khoan khoái, vì được ở một mình nơi thoáng đãng, mát mẻ
Hướng dẫn giải: Dế út không buồn mà trái lại còn lấy làm khoan khoái vì được ở một mình nơi thoáng đãng, mát mẻ và thấm thảm ơn mẹ.
So sánh với người, với trời, với đất ngày đêm vất vả
So sánh với những vì sao trên bầu trời đêm
So sánh với những chiếc đèn lồng lung linh
So sánh với những đàn chim đang bay lượn
Đáp án đúng: A. So sánh với người, với trời, với đất ngày đêm vất vả
Hướng dẫn giải: Bài thơ thể hiện sự gắn bó, thân thiết giữa vườn cây trái với con người qua các hình ảnh "Với trời, với đất, với cây / Với người ngày đêm vất vả / Cho mình quả chín cầm tay".
Những con trâu trên bờ đê
Những bông lúa trên cánh đồng
Những tia nắng chiều
Những ngọn núi mờ xa
Đáp án đúng: B. Những bông lúa trên cánh đồng
Hướng dẫn giải: Những bông lúa được nhân hóa qua các lời kêu gọi "Đừng có chen! Đừng có chen!", "Chín nhanh lên! Chín nhanh lên!".
Làm cho cảnh vật trở nên sinh động, gần gũi và có hồn hơn
Giúp người đọc hình dung chính xác diện tích cánh đồng
Cho biết thời gian thu hoạch lúa cụ thể trong năm
Giải thích nguyên nhân lúa chín nhanh hay chậm
Đáp án đúng: A. Làm cho cảnh vật trở nên sinh động, gần gũi và có hồn hơn
Hướng dẫn giải: Nhân hóa giúp các sự vật vô tri (bông lúa) trở nên có cảm xúc, tâm trạng và hoạt động như con người, làm cho khung cảnh thêm sinh động.
Vì bạn nhỏ đang đi thuyền thật trên sông
Vì cánh đồng lúa chín mênh mông, vàng chói lọi, sóng lúa nhấp nhô như sóng biển
Vì bạn nhỏ bị chóng mặt khi nhìn xuống đất
Vì chiếc xuồng của bạn nhỏ bị thủng
Đáp án đúng: B. Vì cánh đồng lúa chín mênh mông, vàng chói lọi, sóng lúa nhấp nhô như sóng biển
Hướng dẫn giải: Cảnh đồng lúa chín rộng lớn, sóng lúa dập dờn tạo cảm giác như một hồ nước mênh mông hoặc biển vàng dập dềnh sóng nước.
Biết vui chung với niềm vui của vạn vật, của cộng đồng sẽ mang lại niềm vui cho chính mình
Phải sống phụ thuộc hoàn toàn vào người khác
Chỉ cần quan tâm đến hạnh phúc của riêng mình là đủ
Cần phải đi du lịch thật nhiều nơi để tìm kiếm hạnh phúc
Đáp án đúng: A. Biết vui chung với niềm vui của vạn vật, của cộng đồng sẽ mang lại niềm vui cho chính mình
Hướng dẫn giải: Câu văn thể hiện triết lý sống đẹp: sẻ chia và hòa mình vào niềm vui chung (như niềm vui được mùa của cánh đồng) sẽ làm tâm hồn ta thanh thản và hạnh phúc.
Xe đạp
Bút bi
Chín
Thước kẻ
Đáp án đúng: C. Chín
Hướng dẫn giải: Từ "chín" có nhiều nghĩa (lúa chín, thức ăn chín, chín chắn, suy nghĩ chín,...), là từ đa nghĩa tiêu biểu.
Thức ăn được nấu nướng kĩ
Quả hoặc lúa ở giai đoạn phát triển đầy đủ, có màu vàng hoặc đỏ, thơm ngon
Sự suy nghĩ thấu đáo, thấu hiểu mọi khía cạnh
Trạng thái ngủ say của con người
Đáp án đúng: B. Quả hoặc lúa ở giai đoạn phát triển đầy đủ, có màu vàng hoặc đỏ, thơm ngon
Hướng dẫn giải: Dựa vào ngữ cảnh "lúa chín vàng", từ "chín" ở đây chỉ giai đoạn phát triển của hạt lúa.
Trở thành món ăn ngon được nấu chín
Sự tinh thông, am hiểu sâu sắc và làm thành thạo một nghề
Lúa trên đồng đã đến lúc gặt hái
Trạng thái chín của trái cây trong vườn
Đáp án đúng: B. Sự tinh thông, am hiểu sâu sắc và làm thành thạo một nghề
Hướng dẫn giải: Trong câu tục ngữ này, "chín" chỉ mức độ thành thạo, vững vàng, chuyên sâu trong công việc hoặc nghề nghiệp.
Đại từ là từ dùng để làm gì trong câu?
Chỉ sự vật, hiện tượng, hoạt động
Dùng để xưng hô hoặc thay thế cho danh từ, động từ, tính từ để tránh lặp từ
Biểu thị cảm xúc đột ngột của người nói
Nối các vế câu lại với nhau
Đáp án đúng: B. Dùng để xưng hô hoặc thay thế cho danh từ, động từ, tính từ để tránh lặp từ
Hướng dẫn giải: Đại từ dùng để trỏ người, sự vật hoặc dùng để thay thế cho danh từ, động từ, tính từ trong câu.
Cần cù, chịu khó, siêng năng, chuyên cần
Lười biếng, ỷ lại, chây lười, chậm chạp
Thông minh, nhanh trí, sáng dạ, tài giỏi
Dũng cảm, can đảm, gan góc, anh hùng
Đáp án đúng: A. Cần cù, chịu khó, siêng năng, chuyên cần
Hướng dẫn giải: Đây là các từ có nghĩa gần giống nhau hoặc giống nhau hoàn toàn, cùng chỉ đức tính làm việc chăm chỉ.
Nhân hóa và so sánh
Nói quá và phóng đại
Liệt kê thuần túy
Chơi chữ phức tạp
Đáp án đúng: A. Nhân hóa và so sánh
Hướng dẫn giải: Các bài thơ thiên nhiên thường dùng nhân hóa và so sánh để thổi hồn vào thiên nhiên, giúp các sự vật trở nên sinh động.
Dựa vào từ điển và sự phát triển ý nghĩa của từ qua thời gian (nghĩa ban đầu và nghĩa được suy ra từ nghĩa gốc).
Dựa vào độ dài ngắn của từ trong câu văn.
Dựa vào việc từ đó đứng ở đầu câu hay cuối câu.
Dựa vào màu sắc của chữ viết.
Đáp án đúng: A. Dựa vào từ điển và sự phát triển ý nghĩa của từ qua thời gian (nghĩa ban đầu và nghĩa được suy ra từ nghĩa gốc).
Hướng dẫn giải: Nghĩa gốc là nghĩa xuất hiện đầu tiên, làm cơ sở để suy ra các nghĩa khác. Nghĩa chuyển là nghĩa được hình thành trên cơ sở nghĩa gốc.
Trong bài đọc "Kì diệu rừng xanh", cảnh vật được miêu tả nổi bật lên là gì?
Thành phố hiện đại với những tòa nhà cao tầng
Không gian xanh mát, huyền bí và đầy sức sống của khu rừng với muôn loài thú
Bãi biển dài rộng với những con sóng lớn
Cánh đồng muối trắng tinh dưới nắng
Đáp án đúng: B. Không gian xanh mát, huyền bí và đầy sức sống của khu rừng với muôn loài thú
Hướng dẫn giải: Bài đọc miêu tả vẻ đẹp kỳ diệu, thanh bình và trù phú của rừng xanh.
Giúp bức tranh thiên nhiên hiện lên cụ thể, sinh động và rực rỡ sắc màu
Làm cho văn bản dài hơn và khó đọc hơn
Che giấu nội dung chính của câu chuyện
Giúp người đọc dễ dàng học thuộc lòng văn bản
Đáp án đúng: A. Giúp bức tranh thiên nhiên hiện lên cụ thể, sinh động và rực rỡ sắc màu
Hướng dẫn giải: Từ ngữ chỉ màu sắc giúp tạo hình ảnh thị giác mạnh mẽ, làm nổi bật bức tranh phong cảnh.
Chỉ cần đếm số lượng câu thơ và số chữ trong mỗi dòng
Chú ý các từ ngữ miêu tả hình ảnh, âm thanh, màu sắc và cảm xúc bộc lộ qua bài thơ
Chỉ đọc lướt qua tiêu đề bài thơ
Tìm kiếm các số liệu thống kê trong bài thơ
Đáp án đúng: B. Chú ý các từ ngữ miêu tả hình ảnh, âm thanh, màu sắc và cảm xúc bộc lộ qua bài thơ
Hướng dẫn giải: Để cảm nhận thơ, người đọc cần phân tích các hình ảnh nghệ thuật và từ ngữ biểu cảm mà tác giả gửi gắm.
Từ nào dưới đây là từ đơn trong các từ sau?
Chăm chỉ
Sách vở
Mặt trời
Xanh
Đáp án đúng: D. Xanh
Hướng dẫn giải: "Xanh" là từ do một tiếng có nghĩa tạo thành (từ đơn). Các từ còn lại là từ ghép.
Ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên và những kỉ niệm tuổi thơ trong sáng, hồn nhiên
Phản ánh các vấn đề kinh tế xã hội phức tạp
Hướng dẫn cách giải các bài toán đố khoa học
Cung cấp quy tắc giao tiếp ngoại giao quốc tế
Đáp án đúng: A. Ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên và những kỉ niệm tuổi thơ trong sáng, hồn nhiên
Hướng dẫn giải: Chủ đề tập trung vào thế giới tuổi thơ tươi đẹp và thiên nhiên kì thú xung quanh chúng ta.
Nghĩa gốc
Nghĩa chuyển
Nghĩa bóng
Nghĩa trừu tượng
Đáp án đúng: A. Nghĩa gốc
Hướng dẫn giải: "Ngọn cỏ" chỉ phần đầu nhô lên của cây cỏ, đây là nghĩa gốc của từ "ngọn".
PHẦN II: MỨC ĐỘ VẬN DỤNG THẤP
Cho các từ sau: siêng năng, lười biếng, chăm chỉ, cần cù, cẩn thận. Từ nào KHÔNG nằm trong nhóm từ đồng nghĩa với nhau?
Siêng năng
Lười biếng
Chăm chỉ
Cần cù
Đáp án đúng: B. Lười biếng
Hướng dẫn giải: "Lười biếng" mang ý nghĩa trái ngược với nhóm từ còn lại (siêng năng, chăm chỉ, cần cù).
Hãy điền từ chỉ màu sắc thích hợp vào chỗ chấm trong câu văn của Tô Hoài: "Mùa đông, giữa ngày mùa, làng quê toàn màu vàng – những màu vàng rất khác nhau. Màu lúa chín dưới đống vàng ...".
xanh biếc
xuộm lại
trắng phau
đỏ rực
Đáp án đúng: B. xuộm lại
Hướng dẫn giải: Dựa vào đoạn văn miêu tả mùa đông của Tô Hoài trong bài học, câu chính xác là "Màu lúa chín dưới đống vàng xuộm lại".
Những chiếc lá mít vàng ối dưới sân.
Mẹ mới mua cho em một quyển vở mỏng năm mươi lá.
Cây bàng đang rụng những chiếc lá cuối cùng.
Lá cây xanh mướt sau cơn mưa.
Đáp án đúng: B. Mẹ mới mua cho em một quyển vở mỏng năm mươi lá.
Hướng dẫn giải: "Lá" trong "lá vở" là nghĩa chuyển dựa trên đặc điểm mỏng, phẳng giống chiếc lá cây. Các câu A, C, D dùng nghĩa gốc.
Cháu cắt đi, đến mai đưa cho em Tâm.
Đêm Trung thu, bà tôi trải một chiếc chiếu ngoài hiên.
Nhiều người gốc Việt đã về Việt Nam làm việc.
Bìm chìm ríu rít làm tổ trên ngọn cây.
Đáp án đúng: C. Nhiều người gốc Việt đã về Việt Nam làm việc.
Hướng dẫn giải: Từ "gốc" trong "gốc Việt" mang nghĩa chuyển (chỉ nguồn gốc, xuất xứ). Các từ khác mang nghĩa gốc.
Mẹ bắt dế út phải tự đi bộ hoàn toàn mà không bồng bế.
Mẹ để lại một ít ngọn cỏ non trước cửa hang để dế út có thức ăn sẵn trong vài ngày nếu còn bỡ ngỡ.
Mẹ bỏ đi ngay lập tức không nói lời nào.
Mẹ xây sẵn một ngôi nhà cao tầng cho dế út.
Đáp án đúng: B. Mẹ để lại một ít ngọn cỏ non trước cửa hang để dế út có thức ăn sẵn trong vài ngày nếu còn bỡ ngỡ.
Hướng dẫn giải: Chi tiết mẹ dắt vào hang rồi bỏ lại ít ngọn cỏ non trước cửa thể hiện sự quan tâm, lo lắng chu đáo của người mẹ đối với con khi ra ở riêng.
Đỏ, tươi ngời
Trìu, đung đưa
Ngẩng, xoè
Chôm chôm, mặt trời
Đáp án đúng: A. Đỏ, tươi ngời
Hướng dẫn giải: Từ "đỏ" và từ "tươi ngời" (miêu tả màu sắc tươi tắn của quả) là các từ ngữ chỉ màu sắc/sắc thái màu trong đoạn thơ.
Vườn táo như một dòng sông chảy xiết
Vườn táo như một thành phố lớn
Vườn táo được so sánh ngầm và gắn với hình ảnh mặt trời, quả mặt trăng
Vườn táo giống như một lớp học đông đúc
Đáp án đúng: C. Vườn táo được so sánh ngầm và gắn với hình ảnh mặt trời, quả mặt trăng
Hướng dẫn giải: Tựa đề và nội dung bài thơ so sánh khu vườn và quả táo với hình ảnh rực rỡ của mặt trời, mặt trăng.
Xác định đại từ thay thế trong đoạn văn miêu tả hoặc câu chuyện đã học giúp ích gì cho bài viết?
Giúp câu văn lặp lại nhiều lần để nhấn mạnh
Giúp liên kết câu, tránh lặp từ ngữ quá nhiều lần và làm cho đoạn văn trôi chảy hơn
Làm cho câu văn trở nên khó hiểu và bí ẩn
Kéo dài độ dài của bài văn một cách vô ích
Đáp án đúng: B. Giúp liên kết câu, tránh lặp từ ngữ quá nhiều lần và làm cho đoạn văn trôi chảy hơn
Hướng dẫn giải: Tác dụng của đại từ trong văn bản là liên kết câu và tránh lặp từ ngữ, tạo sự mạch lạc.
Cả đồng lúa đang chín tới.
Mẹ nấu nồi thịt kho đã mềm và chín nhừ.
Suy nghĩ của bạn ấy rất chín chắn.
Cháu hãy chọn nghề cho chín rồi hãy quyết định.
Đáp án đúng: B. Mẹ nấu nồi thịt kho đã mềm và chín nhừ.
Hướng dẫn giải: Từ "chín" ở câu B chỉ thức ăn đã qua đun nấu đến độ ăn được. Các câu còn lại mang nghĩa chuyển.
Cây hồng nhà em đang có rất nhiều nụ hoa chúm chím.
Nụ cười tươi tắn nở trên môi của bé thơ.
Những nụ hoa nhỏ xíu vừa hé nở buổi sớm.
Em cắt vài nụ hoa để cắm vào lọ nhỏ.
Đáp án đúng: B. Nụ cười tươi tắn nở trên môi của bé thơ.
Hướng dẫn giải: "Nụ cười" là nghĩa chuyển (mượn hình ảnh nụ hoa sắp nở để chỉ nét cười mới chớm nở trên môi). Các câu A, C, D dùng nghĩa gốc.
Kể lại toàn bộ từng câu chữ trong truyện từ đầu đến cuối không bỏ sót chi tiết nào.
Nêu ngắn gọn cốt truyện, các sự việc chính và kết quả của câu chuyện bằng lời văn của mình.
Chỉ chép lại phần hội thoại giữa các nhân vật chính.
Chỉ viết tên tác giả và tên nhân vật chính.
Đáp án đúng: B. Nêu ngắn gọn cốt truyện, các sự việc chính và kết quả của câu chuyện bằng lời văn của mình.
Hướng dẫn giải: Tóm tắt truyện là cô đọng lại các ý chính, sự việc cốt lõi của câu chuyện một cách ngắn gọn.
Sự gắn bó, hòa nhập tâm hồn và tình yêu thiết tha của bạn nhỏ đối với thiên nhiên, đồng lúa.
Sự sợ hãi trước những âm thanh lạ ngoài đồng vắng.
Sự mệt mỏi sau khi đi dạo trên bờ đê.
Sự phớt lờ, không quan tâm đến cảnh vật xung quanh.
Đáp án đúng: A. Sự gắn bó, hòa nhập tâm hồn và tình yêu thiết tha của bạn nhỏ đối với thiên nhiên, đồng lúa.
Hướng dẫn giải: Tiếng cánh đồng xôn xao và sự đối thoại của bạn nhỏ cho thấy sự giao cảm sâu sắc giữa con người và thiên nhiên.
Cánh đồng lúa đang đứng im lìm, buồn tẻ.
Cánh đồng lúa đang vào mùa gặt chen chúc, rộn ràng, sinh động như một lớp học hoặc đám đông náo nhiệt.
Cánh đồng lúa bị ngập úng nước nên đang kêu cứu.
Cánh đồng lúa bị sâu bệnh phá hoại nghiêm trọng.
Đáp án đúng: B. Cánh đồng lúa đang vào mùa gặt chen chúc, rộn ràng, sinh động như một lớp học hoặc đám đông náo nhiệt.
Hướng dẫn giải: Lời kêu "Đừng có chen!" thể hiện sự chen chúc, san sát và rộn rã của những bông lúa chín vàng.
Lười biếng
Chăm chút
Cần cù
Bảo vệ
Đáp án đúng: C. Cần cù
Hướng dẫn giải: "Cần cù" có thể thay thế hoàn hảo cho "chăm chỉ" mà không làm thay đổi ý nghĩa câu văn.
Bày gà con theo mẹ đi kiếm ăn quanh vườn.
Vấn đề này khá phức tạp, chúng ta cần phải suy nghĩ thật chín rồi hãy quyết định.
Cơm trong nồi đã cạn nước và chín thơm phức.
Những trái cam trong vườn đã ngả màu vàng chín.
Đáp án đúng: B. Vấn đề này khá phức tạp, chúng ta cần phải suy nghĩ thật chín rồi hãy quyết định.
Hướng dẫn giải: "Suy nghĩ thật chín" nghĩa là suy nghĩ thấu đáo, cẩn trọng, trưởng thành trước khi hành động.
Vàng xuộm, vàng hoe, vàng ối, vàng tươi, vàng chói
Xanh thẫm, xanh ngắt, xanh rì, xanh non
Đỏ rực, đỏ chót, đỏ au, đỏ thẫm
Trắng phau, trắng tinh, trắng ngần
Đáp án đúng: A. Vàng xuộm, vàng hoe, vàng ối, vàng tươi, vàng chói
Hướng dẫn giải: Đoạn văn của Tô Hoài tập trung miêu tả sắc vàng phong phú của mùa đông vùng nông thôn.
Sử dụng rất nghèo nàn, lặp đi lặp lại một từ duy nhất.
Sử dụng vô cùng tinh tế, phong phú, phân biệt rõ các sắc thái vàng khác nhau của cảnh vật.
Chỉ dùng toàn các từ chỉ màu xanh và màu đỏ.
Không sử dụng từ chỉ màu sắc nào.
Đáp án đúng: B. Sử dụng vô cùng tinh tế, phong phú, phân biệt rõ các sắc thái vàng khác nhau của cảnh vật.
Hướng dẫn giải: Tô Hoài đã dùng hàng loạt từ ghép chỉ sắc thái vàng (vàng xuộm, vàng hoe, vàng ối,...) để tái hiện bức tranh vô cùng sinh động.
Chăm chỉ
Xe đạp
Bút bi
Nhà rông
Đáp án đúng: A. Chăm chỉ
Hướng dẫn giải: "Chăm chỉ" là từ ghép tổng hợp gồm các tiếng có ý nghĩa gần nhau, cùng chỉ một tính chất.
Các câu đặt phải rõ nghĩa, thể hiện rõ ràng sắc thái nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ đó.
Chỉ cần viết một từ đơn độc không cần câu.
Dùng từ đó theo một nghĩa duy nhất lặp lại ở cả hai câu.
Viết câu bằng tiếng nước ngoài.
Đáp án đúng: A. Các câu đặt phải rõ nghĩa, thể hiện rõ ràng sắc thái nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ đó.
Hướng dẫn giải: Yêu cầu của bài tập phân biệt nghĩa là câu văn phải làm nổi bật được sự khác biệt về nghĩa của từ trong các ngữ cảnh khác nhau.
Vì dế út vốn thích sống lang thang không cần gia đình.
Vì dế út cảm nhận được sự tự lập, không gian riêng tư rộng rãi và tình yêu thương, sự chuẩn bị chu đáo của mẹ.
Vì dế út ghét các anh em của mình.
Vì dế út bị đuổi ra khỏi nhà một cách cay đắng.
Đáp án đúng: B. Vì dế út cảm nhận được sự tự lập, không gian riêng tư rộng rãi và tình yêu thương, sự chuẩn bị chu đáo của mẹ.
Hướng dẫn giải: Sự khoan khoái của dế út đến từ cảm giác tự do, tự lập và sự thấu hiểu tình cảm của người mẹ.
Sự lạnh lẽo, âm u của mùa đông giá rét.
Sự ấm áp, rực rỡ, giàu sức sống và nên thơ của khu vườn cây trái.
Sự sợ hãi trước ánh nắng gắt của mặt trời.
Sự khô cằn của đất đai trong mùa hạn hán.
Đáp án đúng: B. Sự ấm áp, rực rỡ, giàu sức sống và nên thơ của khu vườn cây trái.
Hướng dẫn giải: Hình ảnh so sánh độc đáo mang lại cảm giác ấm áp, tươi vui, rực rỡ ánh sáng của khu vườn.
Thay đổi toàn bộ kết cục và tên nhân vật chính thành người khác hẳn.
Có thể tưởng tượng, kể thêm diễn biến tâm trạng, lời thoại hoặc hành động phù hợp nhưng vẫn giữ cốt truyện gốc.
Chỉ chép lại y nguyên văn bản trong sách giáo khoa.
Viết thành một bài thơ lục bát.
Đáp án đúng: B. Có thể tưởng tượng, kể thêm diễn biến tâm trạng, lời thoại hoặc hành động phù hợp nhưng vẫn giữ cốt truyện gốc.
Hướng dẫn giải: Kể sáng tạo đòi hỏi học sinh biết tưởng tượng thêm tâm trạng, chi tiết sinh động nhưng không làm sai lệch cốt truyện ban đầu.
Sắp xếp theo trình tự không gian (từ xa đến gần, từ bao quát đến chi tiết) hoặc trình tự thời gian (từ sáng đến chiều).
Viết ngẫu nhiên không cần theo trật tự nào.
Chỉ tả duy nhất một chi tiết nhỏ dưới gốc cây.
Chỉ viết toàn bộ bằng các câu hỏi tu từ.
Đáp án đúng: A. Sắp xếp theo trình tự không gian (từ xa đến gần, từ bao quát đến chi tiết) hoặc trình tự thời gian (từ sáng đến chiều).
Hướng dẫn giải: Trình tự quan sát không gian và thời gian giúp bài văn miêu tả cảnh vật mạch lạc, logic và sinh động.
Nhân hóa và so sánh
Ẩn dụ và phóng đại
Điệp từ và nói giảm nói tránh
Liệt kê và chơi chữ
Đáp án đúng: A. Nhân hóa và so sánh
Hướng dẫn giải: Câu văn vừa có sự liên tưởng so sánh (như trên con thuyền giữa biển màu vàng), vừa có sự cảm nhận tinh tế mang tính nhân hóa về không gian cánh đồng.
Vốn từ phong phú hơn, biết cách lựa chọn từ ngữ chính xác, sinh động khi viết văn và giao tiếp.
Làm cho câu văn trở nên phức tạp khó hiểu.
Giảm khả năng ghi nhớ từ vựng.
Chỉ phục vụ cho việc giải các câu đố mẹo.
Đáp án đúng: A. Vốn từ phong phú hơn, biết cách lựa chọn từ ngữ chính xác, sinh động khi viết văn và giao tiếp.
Hướng dẫn giải: Luyện tập từ đồng nghĩa giúp mở rộng vốn từ và nâng cao kỹ năng diễn đạt.
Bài tập này em đã suy nghĩ rất chín chắn.
Mẹ bảo nồi canh đã chín, dọn cơm ra ăn thôi.
Cam trong vườn đã chín vàng rực.
Thầy giáo giảng bài rất chín.
Đáp án đúng: C. Cam trong vườn đã chín vàng rực.
Hướng dẫn giải: "Cam chín" chỉ trạng thái phát triển tự nhiên của quả cây, là nghĩa gốc của từ chín (khi áp dụng cho hoa quả, nông sản). (Lưu ý: theo quan niệm từ vựng học, nghĩa gốc của chín thường chỉ thức ăn hoặc quả đạt độ trưởng thành ăn được, câu B và C đều là nghĩa gốc cơ bản, tuy nhiên câu C gắn với quả trên cây - nét nghĩa nguyên thủy phổ biến nhất).
Sức sống mãnh liệt và sự biến đổi màu sắc kì diệu của cây cối trong tiết trời mùa đông.
Cây cối bị héo úa và chết khô hoàn toàn.
Mùa đông không có bất kỳ loại cây nào sinh trưởng.
Cây cối nở hoa rực rỡ như mùa xuân.
Đáp án đúng: A. Sức sống mãnh liệt và sự biến đổi màu sắc kì diệu của cây cối trong tiết trời mùa đông.
Hướng dẫn giải: Miêu tả chi tiết lá sắn, tàu đu đủ chuyển sang màu vàng tươi cho thấy bức tranh thiên nhiên mùa đông giàu sức sống và sinh động.
Khi đặt câu với từ "nụ" theo nghĩa chuyển (chỉ sự khởi đầu hoặc hình dáng tương tự nụ), em có thể đặt câu nào?
Em nhìn thấy nụ hoa hồng hé nở.
Trên gương mặt mẹ phảng phất nụ cười hiền hậu.
Nụ hoa mai vàng rực rỡ trong nắng xuân.
Cành hoa đào chi chít những nụ nhỏ.
Đáp án đúng: B. Trên gương mặt mẹ phảng phất nụ cười hiền hậu.
Hướng dẫn giải: "Nụ cười" là cách dùng từ "nụ" theo nghĩa chuyển.
Kiểm tra, củng cố và hệ thống hóa lại các kiến thức về đọc hiểu, từ vựng (từ đồng nghĩa, từ đa nghĩa, nghĩa gốc - nghĩa chuyển), đại từ và kỹ năng viết đoạn văn, bài văn đã học.
Giới thiệu toàn bộ kiến thức của chương trình học kì II.
Giao bài tập về nhà làm trong suốt cả năm học.
Hướng dẫn học sinh cách tham gia các hoạt động thể thao ngoài trời.
Đáp án đúng: A. Kiểm tra, củng cố và hệ thống hóa lại các kiến thức về đọc hiểu, từ vựng (từ đồng nghĩa, từ đa nghĩa, nghĩa gốc - nghĩa chuyển), đại từ và kỹ năng viết đoạn văn, bài văn đã học.
Hướng dẫn giải: Phần ôn tập giữa kì nhằm tổng kết, củng cố kiến thức kĩ năng cốt lõi đã học từ tuần 1 đến tuần 9.
PHẦN III: MỨC ĐỘ VẬN DỤNG CAO
Phân tích đoạn văn tả màu vàng của Tô Hoài, nếu thay thế toàn bộ các từ chỉ sắc thái vàng khác nhau (vàng xuộm, vàng hoe, vàng ối, vàng tươi, vàng chói) bằng một từ duy nhất là "vàng", văn bản sẽ thay đổi như thế nào?
Văn bản sẽ trở nên sinh động, rực rỡ và giàu hình ảnh hơn rất nhiều.
Văn bản sẽ bị đơn điệu, mất đi tính tinh tế, sự phong phú và bức tranh thiên nhiên sẽ trở nên nhạt nhòa, kém sức hút.
Văn bản sẽ ngắn gọn và dễ hiểu hơn đối với học sinh lớp nhỏ.
Văn bản không có bất kỳ sự thay đổi nào về giá trị nghệ thuật.
Đáp án đúng: B. Văn bản sẽ bị đơn điệu, mất đi tính tinh tế, sự phong phú và bức tranh thiên nhiên sẽ trở nên nhạt nhòa, kém sức hút.
Hướng dẫn giải: Việc dùng đa dạng các từ chỉ sắc thái vàng là "thủ pháp nghệ thuật đỉnh cao" của Tô Hoài giúp cá thể hóa từng loại sự vật; nếu thay bằng một từ duy nhất, đoạn văn sẽ mất đi giá trị miêu tả tinh tế.
Từ câu nói của nhân vật bạn nhỏ trong bài "Cánh đồng vàng": "Hoà nhập vào hạnh phúc lớn lao của người khác, bản thân ta sẽ hạnh phúc", em rút ra bài học sâu sắc gì cho lối sống của bản thân trong quan hệ xã hội?
Cần phải sống ích kỷ, chỉ quan tâm đến lợi ích của riêng mình để không bị tổn thương.
Phải biết sẻ chia, đồng cảm, biết vui với niềm vui chung của cộng đồng và thiên nhiên thì tâm hồn mới trở nên giàu có, hạnh phúc đích thực.
Hạnh phúc chỉ đến khi ta tách biệt hoàn toàn khỏi mọi người xung quanh.
Không nên quan tâm đến cảm xúc của bất kỳ ai ngoài gia đình.
Đáp án đúng: B. Phải biết sẻ chia, đồng cảm, biết vui với niềm vui chung của cộng đồng và thiên nhiên thì tâm hồn mới trở nên giàu có, hạnh phúc đích thực.
Hướng dẫn giản: Thông điệp nhân văn từ bài đọc ca ngợi lối sống gắn kết, biết hòa mình và sẻ chia với niềm vui lớn lao của vạn vật, cộng đồng.
Xét về mặt cấu tạo từ và sắc thái ý nghĩa, chuỗi từ: chăm chỉ, siêng năng, cần cù, chuyên cần khác biệt như thế nào với nhóm từ trái nghĩa của chúng?
Nhóm từ này biểu thị thái độ tích cực, hăng hái, bền bỉ trong lao động, học tập; trong khi nhóm từ trái nghĩa biểu thị sự thụ động, lười biếng, thiếu cố gắng.
Nhóm từ này chỉ dùng riêng cho động vật, không dùng cho con người.
Nhóm từ này chỉ mang ý nghĩa tiêu cực.
Không có sự khác biệt nào về mặt sắc thái ý nghĩa.
Đáp án đúng: A. Nhóm từ này biểu thị thái độ tích cực, hăng hái, bền bỉ trong lao động, học tập; trong khi nhóm từ trái nghĩa biểu thị sự thụ động, lười biếng, thiếu cố gắng.
Hướng dẫn giải: Phân tích sâu sắc sắc thái ý nghĩa từ vựng giúp nhận diện rõ ranh giới giữa từ tích cực và tiêu cực trong hệ thống từ đồng nghĩa.
Khi giải thích nghĩa của từ đa nghĩa "chín" trong các ngữ cảnh khác nhau (lúa chín, thức ăn chín, suy nghĩ chín), cơ sở nào giúp người đọc không bị nhầm lẫn giữa các nghĩa đó?
Dựa vào từ loại của từ trong câu.
Dựa hoàn toàn vào ngữ cảnh (câu văn, đoạn văn) mà từ đó xuất hiện để xác định nét nghĩa phù hợp.
Dựa vào độ dài của câu văn chứa từ đó.
Dựa vào tên của tác giả sáng tác văn bản.
Đáp án đúng: B. Dựa hoàn toàn vào ngữ cảnh (câu văn, đoạn văn) mà từ đó xuất hiện để xác định nét nghĩa phù hợp.
Hướng dẫn giải: Từ đa nghĩa chỉ có thể được khu trú và xác định chính xác nghĩa khi đặt vào ngữ cảnh cụ thể.
Biểu tượng của sự nuông chiều con cái quá mức khiến con không bao giờ lớn lên được.
Biểu tượng của nghệ thuật giáo dục tính tự lập: yêu thương con nhưng kiên quyết rèn luyện cho con bản lĩnh tự chủ, đồng thời vẫn dành sự quan tâm, chuẩn bị chu đáo bước đầu cho con vững bước vào đời.
Biểu tượng của sự bỏ rơi, ruồng bỏ con cái khi chúng đã đủ tuổi.
Biểu tượng của sự ép buộc con cái làm những việc trái với quy luật tự nhiên.
Đáp án đúng: B. Biểu tượng của nghệ thuật giáo dục tính tự lập: yêu thương con nhưng kiên quyết rèn luyện cho con bản lĩnh tự chủ, đồng thời vẫn dành sự quan tâm, chuẩn bị chu đáo bước đầu cho con vững bước vào đời.
Hướng dẫn giải: Đây là bài học giáo dục hiện đại và sâu sắc được nhà văn Tô Hoài gửi gắm qua hình ảnh gia đình nhà dế.
Dế út quay về trách mắng mẹ vì đã để mình sống khổ sở một mình.
Dế út tự tay mở rộng hang, tự kiếm ăn thành thạo, cảm nhận sâu sắc niềm tự hào khi vượt qua thử thách và quay về thăm mẹ với một bản lĩnh hoàn toàn mới, chín chắn hơn.
Dế út quyết định bỏ nhà đi lang thang đến một vùng đất khác xa hoàn toàn không bao giờ quay lại.
Dế út nhờ các anh em khác đến làm hộ mọi việc thay mình.
Đáp án đúng: B. Dế út tự tay mở rộng hang, tự kiếm ăn thành thạo, cảm nhận sâu sắc niềm tự hào khi vượt qua thử thách và quay về thăm mẹ với một bản lĩnh hoàn toàn mới, chín chắn hơn.
Hướng dẫn giải: Chi tiết phát triển này phù hợp với logic tâm lý nhân vật và chủ đề trưởng thành, tự lập của tác phẩm.
Phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp nhân hóa trong câu: "Đừng có chen! Đừng có chen! – Những bông lúa kêu lên", tại sao tác giả không dùng từ "nói" hay "thì thầm" mà lại dùng từ "kêu lên"?
Vì từ "kêu lên" thể hiện âm thanh gấp gáp, náo nhiệt, trạng thái chen chúc khẩn trương của cánh đồng lúa đang độ chín rộ rầm rập trên đồng.
Vì những bông lúa đang bị đau đớn và phàn nàn.
Vì tác giả muốn miêu tả tiếng động của máy gặt đập liên hợp.
Vì đó là tiếng kêu cứu của loài côn trùng ẩn nấp trong lúa.
Đáp án đúng: A. Vì từ "kêu lên" thể hiện âm thanh gấp gáp, náo nhiệt, trạng thái chen chúc khẩn trương của cánh đồng lúa đang độ chín rộ rầm rập trên đồng.
Hướng dẫn giải: Lựa chọn từ ngữ "kêu lên" tạo ấn tượng mạnh về sự náo nhiệt, khẩn trương của vạn vật vào mùa gặt hái.
Khi phân tích bài thơ "Vườn mặt trời, quả mặt trăng", việc tác giả kết hợp không gian vườn táo với các hình ảnh vũ trụ (mặt trời, mặt trăng) mang lại dụng ý nghệ thuật gì?
Nhấn mạnh quy mô khổng lồ của khu vườn rộng bằng cả vũ trụ.
Tạo sự liên tưởng độc đáo, tôn vinh vẻ đẹp kỳ diệu, rực rỡ, tỏa sáng của trái cây trong vườn như những ánh dương giữa đời thực, gắn kết thiên nhiên với vũ trụ bao la.
Chứng minh khu vườn nằm trên mặt trăng.
Thể hiện sự lạnh giá của không gian ngoài hành tinh.
Đáp án đúng: B. Tạo sự liên tưởng độc đáo, tôn vinh vẻ đẹp kỳ diệu, rực rỡ, tỏa sáng của trái cây trong vườn như những ánh dương giữa đời thực, gắn kết thiên nhiên với vũ trụ bao la.
Hướng dẫn giải: Sự kết hợp hình ảnh mang tính tưởng tượng bay bổng, nâng tầm vẻ đẹp của thiên nhiên gần gũi thành vẻ đẹp lung linh, huyền ảo.
Ngôn ngữ tiếng Việt có tính tĩnh tại, không bao giờ thay đổi nghĩa.
Sự phát triển tư duy của con người: lấy những hình ảnh trực quan, cụ thể trong đời sống vật chất (độ chín của quả, thức ăn) làm cơ sở để biểu thị những khái niệm trừu tượng trong đời sống tinh thần (sự chín chắn, trưởng thành).
Ngôn ngữ chỉ vay mượn từ nước ngoài chứ không tự phát triển nghĩa chuyển.
Nghĩa gốc và nghĩa chuyển không có bất kỳ mối liên hệ nào với nhau.
Đáp án đúng: B. Sự phát triển tư duy của con người: lấy những hình ảnh trực quan, cụ thể trong đời sống vật chất (độ chín của quả, thức ăn) làm cơ sở để biểu thị những khái niệm trừu tượng trong đời sống tinh thần (sự chín chắn, trưởng thành).
Hướng dẫn giải: Đây là cơ chế chuyển nghĩa phổ biến dựa trên phương thức ẩn dụ trong quá trình phát triển từ vựng tiếng Việt.
Chỉ cần viết đúng chính tả và đủ số câu theo quy định tối thiểu.
Thể hiện được dấu ấn cá nhân rõ nét: sử dụng hình ảnh so sánh, nhân hóa độc đáo, từ ngữ biểu cảm tinh tế, góc nhìn quan sát mới mẻ và cảm xúc chân thành.
Sao chép hoàn toàn văn mẫu có sẵn trên mạng.
Tránh sử dụng bất kỳ tính từ hay trạng từ nào trong bài.
Đáp án đúng: B. Thể hiện được dấu ấn cá nhân rõ nét: sử dụng hình ảnh so sánh, nhân hóa độc đáo, từ ngữ biểu cảm tinh tế, góc nhìn quan sát mới mẻ và cảm xúc chân thành.
Hướng dẫn giải: Yêu cầu vận dụng cao đòi hỏi tính sáng tạo, cá thể hóa phong cách viết và khả năng dùng từ tinh tế của học sinh.
Kể theo ngôi thứ nhất (xưng "tôi"), mang đậm chất tự truyện, góc nhìn chân thực, hồn nhiên và giàu trải nghiệm cảm xúc thơ ấu.
Kể theo ngôi thứ ba toàn tri, lạnh lùng và khách quan.
Chỉ sử dụng hình thức đối thoại kịch nói không có lời kể.
Viết dưới dạng các bản báo cáo khoa học khô khan.
Đáp án đúng: A. Kể theo ngôi thứ nhất (xưng "tôi"), mang đậm chất tự truyện, góc nhìn chân thực, hồn nhiên và giàu trải nghiệm cảm xúc thơ ấu.
Hướng dẫn giải: Các tác phẩm như "Tôi sống độc lập từ thuở bé", "Cánh đồng vàng" đều sử dụng ngôi kể thứ nhất giúp tăng tính chân thực và sức thuyết phục cảm xúc.
Thiên nhiên và con người hoàn toàn tách biệt, không có sự ảnh hưởng qua lại.
Thiên nhiên là đối tượng để con người khai thác cạn kiệt phục vụ lợi ích vật chất.
Thiên nhiên và con người có mối quan hệ gắn bó máu thịt, hòa quyện; thiên nhiên là người bạn lớn nuôi dưỡng tâm hồn, tình cảm và mang lại niềm vui thiêng liêng cho con người.
Con người là chủ tể tuyệt đối có quyền chi phối mọi quy luật tự nhiên.
Đáp án đúng: C. Thiên nhiên và con người có mối quan hệ gắn bó máu thịt, hòa quyện; thiên nhiên là người bạn lớn nuôi dưỡng tâm hồn, tình cảm và mang lại niềm vui thiêng liêng cho con người.
Hướng dẫn giải: Xuyên suốt các bài đọc (Cánh đồng vàng, Vườn mặt trời..., Kì diệu rừng xanh), chủ đề lớn là tình yêu và sự gắn kết tâm hồn giữa con người với thiên nhiên.
Chỉ chọn một nghĩa duy nhất và bỏ qua các nghĩa còn lại.
Phải phân tích từng ngữ cảnh cụ thể để nhận diện đúng nét nghĩa gốc hay nghĩa chuyển, từ đó tìm từ đồng nghĩa tương ứng chính xác cho từng nét nghĩa đó.
Khẳng định từ đó không có nghĩa gì rõ ràng.
Thay thế tất cả các nghĩa bằng một từ trái nghĩa.
Đáp án đúng: B. Phải phân tích từng ngữ cảnh cụ thể để nhận diện đúng nét nghĩa gốc hay nghĩa chuyển, từ đó tìm từ đồng nghĩa tương ứng chính xác cho từng nét nghĩa đó.
Hướng dẫn giải: Đối với từ đa nghĩa, việc tìm từ đồng nghĩa phải gắn liền với từng nét nghĩa trong ngữ cảnh cụ thể.
Vì học sinh chưa hiểu sâu sắc bản chất của sự chuyển nghĩa dựa trên nét tương đồng về hình thức hoặc chức năng.
Vì học sinh viết quá ít chữ trong một câu.
Vì học sinh dùng sai bảng chữ cái tiếng Việt.
Vì học sinh không sử dụng dấu câu.
Đáp án đúng: A. Vì học sinh chưa hiểu sâu sắc bản chất của sự chuyển nghĩa dựa trên nét tương đồng về hình thức hoặc chức năng.
Hướng dẫn giải: Lỗi phổ biến khi học sinh làm bài tập nghĩa chuyển là đặt câu mơ hồ, không làm nổi bật được cơ sở chuyển nghĩa.
Phân tích đoạn thơ: "Mỗi bước một lời cảm tạ / Với trời, với đất, với cây / Với người ngày đêm vất vả / Cho mình quả chín cầm tay", thông điệp triết lý nhân sinh nào được tác giả gửi gắm qua từ "cảm tạ"?
Lòng biết ơn sâu sắc đối với thiên nhiên, đất trời và những người lao động đã âm thầm vất vả tạo ra thành quả ngọt ngào cho cuộc sống.
Sự phàn nàn về sự vất vả cực nhọc khi làm nông nghiệp.
Thái độ trả ơn bằng vật chất đắt tiền.
Sự vô ơn trước những thành quả lao động của người khác.
Đáp án đúng: A. Lòng biết ơn sâu sắc đối với thiên nhiên, đất trời và những người lao động đã âm thầm vất vả tạo ra thành quả ngọt ngào cho cuộc sống.
Hướng dẫn giải: Từ "cảm tạ" thể hiện thái độ trân trọng, biết ơn nguồn cội, thiên nhiên và người lao động.
Làm cho đoạn văn trở nên cực kỳ súc tích và hoàn hảo.
Làm cho người đọc không xác định được đại từ đang thay thế cho đối tượng nào, gây mơ hồ, khó hiểu hoặc sai lệch ngữ nghĩa.
Giúp bài văn được nâng điểm tối đa.
Không gây ra bất kỳ ảnh hưởng nào.
Đáp án đúng: B. Làm cho người đọc không xác định được đại từ đang thay thế cho đối tượng nào, gây mơ hồ, khó hiểu hoặc sai lệch ngữ nghĩa.
Hướng dẫn giải: Đại từ đòi hỏi phải có tiền lệ rõ ràng (từ ngữ nó thay thế phía trước); nếu dùng lạm dụng hoặc thiếu chính xác sẽ gây mơ hồ quy chiếu.
Tiếng Việt có khả năng mở rộng vốn từ vô cùng linh hoạt thông qua phương thức chuyển nghĩa (dựa trên hiện tượng ẩn dụ hình thức).
Mỗi từ chỉ có một nghĩa duy nhất cố định suốt đời không thay đổi.
Nghĩa chuyển hoàn toàn không có liên quan gì đến nghĩa gốc.
Các từ chỉ có thể mang nghĩa gốc chứ không bao giờ có nghĩa chuyển.
Đáp án đúng: A. Tiếng Việt có khả năng mở rộng vốn từ vô cùng linh hoạt thông qua phương thức chuyển nghĩa (dựa trên hiện tượng ẩn dụ hình thức).
Hướng dẫn giải: Hiện tượng một từ có nhiều nghĩa (nghĩa gốc và nghĩa chuyển) minh chứng cho sự linh hoạt và phong phú trong cơ chế phát triển nghĩa của tiếng Việt.
Miêu tả mùa đông lạnh giá, ảm đạm, cây cối chết khô.
Miêu tả mùa đông không phải bằng cái lạnh buốt mà bằng một bảng màu vàng vô cùng rực rỡ, ấm áp và tràn đầy nhựa sống của cảnh vật nông thôn.
Miêu tả cảnh tuyết rơi trắng xóa khắp các nẻo đường làng.
Miêu tả các hoạt động lễ hội nhộn nhịp của con người trong đêm đông.
Đáp án đúng: B. Miêu tả mùa đông không phải bằng cái lạnh buốt mà bằng một bảng màu vàng vô cùng rực rỡ, ấm áp và tràn đầy nhựa sống của cảnh vật nông thôn.
Hướng dẫn giải: Điểm tài tình của Tô Hoài là dùng sắc vàng trù phú để sưởi ấm cái lạnh mùa đông, tạo nên bức tranh quê vô cùng độc đáo.
Khuyên học sinh nên sống tách biệt hoàn toàn với gia đình từ nhỏ.
Giáo dục tinh thần tự chủ, tính tự lập trong học tập và sinh hoạt, không ỷ lại vào cha mẹ, biết tự chịu trách nhiệm về hành động của bản thân trong thời đại số.
Yêu cầu học sinh phải ra ở riêng ngay khi học xong tiểu học.
Khuyên học sinh không cần nghe lời dạy bảo của người lớn.
Đáp án đúng: B. Giáo dục tinh thần tự chủ, tính tự lập trong học tập và sinh hoạt, không ỷ lại vào cha mẹ, biết tự chịu trách nhiệm về hành động của bản thân trong thời đại số.
Hướng dẫn giải: Ý nghĩa giáo dục cốt lõi của tác phẩm vẫn vẹn nguyên giá trị đối với thế hệ học sinh hiện đại trong việc rèn luyện tính tự lập.
Giúp học sinh học thuộc lòng thật nhiều định nghĩa lý thuyết khô khan.
Phát triển toàn diện năng lực ngôn ngữ: vừa biết cảm thụ cái hay cái đẹp của văn chương, vừa biết vận dụng linh hoạt các quy tắc tiếng Việt vào thực tiễn đọc, viết và giao tiếp.
Kéo dài thời gian kiểm tra của học sinh trên lớp.
Đánh đố học sinh bằng những câu hỏi hóc búa không có đáp án.
Đáp án đúng: B. Phát triển toàn diện năng lực ngôn ngữ: vừa biết cảm thụ cái hay cái đẹp của văn chương, vừa biết vận dụng linh hoạt các quy tắc tiếng Việt vào thực tiễn đọc, viết và giao tiếp.
Hướng dẫn giải: Mục tiêu cốt lõi của chương trình Ngữ văn/Tiếng Việt tiểu học mới là phát triển năng lực ngôn ngữ toàn diện cho học sinh.
Sự cô đơn, buồn chán không có bạn bè chơi cùng.
Tâm hồn nhạy cảm, biết hòa mình vào thiên nhiên, giàu lòng yêu quê hương và sự rung động tinh tế trước vẻ đẹp của đất trời.
Sự lười biếng trốn học đi chơi la cà ngoài đồng.
Sự vô tâm, thờ ơ trước mọi cảnh vật xung quanh.
Đáp án đúng: B. Tâm hồn nhạy cảm, biết hòa mình vào thiên nhiên, giàu lòng yêu quê hương và sự rung động tinh tế trước vẻ đẹp của đất trời.
Hướng dẫn giải: Hành động ngắm nhìn và đối thoại với cánh đồng thể hiện một tâm hồn trẻ thơ trong sáng, giàu tình yêu thiên nhiên.
Học sinh chưa nắm vững sắc thái ý nghĩa của từng từ, nhầm lẫn giữa nét nghĩa về đức tính lao động (chăm chỉ) với nét nghĩa về hành động bảo vệ, giúp đỡ người khác (che chở).
Học sinh viết chữ quá xấu nên nhầm lẫn.
Học sinh không biết đọc tiếng Việt.
Không có lỗi sai nào cả vì các từ đó hoàn toàn giống nhau.
Đáp án đúng: A. Học sinh chưa nắm vững sắc thái ý nghĩa của từng từ, nhầm lẫn giữa nét nghĩa về đức tính lao động (chăm chỉ) với nét nghĩa về hành động bảo vệ, giúp đỡ người khác (che chở).
Hướng dẫn giải: Phân tích lỗi sai giúp học sinh hiểu rõ hơn cách phân loại từ đồng nghĩa theo các phạm trù ý nghĩa khác nhau.
Câu phải có từ đó, đồng thời ngữ cảnh của câu phải minh định rõ ràng sắc thái nghĩa mà từ đó biểu thị, không gây hiểu lầm sang nghĩa khác.
Câu phải dài ít nhất năm mươi từ.
Câu phải bắt đầu bằng một chữ số.
Câu phải được viết bằng thơ lục bát.
Đáp án đúng: A. Câu phải có từ đó, đồng thời ngữ cảnh của câu phải minh định rõ ràng sắc thái nghĩa mà từ đó biểu thị, không gây hiểu lầm sang nghĩa khác.
Hướng dẫn giải: Tiêu chuẩn đánh giá bài tập phân biệt nghĩa là ngữ cảnh câu phải rõ ràng, chính xác và minh bạch hóa nét nghĩa của từ.
Sử dụng linh hoạt các biện pháp tu từ (nhân hóa, so sánh), hệ thống từ ngữ miêu tả giàu hình ảnh, màu sắc và cảm xúc, giúp tái hiện sống động vẻ đẹp kỳ diệu của thiên nhiên và thế giới tuổi thơ.
Sử dụng các thuật ngữ khoa học khô khan, cứng nhắc.
Chỉ tập trung miêu tả số liệu thống kê diện tích rừng và đồng lúa.
Không sử dụng bất kỳ biện pháp nghệ thuật nào.
Đáp án đúng: A. Sử dụng linh hoạt các biện pháp tu từ (nhân hóa, so sánh), hệ thống từ ngữ miêu tả giàu hình ảnh, màu sắc và cảm xúc, giúp tái hiện sống động vẻ đẹp kỳ diệu của thiên nhiên và thế giới tuổi thơ.
Đáp án giải thích: Đây là tổng kết toàn diện về nghệ thuật biểu đạt của các văn bản trong phần ôn tập giữa kì.
Nhằm phê phán sự nhẫn tâm của người mẹ đối với con cái.
Nhằm gửi gắm triết lý giáo dục nhân văn sâu sắc: tuổi trẻ cần phải trải qua thử thách, tự lực vươn lên thì mới có thể trưởng thành vững vàng trong cuộc sống.
Nhằm minh họa cho quy luật sinh học tự nhiên của loài côn trùng không có ý nghĩa giáo dục con người.
Nhằm tạo ra một cái kết bi thảm cho câu chuyện.
Đáp án đúng: B. Nhằm gửi gắm triết lý giáo dục nhân văn sâu sắc: tuổi trẻ cần phải trải qua thử thách, tự lực vươn lên thì mới có thể trưởng thành vững vàng trong cuộc sống.
Hướng dẫn giải: Tác phẩm mang giá trị giáo dục nhân sinh cao đẹp, khuyến khích tinh thần tự lập cho thế hệ trẻ.
Ngôn ngữ có tính tiết kiệm và đa nghĩa hóa: một vỏ âm thanh có thể biểu đạt nhiều khái niệm khác nhau có nét tương đồng về mặt ý niệm qua các thời kỳ phát triển.
Ngôn ngữ là một hệ thống cứng nhắc không bao giờ thay đổi.
Các từ trong tiếng Việt hoàn toàn không có mối liên hệ nào với nhau.
Mỗi từ chỉ được phép mang đúng một ý nghĩa duy nhất từ khi sinh ra.
Đáp án đúng: A. Ngôn ngữ có tính tiết kiệm và đa nghĩa hóa: một vỏ âm thanh có thể biểu đạt nhiều khái niệm khác nhau có nét tương đồng về mặt ý niệm qua các thời kỳ phát triển.
Hướng dẫn giải: Đây là đặc trưng kinh tế và linh hoạt của hệ thống từ vựng các ngôn ngữ tự nhiên, trong đó có tiếng Việt.
Được đánh giá là rất sáng tạo và đạt điểm tối đa tuyệt đối.
Vi phạm yêu cầu cơ bản của đề bài "kể sáng tạo một câu chuyện đã học", vì sáng tạo phải dựa trên cốt truyện gốc chứ không phải bịa đặt hoàn toàn cốt truyện mới.
Trở thành một tác phẩm văn học nổi tiếng thế giới.
Được nhà trường khen thưởng đặc biệt.
Đáp án đúng: B. Vi phạm yêu cầu cơ bản của đề bài "kể sáng tạo một câu chuyện đã học", vì sáng tạo phải dựa trên cốt truyện gốc chứ không phải bịa đặt hoàn toàn cốt truyện mới.
Hướng dẫn giải: Sáng tạo trong kể chuyện là thêm thắt tâm trạng, chi tiết sinh động nhưng phải tôn trọng khung cốt truyện gốc của tác phẩm.
Vì đại từ giúp tạo mạch ngầm kết nối các câu với nhau, tránh việc lặp lại danh từ liên tục gây nhàm chán, đồng thời duy trì đối tượng miêu tả xuyên suốt mạch văn.
Vì đại từ làm cho đoạn văn dài ra vô tận.
Vì đại từ thay thế hoàn toàn các dấu câu trong văn bản.
Vì đại từ làm thay đổi hoàn toàn chủ đề của đoạn văn.
Đáp án đúng: A. Vì đại từ giúp tạo mạch ngầm kết nối các câu với nhau, tránh việc lặp lại danh từ liên tục gây nhàm chán, đồng thời duy trì đối tượng miêu tả xuyên suốt mạch văn.
Hướng dẫn giải: Đại từ đóng vai trò là phương tiện liên kết hình thức quan trọng giúp văn bản mạch lạc và uyển chuyển hơn.
Sự kết hợp hoàn hảo tạo nên một bức tranh sinh động, nơi thiên nhiên không còn vô tri mà có linh hồn, hòa nhịp đập cảm xúc cùng con người, làm cho trang văn mang đậm chất thơ.
Sự kết hợp rời rạc, không có sự liên quan gì giữa cảnh vật và con người.
Làm cho câu chuyện trở nên khó hiểu và xa rời thực tế.
Mang tính chất báo cáo số liệu khô khan, cứng nhắc.
Đáp án đúng: A. Sự kết hợp hoàn hảo tạo nên một bức tranh sinh động, nơi thiên nhiên không còn vô tri mà có linh hồn, hòa nhịp đập cảm xúc cùng con người, làm cho trang văn mang đậm chất thơ.
Hướng dẫn giải: Sự đồng điệu giữa tâm hồn con người và thiên nhiên nhân hóa là điểm sáng nghệ thuật đặc sắc của tác phẩm.
Nắm vững kiến thức lý thuyết để ghi nhớ máy móc các đáp án mẫu.
Hiểu sâu sắc bản chất của từ ngữ (từ đồng nghĩa, đa nghĩa, nghĩa gốc - nghĩa chuyển), vận dụng linh hoạt các biện pháp tu từ và kỹ năng đọc hiểu - tạo lập văn bản vào thực tiễn ngôn ngữ đời sống.
Chỉ cần biết giải các bài toán đố phức tạp.
Không cần quan tâm đến các quy tắc ngữ pháp tiếng Việt.
Đáp án đúng: B. Hiểu sâu sắc bản chất của từ ngữ (từ đồng nghĩa, đa nghĩa, nghĩa gốc - nghĩa chuyển), vận dụng linh hoạt các biện pháp tu từ và kỹ năng đọc hiểu - tạo lập văn bản vào thực tiễn ngôn ngữ đời sống.
Hướng dẫn giải: Mục tiêu tối thượng của việc ôn tập và kiểm tra giữa kì là đánh giá năng lực vận dụng thực tế toàn diện của học sinh theo chuẩn chương trình mới.
Bạn có thích hoạt động này không?



