Giải SBT Ngữ văn 12 CD Bài 6: Thơ văn Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh có đáp án

NGUYỄN ÁI QUỐC – HỒ CHÍ MINH CUỘC ĐỜI VÀ SỰ NGHIỆP

Văn bản Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh – Cuộc đời và sự nghiệp thuộc loại văn bản nào? Vì sao?

Chỉ ra mục đích và tác dụng của việc đọc hiểu văn bản Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh – Cuộc đời và sự nghiệp.

(Câu hỏi 3, SGK) Từ nội dung bài học, phân tích và làm sáng tỏ hai điểm sau:

a) Sự nghiệp văn học của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh luôn gắn chặt với sự nghiệp cách mạng của Người;

b) Đó là một sự nghiệp văn học lớn lao và phong phú.

(Câu hỏi 4, SGK) Vì sao có thể nói: Phong cách nghệ thuật của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh là một phong cách đa dạng mà thống nhất?

(Câu hỏi 5, SGK) Em hiểu như thế nào về nhận xét: “Sự nghiệp văn học của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần vô giá đối với dân tộc Việt Nam.”

Nhận xét về mối quan hệ giữa các phần lớn trong văn bản Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh – Cuộc đời và sự nghiệp.

TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP

(HỒ CHÍ MINH)

Nêu một số kiến thức lịch sử giúp em hiểu thêm văn bản Tuyên ngôn Độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Tính chất của bản Tuyên ngôn Độc lập khác với văn bản Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh – Cuộc đời và sự nghiệp như thế nào?

(Câu hỏi 3, SGK) Phân tích lô gích lập luận của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong bản Tuyên ngôn Độc lập theo trình tự: Mở đầu nêu luận đề gì? Phát triển luận đề bằng các luận điểm, lí lẽ và bằng chứng như thế nào? Kết thúc ra sao?

(Câu hỏi 4, SGK) Chỉ ra và làm rõ thành công về nghệ thuật của bản Tuyên ngôn từ các phương diện: từ ngữ, biện pháp tu từ, cấu trúc câu, câu khẳng định và câu phủ định.

(Câu hỏi 5, SGK) Những đặc điểm nổi bật của văn nghị luận đã được thể hiện như thế nào trong bản Tuyên ngôn Độc lập?

(Câu hỏi 6, SGK) Theo em, bản Tuyên ngôn Độc lập có chung tư tưởng và cảm hứng gì so với hai tác phẩm Sông núi nước Nam (khuyết danh) và Đại cáo bình Ngô (Nguyễn Trãi). Từ đó, khái quát ý nghĩa của bản Tuyên ngôn Độc lập.

Phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ nổi bật trong bản Tuyên ngôn Độc lập.

NHẬT KÍ TRONG TÙ

 (Ngục trung nhật kí)

(HỒ CHÍ MINH)

Bài 1

Ngắm trăng

(Vong nguyệt)

(HỒ CHÍ MINH)

Bối cảnh sáng tác của tập thơ Nhật kí trong tù có gì đặc biệt?

Em biết những bài thơ nào viết về trăng?

(Câu hỏi 3, SGK) Hai dòng thơ đầu nêu lên bối cảnh, tâm trạng gì của người tù? Tâm trạng ấy cho thấy tác giả là người như thế nào? (Chú ý phần Dịch nghĩa của hai dòng thơ đầu; giọng điệu ở dòng thơ thứ hai: Đối thử lương tiêu nại nhược hà? của phần Phiên âm).

(Câu hỏi 4, SGK) Phân tích vẻ đẹp nội dung và hình thức của hai dòng thơ cuối.

(Câu hỏi 5, SGK) Theo em, bài thơ thể hiện đặc điểm gì trong phong cách nghệ thuật Hồ Chí Minh?

Em thích nhất dòng thơ, hình ảnh hay chi tiết nào trong bài thơ Ngắm trăng? Vì sao?

Bài 2

Lai Tân

(HỒ CHÍ MINH)

Đề tài của bài thơ Lai Tân khác gì với đề tài của bài thơ Ngắm trăng?

Chỉ ra giá trị hiện thực của bài thơ Lai Tân.

(Câu hỏi 3, SGK) Phân tích kết cấu của bài thơ (Gợi ý: chú ý ba dòng đầu so với dòng kết bài và chỉ ra mối quan hệ của chúng, từ đó nêu nhận xét về tứ thơ của bài Lai Tân).

(Câu hỏi 4, SGK) Màu sắc châm biếm, mỉa mai hóm hỉnh của tác giả được thể hiện trong bài thơ như thế nào?

(Câu hỏi 5, SGK) Bài thơ Lai Tân và bài thơ Ngắm trăng có những điểm giống và khác nhau như thế nào (so sánh về hình thức và nội dung hai bài thơ)?

Nêu tác dụng của một biện pháp tu từ được tác giả sử dụng trong bài thơ Lai Tân.

“VI HÀNH”

(Trích Những bức thư gửi cô em họ do tác giả tự dịch từ tiếng An Nam)

(NGUYỄN ÁI QUỐC)

Nêu ý nghĩa của nhan đề truyện “Vi hành”.

Tóm tắt ngắn gọn (khoảng 5 – 7 dòng) nội dung truyện “Vi hành”.

(Câu hỏi 3, SGK) Phân tích hình ảnh của “đấng hoàng thượng” trong mắt của đôi trai gái người Pháp.

(Câu hỏi 4, SGK) Nhận xét về nội dung, ý nghĩa của đoạn văn từ “Cái vui nhất là ngay đến Chính phủ” đến “sự kiêu hãnh có được một vị hoàng đế”.

(Câu hỏi 5, SGK) Phân tích sức mạnh đả kích của thiên truyện. Màu sắc châm biếm, đả kích chủ yếu được tạo nên bởi những yếu tố nào?

(Câu hỏi 6, SGK) Theo em, việc tác giả chọn hình thức viết thư cho cô em họ có ý nghĩa gì đối với nghệ thuật trần thuật của truyện?

Chỉ ra nội dung và đối tượng châm biếm trong câu văn sau: “Cái vui nhất là ngay đến Chính phủ cũng chẳng nhận ra được khách thật của mình nữa, và để chắc chắn khỏi thất thổ trong nhiệm vụ tiếp tân, Chính phủ bèn đối đãi với tất cả mọi người An Nam vào hàng vua chúa và phải tuỳ tùng đi hộ giá tuốt”.

(Bài tập 1, SGK) Tìm những từ ngữ thể hiện biện pháp tu từ nói mỉa trong các ngữ liệu sau (trích từ truyện “Vi hành” của Nguyễn Ái Quốc):

a) Tôi nhớ chuyện vua Thuấn, vì muốn đích thân tại nghe mắt thấy dân có bằng lòng mình không, nên cải trang làm dân cày đi dò la khắp xứ. [...] Bên cạnh những bậc cải trang vĩ đại ấy muốn đi sâu vào cuộc sống của nhân dân, ngày nay còn có những ông hoàng, ông chúa, để tiện việc riêng và vì những lí do không cao thượng bằng, cũng “vi hành” đấy.

b) Tôi không được rõ ý đồ của nhà “vi hành” của chúng ta ra sao. Phải chăng là ngài muốn biết dân Pháp, dưới quyền ngự trị của bạn ngài là A-lếch-xăng Đệ nhất, có được sung sướng, có được uống nhiều rượu và được hút nhiều thuốc phiện bằng dân Nam dưới quyền ngự trị của ngài, hay không?

c) Cô không thể tưởng tượng được cảnh đón tiếp tốt đẹp người ta dành cho chúng tôi ở đây. Quần chúng cứ là tự phát mà biểu lộ nhiệt tình khi vừa thoáng thấy một đồng bào ta. Những tiếng “Hẳn đấy!” hay “Xem hắn kia!” là những lời chào mừng kín đáo và kính trọng mà chúng tôi thường gặp dọc đường.

d) Ngày nay, cứ mỗi lần ra khỏi cửa, thật lòng tôi không sao che giấu nổi niềm tự hào được là một người An Nam và sự kiêu hãnh được có một vị hoàng đế.

(Bài tập 2, SGK) Tìm và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nói mỉa trong những câu ca dao dưới đây:

a)

Chồng người vác giáo săn beo

Chồng em vác đũa săn mèo khắp mâm.

b)

Đồn rằng cha mẹ anh hiền

Cắn cơm không vỡ, cắn tiền vỡ tư.

c)

Vợ anh khéo liệu khéo lo,

Bán một con bò, mua cái ễnh ương.

Đem về thả ở gậm giường,

Nó kêu ì ọp, lại thương con bò.

d)

Làm trai cho đáng nên trai

Một trăm đám cỗ chẳng sai đám nào.

Tìm và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nói mỉa trong ngữ liệu sau đây:

Do sức ép của công luận ở Pháp và ở Đông Dương, ông Va-ren đã nửa chính thức hứa sẽ chăm sóc vụ Phan Bội Châu. Ông hứa thế; giả thử cứ cho rằng một vị Toàn quyền Đông Dương mà lại biết giữ lời hứa đi chăng nữa, thì chúng ta vẫn được phép tự hỏi liệu quan Toàn quyền Va-ren sẽ “chăm sóc” vụ ấy vào lúc nào và ra làm sao. (Nguyễn Ái Quốc, Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu)

Viết một đoạn văn (khoảng 8 – 10 dòng) với chủ đề phê phán một thói hư tật xấu. Trong đó, có sử dụng biện pháp tu từ nói mỉa.

Yêu cầu viết ở Bài 6 có gì giống và khác so với yêu cầu viết ở Bài 4.

Cần chú ý những gì khi viết bài nghị luận về quan niệm yêu nước của tuổi trẻ?

Phát triển ý cụ thể cho ý lớn sau: Thế nào là yêu nước?

Vận dụng thao tác chứng minh nêu trong SGK (trang 29): Hãy viết một đoạn văn chứng minh thơ văn của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh thể hiện rõ lòng yêu nước nồng nàn.

Kĩ năng nghe thuyết trình về một vấn đề xã hội ở phần Nói và nghe của Bài 6 là gì? Nội dung ấy liên quan đến phần Viết như thế nào?

Những yêu cầu của kĩ năng nghe và những lỗi cần chú ý là gì?