Soạn Văn 9 Cánh diều Kiến thức ngữ văn trang 3 có đáp án

- Truyệntruyềnkìlàloạitácphẩmtựsựcónguồngốctừ Trung Quốc, kểvềnhữngchuyệnkìlạ, trongđó, cốttruyệnthườngđượcxâydựngtrênnhữngcâuchuyệntrongdângian. Nhânvậtchínhchủyếulànhữngngườibìnhdân (nguòiđibuôn, nôngdân,…), gắnvớinhữngvấnđềcủacuộcsốngđờithường (hạnhphúcgiađình, tìnhyêunamnữ,…). Cómộtsốnhânvậtnhưthần, phật, vua, quan,.. nhưngcũngđượckhắchoạ ở phươngdiện con ngườiđờithường, cánhân,… Điểmnổibật ở truyệntruyềnkìlàsửdụngyếutốkìlạ, kìảonhưngnội dung củatruyệnlạithườnglànhữngvấnđềcủađờisốngnhânsinh. Khônggian, thờigian, sựviệc, con người,… cósựkếthợpgiữanhững chi tiếtcóthậtvớikhôngcóthật, vừa ở thếgiớisiêunhiênvừagắnvớinhữngsốphậnđờithường. Trong truyện, khônggiancõitrênvàcõiâm, con ngườivàthánhthần, ma quỷcósựhoàtrộn, kếtnối. Con ngườicóthểchếtđi, sốnglại, khi ở dươnggia, lúc ở địaphủ; cóthể “phiêudiêutrongthếgiớiảohuyền ở cảbốncõikhônggian… vàhànhtrìnhtrongthờigian phi tuyếntính”. 

- Truyệntrinhthámlàtruyệnviếtvềviệcđiềutra, khámphácácvụánhoặcnhữngbímậtcầnđượcđưaraánhsáng. Truyệnthườngbắtđầubằngmộtsựviệcbấtngờhoặctìnhhuống gay cấn (vídụ: ánmạng, mấttích, mấttrộm,…), kếđólànhữngdiễnbiếncăngthẳng, kịchtínhđểrồitấtcảđượcgiảiquyết ở phầncuốicủacâuchuyện.  Đócũnglàthờiđiểmsựthậtđượhélộ, bảnchấtcủasựviệcđượcphơibàyvànhữngkẻgâyánsẽbịvạchtrần, bắtgiữahoặcthậmchíbịtiêudiệt. Nhânvậtchínhcủatruyệntrinhthámthườnglàcácthámtửhoặcđiềutraviên. Nhìnchung, họlànhữngngườicókhátvọngtruytìmsựthật, dámđấutranhcholẽphải, kiênquyếtchốnglạicáiác, cáixấu; đặcbiệt, họcóócquansát, rấtgiàutrítưởngtượng, biếttìmkiếm, kếtnối, tổnghợpthông tin vàgiỏiquyđoán, suyluậnlôgích. 

- Biếnđổicấutrúccâulàthayđổikiểucấutạocâumàkhônglàmthayđổicơbảnnghĩacủacâu. Sựbiếnđổicấutrúccâucủacâuthườngnhằmmụcđíchnhấnmạnh ý, tăngcườngsựliênkếtcâuhoặclàmchocáchdiễnđạtphongphú, sinhđộnghơn. Các kiểubiếnđổicấutrúccâuthườnggặplà: 

+ Thay đổitrậttựcácthànhphầntrongcâu. Vídụ, chuyểnvịngữlêntrướcchủngữ: “Hạ Long vàobuổisớmmùaxuânthậthuyềnảo. Giữamànsươngbạcmông lung, nhấpnhôthấpthoángnhữngđỉnhđảoxanhđen, bồngbềnhlúcẩn, lúchiện.” (ThiSảnh) 

+ Biếnđổicâuchủđộng (câucóchủngữchỉchủthểcủahoạtđôngtácđộngvàođốitượng) thànhcâubịđộng (câucóchủngữchỉđốitượngcủahoạtđộng). Vídụ: “Chấtđãhấtđổchiếclọthuỷtinhtừtrênbànxuống.” (Trần Đức Tiến) => ChiếclọthuỷtinhđãbịChấthấtđổtừtrênbànxuống. 

- Mởrộngcấutrúccâulàthêmthànhphầnphụ, thànhphầnbiệtlậpchocâuhoặcmởrộngcácthànhphầncâunhằmbiểuthịrõràng, chínhxácnội dung cầndiễnđạthoặcthểhiệncácsắctháitìnhcảm, sựđánhgiácủangườinói (ngườiviết) đốivớisựvật, sựviệcđượcnóiđếntrongcâu. Vídụ, trongcâu “Mùađông, giữangàymùa, làngquêtoànmàuvàng.” (Tô Hoài), trạngngữ (in đậm) đượcthêmvàođểnêurõbốicảnh (thờigian) củađặcđiểm (toànmàuvàng) màtácgiảmiêutả ở vịngữ.