Đề minh họa thi vào lớp 10 môn Ngữ văn năm 2025 - Sở GD Hà Nội

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản sau:

NGÀY XƯA CÓ MẸ

(Trích)

Khi con biết đòi ăn

Mẹ là người mớm cho con muỗng cháo

Khi con biết đòi ngủ bằng tiết tấu

Mẹ là người thức hát ru con

Bầu trời trong mắt con ngày một xanh hơn

là khi tóc mẹ ngày thêm sợi bạc

Mẹ đã thành hiển nhiên như trời – đất

Như cuộc đời – không thể thiếu trong con

Nếu có đi vòng quả đất tròn

người mong con mỏi mòn vẫn không ai hơn mẹ

Cái vòng tay mở ra từ tấm bé

cứ rộng dần theo con trẻ lớn lên

…

Mẹ!

Có nghĩa là bắt đầu

cho sự sống - Tình yêu - Hạnh phúc

Mẹ!

Có nghĩa là duy nhất

Một bầu trời – một mặt đất - một vầng trăng

Mẹ không sống đủ trăm năm

Nhưng đã cho con dư dả nụ cười, tiếng hát

….

                                (Thanh Nguyên, Ngày xưa có Mẹ, trích tập thơ Có khi nào nhớ?,

            NXB Văn nghệ, TP Hồ Chí Minh, 1987)

Xác định thể thơ của văn bản.

Ghi lại những từ ngữ khắc họa hình ảnh người mẹ mà tác giả sử dụng trong sáu dòng thơ đầu. Qua những từ ngữ đó, người mẹ hiện lên thế nào trong kí ức của nhân vật người con?

Em hiểu thế nào về hình ảnh bầu trời trong mắt con ngày một xanh hơn?

Việc tác giả so sánh mẹ như trời – đất, như cuộc đời – không thể thiếu trong con mang lại hiệu quả nghệ thuật gì?

Mẹ và những người thân trong gia đình là những người không thể thiếu trong con. Nhưng trong nhịp sống hối hả hiện nay, dường như con cái với cha mẹ ngày càng thiếu sự gắn kết. Theo em, cần làm gì để các thành viên trong gia đình gắn kết hơn?

II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)

Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích tám dòng thơ cuối của văn bản Ngày xưa có Mẹ được trích trong phần đọc hiểu.

Nếu có đi vòng quả đất trên

người mong con mỏi mòn vẫn không ai hơn mẹ

Cái vòng tay mở ra từ tấm bé

cứ rộng dần theo con trẻ lớn lên

Vậy con nên trưởng thành trong vòng tay mẹ hay nên rời xa vòng tay mẹ để trưởng thành? Viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) trả lời cho câu hỏi trên.