Giải Công nghệ 12 Cánh diều Bài 13. Xử lí môi trường nuôi thuỷ sản có đáp án

Xử lí nước trước thả giống và sau khi thu hoạch là:

Trường hợp	Biện pháp
Trước khi thả giống	+ Nạo, vét, bón vôi và phơi đáy ao để khử trùng + Lọc nước thông qua hệ thống túi lọc + Khử trùng bằng các loại hóa chất
Sau khi thu hoạch	+ Xử lí nước thải + Xử lí các chất thải rắn

Mô tả các công việc cần làm để xử lí nước trước khi nuôi thuỷ sản:

Công việc	Mô tả
Nạo vét, bón vôi và phơi đáy	Trước khi cấp nước vào ao, nền đáy ao nuôi cần được nạo vét, bón vôi và phơi đáy để khử trùng, diệt tạp và giảm độ chua.
Lấy nước vào hệ thống nuôi	Lấy nước vào hệ thống nuôi qua túi lọc để loại bỏ sinh vật tạp và cặn vẫn.
Khử trùng nước bằng hoá chất	Khử trùng nước bằng hoá chất như chlorine, BKC, thuốc tím (KMnO4), Iodine,... để tiêu diệt vi sinh vật gây hại.
Sử dụng chế phẩm sinh học	Sử dụng chế phẩm sinh học để tạo hệ vi sinh có lợi sau khi khử trùng nước từ 2 đến 3 ngày

Tác dụng của việc xử lí nước trước khi thả giống:

- Tăng tỷ lệ sống và năng suất cho thủy sản

- Giảm thiểu rủi ro trong quá trình nuôi trồng.

- Nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn.

- Tạo ra sản phẩm an toàn cho con người.

- Loại bỏ các chất độc hại

- Cung cấp oxygen và dinh dưỡng

- Kiểm soát pH và độ kiềm

- Ngăn ngừa dịch bệnh

Mô tả một số biện pháp xử lí nước thải sau nuôi thuỷ sản:

Biện pháp	Mô tả
Sử dụng ao lắng	Ao lắng cần được nạo vét định kì sau vài năm sử dụng để loại bỏ bùn đáy và tạo độ sâu cho ao, giúp duy trì khả năng chứa và lắng tụ chất thải. Có thể bổ sung chế phẩm sinh học hoặc trồng thực vật thuỷ sinh dễ tăng cường xử lí chất thải trong ao lắng. Ao cũng có thể được thả thêm một số loài cá ăn mùn bã hữu cơ hoặc ăn lọc tảo để tận dụng chất dinh dưỡng hữu cơ.
Nước tưới cây trồng	Ở một số vùng, nước thải từ ao nuôi cá nước ngọt có thể được sử dụng để tưới cho cây, còn gọi là mô hình nuôi kết hợp.

- Nước thải từ ao nuôi tôm lợ, mặn có phù hợp để tưới cho cây nông nghiệp

- Giải thích:

+ Nước thải từ ao nuôi tôm lợ, mặn chứa nhiều chất dinh dưỡng như N, P, K, vi sinh vật có lợi,... giúp bón cho cây trồng.

+ Sử dụng nước thải thay cho phân bón hóa học giúp giảm chi phí đầu vào cho người nông dân.

+ Tái sử dụng nước thải giúp giảm tải lượng chất thải ra môi trường.

Mô tả một số biện pháp xử lí chất thải rắn sau nuôi thuỷ sản:

- Bùn đáy ao nuôi cá nước ngọt chứa nhiều chất dinh dưỡng, có thể được nạo vét và đưa đến các vùng trồng cây nông nghiệp để bón cho cây trồng hoặc ù để tạo phân vi sinh.

- Bùn đáy ao nuôi tôm có độ muối cao, không thể bón cho cây trồng, vì vậy cần được thu gom đến nơi tập kết theo quy định.

- Chất thải rắn chủ yếu từ ao nuôi là bùn thải. Trong quá trình nuôi, bùn đáy có xu hướng tích luỹ dần từ thức ăn thừa, phân cá, tôm.

Ứng dụng của công nghệ sinh học trong xử lí môi trường nuôi thủy sản:

- Ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lí chất thải hữu cơ.

- Ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lí khí độc.

- Ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lí vi sinh vật gây hại.

Việc xử lí NH₃ trong nước lại rất quan trọng trong quá trình nuôi thuỷ sản vì:

- Đó là chất độc hại cho vật nuôi:

+ Nó có thể xâm nhập vào cơ thể vật nuôi qua da, mang và đường tiêu hóa.

+ Khi nồng độ NH₃ trong nước cao, vật nuôi có thể biểu hiện các triệu chứng như:

• Bơi lờ đờ, biếng ăn, chậm lớn;

• Gây tổn thương mang, gan, thận;

• Nguy cơ mắc bệnh cao;

• Nặng hơn có thể dẫn đến chết.

- Dẫn tới ảnh hưởng đến chất lượng nước:

+ Đó là một chất dinh dưỡng quan trọng cho tảo và vi sinh vật.

+ Khi nồng độ NH₃ trong nước cao, tảo và vi sinh vật phát triển quá mức, dẫn đến hiện tượng phú dưỡng.

+ Phú dưỡng làm giảm oxygen hòa tan trong nước, ảnh hưởng đến sức khỏe vật nuôi.

- Dẫn tới ảnh hưởng đến môi trường:

+ Gây ô nhiễm môi trường nước.

+ Là những chất độc hại cho môi trường và con người.

So sánh ứng dụng của nhóm vi khuẩn xử lí chất thải hữu cơ và xử lí khí độc trong nước:

	Vi khuẩn xử lí chất thải hữu cơ	Vi khuẩn xử lí khí độc trong nước
Mục đích	Chuyển hóa chất thải hữu cơ	Loại bỏ khí độc
Loại vi khuẩn	Hiếu khí & Kỵ khí	Hiếu khí
Quá trình	Phân hủy	Oxy hóa khử
Ứng dụng	Xử lý nước thải, ủ phân, biogas	Nuôi trồng thủy sản
Hiệu quả	Phụ thuộc vào nhiều yếu tố	Phụ thuộc vào nhiều yếu tố
Lựa chọn	Phù hợp với mục đích và môi trường	Phù hợp với mục đích & môi trường