Giải SBT Ngữ Văn 12 CTST Bài 3. Sông núi linh thiêng có đáp án

Chọn đáp án: B. phản ánh hiện thực bằng yếu tố kì ảo

Chọn đáp án: D. Em bé thông minh

Trong truyện truyền kì, thế giới con người giao thoa và kết nối với thế giới của thánh thần, ma, quỷ. Tuy nhiên, đằng sau những tình tiết kì ảo, phi hiện thực, người đọc có thể tìm thấy những vấn đề cốt lõi của hiện thực cũng như những quan niệm và thái độ của tác giả đối với đời sống đương thời.

Quan niệm, mục đích, cách thức sử dụng yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì khác với truyện dân gian. Yếu tố kì ảo trong truyện dân gian gắn với niềm tin của tác giả dân gian về sự hiện hữu và vai trò của các thế lực siêu nhiên trong đời sống của con người. Thế giới trong truyện truyền kì là một thế giới tưởng tượng. Yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì chủ yếu được sử dụng như là phương tiện nghệ thuật, giúp nhà văn dựng nên trong truyện kể một thế giới kì lạ hoang đường, qua đó đề cập đến những vấn đề đáng quan ngại của xã hội đương thời.

Chọn đáp án: C. Lung khởi – Thích thực – Ai vãn – Kết

a. Hình phạt mà Diêm Vương dành cho “người đội mũ trụ”: Hình phạt này nhằm trừng trị tội lừa dối và xảo trá của hồn ma tên tướng giặc, người đã chiếm đoạt đền thờ của Thổ Công. Diêm Vương xử phạt tội ác này bằng cách bắt hắn chịu cực hình và đày đi nơi xa, đây là biểu tượng cho sự trừng trị nghiêm minh, phù hợp với tội lỗi của kẻ ác. Hình phạt này không chỉ thể hiện công lý mà còn phản ánh quan niệm về nghiệp báo, rằng kẻ ác dù chết cũng không thoát khỏi sự phán xét và trừng phạt của âm ti.

b. Chức phán sự mà Tử Văn được Thổ Công tiến cử: Đây là phần thưởng xứng đáng dành cho Tử Văn sau khi anh dũng cảm đứng lên chống lại bất công, quyết kiện đến cùng để đòi lại công lý. Chức phán sự đền Tản Viên thể hiện sự tín nhiệm của Thổ Công và sự công nhận của thế giới tâm linh với người ngay thẳng, dũng cảm. Việc Tử Văn nhận chức này còn mang ý nghĩa tôn vinh lòng chính trực, góp phần giữ gìn trật tự, công lý cho dân gian. Đồng thời, chi tiết này còn thể hiện niềm tin rằng người chính trực sẽ được vinh danh và bảo vệ, dù ở trần gian hay thế giới bên kia.

- Về cách kết thúc truyện: Văn bản truyện kết thúc ở câu: Đến nay con cháu Tử Văn hãy còn, người ta truyền rằng đó là “nhà quan phán sự” khiến cho truyện gần gũi với kết thúc của truyền thuyết dân gian (truyền thuyết hoá), nhân vật sẽ mang dáng dấp nhân vật truyền thuyết, bất tử trong “bia miệng”, tín ngưỡng, tâm thức dân gian.

- Về lời bình: Lời văn cổ kính, cô đúc, giàu hình ảnh và tính triết lí luận đề đề cao cái cứng cỏi vì chính nghĩa của nhân vật. Đức tính và cách hành xử của Tử Văn được mọi người tôn vinh, ủng hộ. Nó đối lập với những gì đen tối, giả dối, với thói ngu tối, bịp bợm, vì đút lót mà bênh che kẻ gian hãm hại người ngay.

Lời bình cũng cho thây nhân vật Tử Văn không chỉ là hiện thân cho cái Thiện nói chung trong truyện cổ tích mà hiện thân cho cốt cách “cứng cỏi, trung thực, nghĩa khí” được đặc biệt để cao ở người trí thức Nho học (thường gọi là “kẻ sĩ”).

- Chủ để: thể hiện hình ảnh cao đẹp và bi tráng người nghĩa sĩ Cần Giuộc.

- Cảm hứng chủ đạo: ngợi ca những phẩm chất anh hùng, xả thân cứu nước của người nghĩa sĩ nông dần Cần Giuộc, đồng thời thể hiện niềm xót thương sâu sắc trước sự hi sinh cao cả của các nghĩa sĩ.

- Trong Trên đỉnh non Tản của Nguyễn Tuân, đồ vật kỳ ảo xuất hiện nhiều lần nhất là chiếc áo tơi lá. Đây không chỉ là một vật dụng thông thường mà còn mang tính biểu tượng, gắn liền với vẻ đẹp tự nhiên và hoang sơ của đỉnh Tản Viên. Chiếc áo tơi lá, được tạo nên từ lá cây rừng, tượng trưng cho sự gắn bó, hòa hợp giữa con người và thiên nhiên, là sự giản dị và mộc mạc của những người dân miền sơn cước.

- Nguyễn Tuân dùng hình ảnh này để thể hiện dụng ý về sự trân trọng, tôn vinh vẻ đẹp thuần khiết, mộc mạc của thiên nhiên và con người Việt Nam. Chiếc áo tơi lá cũng gợi lên tinh thần phiêu lưu, lãng mạn của tác giả khi ông tìm đến đỉnh Tản Viên để tìm hiểu, khám phá và chiêm ngưỡng vẻ đẹp bất tận của đất trời, núi non.

- Đề tài: truyện viết về lòng hiếu nghĩa, cốt cách cương trực.

- Chủ đề: truyện thể hiện lòng hiếu nghĩa và hành trình đấu tranh của Tịch Phương Bình nhằm giải nỗi oan, đòi công lí cho cha mình.

- Nhân vật Tịch Phương Bình trong truyện của Bồ Tùng Linh là một con người có tính cách mạnh mẽ và ngay thẳng. Những chi tiết góp phần thể hiện tính cách mạnh mẽ và ngay thẳng của nhân vật Tịch Phương Bình:

+ Khi phủ quan muốn giải hòa với Tịch Phương Bình để Tịch Phương Bình không gửi đơn kiện nữa thì Tịch Phương Bình nhất quyết không nhận: “Hai quan bí mật sai kẻ tâm phúc đến điều đình với Tịch, hứa cho một ngàn lạng vàng. Tịch không nghe”.

+ Bị Diêm Vương tra tấn, hành hình nhưng Tịch Phương Bình vẫn nhất quyết kiện lên để kêu oan cho cha: “... Tịch cực kì đau đớn, xương thịt cháy đen, khổ muốn chết mà không được...” 

+ Tịch Phương Bình quyết liệt phản đối cái ác và không bao giờ thỏa hiệp với sự giả dối, sai trái: “Chính vì oan khuất chưa biết bày tỏ nơi đâu, nghĩ rằng đây là một viên quan to có thể tác oai, tác phúc, nên nói ra hết mọi điều oan ức khổ sở mà mình đã chịu đựng”. Dù đã chết và là hồn ma vất vưởng nhưng Tịch Phương Bình vẫn nhất quyết kêu oan, may mắn là ông đã gặp được Cửu Vương điện hạ của Thượng Đế và Nhị Lang thần. 

- Yếu tố kì ảo trong Tịch Phương Bình:

+ Sự hiện diện của hồn ma: Hồn ma của Tịch Phương Bình hiện ra để trả thù sau khi bị bức hại, một chi tiết phi thường mà không thể xảy ra trong đời thực.

+ Cuộc đối thoại giữa người sống và hồn ma: Việc nhân vật chính có thể giao tiếp với hồn ma là yếu tố kì ảo, đưa người đọc vào thế giới huyền bí, nơi người sống và người chết có thể tương tác.

- Vai trò của yếu tố kì ảo:

+ Phản ánh hiện thực xã hội: Yếu tố kì ảo trong tác phẩm nhấn mạnh sự bất công và sự đàn áp trong xã hội phong kiến. Qua đó, tác giả phê phán chế độ tàn bạo đã gây ra đau thương cho những người vô tội.

+ Tăng cường tính hấp dẫn và gợi mở: Yếu tố kì ảo giúp câu chuyện trở nên hấp dẫn hơn, mở ra một thế giới đầy bí ẩn và kích thích trí tưởng tượng của người đọc.

- So sánh với truyện kể dân gian:

+ Tương đồng: Yếu tố kì ảo trong cả Tịch Phương Bình và truyện dân gian đều phục vụ việc truyền tải thông điệp đạo đức hoặc phản ánh hiện thực xã hội. Chúng cũng giúp người đọc đi vào thế giới siêu nhiên, gợi lên những bài học triết lý.

+ Khác biệt: Trong khi truyện kể dân gian thường dùng yếu tố kì ảo để dạy những bài học cuộc sống đơn giản, Tịch Phương Bình của Bồ Tùng Linh lại mang tính triết lý sâu sắc hơn, phản ánh hiện thực xã hội đen tối của thời đại, cũng như sự trả thù và đấu tranh chống lại áp bức.

- Dấu hiệu nhận biết Tịch Phương Bình là một truyện truyền kì:

+ Yếu tố kì ảo: Truyện chứa những yếu tố siêu nhiên như sự xuất hiện của hồn ma và cuộc đối thoại giữa người sống và người chết, điều này điển hình cho thể loại truyền kì.

+ Kết cấu truyện: Tác phẩm có cốt truyện đơn giản, với các sự kiện phi thường xảy ra trong bối cảnh đời sống thường nhật. Điều này cũng thường thấy trong các truyện truyền kì, nơi hiện thực và huyền ảo đan xen.

+ Thông điệp đạo đức: Tương tự các truyện truyền kì khác, Tịch Phương Bình không chỉ kể lại câu chuyện mà còn truyền tải thông điệp về công lý và phê phán những bất công trong xã hội

- Hiện thực đời sống xã hội và thái độ của tác giả:

+ Hiện thực xã hội: Tác phẩm phản ánh một xã hội phong kiến bất công, nơi quyền lực và sự áp bức lan rộng. Những người dân lương thiện phải chịu đựng sự đàn áp và đối xử tàn nhẫn từ giai cấp thống trị.

+ Thái độ của tác giả: Bồ Tùng Linh bày tỏ thái độ phê phán xã hội phong kiến tàn bạo. Ông sử dụng yếu tố kì ảo để nhấn mạnh sự phản kháng và mong muốn phục hồi công lý cho những người bị áp bức.

- Nguyên nhân thắng kiện của Tịch Phương Bình:

+ Tịch Phương Bình thắng kiện nhờ vào sự thông minh và kiên trì của mình. Ông không chấp nhận sự bất công, ngay cả khi đã qua đời. Ông tận dụng yếu tố siêu nhiên và khả năng của hồn ma để đấu tranh cho công lý, nhờ vào sự kết hợp giữa yếu tố kỳ ảo và tính cách cương quyết, ông cuối cùng đạt được sự công bằng.

- So sánh với Ngô Tử Văn:

a. Tính cách:

- Tương đồng: Cả Tịch Phương Bình và Ngô Tử Văn đều là những nhân vật chính trực, dũng cảm, không chấp nhận sự bất công. Họ dám đối đầu với cái ác và đấu tranh đến cùng vì lẽ phải.

- Khác biệt: Tịch Phương Bình dùng trí tuệ và sự bền bỉ để giành lại công lý sau khi chết, trong khi Ngô Tử Văn thể hiện tính cương trực qua hành động mạnh mẽ và quyết đoán trong cuộc sống, đặc biệt là khi chàng dám đốt đền để diệt trừ cái ác.

b. Cách tạo tình huống truyện và thể hiện tính cách nhân vật:

- Tương đồng: Cả hai tác phẩm đều sử dụng yếu tố kỳ ảo để xây dựng tình huống truyện, từ đó bộc lộ tính cách của nhân vật. Nhân vật chính phải đối mặt với những thử thách siêu nhiên để khẳng định lòng dũng cảm và sự chính trực.

- Khác biệt: Tịch Phương Bình tạo tình huống truyện dựa trên sự đấu tranh của linh hồn sau khi chết, tập trung vào cuộc chiến tinh thần, trong khi Chuyện chức phán sự đền Tản Viên nhấn mạnh hành động mạnh mẽ của Ngô Tử Văn khi còn sống, với các tình huống thử thách chủ yếu diễn ra trong thế giới hiện thực.

Chọn đáp án: C. Câu có quan hệ ngữ pháp giữa các thành phần, các vế không logic do dùng sai từ ngữ liên kết.

a. Người viết đã lấy các ví dụ trong thơ Nôm của Nguyễn Trãi, Hồ Xuân Hương, Truyện Kiều để chứng minh cho nhận định này.

Phân tích lỗi: Việc các thành phần đẳng lập (“Nguyễn Trãi”, “Hồ Xuân Hương”, “Truyện Kiều”) không tương đồng về phạm trù ngữ nghĩa khiến câu sai logic. Nguyễn Trãi, Hồ Xuân Hương là tên tác giả trong khi Truyện Kiều là tên tác phẩm. Cách sửa: Thêm bớt, thay đổi từ ngữ để các thành phần đẳng lập tương đồng về phạm trù ngữ nghĩa. Chẳng hạn:

(1) Người viết đã lấy các ví dụ trong thơ Nôm của Nguyễn Trãi, Hồ Xuân Hương, Nguyễn Du để chứng minh cho nhận định này.

(2) Người viết đã lấy các ví dụ trong thơ Nôm của Nguyễn Trãi, Hồ Xuân Hương và Truyện Kiều của Nguyễn Du để chứng minh cho nhận định này.

b. Mặc dù đến muộn nhưng nó không kịp lên chiếc xe buýt cuối cùng.

Phân tích lỗi: Câu sai logic do dùng sai cặp từ ngữ liên kết “mặc dù …. nhưng”.

Cách sửa: Thay đổi cặp từ ngữ liên kết. Vì đến muộn nên nó không kịp lên chiếc xe buýt cuối cùng.

c. Vì quá đói, nó xúc từng muỗng nhai ngấu nghiến và mở hộp cơm trưa ra.

Phân tích lỗi: Việc sắp xếp các hành động không theo một trật tự hợp lí dẫn đến câu sai logic.

Cách sửa: Sắp xếp các hành động theo một trật tự hợp lí. Vì quá đói, nó mở hộp cơm trưa ra, xúc từng muỗng nhai ngấu nghiến.

- Câu: "Anh ấy cao nhất lớp nhưng lại không cao bằng Huy."

+ Sai logic: Câu nói này mâu thuẫn vì nếu "cao nhất lớp" thì không thể "không cao bằng Huy".

+ Cách sửa: "Anh ấy cao gần nhất lớp, nhưng không cao bằng Huy."

- Câu: "Năm nay số lượng sinh viên giảm nhiều hơn so với năm trước, nhưng số sinh viên nhập học vẫn tăng."

+ Sai logic: Câu này không hợp lý vì nếu "số lượng sinh viên giảm" thì không thể "sinh viên nhập học tăng".

+ Cách sửa: "Mặc dù số lượng sinh viên tốt nghiệp giảm, số lượng sinh viên nhập học lại tăng so với năm trước."

- Câu: "Tôi thấy cái áo này hơi đắt nhưng rẻ hơn các cửa hàng khác."

+ Sai logic: Mâu thuẫn vì đã cho rằng "áo này hơi đắt" nhưng lại "rẻ hơn các cửa hàng khác".

+ Cách sửa: "Mặc dù cái áo này không rẻ, nó vẫn rẻ hơn các cửa hàng khác."

Logic được hiểu là: (1) trật tự chặt chẽ, tất yếu giữa các hiện tượng; (2) sự gắn bó chặt chẽ giữa các ý, cách suy luận chặt chẽ. Lỗi sai logic xảy ra khi quan hệ ngữ nghĩa giữa các vế, các các bộ phận trong câu; giữa các câu trong đoạn; giữa các đoạn trong văn bản bị mâu thuẫn, không hợp logic. Như vậy, lỗi logic không chỉ xuất hiện trong nội bộ một câu mà còn xuất hiện trong các trường hợp khác nữa.

a. Sách không chỉ giúp chúng ta nâng cao kiến thức mà còn là kho tàng tri thức vô tận về mọi lĩnh vực trong cuộc sống.

b. Tôi muốn học nhạc cụ dân tộc hoặc đàn tranh.

a. Gợi ý:

1. Mở bài

* Giới thiệu chung:: 

- Giới thiệu tác giả Nguyễn Dữ và Nguyễn Tuân.

- Giới thiệu hai tác phẩm: Chuyện chức phán sự đền Tản Viên và Trên đỉnh non Tản.

- Nêu vấn đề nghị luận: So sánh và đánh giá vai trò của yếu tố kì ảo trong hai tác phẩm

2. Thân bài

- Vai trò của yếu tố kì ảo trong Chuyện chức phán sự đền Tản Viên (Nguyễn Dữ):

+  Mô tả yếu tố kì ảo: Các yếu tố kỳ ảo như phép thuật, sự xuất hiện của các thần linh, và các hiện tượng không giải thích được.

+ Tác dụng: Tăng cường sự huyền bí và tạo nên không khí thần thoại, giúp làm nổi bật các bài học đạo đức và ý nghĩa xã hội trong câu chuyện. 

- Vai trò của yếu tố kì ảo trong Trên đỉnh non Tản (Nguyễn Tuân):

+ Mô tả yếu tố kì ảo: Những mô tả về vẻ đẹp kỳ vĩ của núi Tản Viên, các yếu tố thần thoại như sự giao thoa giữa con người và thiên nhiên.

+ Tác dụng: Tạo nên hình ảnh phong cảnh hùng vĩ, làm nổi bật vẻ đẹp tự nhiên và tinh thần của con người trong mối liên hệ với thiên nhiên

- So sánh và đánh giá:

+ Tương đồng: Cả hai tác phẩm đều sử dụng yếu tố kỳ ảo để nâng cao giá trị nghệ thuật và thể hiện các ý tưởng trung tâm của tác phẩm.

+ Khác biệt: Chuyện chức phán sự đền Tản Viên chú trọng vào các yếu tố thần thoại để phản ánh các giá trị đạo đức và xã hội, trong khi Trên đỉnh non Tản tập trung vào mô tả vẻ đẹp thiên nhiên và sự kết nối giữa con người với thiên nhiên

3. Kết bài

- Tổng kết:

+ Tóm tắt những điểm nổi bật về vai trò của yếu tố kì ảo trong hai tác phẩm.

+ Đánh giá chung về cách mỗi tác giả sử dụng yếu tố kỳ ảo để đạt được mục tiêu nghệ thuật và ý nghĩa của tác phẩm

- Nhận xét và liên hệ:

+ Nhận xét về ảnh hưởng của yếu tố kì ảo trong việc làm nổi bật các chủ đề chính của từng tác phẩm.

+ Liên hệ với ảnh hưởng của yếu tố kì ảo trong văn học dân gian và hiện đại

b. Gợi ý: 

1. Mở bài

- Giới thiệu chung:

+ Giới thiệu tác giả Nguyễn Tuân và Nguyễn Nhược Pháp.

+ Giới thiệu hai tác phẩm: Trên đỉnh non Tản và Sơn Tinh, Thủy Tinh

+ Nêu vấn đề nghị luận: So sánh và đánh giá hình tượng nhân vật Sơn Tinh trong hai tác phẩm

2. Thân bài

- Hình tượng Sơn Tinh trong Trên đỉnh non Tản (Nguyễn Tuân):

+ Mô tả hình tượng: Sơn Tinh được mô tả là một nhân vật hào hùng, gắn bó chặt chẽ với thiên nhiên, đặc biệt là núi Tản Viên.

+ Đặc điểm và vai trò: Nhấn mạnh tính cách kiên cường, vẻ đẹp kỳ vĩ, và sự hòa hợp với thiên nhiên. Sơn Tinh không chỉ là một người bảo vệ núi non mà còn là biểu tượng của vẻ đẹp tự nhiên và sức mạnh của thiên nhiên.

- Hình tượng Sơn Tinh trong Sơn Tinh, Thủy Tinh (Nguyễn Nhược Pháp):

+ Mô tả hình tượng: Sơn Tinh trong tác phẩm này thường được miêu tả với tính cách anh hùng, mạnh mẽ, và có khả năng siêu phàm.

+ Đặc điểm và vai trò: Sơn Tinh là người chiến thắng trong cuộc chiến chống lại Thủy Tinh, thể hiện sức mạnh và trí tuệ, đồng thời tượng trưng cho sự bảo vệ chính nghĩa và nhân dân.

- So sánh và đánh giá:

+ Tương đồng: Cả hai tác phẩm đều thể hiện Sơn Tinh như một nhân vật anh hùng với sức mạnh phi thường, bảo vệ công lý và chống lại các thế lực xâm lược.

+ Khác biệt: Trong Trên đỉnh non Tản, Sơn Tinh được nhấn mạnh như một biểu tượng của thiên nhiên và sự hòa hợp với nó, trong khi Sơn Tinh, Thủy Tinh tập trung vào khía cạnh anh hùng và chiến đấu của nhân vật

3. Kết bài

- Tổng kết:

+  Tóm tắt các điểm nổi bật về hình tượng Sơn Tinh trong từng tác phẩm.

+ Đánh giá chung về sự khác biệt và tương đồng trong cách xây dựng hình tượng Sơn Tinh của mỗi tác giả.

- Nhận xét và liên hệ:

+ Nhận xét về ảnh hưởng của hình tượng Sơn Tinh đối với ý nghĩa và chủ đề của từng tác phẩm.

+ Liên hệ với hình tượng Sơn Tinh trong văn học dân gian và các tác phẩm khác.

c. Gợi ý:

1. Mở bài

- Giới thiệu chung:

+ Giới thiệu về tác giả Nguyễn Huy Tưởng và William Shakespeare.

+ Giới thiệu hai tác phẩm: Vĩnh biệt Cửu Trùng đài (trích từ Vũ Như Tô) và Hamlet (Sống hay không sống - đó là vấn đề).

+ Nêu vấn đề nghị luận: So sánh và đánh giá cách xây dựng hình tượng nhân vật bi kịch trong hai tác phẩm

2. Thân bài

- Hình tượng nhân vật bi kịch trong Vĩnh biệt Cửu Trùng đài (Nguyễn Huy Tưởng):

+ Mô tả nhân vật: Vũ Như Tô là một nhân vật bi kịch vĩ đại, bị giằng xé giữa lý tưởng và thực tại, giữa lòng yêu nước và tình yêu cá nhân.

+ Tính cách và xung đột: Nhấn mạnh những xung đột nội tâm, sự thất bại trong việc thực hiện lý tưởng xây dựng đài cửu trùng và sự phản bội từ những người xung quanh.

+ Đánh giá: Nhân vật bi kịch của Nguyễn Huy Tưởng thể hiện sự đấu tranh không ngừng với số phận và xã hội, đồng thời phản ánh những quan điểm sâu sắc về bản chất của con người và xã hội.

- Hình tượng nhân vật bi kịch trong Hamlet (William Shakespeare):

+ Mô tả nhân vật: Hamlet là nhân vật bi kịch nổi tiếng với sự phân vân, do dự, và cuộc đấu tranh nội tâm không dứt.

+ Tính cách và xung đột: Nhấn mạnh những xung đột nội tâm, sự tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống và sự mâu thuẫn giữa trách nhiệm và cảm xúc cá nhân

+ Đánh giá: Hamlet đại diện cho sự đấu tranh cá nhân với bản chất của con người, những vấn đề về sự tồn tại và ý nghĩa cuộc sống, cùng với sự mâu thuẫn giữa lý trí và cảm xúc.

- So sánh và đánh giá:

+ Tương đồng: Cả hai nhân vật đều trải qua cuộc đấu tranh nội tâm sâu sắc và thể hiện sự xung đột giữa lý tưởng và thực tại. Họ đều phải đối mặt với sự thất bại và đau khổ.

+ Khác biệt: Vũ Như Tô là biểu tượng của sự thất bại trong việc đạt được lý tưởng xã hội và cá nhân, trong khi Hamlet đại diện cho sự phân vân và mâu thuẫn nội tâm về sự tồn tại và trách nhiệm cá nhân. Vũ Như Tô bị giam cầm trong các yếu tố xã hội và chính trị, còn Hamlet bị giằng xé bởi các yếu tố tâm lý và triết lý

3. Kết bài

- Tổng kết:

+ Tóm tắt các điểm nổi bật về hình tượng nhân vật bi kịch trong từng tác phẩm.

+ Đánh giá chung về sự khác biệt và tương đồng trong cách xây dựng hình tượng nhân vật bi kịch của mỗi tác giả.

- Nhận xét và liên hệ:

+ Nhận xét về ảnh hưởng của hình tượng nhân vật bi kịch đối với chủ đề và thông điệp của từng tác phẩm.

+ Liên hệ với các tác phẩm bi kịch khác trong văn học cổ điển và hiện đại.

Đoạn văn mẫu tham khảo:

Trước hết, trong Chuyện chức phán sự đền Tản Viên, yếu tố kỳ ảo xuất hiện qua các chi tiết như Tử Văn gặp gỡ Thổ Công, Diêm Vương hay hành trình đến âm phủ để đòi công lý. Yếu tố kỳ ảo ở đây có vai trò tôn vinh chính nghĩa, giúp Nguyễn Dữ thể hiện rõ tư tưởng đạo đức của mình. Nhân vật Tử Văn đại diện cho người chính trực, can đảm, không ngại đương đầu với cái ác để bảo vệ sự công bằng. Hành trình của Tử Văn đến âm phủ và chiến thắng tên tướng giặc là sự khẳng định niềm tin vào công lý, rằng cái ác dù mưu mô đến đâu cũng không thể thoát khỏi sự trừng phạt. Yếu tố kỳ ảo, vì thế, không chỉ làm tăng thêm kịch tính cho câu chuyện mà còn gửi gắm thông điệp sâu sắc về luật nhân quả, về niềm tin rằng ở bất cứ đâu, thiện và ác đều được phân minh, con người chính trực sẽ được bảo vệ và tôn vinh. Câu chuyện mang một ý nghĩa giáo dục, hướng người đọc đến những giá trị đạo đức bền vững, giúp củng cố niềm tin vào sự công bằng và nhân quả trong cuộc sống. Trái ngược với cách dùng kỳ ảo của Nguyễn Dữ, trong Trên đỉnh non Tản, Nguyễn Tuân lại sử dụng yếu tố này để tạo nên bức tranh huyền bí, lãng mạn về thiên nhiên Tản Viên. Những tầng mây, sương khói, ánh nắng chuyển màu trên đỉnh núi được tác giả miêu tả như một thế giới kỳ diệu, thơ mộng, nơi con người như lạc vào chốn bồng lai tiên cảnh. Yếu tố kỳ ảo ở đây không nhằm phân định thiện – ác, mà chỉ nhằm làm nổi bật vẻ đẹp hùng vĩ, huyền ảo của thiên nhiên đất nước. Nguyễn Tuân nhìn thiên nhiên qua lăng kính lãng mạn, yêu mến, để từ đó khơi dậy lòng tự hào và tình yêu đất nước trong lòng người đọc. Qua các hình ảnh kỳ ảo, nhà văn khéo léo dẫn dắt độc giả vào một thế giới thơ mộng, đẹp đến mức siêu thực, để ai cũng có thể cảm nhận được sự tuyệt vời của thiên nhiên Tản Viên. Yếu tố kỳ ảo vì vậy mang tính thẩm mỹ và giúp truyền tải một cách tinh tế thông điệp về tình yêu thiên nhiên, ý thức bảo vệ và trân trọng vẻ đẹp tự nhiên của dân tộc.

Các câu hỏi cần được đặt ra và trả lời để xác định mục đích nói, đối tượng người nghe, không gian, thời gian nói, trong khâu chuẩn bị:

• Tôi so sánh, đánh giá hai tác phẩm thơ nhằm mục đích gì?

• Người nghe bài nói của tôi là ai?

• Tôi sẽ trình bày bài nói ở đâu và trong thời gian bao lâu?

Lưu ý:

- Nhận thức rõ sự tương đồng khác biệt giữa dàn ý bài viết và đề cương bài nói ngay cả khi nói và viết cùng đề tài/ nội dung chính.

- Cần chuẩn bị các phương tiện hỗ trợ.

* Điểm mạnh

- Giọng nói rõ ràng và truyền cảm:

+ Phát huy: Bạn có thể tận dụng giọng nói của mình để nhấn mạnh các ý quan trọng, tạo cảm hứng cho khán giả. Trong bài nói so sánh, hãy sử dụng giọng điệu truyền cảm để làm nổi bật sự khác biệt giữa hai tác phẩm và thu hút sự chú ý.

- Khả năng tổ chức và trình bày ý tưởng logic:

+ Phát huy: Tận dụng khả năng tổ chức logic để sắp xếp bài nói một cách mạch lạc. Điều này sẽ giúp khán giả dễ dàng theo dõi các luận điểm và so sánh của bạn. Trước khi trình bày, hãy lập một dàn ý rõ ràng và luyện tập để đảm bảo rằng các ý được chuyển tiếp một cách tự nhiên.

- Khả năng tương tác tốt với khán giả:

+ Phát huy: Sử dụng khả năng tương tác để đặt câu hỏi, gợi ý cho khán giả suy nghĩ về nội dung bài nói. Khi trình bày, bạn có thể nhìn vào khán giả, tạo kết nối thông qua ánh mắt và các câu hỏi mở, giúp tăng cường sự tham gia của họ

* Điểm yếu

- Cảm giác lo lắng, hồi hộp:

+ Khắc phục: Để giảm bớt lo lắng, hãy luyện tập bài nói nhiều lần trước gương hoặc trước bạn bè, đồng nghiệp. Kỹ thuật thở sâu cũng có thể giúp bạn thư giãn trước khi lên sân khấu. Ngoài ra, hãy tập trung vào nội dung bạn đang truyền đạt, thay vì lo lắng về sự phán xét từ khán giả.

- Khó kiểm soát thời gian:

+ Khắc phục: Để đảm bảo bạn không nói quá thời gian quy định, hãy tập luyện với đồng hồ bấm giờ. Bạn cũng có thể đặt ra các cột mốc thời gian cho từng phần của bài nói, giúp bạn điều chỉnh tốc độ trình bày khi cần thiết.

- Ngôn ngữ cơ thể chưa tự nhiên:

+ Khắc phục: Để cải thiện ngôn ngữ cơ thể, hãy luyện tập trước gương để điều chỉnh cử chỉ, ánh mắt và tư thế sao cho tự nhiên và phù hợp. Bạn cũng có thể ghi hình bài nói của mình để xem lại và phát hiện các điểm cần cải thiện. Thực hành nhiều sẽ giúp bạn cảm thấy thoải mái hơn khi đứng trước đám đông.

* Kế hoạch phát huy và khắc phục trong bài nói:

- Phát huy: Tập trung vào việc sử dụng giọng nói truyền cảm và khả năng tổ chức logic để tạo ấn tượng với khán giả. Sử dụng ngôn ngữ đơn giản, dễ hiểu và tương tác một cách tự nhiên.

- Khắc phục: Luyện tập trước nhiều lần để giảm bớt lo lắng và làm quen với việc kiểm soát thời gian. Cố gắng sử dụng ngôn ngữ cơ thể tự tin và linh hoạt hơn trong quá trình trình bày.

Em tự đánh giá bài nói của mình theo bảng kiểm đã đưa ra. Từ đó rút ra cho mình những kinh nghiệm cần thiết khi nói và nghe So sánh, đánh giá hai tác phẩm truyện/ kí hoặc kịch.