Soạn Văn 9 Cánh diều Viết truyện kể sáng tạo có đáp án

Truyệnkểsángtạolàmộtvănbảntựsự, ở đó, ngườikể (cóthểlànhânvậttrongtruyện – ngôithứnhất, hoặcngườingoàicuộc – ngôithứba) kểlạimộtcáchsángtạonhữngsựviệcdiễnra ở mộtkhônggian, thờigiannàođó, gắnvớinhữngnhânvậtcụthể. Thông qua câuchuyện, tácgiảthểhiệnquanđiểm, suynghĩ, tháiđộcủamìnhvềnhữngvấnđềcủađờisống. Trong truyện, bêncanhlờikể, còncónhữngcâu, đoạnvănmiêutả, biểucảmđểlàmnổibậtđặcđiểmcủanhânvậthoặcbốicảnh, đồngthờibộclộcáinhìn, tìnhcảm, cảmxúccủangườikểvàcủachínhnhàvăn. Truyệnkểsángtạocóthểlàmộtcâuchuyệnhoàntoànmớihoặcmôphỏngmộttruyệnđãcónhưngđiềuchỉnh, thayđổicác chi tiết, sựviệc, nhânvật,… theo ý tưởngcủangườikể. 

Viếttruyệnkểsángtạolàtạolậpmộtvănbảntựsựcóyếutốhưcấuvàcótínhnghệthuậtnhấtđịnh. Khácvớicácvănbảnnhưnhậtkí, hồikí, bảntườngtrình,…, truyệnchophépngườiviếttưởngtượngnhữngsựviệc, con ngườikhôngcóthật (vídụ: thầntiên, ma quỷ,…) hoặcchỉcómộtphầnsựthật (vídụ: SựtíchHồGươm). Nhưng dùhưcấunhưthếnàothìtruyệnvẫnluônđặtranhữngvấnđềcủađờisống con người. Vìthế, việcsángtạoracáctìnhhuống, sựviệc, chi tiết, nhânvật (con người, con vật, thần, thánh…),…chỉlàphươngthứcđểngườiviếtgửigắmnhữngthôngđiệpvềcuộcsống. Đócóthểlàmộtbàihọcvềđạolí, lốisống hay mộtquanniệm, mộtgócnhìnvềthiênnhiên, xãhội, con người. 

- Mụcđíchviếttruyệnkểsángtạolàgì? Truyệnhướngtớiđốitượngngườiđọcnào? 

- Truyệnkểviệcgìhoặcmôphỏngtruyệnnào? Ai sẽlàngườikểchuyện? 

- Cau chuyệndiễnra ở đâu (khônggian), vàothờiđiểmnào (thờigian)? Truyệncónhữngnhânvậtnào? Ai lànhânvậtchính? 

- Truyệnmởđầu, diễnbiếnvàkếtthúcrasao? 

- Cầnđưacácyếutốmiêutả, biểucảmvàonhữngđoạnnàotrongtruyệnvàđểlàmgì? 

a) Chuẩnbị  

- ĐọclạivănbảnVụcảitrangbấtthành, chú ý phần (3) củavănbản. 

- Xácđịnhngườikể: Me-ri, cha dượnghoặcmẹ Me-riđểchuyểnlờikểchophùhợpvớingôikể. 

b) Tìm ý vàlậpdàn ý (vídụngườikểlà Me-ri) 

- Tìm ý chobàiviếtbằngcáchđặtvàtrảlờicáccâuhỏi: 

+ Nội dung chínhcủaphần (3) kểvềviệcgì? 

=> Nội dung chínhcủaphần (3) kểvềviệcvạchtộicủaHômđốivớiUyn-đi-banh. 

+ Nếulà Me-rikểlạithìlờivănvà chi tiếtcâuchuyệnphảithayđổinhưthếnào? 

=> Nếulà Me-rikểlạithìlờivănvà chi tiếtcâuchuyệnphảithayđổitheocáchnhìnnhận, đánhgiácủa Me-rinhư: Uyn-đi-banh thumìnhtrongghếbành, đầugọcxuống, sụpđổhoàntoànkhingheHômkểlạitoànbộsựviệc,… 

+ Cầntạolạitìnhhuốngvàsắpxếplạicâuchuyệnnhưthếnàotheolờikểcủa Me-ri? 

=> Theo lờikểcủa Me-ricầntạolạitìnhhuốngvàsắpxếplạicâuchuyện: Đề Me-rinhìnthấydángvẻ, tháiđộcủaUyn-đi-banh trướcrồimớivàocâuchuyện, … 

+ Lựachọnhoặcbổ sung các chi tiếtmiêutả, biểucảmvàocâuchuyệnthếnào? 

=> Các chi tiếtmiêutả, biểucảmcầnđượcbổ sung vàocâuchuyệnđểnêulênđượctâmtrạngcủa Me-rikhichữngkiếnsựviệc: sựngỡngàngchứngkiếnsựviệc,… 

- Lậpdàn ý chobàiviếtbằngcáchsắpxếpcác ý đãtìmđượctheobốcụcbaphần: 

 

Mởbài	Nêubốicảnhcâuchuyện: Khi HômvạchtộicủaUyn-đi-banh, Me-riđãcómặtvàchứngkiếncảnhcuối.
Thân bài	Kểtómtắtlạisựviệc qua lờikểcủaHôm (trang 15-16), vídụ:  + TôinhìnthấyUyn-đi-banh thumìnhtrongghếbành, đầugọcxuống, sụpđổhoàntoànkhingheHômkểlạitoànbộsựviệc.  + Hoárahắn (Uyn-đi-banh) đãlừadốitôibằngcách: lợidụngsựđồngloãcủavợlàmẹtôi, cùngtìnhtrạngcậnthịnặngcủatôi, đểđónggiảlàmHót-mơ En-giôvàtántỉnh, tỏtìnhvớitôi.  + …
Kếtbài	Nêusuynghĩcủa Me-risauvụviệc. Vídụ: Tôihoàntoànngỡngàngtrướcâmmưucủaông cha dượngvàrấtcảmơnHômđãgiúpmìnhlàmsángtỏvụviệc, tránhđượcmộtsailầmkhủngkhiếptrongđời.

c) Viết 

Viếtvănbảntruyệntheodàn ý. Trong khiviếtcóthểđiềuchỉnh, bổ sung các chi tiếthoặccácyếutốmiêutả, biểucảmmiễnlàhợplí. 

* Bàivănthamkhảo 

- Nhậpvai Me-ritrongvănbản “Vụcảitrangbấtthành” (trích “Sơ-lốcHôm” củaĐoi-lơ) đềkểlạicâuchuyệntrongphần (3) củavănbản. 

Tôilà Me-ri, sốngcùngmẹvà cha dượng. TôicóvịhônphulàHót-mơ En-giônhưngđãbịmấttíchvàođúnghômcửhànhhônlễ. TôiđãtìmđếnthámtửHômvànhờgiúpđỡ. Hôm nay, tôiđếnnhàthámtửđểxemkếtquảtìmngườiđếnđâu. 

Vừađếncửa, tôiđãnghethấytiếngnóicủaHôm ởtrongphòngvọngra.Nhìn qua khecửa, tôithấyUyn-đi-banh (cha dượngtôi) đangthumìnhtrongghếbành, đầugọcxuống, sụpđổhoàntoànkhingheHômkểlạitoànbộsựviệc.Hoárahắn (Uyn-đi-banh) đãlừadốitôibằngcách: lợidụngsựđồngloãcủavợlàmẹtôi, cùngtìnhtrạngcậnthịnặngcủatôi, đểđónggiảlàmHót-mơ En-giôvàtántỉnh, tỏtìnhvớitôi. Hắnđãcảitrangthànhmộtngườiđànôngkhác, luônphảiđeokínhmàuđểcheđậycặpmắtvốnthânquen, đeorâutócgiả, biếngiọngnóithôngthườngthànhmộtgiọngnóithìthâmkhónghe. HắnđãthànhcôngtrởthànhmộtanhchàngHót-mơÊn-giôđểgạtrangoàilềtấtcảnhữngđốithủlăm le tántỉnhtôi. Tôiđã tin tưởngvàđínhhônvớigã. Thậtđángthươngchotôi!  

Nghe hếtcâuchuyệncủaHôm, tôiđẩycửađivào, nhìnchằmchằmvàogã cha dượng. Tôithậtsựkhôngdám tin vàosựthậtnày. Gã cha dượngnhìnthấytôiliềnhốthoảng, sợhãibỏchạyrakhỏicănnhàcủaHôm. TôirấtcảmơnHômđãgiúpmìnhlàmsángtỏvụviệc, tránhđượcmộtsailầmkhủngkhiếptrongđời. 

- Nhậpvai cha dượngtrongvănbản “Vụcảitrangbấtthành” (trích “Sơ-lốcHôm” củaĐoi-lơ) đềkểlạicâuchuyệntrongphần (3)củavănbản. 

Tôi, cha dượngcủa Me-ri. Tôiđãkếthônvớimộtgóaphụhơntôirấtnhiềutuổichỉvìtàisảncủabà.   

Cô con gáicủavợtôirấttốtbụng, rộngrãinênđãđểchotôisửdụngsốtiềnấy. Đốivớinhữngngườithuộctầnglớpnhưtôithìsốtiềnđóquảlàcũngđángkể. Nếumấtđisốlợitứcthicuộcđờitôicũngsẽkhácnhiều, thànhthửtôiphảicốgắngđểduytrì. Nhậnthấyhônnhâncủacôgáilàmốiđedoạđốivớikhoảnthunhậpmộttrămbảngmộtnăm, tôigiữrịtcôgáitạinhà, ngănngừacôkếtgiaovớinhữngbạnbècùngtranglứa. Nhưng tôisớmthấyđâykhôngphảilàgiảipháplâudài. Côgáiđãphảnứngđểđòiquyềnlợichínhđáng, cươngquyếtđòithamgiavũhội. Đếnđây, tôibènnghĩrakếhoạchkhác. Lợi dụngsựđồngloãcủavợcùngtìnhtrạngcậnthịnặngcủacôgái, tôicảitrangthànhmộtngườiđànôngkhác, luônphảiđeokínhmàuđểcheđậycặpmắtvốnthânquen, đeorâutócgiả, biếngiọngnóithôngthườngthànhmộtgiọngnóithìthâmkhónghe. Trướccặpmắtcậncủa con gáimình, tôinghiễmnhiêntrởthànhmộtanhchàngHót-mơÊn-giôđểgạtrangoàilềtấtcảnhữngđốithủlăm le tántỉnh Me-riđángthương. Me-riđãbịlừagạtvàđínhhônvớitôi. TôinhữngtưởngđãthànhcôngvớikếhoạchcủamìnhnhưHôm - thámtửđãvạchtrầnkếhoạchxấu xa đó. Vìquásợhãi, tôiđãbỏchạyrakhỏicănnhàcủaHôm.  

Sau vụđó, tôiđãânhậnvôcùngvàđếncầuxin Me-rithalỗichomìnhvàhứasẽkhôngxuấthiệntrướcmặt con bénữa. Me-rithánhthiệnđãđồng ý thalỗichotôi. Chuyểnrangoại ô sống, tôicốgắngsửađổibảnthânmìnhvàsốngmộtcuộcđờitốtđẹphơn. 

d) Kiểmtravàchỉnhsửa 

- Đọclạivănbảnđãviếtvàđốichiếuvớidàn ý đãlậpđểxácđịnhnhữngnội dung cònchưađúng, bịsóthoặctảnmạn, lạcrangoàiphạm vi đềtài, chủđềcủatruyện. Chú ý sửdụngngôikểvàđiểmnhìnđểkểlạisựviệc, diễnbiếnvàlờivănchophùhợpvớingôikể; các chi tiếtmàmìnhđã “sángtạo” thêmvàocâuchuyệncóhơpklí hay không. 

- Ràsoátlạivănbảnđểkiểmtravàchỉnhsửacáclỗihìnhthức (nếucó) như: lỗichínhtả, lỗidùngtừ, diễnđạtkhóhiểu. 

- Trong trườnghợpcósaisótvềnội dung vàhìnhthức, cầnđánhdấunhữngphầnđó, ghinội dung chỉnhsửa ở bênlềvănbảnhoặcvàovở… 

- Dựavàokếtquảcủanhữngviệclàmtrên, tiếnhànhchỉnhsửa, hoànthiệnvănbản. 

a) Cáchthức 

Trong vănbảntruyệnnóiriêngvàvănbảntựsựnóichung, kể, miêutảvàbiểucảmlàcácthaotácthườngkếthợpvớinhauđểlàmchocâuchuyệntrởnênhấpdẫn, cácsựviệc, sựvật, chi tiết, nhânvât… sinhđộnghơn; đồngthời, thểhiệnđượctàinăngquansát, tưởngtượngcũngnhưbiểulộrõràngcảmhứng, tháiđộ, quanđiểmcủangườiviết. Khôngcókể, sẽkhôngcótruyệnvìkểlàthaotáclàmhiệnracâuchuyện. Nhưng khôngcómiêutảvàbiểucảmthìviệckểsẽgiảmđisựlôicuốnvìcác chi tiếtkhôcứng, ngônngữkhônggiàuhìnhảnhvàkhótruyểncảmhứngchongườiđọc. 

- Các từngữ, câuvănthểhiệnyếutốkể, miêutả, biểucảmtrongđoạntruyệntrên: 

+ Kể: Bỗngcómột con ếchnhảyvọtra; Thành chộpvội, nhưngdếđãchuitọtvàotrong hang; Rồithảvàobồn, nuôinấnghàngngàybằngthócngâmsữa, thịtcualuộc, chắmsócchíchúttừng li từngtí, đợiđếnkỳhạnnộpquan. 

+ Tả:Thành vạchcâyvéncỏ, căngmắtdỏng tai nhưđitìmmũikimhạtcải, nhưngkhôngthấydấuvếtgìcả; mộtchúdếcực to khỏe 

+ Biểucảm: Thành kinhngạcvộiđuổitheo, ếchlẫnvàođámcỏ; Thành vôcùngmừngrỡliềnnhốtvàolồngmangvề; Cảnhàănmừng, chobắtbắtđượctrânchâubảongọccũngkhôngbằng. 

- Nếubỏcácyếutốmiêutả, ngườiđọcsẽkhônghình dung đượchìnhảnhcủa con dế, hànhđộngcốcôngtìmdếvàsựchămsóctỉmỉdếcủa Thành.