Giải SGK Khoa học 5 CTST Bài 2. Ô nhiễm, xói mòn đất và bảo vệ môi trường đất có đáp án

- Nguyên nhân gây ô nhiễm đất do con người là:  

+ Sử dụng không hợp lí phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật trong nông nghiệp (hình 2, 3);  

+ Xả chất thải công nghiệp không qua xử lí ra ngoài môi trường (hình 4); 

+ Xả rác thải sinh hoạt không qua xử lí ra ngoài môi trường (hình 5); 

+ Cháy rừng do một số hoạt động của con người (như đốt rừng làm nương, rẫy…) (hình 7). 

- Nguyên nhân gây ô nhiễm đất do tự nhiên là:  

+ Nhiễm mặn, nhiễm phèn (hình 6b);  

+ Cháy rừng tự nhiên (do sét đánh, khô hạn ….) (hình 7) 

+ Núi lửa phun trào (hình 8). 

- Những nguyên nhân khác gây ô nhiễm đất: Khai thác khoáng sản; sự ăn mòn các bể chứa ngầm; mưa a - xit; đạn dược, tác nhân hóa học và các tác nhân chiến tranh khác; sự cố tràn dầu… 

- Những nguyên nhân gây xói mòn đất trong hình: 

+ Hình 9a, 9b: Xói mòn đất do phá rừng.  

+ Hình 10: Xói mòn đất do lũ lụt. 

+ Hình 11: Xói mòn đất do gió. 

- Nguyên nhân khác gây xói mòn đất: Do chăn thả gia súc tự do, hoạt động du canh du cư, địa hình đất dốc; do mưa và nước mưa chảy tràn… 

- Dự đoán: Khi lần lượt rót nước từ đỉnh của ba khay đất trong khoảng 1 phút với độ cao và tốc độ rót nước như nhau thì đất ở khay 1 trôi nhanh nhất, đất ở khay 2 trôi chậm nhất. 

- Tiến hành thí nghiệm thấy kết quả thu được như em dự đoán. 

- Kết luận: Nước là một trong những nguyên nhân gây xói mòn đất. 

- Mô tả sự thay đổi của đất trong mỗi khay khi có nước chảy: 

+ Khay 1: Đất trôi nhanh khi rót nước xuống vì không có hàng rào che chắn. 

+ Khay 2: Đất trôi chậm nhất vì cây có tác dụng ngăn dòng chảy của nước, tránh xói mòn đất. 

+ Khay 3: Tạo các bậc thang trên đất có tác dụng làm chậm dòng chảy của nước, gây ít xói mòn hơn. 

- Nguyên nhân gây ra xói mòn đất: Chặt phá rừng; bão, lũ, gió và địa hình dốc… 

* Tác hại của ô nhiễm đất: 

-  Ảnh hưởng đến đất: Làm mất các chất dinh dưỡng, đất dễ bị xói mòn. 

- Ảnh hưởng đến nguồn nước: Các chất thải thấm vào trong đất, ảnh hưởng xấu đến nguồn nước. 

- Ảnh hưởng đến các loài sinh vật: Thực vật chậm lớn hoặc có thể bị chết,..; nhiều động vật phải di chuyển đến các khu vực khác để sinh sống, có rất nhiều động vật không thể thích nghi và bị chết. Ô nhiễm đất còn ảnh hưởng xấu đến các sinh vật sống trong đất.  

- Ảnh hưởng đến sức khoẻ con người: Con người sử dụng nguồn nước, thực phẩm được nuôi trồng ở vùng đất bị ô nhiễm trong thời gian dài có thể dẫn đến nhiễm độc gan, ung thư,.... 

* Tác hại của xói mòn đất: 

- Làm mất đất canh tác, do đất không còn dinh dưỡng cung cấp cho cây trồng dẫn đến cây chậm lớn, năng suất giảm, có thể bị mất mùa. 

- Gia tăng lũ lụt, sạt lở, mất đất ở… 

- Một số biện pháp bảo vệ môi trường đất: 

+ Hình 15: Xử lí rác thải theo đúng quy trình. 

+ Hình 16: Trồng cây, phủ xanh đồi trọc. 

+ Hình 17: Làm ruộng bậc thang. 

+ Hình 18: Xen canh, tăng vụ. 

- Những việc làm khác bảo vệ môi trường đất: Sử dụng phân bón hữu cơ; hạn chế sử dụng túi nilon; trồng rừng và bảo vệ rừng; xử lí nước thải trước khi xả ra môi trường… 

a)  

- Tranh tuyên truyền bảo vệ môi trường đất: (tham khảo Internet) 

- Chia sẻ với bạn: 

+ Nguyên nhân, tác hại của ô nhiễm đất và xói mòn đất:  

+ Một số việc cần làm để bảo vệ môi trường đất: Sử dụng hợp lí phân bón hóa học; tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ, trồng rùng và khai thác rừng hợp lí; làm ruộng bậc thang, xử lí rác thải theo đúng quy định,… 

+ Những việc em và mọi người xung quanh đã làm để bảo vệ môi trường đất: Trồng nhiều cây xanh quanh nơi em ở, bỏ rác đúng nơi quy định, tái chế rác thải nhựa và hạn chế sử dụng túi nilon… 

b) Vận động người thân và cộng đồng cùng bảo vệ môi trường đất.