(Ngữ liệu ngoài sgk) Một thời đại trong thi ca

MỘT THỜI ĐẠI TRONG THI CA (trích)

[…] Nhưng thơ Xuân Diệu chẳng những diễn đạt được cái tinh thần cố hữu của nòi giống. Vả chăng tinh thần của nòi giống có cần gì phải bất di bất dịch. Sao phải bắt ngày hôm nay phải giống hệt hôm qua? Nêu ra một mớ tính tình, tư tưởng, tục lệ, rồi bảo: người Việt Nam phải như thế, là một điều tối vô lý. Thơ Xuân Diệu còn là một nguồn sống dào dạt chưa từng thấy ở chốn nước non lặng lẽ này. Xuân Diệu say đắm tình yêu, say đắm cảnh trời, sống vội vàng, sống cuống quýt, muốn tận hưởng cuộc đời ngắn ngủi của mình. Khi vui cũng như khi buồn, người đều nồng nàn, tha thiết.

Nhưng sự sống muôn hình thức mà trong những hình thức nhỏ nhặt thường lại ẩn náu một nguồn sống dồi dào. Không cần phải là con hổ ngự trị trên rừng xanh, không cần phải là con chim đại bàng bay một lần chín vạn dặm mới là sống. Sự bồng bột của Xuân Diệu có lẽ đã biểu hiện ra một cách đầy đủ hơn cả trong những rung động tinh vi. Sau khi đọc đi đọc lại nhà thơ có tâm hồn phức tạp này, sau khi đã tìm kiếm Xuân Diệu hoài, tôi thấy đây mới thực là Xuân Diệu.

Trong cảnh mùa thu rất quen với thi nhân Việt Nam, chỉ Xuân Diệu mới để ý đến:

Những luồng run rẩy rung rinh lá ...

cùng cái:

Cành biếc run run chân ý nhi.

Nghe đàn dưới trăng thu, chỉ Xuân Diệu mới thấy:

Linh lung bóng sáng bỗng rung mình.

và mới có cái xôn xao gửi trong mấy hàng chữ lạ lùng này:

Thu lạnh, càng thêm nguyệt tỏ ngời:

Đàn ghê như nước, lạnh, trời ơi!

Long lanh tiếng sỏi vang vang hận:

Trăng nhớ Tầm Dương, nhạc nhớ người.

Cũng chỉ Xuân Diệu mới tìm được nơi đồng quê cái cảnh:

Mây biếc về đâu bay gấp gấp,

Con cò trên ruộng cánh phân vân.

Từ con cò của Vương Bột lặng lẽ bay với ráng chiều đến con cò của Xuân Diệu không bay mà cánh phân vân, có sự cách biệt của hơn một ngàn năm và của hai thế giới.

Cho đến khi Xuân Diệu yêu, trong tình yêu của người cũng có cái gì đó rung rinh. Người hồi tưởng lại:

Rượu nơi mắt và nhìn khi ướm thử;

Gấm trong lòng và khi đứng chờ ngây;

Và nhạc phấn dưới chân mừng sánh bước;

Và tơ giăng trong lời nhỏ khơi ngòi;

Tà áo mới cũng say mùi gió nước;

Rặng mi dài xáo động ánh dương vui. […]

(Trích Một thời đại trong thi ca, in trong Thi Nhân Việt Nam, Hoài Thanh – Hoài Chân, Nxb Văn học, Hà Nội 2012)

Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.

Đoạn trích trên bàn về vấn đề gì?

Để tăng tính thuyết phục, tác giả đã sử dụng cách nào?

Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong câu: “Xuân Diệu say đắm tình yêu, say đắm cảnh trời, sống vội vàng, sống cuống quýt, muốn tận hưởng cuộc đời ngắn ngủi của mình”?

Đặc điểm nào sau đây của thơ Xuân Diệu dẫn đến nhận định của tác giả: “đây mới thực sự là Xuân Diệu”?

Khái quát nội dung đoạn trích.

Mục đích của tác giả ở bài viết trên là gì?

Từ nhận định của tác giả về thơ Xuân Diệu: “Xuân Diệu say đắm tình yêu, say đắm cảnh trời, sống vội vàng, sống cuống quýt, muốn tận hưởng cuộc đời ngắn ngủi của mình.”, bạn rút ra được bài học gì cho bản thân mình?

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ trong câu văn sau: “Không cần phải là con hổ ngự trị trên rừng xanh, không cần phải là con chim đại bàng bay một lần chín vạn dặm mới là sống”?

Bạn hiểu như thế nào là sự “rung động tinh vi” mà tác giả nói tới trong đoạn trích?

Từ đoạn trích trong “Một thời đại trong thi ca” (Hoài Thanh – Hoài Chân), anh/chị hãy viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày cảm nhận về phong cách thơ Xuân Diệu được thể hiện qua nhận định của Hoài Thanh.

Anh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về sự cần thiết phải biết trân trọng cuộc sống.