(Ngữ liệu ngoài sgk) Bài hát về cố hương
14 câu hỏi
BÀI HÁT VỀ CỐ HƯƠNG
(Nguyễn Quang Thiều)
Kính dâng làng Chùa của tôi
Tôi hát bài hát về cố hương tôi
Khi tất cả đã ngủ say
Dưới những vì sao ướt át
Và những ngọn gió hoang mê dại tìm về
Đâu đây có tiếng nói mê đàn ông bên mái tóc đàn bà
Đâu đây thơm mùi sữa bà mẹ khe khẽ tràn vào đêm
Đâu đây những bầu vú con gái tuổi mười lăm như những mầm cây đang nhoi lên khỏi đất
Và đâu đây tiếng ho người già khúc khắc
Như những trái cây chín mê ngủ tuột khỏi cành rơi xuống
Góc vườn khuya cỏ thức trắng một mình
Tôi hát bài hát về cố hương tôi
Trong ánh sáng đèn dầu
Ngọn đèn đó ông bà tôi để lại
Đẹp và buồn hơn tất cả những ngọn đèn
Thuở tôi vừa sinh ra
Mẹ đã đặt ngọn đèn trước mặt tôi
Để tôi nhìn mặt đèn mà biết buồn, biết yêu và biết khóc
Tôi hát bài hát về cố hương tôi
Bằng khúc ruột tôi đã chôn ở đó
Nó không tiêu tan
Nó thành con giun đất
Bò âm thầm dưới vại nước, bờ ao
Bò quằn quại qua khu mồ dòng họ
Bò qua bãi tha ma người làng chết đói
Đất đùn lên máu chảy dòng dòng
Tôi hát, tôi hát bài ca về cố hương tôi
Trong những chiếc tiểu sành đang xếp bên lò gốm
Một mai đây tôi sẽ nằm trong đó
Kiếp này tôi là người
Kiếp sau phải là vật
Tôi xin ở kiếp sau là một con chó nhỏ
Để canh giữ nỗi buồn – báu vật cố hương tôi./.
1991
(Nguyễn Quang Thiều, Sự mất ngủ của lửa, NXB Lao Động, Hà Nội, 1992).
Xác định thể thơ của đoạn trích. Căn cứ vào đâu em xác định như vậy?
Xác định chủ thể trữ tình của đoạn trích.
Nêu ý nghĩa của các hình ảnh: con giun đất, con chó nhỏ trong đoạn trích Bài hát về cố hương.
Hình ảnh "ngọn đèn dầu" trong bài thơ có ý nghĩa gì đối với tác giả và người đọc?
Vì sao tác giả lại sử dụng hình ảnh "khúc ruột chôn ở đó" để nói về mối liên kết với quê hương?
Vì sao tác giả lại mong muốn "ở kiếp sau là một con chó nhỏ" để "canh giữ nỗi buồn" của cố hương?
Bài thơ có sử dụng hình ảnh ẩn dụ không? Nếu có, hãy phân tích ý nghĩa của những hình ảnh ẩn dụ đó.
Nêu cảm hứng chủ đạo của đoạn trích.
Bài thơ thể hiện tình cảm của tác giả đối với cố hương như thế nào?
Nêu giá trị văn hóa của bài thơ.
Bài thơ gợi cho em những suy nghĩ gì về trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với quê hương?
Từ văn bản phần Đọc hiểu trên, viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) bàn về ý nghĩa của quê hương đối với đời sống tinh thần của mỗi người.
Anh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích bài thơ “Bài hát về cố hương” của Nguyễn Quang Thiều.