Đề cương ôn tập cuối kì 1 Ngữ văn 7 Cánh diều có đáp án
Đề thi

Đề cương ôn tập cuối kì 1 Ngữ văn 7 Cánh diều có đáp án

A
Admin
VănLớp 741 lượt thi
45 câu hỏi
Đoạn văn

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

MẸ VẮNG NHÀ NGÀY BÃO

Mấy ngày mẹ về quê
Là mấy ngày bão nổi
Con đường mẹ đi về
 Cơn mưa dài chặn lối.

 

     Hai chiếc giường ướt một
Ba bố con nằm chung
      Vẫn thấy trống phía trong
  Nằm ấm mà thao thức.

 

Nghĩ giờ này ở quê
       Mẹ cũng không ngủ được
      Thương bố con vụng về
Củi mùn thì lại ướt.

 

Nhưng chị vẫn hái lá
Cho thỏ mẹ, thỏ con
   Em thì chăm đàn ngan
 Sớm lại chiều no bữa
Bố đội nón đi chợ
    Mua cá về nấu chua…

 

Thế rồi cơn bão qua
Bầu trời xanh trở lại
 Mẹ về như nắng mới
  Sáng ấm cả gian nhà.

                                                                            (Trích Hồ trong mây)

                                                          Tác giả: Đặng Hiển.

1. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Bài thơ được sáng tác theo thể thơ nào?

Thơ lục bát.

Thơ bốn chữ.

Thơ năm chữ.

Thơ tự do.

Xem đáp án

Đáp án C. Thơ năm chữ

2. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Ý nào sau đây nêu lên đặc điểm của thể thơ năm chữ ?

Mỗi dòng thơ có năm chữ, không giới hạn số câu.

Mỗi dòng thơ có năm chữ, có giới hạn số câu.

Mỗi dòng thơ có bốn chữ, không giới hạn số câu.

Mỗi dòng thơ có bốn chữ, có giới hạn số câu.

Xem đáp án

Đáp án A. Mỗi dòng thơ có năm chữ, không giới hạn số câu.

3. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Trong bài thơ trên có mấy số từ?

Một.

Hai.

Ba.

Bốn.

Xem đáp án

Đáp án C. Ba

4. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Tình cảm, cảm xúc của con dành cho mẹ trong bài thơ là gì?

Tình cảm yêu thương và nhớ mong mẹ.

Tình cảm yêu thương và biết ơn mẹ.

Niềm vui sướng khi có mẹ bên cạnh.

Cô đơn, trống vắng khi mẹ vắng nhà.

Xem đáp án
Đáp án B. Tình cảm yêu thương và biết ơn mẹ.
5. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Câu thơ nào nói lên niềm vui của cả nhà khi mẹ về?

Mấy ngày mẹ về quê.

Thế rồi cơn bão qua.

Bầu trời xanh trở lại.

Mẹ về như nắng mới.

Xem đáp án

Đáp án C. Bầu trời xanh trở lại.

6. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Chủ đề của bài thơ này là gì?

Vai trò của người mẹ và tình cảm gia đình.

Tình cảm nhớ thương của con dành cho mẹ.

Ca ngợi đức hạnh người phụ nữ Việt Nam.

Ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng.

Xem đáp án
Đáp án A. Vai trò của người mẹ và tình cảm gia đình.
7. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Bài thơ ca ngợi ai, về điều gì ?

Ca ngợi trách nhiệm nặng nề của người mẹ trong gia đình

Ca ngợi đức hi sinh và tình yêu thương của mẹ.

Ca ngợi sự cần cù, siêng năng, chăm chỉ của người mẹ.

Ca ngợi tình cảm của những người thân trong gia đình.

Xem đáp án
Đáp án B. Ca ngợi đức hi sinh và tình yêu thương của mẹ.
8. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Câu thơ nào dưới đây có hình ảnh so sánh?

Cơn mưa dài chặn lối.

Bố đội nón đi chợ.

Mẹ về như nắng mới.

Mẹ cũng không ngủ được

Xem đáp án

Đáp án C. Mẹ về như nắng mới.

9. Tự luận
• 1 điểm
Cảm nhận của em về hình ảnh người mẹ trong hai dòng thơ cuối.
Xem đáp án

Cảm nhận về hình ảnh người mẹ trong hai dòng thơ cuối: Bằng nghệ thuật so sánh độc đáo (mẹ được ví như nắng mới),nhà thơ đã làm nổi bật vai trò to lớn của người mẹ trong gia đình. Mẹ trở về làm cả ngôi nhà tỏa rạng ánh sáng của niềm vui, niềm hạnh phúc. Đồng thời, người đọc cũng cảm nhận được tình yêu thương, tình cảm gia đình ấm áp.

10. Tự luận
• 1 điểm

Hãy rút ra bài học sau khi đọc bài thơ.

Xem đáp án

Bài học từ ý nghĩa của bài thơ: lòng biết ơn người mẹ đã hi sinh cho gia đình; biết đoàn kết giúp đỡ anh chị em khi gia đình gặp khó khăn.

Đoạn văn

Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Chót trên cành cao vót
Mấy quả sấu con con
Như mấy chiếc khuy lục
Trên áo trời xanh non.

Trời rộng lớn muôn trùng
Đóng khung vào cửa sổ
Làm mấy quả sấu tơ
Càng nhỏ xinh hơn nữa.

Trái con chưa đủ nặng
Để đeo oằn nhánh cong.
Nhánh hãy giơ lên thẳng
Trông ngây thơ lạ lùng.

Cứ như thế trên trời
Giữa vô biên sáng 
nắng
Mấy chú quả sấu non
Giỡn cả cùng mây trắng

Mấy hôm trước còn hoa
Mới thơm đây ngào ngạt,
Thoáng như một nghi ngờ,
Trái đã liền có thật.

Ôi! từ không đến có
Xảy ra như thế nào?
Nay má hây hây gió
Trên lá xanh rào rào.

Một ngày một lớn hơn
Nấn từng vòng nhựa một
Một sắc nhựa chua giòn
Ôm đọng tròn quanh hột…

Trái non như thách thức
Trăm thứ giặc, thứ sâu,
Thách kẻ thù sự sống
Phá đời không dễ đâu!

Chao! cái quả sâu non
Chưa ăn mà đã giòn,
Nó lớn như trời vậy,
Và sẽ thành ngọt ngon.

 

(Trích trong tập“Tôi giàu đôi mắt” (1970), “Những tác phẩm thơ tiêu biểu và nổi tiếng”,Xuân Diệu)

11. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Bài thơ trên viết theo thể thơ nào?

Bốn chữ

Năm chữ

Bảy chữ

Tám chữ

Xem đáp án

Đáp án B. Năm chữ

12. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Trong khổ thơ thứ nhất, tác giả sử dụng biện pháp tu từ gì?

So sánh

Nhân hóa

Ẩn dụ

Hoán dụ

Xem đáp án

Đáp án A. So sánh

13. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Trong bốn khổ thơ đầu, nhà thơ đã miêu tả những quả sấu non bằng những hình ảnh nào?

Những quả sấu non như những chiếc khuy lục, nhỏ xinh, ngây thơ, đũa giỡn cùng mây trắng.

Những quả sấu non nhỏ xinh, ngây thơ.

Những quả sâu non nhí nhảnh.

Những quả sâu non như chiếc khuy lục.

Xem đáp án

Đáp án A. Những quả sấu non như những chiếc khuy lục, nhỏ xinh, ngây thơ, đũa giỡn cùng mây trắng.

14. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Tại sao tác giả lại cảm thấy những quả sấu tơ “Càng nhỏ xinh hơn nữa”?

Vì chúng ở trên cao, bầu trời thì đóng khung vào cửa sổ.

Vì chúng là những quả sấu non, ngây thơ lạ lùng.

Vì chúng chưa lớn. chưa đủ nặng để đeo oằn cành công

Vì chúng như “khuy lục” của áo trời mà trời thì rộng lớn.

Xem đáp án
Đáp án D. Vì chúng như “khuy lục” của áo trời mà trời thì rộng lớn.
15. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Em hiểu từ “Giỡn” trong câu thơ “Giỡn cả cùng mây trắng” có nghĩa là gì?

Vui

Đùa

Chơi

Nghịch

Xem đáp án

Đáp án B. Đùa

16. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Cảm xúc của tác giả về sự sinh thành từ hoa đến trái của quả sấu là cảm xúc gì?

Vui sướng

Bất ngờ

Ngạc nhiên và thích thú

Phấn khởi

Xem đáp án

Đáp án C. Ngạc nhiên và thích thú

17. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Khi gọi tên quả sấu bằng những tên khác nhau “quả sấu con con”, “quả sấu tơ”, “trái con”, “mấy chú quả sấu con” tác giả muốn thể hiện dụng ý gì?

Thể hiện những quả sấu còn non, nhỏ bé, xinh xắn, ngây thơ, vui nhộn.

Thể hiện sự gần gũi.

Thể hiện sự vui đùa.

Thể hiện thân thiết.

Xem đáp án

Đáp án A. Thể hiện những quả sấu còn non, nhỏ bé, xinh xắn, ngây thơ, vui nhộn.

18. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Nhận xét nào sau đây nói đúng nhất nội dung của bài thơ trên?

Miêu tả quả sấu non trên cao.

Miêu tả quá trình phát triển của quả sấu.

Miêu tả sức sống kì diệu của quả sấu.

Miêu tả quả sấu non và sức sống kì diệu, mạnh mẽ của nó. Qua đó, tác giả cho người đọc hiểu được sức sống mạnh mẽ của dân tộc Việt Nam trước kẻ thù xâm lược.

Xem đáp án

Đáp án D. Miêu tả quả sấu non và sức sống kì diệu, mạnh mẽ của nó. Qua đó, tác giả cho người đọc hiểu được sức sống mạnh mẽ của dân tộc Việt Nam trước kẻ thù xâm lược.

19. Tự luận
• 1 điểm

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ sau:

Trái non như thách thức
Trăm thứ giặc, thứ sâu,
Thách kẻ thù sự sống
Phá đời không dễ đâu!

Xem đáp án

- Biện pháp tu từ được sử dụng: nhân hóa (Sấu non như con người biết “thách thức” “trăm thứ giặc, thứ sâu”).

- Tác dụng:

+ Làm cho câu thơ sinh động, tăng sức gợi hình gợi cảm.

+ Làm cho quả sấu non mang tính cách của con người, dũng cảm và có sức sống mạnh mẽ. Thiên nhiên bỗng trở nên gần gũi với con người.

+ Qua đó cho thấy nhà thơ là người có tâm hồn nhạy cảm, óc liên tưởng độc đáo, và có tình cảm yêu mến, gắn bó với thiên nhiên.

20. Tự luận
• 1 điểm

Qua bài thơ, tác giả muốn nhắn nhủ tới người đọc điều gì?

Xem đáp án

Điều tác giả muốn nhắn nhủ tới người đọc:

- Qua hình ảnh quả sấu non, nhà thơ muốn nhắn nhủ tới người đọc về tình yêu thiên nhiên.

- Hãy chiêm nghiệm, khám phá những điều kì diệu của thiên nhiên xung quanh chúng ta.

Đoạn văn

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

ĐÔI TAI CỦA TÂM HỒN

      (1) Một cô bé vừa gầy vừa thấp bị thầy giáo loại ra khỏi dàn đồng ca. (2) Cũng chỉ tại cô bé ấy lúc nào cũng chỉ mặc mỗi một bộ quần áo vừa bẩn vừa cũ, lại rộng nữa.

      (3) Cô bé buồn tủi khóc một mình trong công viên. (4) Cô bé nghĩ : “ (5) Tại sao mình lại không được hát ? (6) Chẳng lẽ mình hát tồi đến thế sao ?”. (7) Cô bé nghĩ mãi rồi cô cất giọng hát khe khẽ. (8) Cô bé cứ hát hết bài này đến bài khác cho đến khi mệt lả mới thôi.

      “(9)  hát hay quá!”. (10) Một giọng nói vang lên : “(11) Cảm ơn cháu, cháu gái bé nhỏ, cháu đã cho ta cả một buổi chiều thật vui vẻ”. (12) Cô bé ngẩn người. (13) Người vừa khen cô bé là một ông cụ tóc bạc trắng. (14) Ông cụ nói xong liền đứng dậy và chậm rãi bước đi.

      (15) Hôm sau, khi cô bé đến công viên đã thấy cụ già ngồi ở chiếc ghế đá hôm trước, khuôn mặt hiền từ mỉm cười chào cô bé. (16) Cô bé lại hát, cụ già vẫn chăm chú lắng nghe. (17) Cụ vỗ tay nói lớn : “(18) Cảm ơn cháu, cháu gái bé nhỏ của ta, cháu hát hay quá !”. (19) Nói xong cụ già lại chậm rãi một mình bước đi.

     (20) Cứ như vậy nhiều năm trôi qua, cô bé giờ đây đã trở thành một ca sĩ nổi tiếng. (21) Cô gái vẫn không quên cụ già ngồi tựa lưng vào thành ghế đá trong công viên nghe cô hát. (22) Một buổi chiều mùa đông, cô đến công viên tìm cụ nhưng ở đó chỉ còn lại chiếc ghế đá trống không.

      “(23) Cụ già ấy đã qua đời rồi. (24) Cụ ấy điếc đã hơn 20 năm nay.” — (25) Một người trong công viên nói với cô. (26) Cô gái sững người. (27) Một cụ già ngày ngày vẫn chăm chú lắng nghe và khen cô hát lại là một người không có khả năng nghe?

                                                       (https://truyencotich.vn/qua-tang-cuoc-song)

21. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là:

Biểu cảm

Miêu tả

Tự sự

Nghị luận

Xem đáp án

Đáp án C. Tự sự

22. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Chủ đề của văn bản trên là:

Lối sống sẻ chia, giàu tình thương yêu.

Lòng biết ơn

Đức tính trung thực

Lòng hiếu thảo

Xem đáp án
Đáp án A. Lối sống sẻ chia, giàu tình thương yêu.
23. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Câu chuyện trong tác phẩm là lời kể của ai?

Cô bé

Người kể chuyện giấu mặt

Ông cụ

Người thầy giáo

Xem đáp án

Đáp án B. Người kể chuyện giấu mặt

24. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Vì sao cô bé buồn tủi khóc một mình trong công viên ?

Vì cô không có quần áo đẹp.

Vì cô không có ai chơi cùng.

Vì cô bé bị thầy giáo loại ra khỏi dàn đồng ca.

Vì cô bé bị mẹ mắng

Xem đáp án
Đáp án C. Vì cô bé bị thầy giáo loại ra khỏi dàn đồng ca.
25. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Cuối cùng trong công viên cô bé đã làm gì ?

Suy nghĩ xem tại sao mình không được hát trong dàn đồng ca.

Đi chơi với bạn

Ngồi trò chuyện với cụ già.

Cất giọng hát khe khẽ hết bài này đến bài khác cho đến khi mệt lả.

Xem đáp án

Đáp án D. Cất giọng hát khe khẽ hết bài này đến bài khác cho đến khi mệt lả.

26. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Tình tiết bất ngờ gây xúc động nhất trong câu chuyện là gì ?

Cụ già vẫn lắng nghe và động viên cô hát lại là một người bị điếc, không có khả năng nghe.

Cụ già đã qua đời.

Cô bé không được gặp lại ông cụ nữa

Cô bé đã trở thành một ca sĩ nổi tiếng.

Xem đáp án

Đáp án A. Cụ già vẫn lắng nghe và động viên cô hát lại là một người bị điếc, không có khả năng nghe.

27. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Nhận xét nào đúng nhất để nói về cụ già trong câu chuyện ?

Là một người kiên nhẫn

Là một con người hiền hậu.

Là một con người nhân hậu, luôn biết quan tâm, chia sẻ, động viên người khác.

Là một người trung thực, nhân hậu.

Xem đáp án

Đáp án C. Là một con người nhân hậu, luôn biết quan tâm, chia sẻ, động viên người khác.

28. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Cụm từ một buổi chiều mùa đông trong câu văn (22) là thành phần mở rộng trạng ngữ bởi?

Vị ngữ

Cụm danh từ

Cụm động từ

Cụm tính từ

Xem đáp án
Đáp án B. Cụm danh từ
29. Tự luận
• 1 điểm

Theo em, vì sao câu chuyện có tên là “Đôi tai của tâm hồn”?

Xem đáp án

Câu chuyện có tên là “Đôi tai của tâm hồn” vì:

- Xuất phát từ điều bất ngờ trong câu chuyện: Cụ già trong công viên đã khen ngợi, cổ vũ cho cô gái hát lại là người điếc. Cụ không thể nghe được bằng tai nhưng lại nghe bằng chính tâm hồn.

- Nhờ trái tim yêu thương, tấm lòng nhân hậu mà ông cụ đã giúp cô bé có suy nghĩ tích cực, đạt được thành công.

30. Tự luận
• 1 điểm
Thông điệp mà em tâm đắc nhất sau khi đọc văn bản trên là gì?
Xem đáp án

- Thông điệp truyền tải qua đoạn trích:

+ Đừng nhìn vẻ bề ngoài mà đánh giá năng lực thật sự của họ

+ Hãy trao đi yêu thương, động viên, khích lệ, ta sẽ giúp ai đó tự tin hơn, thậm chí khiến cuộc đời họ thay đổi

+ Phải luôn nỗ lực, rèn luyện chăm chỉ, tin vào bản thân thì mới có thể đạt được thành công...

Đoạn văn

Đọc bài thơ sau và thực hiện yêu cầu:

Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về

 

Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu

 

Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa

Sấm cũng bớt bất ngờ

Trên hàng cây đứng tuổi.

                                              (Sang thu, Hữu Thỉnh)

31. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Bài thơ trên sử dụng thể thơ nào?

Bốn chữ

Năm chữ

Tự do

Tám chữ

Xem đáp án

Đáp án B. Năm chữ

32. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài  thơ trên.

Tự sự

Miêu tả

Biểu cảm

Nghị luận

Xem đáp án

Đáp án C. Biểu cảm

33. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Sự biến đổi của đất trời lúc sang thu được nhà thơ cảm nhận lần đầu tiên từ đâu?

Từ một mùi hương

Từ một cơn mưa

Từ một đám mây

Từ một cánh chim

Xem đáp án

Đáp án A. Từ một mùi hương

34. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Hai câu thơ “Sương chùng chình qua ngõ - Hình như thu đã về” sử dụng phép tu từ nào?

Nhân hóa

Ẩn dụ

Hoán dụ

Điệp từ

Xem đáp án

Đáp án A. Nhân hóa

35. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Từ “chùng chình” được hiểu thế nào?

Đi rất chậm, dò từng bước một

Đi rất nhanh, vừa đi vừa nghiêng ngả

Ngập ngừng như không muốn đi

Ẩn giấu nhiều điều không muốn nói

Xem đáp án
Đáp án C. Ngập ngừng như không muốn đi
36. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Ý nào nói đúng cảm xúc của tác giả trong bài thơ Sang thu?

Hồn nhiên, tươi trẻ

Lãng mạn, thanh thoát

Mới mẻ, tinh tế

Mộc mạc, chân thành

Xem đáp án
Đáp án D. Mộc mạc, chân thành
37. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Trong bài thơ trên, hình ảnh thiên nhiên vào thời điểm giao mùa hạ- thu có đặc điểm gì?

Sôi động, náo nhiệt

Bình lặng, ngưng đọng

Xôn xao, rộn rang

Nhẹ nhàng, giao cảm

Xem đáp án

Đáp án D. Nhẹ nhàng, giao cảm

38. Trắc nghiệm
• 1 điểm

Ý nào sau đây nêu được nét đặc sắc nhất về nghệ thuật của bài thơ trên?

Sử dụng câu ngắn gọn, chính xác

Sáng tạo những hình ảnh giàu ý nghĩa, triết lý

Sáng tạo những hình ảnh quen thuộc mà vẫn mới mẻ, gợi cảm

Sử dụng đa dạng, phong phú phép so sánh, ẩn dụ

Xem đáp án
Đáp án B. Sáng tạo những hình ảnh giàu ý nghĩa, triết lý
39. Tự luận
• 1 điểm

Có ý người cho rằng hình ảnh “sấm” và “hàng cây đứng tuổi” là hình ảnh ẩn dụ. Em có đồng ý với ý kiến đó không, tại sao?

Xem đáp án

Sấm và hình ảnh hàng cây đứng tuổi ở đây chính là hình ảnh ẩn dụ, chứa đựng suy nghĩ và triết lý về con người và cuộc đời.

- Hình ảnh ẩn dụ “sấm”:

+ Nghĩa thực: hiện tượng tự nhiên của thời tiết. → Hình ảnh thực của tự nhiên sang thu sấm thưa thớt, không còn dữ dội làm lay động hàng cây nữa.

+ Nghĩa ẩn dụ: Những vang động bất thường của ngoại cảnh, của cuộc đờI.

- Hình ảnh ẩn dụ “Hàng cây đứng tuổi”

+ Nghĩa thực: hình ảnh tả thực của tự nhiên về những cây cổ thụ lâu năm.

+ Nghĩa ẩn dụ: thế hệ những con người từng trải đã từng vượt qua những khó khăn, những thăng trầm của cuộc đời.

=> Cả hai câu thơ: “Sấm cũng bớt bất ngờ/ Trên hàng cây đứng tuổi” để nói về lắng đọng rất suất để nhận ra xao động mơ hồ huyền ảo của thiên nhiên và những sự xôn xao, bâng khuâng sâu lắng con người. Hai câu thơ cuối nói về hình ảnh con người trải qua biến cố thử thách sẽ có kinh nghiệm, trở nên hiểu mình, hiểu người và hiểu đời hơn.

40. Tự luận
• 1 điểm

Bài thơ “Sang thu” của Hữu Thỉnh là bức thông điệp lúc giao mùa, em hãy trình bày mạch cảm xúc của bài thơ.

Xem đáp án

Mạch cảm xúc của bài thơSang thu là bức thông điệp lúc giao mùa, mùa hạ dần qua, mùa thu tới, khoảnh khắc ấy được diễn tả bằng sự rung cảm tinh tế, những trải nghiệm sâu sắc của nhà thơ. Mạch cảm xúc xuyên suốt với nội dung độc đáo nổi bật: cảm nhận về thiên nhiên trong khoảnh khắc giao mùa và suy ngẫm về đời người khi sang thu.

41. Tự luận
• 1 điểm

Viết bài văn kể lại một sự việc có thật liên quan đến nhân vật hoặc sự kiện lịch sử.

Xem đáp án

Dân tộc Việt Nam đã trải qua những năm tháng chiến tranh. Rất nhiều vị anh hùng đã góp phần làm nên lịch sử của dân tộc. Một trong số đó phải kể đến Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp, tên khai sinh là Võ Giáp, bí danh là Văn. Ông sinh năm 1911, mất năm 2013. Quê tại làng An Xá, nay là xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Ông sinh ra trong một gia đình nhà nho giàu truyền thống yêu nước, nên từ nhỏ đã được giáo dục về lòng căm thù giặc và tình yêu quê hương, đất nước.

Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Võ Nguyên Giáp được Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng, giao cho nắm giữ trọng trách quan trọng. Chuyện kể rằng cuối năm 1954, Ban Thường vụ T.Ư quyết định thành lập Bộ Chỉ huy và Đảng ủy Mặt trận Điện Biên Phủ do Đại tướng Võ Nguyên Giáp làm Chỉ huy trưởng kiêm Bí thư Đảng ủy Mặt trận. Trước khi ra mặt trận, Bác Hồ có hỏi: “Chú đi xa như vậy, chỉ đạo chiến trường có gì trở ngại?”. Đại tướng trả lời: “Thưa Bác, chỉ trở ngại là ở xa, khi có vấn đề gì quan trọng, khó xin ý kiến của Bác và Bộ Chính trị!”. Bác bảo: “Tướng quân tại ngoại, trao cho chú toàn quyền quyết định rồi báo cáo sau”. Khi chia tay, Bác căn dặn: “Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng, chắc thắng mới đánh, không chắc thắng, không đánh!”.

Nhờ có sự tin tưởng tuyệt đối của Bác Hồ đã củng cố quyết tâm thực hiện phương châm tác chiến phải “đánh chắc, tiến chắc” của Đại tướng. Kết quả là chiến dịch Điện Biên Phủ đã giành thắng lợi vẻ vang.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp được coi là người anh cả của Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông đã trở thành tấm gương sáng ngời để thế hệ sau noi theo.

42. Tự luận
• 1 điểm

Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc một bài thơ bốn chữ, năm chữ.

Xem đáp án

Bài thơ “Gặp lá cơm nếp” của Thanh Thảo đã gửi gắm nỗi nhớ cũng như tình cảm yêu mến, kính trọng dành cho người mẹ. Đầu tiên, tác giả nói về hoàn cảnh của người con - xa nhà đã nhiều năm. Tình cờ nhìn thấy lá cơm nếp đã gợi lên nỗi nhớ về quê hương, về người mẹ. Trong kí ức của con, hình ảnh của mẹ hiện lên với vẻ dịu dàng, đảm đang. Mẹ vẫn thường “nhặt lá về đun bếp”, “thổi nồi cơm nếp”. Bát cơm nếp thơm lừng của mẹ mang mùi vị của quê hương giản dị. Để rồi người con đã khẳng định rằng không thể quên được hương vị của quê hương. Từ đó, người con lại càng thêm yêu thương người mẹ già như tình yêu với cội nguồn, với đất nước: “Mẹ già và đất nước/Chia đều nỗi nhớ thương”. Tình yêu của người con được chia đều cho mẹ và đất nước. Với những đặc sắc trong nghệ thuật như ngôn từ mộc mạc, hình ảnh gần gũi, nhịp điệu thơ linh hoạt, bài thơ đã mang đến cho người đọc những cảm xúc dạt dào về tình cảm gia đình cũng như tình yêu đất nước.

43. Tự luận
• 1 điểm
Viết bài văn biểu cảm về một con người hoặc sự việc.
Xem đáp án

Tuổi thơ của tôi là những năm tháng gắn bó cùng ông nội. Đối với tôi, ông chính là người thân mà tôi yêu thương và kính trọng nhất trong cuộc đời của mình.

Ông nội của tôi năm nay đã bảy mươi tư tuổi. Nhưng ông vẫn còn minh mẫn lắm. Ông có khuôn mặt phúc hậu, hiền từ. Chòm râu dài, bạc phơ. Đôi mắt sáng như vì sao trên bầu trời. Đôi bàn tay của ông đã có nhiều nếp nhăn.

Trước khi nghỉ hưu, ông tôi là một cán bộ nhà nước. Ông rất yêu thương con cháu. Nhưng ông cũng rất nghiêm khắc khi chúng tôi mắc lỗi. Tuy tuổi đã cao nhưng ông vẫn còn rất khỏe. Mọi người đều rất yêu quý, kính trọng ông.

Khi còn nhỏ, bố mẹ thường bận công việc. Ông nội là đã chăm sóc tôi. Ngày đầu tiên đi học, ông cũng là người đưa tôi đến trường. Có quà bánh, ông đều để dành cho tôi. Tình yêu thương của ông dành cho tôi thật lớn lao.

Những kỉ niệm về ông nội cũng thật đáng trân trọng. Hồi còn bé, tôi được ông chở đi chơi trên chiếc xe đạp cũ. Thỉnh thoảng, tôi lại được nghe ông kể chuyện ngày xưa. Hay cả những lúc theo ông vào vườn cây chăm sóc cây cối. Ông đã dạy cho tôi cách chăm sóc cây cối thật cẩn thận. Nhờ có ông, tôi đã biết sống yêu thương mọi vật xung quanh hơn.

Thời gian trôi qua, sức khỏe của ông ngày càng yếu đi. Bởi vậy mà ông cần có sự quan tâm, chăm sóc của con cháu nhiều hơn. Mỗi khi có thời gian rảnh, tôi sẽ dành thời gian trò chuyện với ông. Có khi, hai ông cháu lại cùng nhau chơi cờ, hay đi câu cá. Những lúc đó, tôi cảm thấy rất vui vẻ, hạnh phúc.

Ông nội chính là điểm tựa tinh thần vững chắc của cả gia đình. Tôi luôn dành cho ông sự kính trọng. Mong rằng ông sẽ luôn khỏe mạnh để sống thật lâu bên con cháu.

44. Tự luận
• 1 điểm
Viết bài văn phân tích đặc điểm nhân vật.
Xem đáp án

Trong đoạn trích “Người đàn ông cô độc giữa rừng”, nhân vật Võ Tòng được nhà văn Đoàn Giỏi xây dựng với đầy đủ đặc điểm về ngoại hình, tính cách.

Một lần, tía nuôi của An đã đưa cậu và thằng Cò đến thăm Võ Tòng. Qua con mặt của An, nhân vật này hiện lên là người đàn ông hiền lành, chất phác. Người dân trong vùng không biết tên thật của Võ Tòng. Họ chỉ biết rằng nhiều năm trước, Võ Tòng đã một mình bơi xuồng đến dựng lều giữa khu rừng đầy thú dữ. Một mình chú đã giết chết hơn hai mươi con hổ. Kể từ đó, người ta gọi chú là Võ Tòng.

Sống trong rừng sâu, cách ăn mặc của chú cũng rất đơn giản. Chú thường cởi trần, mặc chiếc quần kaki còn mới nhưng coi bộ đã lâu không giặt chiếc quần lính Pháp có những sáu túi. Bên hông chú đeo lủng lẳng một lưỡi lê, nằm gọn trong vỏ sắt.

Khác với vẻ ngoài là một tính cách hiền lành, tốt bụng. Cuộc đời của chú đã trải qua nhiều cay đắng. Trước đây, chú cũng từng có một gia đình hạnh phúc. Vợ chú là một người đàn bà xinh xắn, lúc mang thai đứa con đầu lòng cứ kêu thèm ăn măng. Yêu quý vợ hết mực, chú liều xách dao đến bụi tre đình làng xắn một mụt măng. Khi về ngang qua bờ tre nhà địa chủ liền bị hắn vu cho tội ăn trộm. Võ Tòng một mực cãi lên nhưng bị tên địa chủ quyền thế lại ra sức đánh, khiến chú chém trả. Nhưng chú không trốn chạy mà đường hoàng chịu tội. Hành động này thể hiện được bản chất thật thà, dũng cảm của Võ Tòng.

Ở tù về, Võ Tòng nghe tin vợ đã lấy tên địa chủ, còn đứa con trai độc nhất thì đã chết. Chú liền bỏ làng đi, vào trong rừng sống một mình. Dù vậy, chú vẫn hay giúp đỡ mọi người. Võ Tòng còn là một con người giàu lòng yêu nước. Chú đã chuẩn bị những mũi tên tẩm thuốc độc để đánh giặc Pháp. Chú đã kể lại chiến công giết chết tên giặc Pháp với vẻ hào hứng, sung sướng. Chú chia những mũi tên cho tía nuôi của An - một con người mà chú hết sức yêu mến và tin tưởng để ông sử dụng khi gặp kẻ thù.

Có thể khẳng định, nhân vật Võ Tòng hội tụ đầy đủ những vẻ đẹp của con người Nam Bộ: phóng khoáng, gan dạ, mạnh mẽ, có tinh thần yêu nước nồng nàn.

45. Tự luận
• 1 điểm

Viết bài văn thuyết minh về quy tắc luật lệ trong một hoạt động hay trò chơi.

Xem đáp án

Trò chơi dân gian là một trong những nét văn hóa đặc sắc của đất nước Việt Nam. Rất nhiều trò chơi vẫn còn được phổ biến cho đến ngày nay. Một trong số đó có thể kể đến nhảy bao bố.

Nhảy bao bố thường được tổ chức chơi trong các dịp lễ hội. Như các trò chơi khác thì trò chơi này cũng có những luật lệ riêng. Về dụng cụ, để chơi trò này, mỗi người chơi đều cần có một cái bao bố (hay chính là bao tải thường được dùng để đựng thóc, gạo). Bao bố được lựa chọn để chơi cần phải có kích thước đủ rộng, chiều cao tối thiểu đến ngang bụng người chơi. Ngoài ra, nó cũng cần có một độ dày để khi nhảy không bị rách hoặc bục ra gây cản trở và nguy hiểm cho người chơi.

Luật chơi bao bố rất đơn giản và dễ hiểu. Những người tham gia chơi sẽ thi đấu với nhau. Người chơi cần đứng sẵn ở vạch xuất phát. Hai chân để trong bao bố, hai tay cầm sẵn vành bao. Sau tiếng còi của trọng tài, người chơi cần dùng sức bật hai chân lên để nhảy về phía trước, sao cho không rơi ra ngoài bao. Nếu trên đường đua, người chơi bị rơi ra ngoài bao thì cần trở về vạch đích để nhảy lại từ đầu. Người đến đích trước sẽ giành chiến thắng chung cuộc. Phần thưởng dành cho người thắng tùy theo ban tổ chức cuộc chơi.

Lưu ý khi chơi trò bao bố là cần đảm bảo an toàn khi chơi. Người chơi cần phải cẩn thận khi nhảy trong bao, giữ được thăng bằng. Vì trò chơi này khiến hai chân bị giới hạn trong cái bao bố, dễ gây vướng víu, mất cân bằng khi nhảy. Chúng ta không nên quá vội vàng, mà cần ưu tiên sự chắc chắn. Trò chơi này giúp chúng ta giải trí sau những giờ học tập và làm việc căng thẳng. Bên cạnh đó, con người sẽ rèn luyện được sự khéo léo, kiên nhẫn và kiên trì.

Hiện nay, với sự phát triển của khoa học công nghệ, nhiều trò chơi điện tử hấp dẫn đã ra đời. Các trò chơi dân gian ít được chơi hơn. Điều này đã đặt ra một vấn đề về việc giữ gìn các trò chơi dân gian trong đời sống sinh hoạt của con người. Chúng ta cần phải giữ gìn và tích cực quảng bá để trò chơi dân gian luôn gần gũi với cuộc sống của con người.