Giải SBT Lịch sử 12 KNTT Bài 3. Trật tự thế giới sau chiến tranh lạnh có đáp án
15 câu hỏi
Hãy xác định chỉ một phương án đúng cho các câu từ 1 đến 11 dưới đây.
Nội dung nào không phải là xu thế phát triển chính của thể giới sau Chiến tranh lạnh?
Xu thế phát triển hợp tác giữa các nước theo vị trí địa lí.
Xu thế phát triển lấy kinh tế là trọng tâm.
Xu thế toàn cầu hóa.
Xu thế đối thoại, hợp tác trong quan hệ quốc tế.
Chính trị.
Quân sự.
Kinh tế.
Văn hoá.
Thúc đẩy mạnh mẽ quá trình liên kết về kinh tế giữa các quốc gia.
Gắn kết phát triển kinh tế với các lĩnh vực khác.
Tăng cường sức mạnh, tiềm lực tổng thể của quốc gia.
Tăng cường sức mạnh quân sự của quốc gia.
sự phát triển nhanh chóng của quan hệ thương mại quốc tế.
sự gia tăng mạnh mẽ của những mối liên hệ, sự phụ thuộc, tác động lẫn nhau giữa các quốc gia, dân tộc và khu vực trên phạm vi toàn cầu.
tạo nên sự phát triển vượt bậc cho nền kinh tế Mỹ, Tây Âu, Nhật Bản và Trung Quốc.
sự phát triển mạnh mẽ của lực lượng sản xuất, sự phát triển và tác động to lớn của các tập đoàn xuyên quốc gia.
Toàn cầu hóa là một xu thế khách quan, một thực tế không thể đảo ngược là vì
kết quả của việc thu hút nguồn lực bên ngoài của các nước đang phát triển.
các nước tư bản đầu tư vốn ra thị trường thế giới.
kết quả của quá trình phát triển mạnh mẽ của cách mạng khoa học - công nghệ.
các cường quốc đẩy mạnh liên kết khu vực và toàn cầu.
Đa cực.
Một cực nhiều trung tâm.
Đa cực nhiều trung tâm.
Đơn cực.
Dùng để chỉ trật tự thế giới có sự tham gia của các quốc gia, các trung tâm khác nhau, trong đó có một số quốc gia giữ vai trò chi phối sự phát triển của các quốc gia khác.
Dùng để chỉ trật tự thế giới trong đó xu thế đối thoại, hợp tác giữ vai trò chủ đạo.
Dùng để chỉ một trật tự thế giới có sự tham gia của các quốc gia, các trung tâm khác nhau, trong đó không một quốc gia nào có quyền lực áp đảo hay chi phối sự phát triển của các quốc gia khác.
Dùng để chỉ một trật tự thế giới mà các bên cùng có lợi, tôn trọng lẫn nhau và cùng tồn tại hòa bình.
Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất.
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai.
Sau Chiến tranh lạnh.
Sau khi Mỹ và Nhật Bản kí Hiệp ước an ninh Mỹ - Nhật.
Ý nào không phải là biểu hiện của xu thế đa cực?
Sự gia tăng sức mạnh, tầm ảnh hưởng và vị thế về kinh tế, chính trị, đối ngoại,... của các nước lớn.
Sự suy giảm sức mạnh tương đối của Mỹ trong tương quan so sánh với các cường quốc khác.
Vai trò ngày càng gia tăng của các trung tâm, tổ chức kinh tế, tài chính quốc tế, khu vực.
Sự gia tăng vai trò điều phối của Liên hợp quốc trên phạm vi toàn cầu.
Đâu không phải là một tổ chức kinh tế, tài chính khu vực, liên khu vực?
Nhóm 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G20).
Diễn đàn Hợp tác Á - Âu (ASEM).
Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).
nhiệm vụ chung của các nước xã hội chủ nghĩa.
trách nhiệm lớn của nhóm nước phát triển.
trách nhiệm của nước tư bản chủ nghĩa.
thời cơ và thách thức đối với các dân tộc.
Khai thác tư liệu dưới đây và dựa vào kiến thức đã học, hãy xác định các phương án đúng.
TƯ LIỆU. “Trên thế giới, trong những năm tới tình hình sẽ còn nhiều diễn biến rất phức tạp, nhưng hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn. Quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế tiếp tục được đẩy mạnh. Hợp tác, cạnh tranh, đấu tranh và sự tuỳ thuộc lẫn nhau giữa các nước, nhất là giữa các nước lớn ngày càng tăng... Tình hình chính trị - an ninh thế giới thay đổi nhanh chóng, diễn biến rất phức tạp, khó lường... Cục diện thế giới theo xu hướng đa cực, đa trung tâm diễn ra nhanh hơn". (Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, NXB Chính trị quốc gia, 2016, tr. 16) |
A. Các nước lớn điều chỉnh chiến lược, vừa hợp tác, thỏa hiệp, vừa cạnh tranh, đấu tranh, kiềm chế lẫn nhau, tác động mạnh đến cục diện thế giới và các khu vực.
B. Chủ nghĩa dân tộc cực đoan, chủ nghĩa cường quyền áp đặt, chủ nghĩa thực dụng là xu hướng phát triển chính trong quan hệ quốc tế.
C. Cục diện thế giới đã được xác lập theo khuôn khổ của trật tự đa cực và đa trung tâm.
D. Các nước đang phát triển, nhất là những nước vừa và nhỏ đang đứng trước nhiều cơ hội và khó khăn, thách thức lớn trên con đường phát triển.
Lời giải:
- Những phương án đúng là: A, D
A. Các nước lớn điều chỉnh chiến lược, vừa hợp tác, thỏa hiệp, vừa cạnh tranh, đấu tranh, kiềm chế lẫn nhau, tác động mạnh đến cục diện thế giới và các khu vực.
D. Các nước đang phát triển, nhất là những nước vừa và nhỏ đang đứng trước nhiều cơ hội và khó khăn, thách thức lớn trên con đường phát triển.
Hãy xác định câu đúng hoặc sai về trật tự thế giới sau Chiến tranh lạnh.
A. Sự kiện Bức tường Béc-lin sụp đổ (11 - 1989) là một trong những sự kiện đánh dấu cho sự kết thúc của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta.
B. Sự kết thúc của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta và Chiến tranh lạnh là nhân tố quyết định sự phát triển của quá trình toàn cầu hóa.
C. Nhu cầu ổn định để phát triển kinh tế đã thúc đẩy xu thế đối thoại, cùng hợp tác, thay thế cho xu thế đối đầu giữa các nước có chế độ chính trị khác nhau trong quan hệ quốc tế.
D. Sự hình thành của trật tự thế giới đa cực là một tiến trình phản ánh tương quan so sánh lực lượng mới, trong đó các cường quốc có quyền lực áp đảo trong quan hệ quốc tế sau Chiến tranh lạnh.
E. Biểu hiện của xu thế đa cực là sự gia tăng sức mạnh, tầm ảnh hưởng và vị thế về kinh tế, chính trị, quân sự, đối ngoại,... của các nước lớn như: Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Nhật Bản, một số nước thuộc Liên minh châu Âu (EU),...
G. Mỹ vẫn giữ vị trí số một thế giới về kinh tế và nhiều lĩnh vực khác nhưng vị thế của nước này đang ngày càng bị giảm dần trước sự nổi lên của các trung tâm khác.
H. Chiếm 2/3 dân số thế giới, 90% GDP toàn cầu và 80% thương mại quốc tế, G20 (được thành lập vào đầu thế kỉ XXI) nhanh chóng trở thành trung tâm điều phối các nỗ lực quốc tế nhằm thúc đẩy sự phát triển kinh tế thế giới.
I. Mỹ và Trung Quốc là hai cực có tầm ảnh hưởng lớn, nhưng các nước lớn, các trung tâm kinh tế, chính trị khác cũng đang vươn lên mạnh mẽ để khẳng định vai trò của mình trong quan hệ quốc tế.
Lời giải:
- Nhận định đúng: A, C, E, G, I.
- Nhận định sai: B, D, H.
Hãy lập và hoàn thành bảng (theo gợi ý dưới đây) về những dẫn chứng cho biểu hiện của xu thế toàn cầu hóa.
Biểu hiện | Dẫn chứng |
Sự suy giảm tương đối của Mỹ trong tương quan so sánh với các nước khác. | ? |
Vai trò của các trung tâm, tổ chức kinh tế, tài chính quốc tế, khu vực ngày càng gia tăng. | ? |
Lời giải:
Biểu hiện | Dẫn chứng |
Sự suy giảm tương đối của Mỹ trong tương quan so sánh với các nước khác. | - Mặc dù Mỹ vẫn giữ vị trí số một thế giới về kinh tế và các lĩnh vực như: vốn, khoa học - công nghệ,... nhưng vị thế của nước này đang ngày càng bị giảm dần trước sự nổi lên của các trung tâm khác. - Năm 2000, GDP của Mỹ gấp khoảng 12 lần Trung Quốc, nhưng đến năm 2021 chỉ còn gấp khoảng 1,3 lần. |
Vai trò của các trung tâm, tổ chức kinh tế, tài chính quốc tế, khu vực ngày càng gia tăng. | - Các tổ chức kinh tế, tài chính khu vực, liên khu vực tiêu biểu là: Nhóm 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G20) chiếm 2/3 dân số thế giới, 90% GDP toàn cầu và 80% thương mại quốc tế; Diễn đàn Hợp tác Á - Âu (ASEM) gồm 53 thành viên là các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU), các nước ASEAN, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc,... |
5.1.Bằng những kiến thức đã học và sưu tầm thêm tư liệu từ sách, báo, internet,... em hãy chứng minh nhận định sau: "Hiện nay, cục diện thế giới theo xu thế đa cực, đa trung tâm diễn ra nhanh hơn".
5.2.Theo em, xu thế đa cực, đa trung tâm mang lại những cơ hội nào cho Việt Nam trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước hiện nay?
Lời giải:
♦ Yêu cầu số 1: Chứng minh nhận định sau: "Hiện nay, cục diện thế giới theo xu thế đa cực, đa trung tâm diễn ra nhanh hơn"
- Sự vươn lên mạnh mẽ của các nước lớn như Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Nhật Bản,...
+ Trung Quốc: Vươn lên mạnh mẽ, vượt Nhật Bản (năm 2010) để trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới (sau Mỹ), sức mạnh quân sự không ngừng được tăng cường.
+ Nhật Bản: Tiếp tục duy trì địa vị cường quốc kinh tế, từng bước tăng cường sức mạnh về chính trị, ngày càng có ảnh hưởng trên trường quốc tế.
+ Liên bang Nga: Phục hồi mạnh mẽ, là một trong những cường quốc hàng đầu về quân sự, khoa học, kĩ thuật.
+ Ấn Độ: Trở thành cường quốc kinh tế, quân sự, khoa học, kĩ thuật..; có ảnh hưởng lớn trong quan hệ quốc tế.
- Sự phát triển của quá trình hợp tác, liên kết trong bối cảnh toàn cầu hóa đã hình thành nhiều trung tâm, nhiều tổ chức kinh tế, tài chính, thương mại quốc tế mới có vai trò ngày càng lớn đối với sự phát triển của thế giới, tiêu biểu là: Nhóm 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G20); Diễn đàn Hợp tác Á - Âu (ASEM) gồm 53 thành viên là các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU), các nước ASEAN, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc…
- Đồng thời, quá trình này diễn ra ngày càng nhanh hơn dưới tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 và quá trình toàn cầu hóa.
♦ Yêu cầu số 2: Một số thời cơ và thách thức của Việt Nam trong xu thế đa cực, đa trung tâm:
- Thời cơ:
+ Các chương trình nghị sự về tăng trưởng bao trùm, phát triển bền vững, xây dựng nền kinh tế nhân văn của thế giới gợi mở cho Việt Nam tư duy và tầm nhìn mới để đảm bảo công bằng và hòa nhập trong việc hưởng thụ các thành quả của tăng trưởng kinh tế.
+ Việt Nam có cơ hội tốt để trở thành cửa ngõ quan trọng của một khu vực kinh tế năng động, tiếp cận với các thị trường lớn của thế giới.
+ Việt Nam có lợi thế của nước đi sau khi có thể đi thẳng vào phát triển những lĩnh vực mới của nền kinh tế số,...
- Thách thức:
+ Sự hình thành những cực, những trung tâm đã làm gia tăng chủ nghĩa đơn phương và quan hệ “bất thường” của các nước lớn, đặt Việt Nam trước những rủi ro về đối ngoại. Đứng ở một vị trí địa chiến lược quan trọng, việc lựa chọn phương cách ứng xử, tìm ra cách tiếp cận hợp lí, xác lập lòng tin, chia sẻ lợi ích và đảm bảo chủ quyền luôn là thách thức đối với Việt Nam trong nỗ lực duy trì quan hệ cân bằng và tốt đẹp với các nước lớn.
+ Các vấn đề toàn cầu và mất an ninh phi truyền thống sẽ tác động trực tiếp đến Việt Nam ngày một sâu sắc hơn.
+ Các áp lực về chuyển đổi phương thức phát triển rất có thể sẽ đặt nền kinh tế Việt Nam trước nhiều khó khăn, nền kinh tế Việt Nam phải đẩy nhanh sự chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng mới, dựa trên công nghệ và đổi mới sáng tạo.
