DỀ ĐỌC HIỂU

- Thể thơ được sử dụng trong đoạn trích trên: thơ bốn chữ.

- Phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ: Biểu cảm

Cách gieo vần của đoạn thơ: Gieo vần chân và vần cách, nhịp 2/2

Từ “sa” trong câu thơ “Giọt mồ hôi sa” có nghĩa là rơi xuống, lao xuống.

- Biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ: So sánh “Nước như ai nấu”

- Tác dụng: Nhấn mạnh sự khắc nghiệt của thời tiết ngày hè. Qua đó cho thấy vất vả của người dân nhưng họ vẫn chăm chỉ thực hiện công việc của mình.

Những giá trị của “hạt gạo làng ta” mà tác giả muốn khẳng định qua đoạn thơ trên là:

- Hạt gạo được làm ra từ mồ hôi, công sức của những người nông dân cần cù, chăm chỉ “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”.

- Hạt gạo là tinh túy được hội tụ, chắt lọc từ trời đất, thời tiết nắng mưa.

- Hạt gạo là những tình yêu thương, chăm chút mẹ cha gửi gắm cho con.

=> Chính gì vậy, hạt gạo là hạt vàng, mang ý nghĩa và giá trị lớn lao.

Thể loại của đoạn trích: truyện ngắn

- Phương thức biểu đạt: Tự sự

- Nội dung chính đoạn trích: Đoạn trích kể về khung cảnh buổi sáng hôm ấy, cậu bé Phrăng đến lớp hơi muộn. Cậu kể lại những đổi khác trên đường đi. Không khí vẫn trong lành nhưng khung cảnh hỗn loạn trước trụ sở xã và lời nói của bác phó rèn khiến cậu hoài nghị. Và cậu càng ngạc nhiên khi thấy lớp học có vẻ khác thường, lặng yên như tờ.

- Người kể chuyện là cậu bé Phrăng.

- Câu chuyện được kể ở ngôi thứ nhất.

- Tác dụng: giúp câu chuyện trở nên chân thực hơn, giàu sự tin tưởng hơn, nhân vật Phrăng bộc lộ tâm trạng, tình cảm dễ dàng hơn và người đọc hiểu rõ về nhân vật Phrăng  hơn.

- Chi tiết: “tiếng ồn ào như vỡ chợ vang ra tận ngoài phố” sử dụng biện pháp tu từ so sánh.

- Tác dụng: giúp người hình dung khung cảnh buổi học ồn ào của các buổi học thông thường. Từ đó nhấn mạnh không khí lớp học thường ngày - điều đối lập với không khí buổi học lặng ngắt của buổi học cuối cùng.

Đáp án B. Năm chữ

Đáp án A. Vần chân

Đáp án A. Người mẹ

Đáp án C. Nhấp nhô, chỗ cao chỗ thấp, không bằng phẳng

Đáp án B.Tình yêu thương của người mẹ

Đáp án D. Các khía cạnh khác nhau của lời ru

Đáp án D. So sánh

Đáp án C. Mênh mang, mênh mông, êm đềm, gập ghềnh

Thông điệp tác giả muốn gửi gắm qua bài thơ: Lời ru là đại diện của tình mẹ. Tình mẹ bao la như trời biển. Mẹ luôn âm thầm theo sát bước chân con, chở che, bảo vệ, chăm sóc, yêu thương với một tình yêu vô bờ bến. Lời ru của mẹ sẽ mãi là điểm tựa vững chắc nâng bước chân con suốt cuộc đời.

Từ nội dung văn bản, những hành động chúng ta có thể làm để thể hiện tình yêu thương đối với mẹ của mình:

- Giúp đỡ mẹ các công việc nhà.

- Thể hiện tình cảm của bản thân với mẹ qua lời nói.

- Chăm sóc mẹ thường xuyên.

- Cố gắng không để mẹ phải lo lắng.

a. Tôi nhìn theo ngón tay nó trỏ lên một kèo ong gác trên cây tràm thấp.

- Vị ngữ: nhìn theo ngón tay nó trỏ lên một kèo ong gác trên cây tràm thấp

- Rút gọn vị ngữ: Tôi nhìn theo ngón tay nó.

- Nhận xét: Khi rút gọn câu văn không còn thể hiện được toàn bộ ý nghĩa ban đầu. Người đọc chỉ hiểu nhân vật “tôi” đang nhìn theo hướng ngón tay nhân vật “nó” và không biết được “ngón tay nó” đang chỉ đi đâu.

b. Hai anh em thằng Mên vẫn đứng không nhúc nhích.

- Vị ngữ: vẫn đứng không nhúc nhích

- Rút gọn vị ngữ: Hai anh em thằng Mên vẫn đứng.

- Nhận xét: Khi rút gọn câu văn không còn thể hiện được toàn bộ ý nghĩa ban đầu. Người đọc chỉ hiểu hai anh em thằng Mên đang đứng, không diễn tả được đặc điểm của hành động “đứng”.

c. Gió cũng bắt đầu thổi rao rao theo với khối mặt trời tròn đang tuôn ánh sáng vàng rực xuống mặt đất.

- Vị ngữ: cũng bắt đầu thổi rao rao theo với khối mặt trời tròn đang tuôn ánh sáng vàng rực xuống mặt đất

- Rút gọn vị ngữ: Gió cũng bắt đầu thổi rao rao.

- Nhận xét: Khi rút gọn câu văn không còn thể hiện được toàn bộ ý nghĩa ban đầu. Người đọc chỉ hiểu rằng gió đã bắt đầu thổi.

a. Cậu đi ra khỏi lớp ngay, đừng làm ảnh hưởng đến các bạn khác.

→ Cậu nên đi ra khỏi lớp bây giờ để không làm ảnh hướng đến các bạn khác.

b. Người chiến sĩ ấy đã chết khi đang làm nhiệm vụ.

→ Người chiến sĩ ấy đã hi sinh khi đang làm nhiệm vụ.

c. Bạn ấy học môn Toán rất tệ.

→ Bạn ấy học môn Toán không tốt lắm.

d. Thằng bé ấy vô cùng chậm chạp.

→ Thằng bé ấy không được nhanh nhẹn lắm.

Ngành giáo dục Việt Nam trong những năm qua đã có những thành tích đáng khâm phục. Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn tồn tại nhiều thách thức chưa thể giải quyết triệt để như bạo lực học đường, gian lận thi cử, vô lễ với giáo viên… Trong đó vấn nạn gian lận trong thi cử được xem là đáng báo động đối với giáo dục. 

Gian lận trong thi cử là gì? Gian lận trong thi cử là hành vi làm trái so với quy định của học sinh như quay cóp bài, mang tài liệu vào phòng thi, chạy tiền của để đạt được điểm cao. Gian lận không chỉ diễn ra ở học sinh mà còn diễn ra ở giáo viên và phụ huynh. Chính phụ huynh, giáo viên đang “dọn đường” cho học sinh, tiếp tay để học sinh gian lận. Đây thực sự là điều rất đáng buồn.

Biểu hiện của gian lận trong thi cử hiện nay không phải giấu kín mà nó hiển hiện ra rất lộ liễu, hơn hết có nhiều người biết nhưng mà cũng không lên tiếng. Gian lận trong thi cử sẽ gây ra nhiều tác hại xấu cho học sinh, làm hư học sinh, khiến các em luôn ở trong tâm thế sống ỷ lại, dựa dẫm, không có ý chí vươn lên phấn đấu giành thành tích. Bao thế hệ học sinh đi qua là bất nhiêu thế hệ còn tồn tại thói xấu gian lận đáng phải bài trừ này. Hậu quả mà việc gian lận trong thi cử gây ra rất lớn, hiện tượng này có thể phá hủy tương lai còn dài của các em. Chỉ vì các em đã quen với việc gian lận, quen với việc được nâng đỡ cũng đã khiến cho các em lười tư duy, vận động để đạt kết quả tốt. 

Để có thể hạn chế được hiện tượng này thì thầy cô giáo cần phải nghiêm khắc và xử lí mạnh tay hơn nữa những thành phần dám vi phạm. Có như thế thì học sinh mới có thể nghiêm túc làm bài, không dựa dẫm. Thế chủ động đó sẽ khiến cho các em có thể nắm vững được kiến thức thật chắc và thật sâu. Tình trạng gian lận ở ngành giáo dục nước ta đang còn nhiều, không chỉ kiểm tra ở trường mà còn tại các kỳ thi tốt nghiệp, thi đại học cũng không hiếm. Các em đã không thể tự khẳng định được năng lực học của mình mà chỉ lo chạy theo cái danh vọng hão huyền, không thực tế. Gian lận thi cử sẽ tạo nên bệnh thành tích cần phải bài trừ. 

Đất nước cần những con người biết tự lập, biết tự học tập, sáng tạo, vươn lên bằng chính khả năng và sức lực của mình. Việc ngăn chặn gian lận trong thi cử cần bắt nguồn từ các bạn học sinh, như vậy sẽ cổ vũ lớn hơn tinh thần ham học tập của các bạn. Như vậy hiện trạng gian lận trong thi cử đang diễn ra khá phức tạp, các cơ quan chức năng cần phải có kế hoạch cũng như chiến lược để đẩy lùi vấn nạn này; mang đến cho ngành giáo dục sự lành mạnh nhất.

Tình cảm giữa con người với con người, con người với sự vật, con người với quốc gia luôn là những tình cảm thiêng liêng, đáng quý. Nhà thơ Thanh Thảo cũng đã lấy cảm hứng từ tình cảm đó mà viết nên bài thơ “Gặp lá cơm nếp” gợi lên trong em rất nhiều suy nghĩ về tình cảm con người.

Bài thơ “Gặp lá cơm nếp” nói về dòng cảm xúc của nhân vật người con dành cho người mẹ già và đất nước. Thanh Thảo đã gửi gắm nhiều tâm tư, nỗi nhớ và tình cảm của mình thông qua nhân vật người con. Trên đường hành quân tại chiến trường Trường Sơn khốc liệt, người con vô tình ngửi thấy hương vị của lá xôi nếp lạ lùng nhưng lại rất thân quen. Mùi hương ấy dẫn anh nhớ về hình ảnh người mẹ tần tảo, chịu khó đang đứng trong bếp nấu cơm cho anh khiến anh xúc động nghẹn ngào. Mùi hướng ấy còn đưa anh nhớ đến hương vị thân thuộc của quê hương đất nước, để rồi nỗi nhớ ấy được chia đôi cho mẹ già và đất nước. Tình cảm thương nhớ, thủy chung ấy đã bừng lên ngọn lửa hồng thắp sáng tâm hồn nhạy cảm và bùng lên ý chỉ quyết tâm hoàn thành trách nghiệm bảo vệ Tổ quốc của mình.

Thông qua tình cảm gắn bó thiêng liêng ấy của người con với người mẹ, đất nước chúng ta cũng có thể soi xét vào bản thân mình. Trong cuộc sống, chúng ta bị quy định bởi rất nhiều mối quan hệ. Từ khi sinh ra, chúng ta đã gắn bó với cha mẹ, anh chị em ruột thịt. Tình cảm đó chắc chắn luôn là thiêng liêng, quan trọng nhất với cuộc đời mỗi người. Cho dù mai này có trưởng thành và đi thật xa, nhưng khi cuộc sống có quá nhiều áp lực, khó khăn, thì gia đình là nơi bình yên và hạnh phúc nhất để quay trở về. Người ta nói, giữa cha mẹ và con cái luôn có một sợi dây liên kết vô hình. Điều này quả thật rất đúng đắn. Hình ảnh cha mẹ luôn gắn liến với công lao sinh thành, dưỡng dục lớn lao, nên bổn phận làm con, chúng ta phải biết yêu thương, kính trọng và báo hiếu với cha mẹ khi còn có thể. Bởi lẽ tình cảm gắn kết ấy là duy nhất, không có gì có thể thay thế được bằng tình yêu bao la của cha mẹ dành cho con cái và sự biết ơn, dựa dẫm vào cha mẹ của người con.

Đi ra xa hơn là tình cảm của con người dành cho quê hương, đất nước. Sinh ra trong một cộng đồng nhỏ là gia đình, đến khi trưởng thành và lớn lên, con người phải chung sống, đóng góp sức mình vào cộng đồng lớn hơn. Đó chính là xã hội, quê hương và đất nước. Trong xã hội hòa bình bây giờ, chúng ta không cần phải hi sinh bản thân mình vào công cuộc kháng chiến cách mạng như thời xưa. Nhưng khi Tổ quốc cần đến mình, là một người trẻ tuổi, chúng ta phải sẵn sàng và tích cực tham gia vào các hoạt động bảo vệ cho đất nước. Không được thờ ơ, trốn tránh mà phải dũng cảm, tự tin làm chủ non sông, đất nước, đưa quê hương mình ngày một phát triển và sánh ngang với các cường quốc năm châu như lời Bác Hồ căn dặn.

Tóm lại, tình cảm của con người trong cuộc sống là rất da dạng, bởi con người là một cá thể nhỏ bé trong một cộng đồng rộng lớn. Chúng ta hãy luôn dành những tình cảm yêu thương, gắn bó với những điều giản dị nhất quanh ta.