Soạn Văn 9 CTST Thực hành tiếng Việt trang 138 có đáp án
5 câu hỏi
Xácđịnhđiểntích, điểncốvànêutácdụngcủaviệcsửdụngđiểntích, điểncốtrongcáctrườnghợpsau:
a.
Trướnghùmmởgiữatrungquân,
Từ Công sánhvớiphunhâncùngngồi.
Tiên nghiêm, trốngchửadứthồi,
Điểmdanhtrướcdẫnchựcngoàicửaviên.
(Nguyễn Du, Truyện Kiều)
b.
Cho gươnmờiđếnThúc lang,
Mặtnhưchàmđổ, mìnhdườngdẽ run.
Nàngrằng: “Nghĩa trọngnghìn non,
Lâm Tri ngườicũ, chàngcònnhớkhông?
Sâm, Thương chẳngvẹnchữtòng,
Tại ai, háđámphụlòngcốnhân?
Gầmtrămcuốn, bạcnghìncân.
Tạlòngdễxứng, báoângọilà. [...]”
(Nguyễn Du, Truyện Kiều)
Điểntích, điểncốtrongcáccâu:
a. chữhùm, Nguyễn Du dùngđểchỉphongtháicủangườianhhùngTừ Hải. Nói vềsựuynghicủamộtphiêntòabáoânbáooánđangđượcmở, mà Kiều vàTừ Hải làchủtọa.
b. Điểncố: Sâm, Thương: tứclàđểchỉsaoSâmvàsao Thương. Qua đó, đểchỉtìnhcảmcáchbiệt, không bao giờcóthểgặpnhau.
Dùngtừđiểnđểtracứunghĩacủacácthànhngữdướiđâyvàchobiếtcácthànhngữnàygắnvớiđiểntích, điểncốnào.
a. Láthắmchỉhồng
b. Tái Ông thấtmã
c. Ngưu lang Chứcnữ
a.Láthắmchỉhồng: duyênsố, tiềnđịnhtrongtìnhyêu, hônnhân.
- Đó là câu chuyện: Vu HựuđờiĐườngkếtduyênvớinàngcungnữmàtrướcđâychàngđãtừngđềthơcủamìnhvàochiếcláthắmđỏthảtrôitheodòngnướcgửivàocungcấm; cũngvínhư Vi Cốkếtduyênvớingười con gáimàtrướcđâychàngđãthuêngườigiếtvàmuốnchốnglạiduyênphậnkhiôngtơchobiếtchỉhồngđãbuộcchânhaingườitừthuởấy, lúcvợchàngmớilàcôgáilênba.
b.Tái Ông thấtmã: trong cuộc sống may - rủilànhữngđiềukhóđoánđịnh, khólườngtrướcđược, có thể chuyển hóa tác động lẫn nhau.
- Đó là câu chuyện: Thượng Tái ôngcó con ngựaquýtựnhiênbiếnmất, nhiềungườiđếnhỏithăm, ôngnóivớihọbiếtđâuđólạilàđiềuphúc. Quảnhiên, íthômsaungựaquý quay vềvàkéotheomột con ngựakhácvềcùng. Ông lạinóivớimọingườibiếtđâuđólàđiềuhoạ, vàđúngvậy, con traiôngmảimê phi ngựa, chẳng may ngãgãychân. Thượng Tái ônglạinóivớimọingườibiếtđâuđólạilàđiềuphúc. Ítlâusaucógiặc, traitrẻtronglàngđềuphảiratrận, nhiềungườichẳng bao giờtrởvềnữa, riêng con ôngvìtàntậtmàđược ở lạivàsốngsót.
c. Ngưu lang Chứcnữ: chỉcảnhvợchồng xa cách, biệtly, nó trở thành biểu tượng cho tình yêu và lòng thủy chung.
- Đó làcâuchuyệnNgưu lang vàChứcnữ. Ngưu Lang – một chàng trai nghèo; Chức Nữ - một tiên nữ xinh đẹp. Hai người đã vượt qua mọi khó khăn và chia ly để được gặp nhau mỗi năm vào ngày Thất Tịch (ngày 7 tháng 7 âm lịch).
KểtênmộttácphẩmvănhọcviếtbằngchữNômmàembiết. Chỉraítnhấtmộttừngữhoặchìnhảnhmàemthíchtrongtácphẩmấyvàgiảithíchlí do emlựachọntừngữ/ hìnhảnhnhưvậy.
- TácphẩmTruyện Kiều, trongđócócâuthơ:
Trướcsaunàothấybóngngười,
Hoa đàonămngoáicòncườigióđông.
(Nguyễn Du, Truyện Kiều)
- Hình ảnh:Hoa đàonămngoáicòncườigióđông: ý câuthơcuốitrongbàithơ ĐềĐô Thành Nam Trang của Thôi Hộ (Trung Quốc):
Khi niênkimnhậtthủmôntrung,
Nhânđiệnđàohoatươngánhhồng.
Nhânđiệnbất tri hàxứkhí,
Đào hoa y cựutiểuđồngphong.
(Nămtrướcngàynàyngàycủanày,
Mặtngười, hoađàoánhhồnglẫnnhau.
Mặtngườichẳngbiếtđãđiđâu?
Hoa đàovẫnnhưxưacườivớigióđông.)
Nguyễn Du mượntíchnàyđểbiểuđạtnỗibângkhuângnhớthươngvàhụthẫngcủa Kim Trọngkhitrởvềvườn Thuý, Thuý Kiều đãđi xa, chỉcònthấybóngdángảoảnhcủanàngnơinhàxưa, vườncũ.
Xácđịnhthànhngữcótrongđoạntríchsauvàchobiếthiệuquảcủaviệcsửdụng (những) thànhngữnày:
Vợchàngquỷquái, tinh ma,
Phen nàykẻcắp, bàgiàgặpnhau!
Kiếnbòmiệngchénchưalâu.
Mưusâucũngtrảnghĩasâuchovừa!
(Nguyễn Du, Truyện Kiều)
- Thành ngữ: quỷquáitinh ma, kẻcắpbàgià, kiếnbòmiệngchén.
- Tácdụng: đểthểhiệnhànhđộngtrừngphạtcáiáctheoquanđiểmcủanhândânnênngônngữcũngthậtnômna, bìnhdịtheocáchnóicủanhândân, cáiácphảitrừngphạt.
Nêutácdụngcủaviệcsửdụngtừ Hán Việt trongngữliệu b, bàitập 1.
LờilẽcủaThủy Kiều đốivớiThúc Sinh chothấylòngbiếtơntrântrọngcủanàng. Kiều đượcThúc Sinh chuộcrakhỏithanhlâu ở Lâm Tri, thoátcảnhđời ô nhục, rồiđượcsốngnhữngngàyêmấmvớichàngThúc. Đólànghĩanặngnghìn non, làtấmlòngbiếtơnsâusắccủanàngđốivớingườicũthânthiết, ântình. Khi nóivớiThúc Sinh, Kiều dùngnhữngtừ Hán Việt: nghĩa, tòng, cốnhân, tạ,... CáchnóitrangtrọngnàyphùhợpvớichàngthưsinhhọThúcđồngthờidiễntảđượctấmlòngbiếtơntrântrọngcủa Kiều.