Bài tập ôn hè Tiếng Việt lớp 5 Dạng 2. Các lớp từ có đáp án

Đóa hồng nhung đứng giữa vườn với vẻ đẹp kiêu sa, lộng lẫy. Thân cây mảnh mai, màu nâu sẫm, có gai to sắc và nhọn. Càng lên trên, thân càng nhỏ, thanh mảnh. Những cành lá màu xanh như những cánh tay vươn lên đón lấy ánh nắng và bầu không khí yên lành, mát mẻ của mùa xuân. Những đài hoa màu xanh mỡ màng kia lại đỡ được “nàng công chúa kiều diễm” tự tin khoe mình dưới ánh nắng mai thật đẹp biết bao. 

- Cặp từ đồng nghĩa có trong đoạn văn: mảnh mai - thanh mảnh.

a) Từ “chân” mang nghĩa chuyển.

b) Từ “bánh” mang nghĩa chuyển.

c) Từ “lá” mang nghĩa gốc.

d) Từ “mũi” mang nghĩa chuyển.

e) Từ “ngọn” mang nghĩa chuyển.

Từ in đậm được dùng với nghĩa chuyển là: “Tay” – câu a., “chân” – câu b., “bụng” – câu c.

a)

- Nghĩa gốc: Miệng cười tươi, miệng rộng thì sang, há miệng chờ sung. Nghĩa là là bộ phận trên cơ thể người, động vật.

- Nghĩa chuyển: Miệng bát, miệng túi, nhà 5 miệng ăn. Nghĩa là Phần trên cùng và đi thông với bên ngoài của vật.

b)

- Nghĩa gốc: Xương sườn, hích vào sườn, hở sườn. Nghĩa là xương xung quanh lồng ngực.

- Nghĩa chuyển: Sườn núi, sườn nhà, sườn xe đạp, đánh vào sườn địch. Nghĩa là bề cạnh của vật mang dạng khối và khá cao.

a) Các câu có từ “lá” mang nghĩa gốc: ⁽³⁾lá.

Các câu có từ “lá” mang nghĩa chuyển: ⁽¹⁾Lá cờ, ⁽²⁾lá phổi, ⁽⁴⁾lá đơn.

b) Các câu có từ “quả” mang nghĩa gốc: ⁽¹⁾Quả dừa, ⁽²⁾Quả cau, ⁽⁵⁾Quả hồng 

Các câu có từ “quả” mang nghĩa chuyển: ⁽³⁾quả bóng, ⁽⁴⁾Quả đất.

a – 2; b – 3; c – 4; d – 1.

a)

Nhóm 1: đánh tiếng, đánh điện.

Nhóm 2: đánh giày, đánh răng.

Nhóm 3: đánh trống, đánh đàn.

Nhóm 4: đánh trứng, đánh phèn. 

Nhóm 5: đánh cá, đánh bẫy.

b)

Nghĩa của các từ “đánh” theo các nhóm:

Nhóm 1: làm cho nội dung cần thông báo được truyền đi.

Nhóm 2: làm cho bề mặt bên ngoài đẹp hoặc sạch hơn bằng cách chà xát.

Nhóm 3: làm cho phát ra tiếng báo hiệu hoặc tiếng nhạc bằng cách gõ hoặc gảy. 

Nhóm 4: làm cho một vật (hoặc chất) thay đổi trạng thái bằng cách khuấy chất lỏng.

Nhóm 5: làm cho sa vào lưới hay bẫy để bắt.

a)

Câu với nghĩa gốc: Mấy ngày nay, anh ta chưa có hạt cơm nào vào bụng.

Câu với nghĩa chuyển: Anh ấy tốt bụng.

b)

Câu với nghĩa gốc: Phần thân cây to lắm, một mình em ôm không xuể.

Câu với nghĩa chuyển: Phần thân bài còn chưa đủ ý, viết sơ sài quá!

c)

Câu với nghĩa gốc: Hươu cao cổ có một chiếc cổ dài.

Câu với nghĩa chuyển: Nước đã đầy tới ngang cổ bình.

a) Đầu của tôi thật là đau.

b) Đầu tàu xe lửa có thể kéo được một toa xe rất lớn.

c) Đầu cầu là những rặng cây xanh tươi um tùm.

d) Thời gian đầu tôi thấy rất thoải mái.

a) Vận động viên chạy cự li 500m.

b) Bác ấy phải đi chạy tiền để trả nợ cho người ta.

c) Cả làng chạy lũ.

d) Máy chạy bộ giúp chúng ta có sức khỏe tốt.

e) Người ta chạy thóc vào kho.

Bài thơ “Những cánh buồm” giàu chất suy tư, trầm lắng trong từng nhịp thơ, thầm thì như tiếng vỗ êm đềm của đại dương, nhưng vẫn huyền diệu trong hình ảnh thơ hai cha con với những hoài bão trong sáng như một huyền thoại. Hoàng Trung Thông gửi gắm ước mơ được bay xa tới những vùng trời mơ ước của hai thế hệ trong hình tượng cánh buồm căng phồng lao đi trên mặt biển trong hơi gió. Hình ảnh hai cha con tiếp bước song song nhau trên bãi cát làm chan chứa một hồi âm lan truyền chan hòa trong sắc trời đại dượng thật kì diệu. Không gian thoáng đãng rực rỡ, long lanh màu màu hạnh phúc như mở ra, mời gọi con người. Thật hạnh phúc khi cả hai cha con đều trong một tâm trạng phơi phới, háo hức muốn tìm hiểu về biển. Khổ thơ là lời tâm sự trìu mến của người cha đối với con. Mỗi một con người, ai cũng từng trải qua tuổi thơ ngây ngô với những ước mơ vô tận và đẹp đẽ. Với tư cách người dẫn đường, người cha từng bước tiếp tục tạo điều kiện chắp cánh cho ước mơ của con trên nền của một hoài bão lớn. Họ đã bước đi rất lâu, như hòa nhập trong lòng biển, trong nhịp bước song song trên cát từ buổi bình minh của ngày mới đến lúc nắng đã lên cao. Hi vọng rằng sẽ có thật nhiều, thật nhiều cánh buồm no gió lao đi trên biển, khơi quê hương Việt Nam dấu yêu như ước mơ của cậu bé đã được người cha ủng hộ và chắp cánh bay cao.