Bài 29: Virus
16 câu hỏi
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm phổ biến ở Việt Nam do virus gây ra. Theo ước tính của WHO, hàng năm có khoảng 50.000 đến 100.000 ca mắc trên 100 quốc gia. Vậy virus là gì? Làm cách nào để phòng bệnh do virus gây ra?
- Virus là dạng sống có kích thước vô cùng nhỏ bé, không có cấu tạo tế bào, chỉ nhân lên được trong tế bào của sinh vật sống.
- Cách phòng bệnh do virus gây ra là:
+ Tiêm vaccine phòng bệnh
+ Tiêu diệt các vật chủ trung gian truyền bệnh
Quan sát hình 29.1, em có nhận xét gì về hình dạng của virus?
Virus có nhiều hình dạng khác nhau, chủ yếu có ba dạng chính là:
- Dạng xoắn
- Dạng khối
- Dạng hỗn hợp
Vì sao nói virus chưa có cấu tạo tế bào điển hình? Em có đồng ý với ý kiến cho rằng virus là vật thể không sống không? Giải thích.
- Nói virus chưa có dạng cấu tạo tế bào điển hình vì:
+ Cấu trúc của virus không đủ ba thành phần chính của một tế bào
+ Virus không có các bào quan để tự tổng hợp các chất cần thiết mà phải dựa vào vật chủ
- Em đồng ý với ý kiến virus là vật thể không sống vì:
+ Virus không có cấu tạo tế bào
+ Virus sống kí sinh bắt buộc, chỉ có thể nhân lên trong cơ thể sinh vật khác
+ Không có đầy đủ các quá trình sống cơ bản của một cơ thể sống
Quan sát hình 29.2 và hình 27.2 (bài 27 – chương VII), hãy phân biệt vi khuẩn và virus.
- Phân biệt vi khuẩn và virus:
| Vi khuẩn | Virus |
Có cấu tạo tế bào | Có | Không |
Sinh sản độc lập | Có | Không |
Kí sinh bắt buộc | Không | Có |
Là cơ thể sống | Có | Không |
Tự tổng hợp được các chất cần thiết | Có | Không |
Dựa trên hình dạng và cấu tạo của virus mà em đã học, quan sát và nêu tên các thành phần được chú thích trong hình và hoàn thành bảng theo mẫu sau:
Đọc thông tin trên, kể tên các bệnh do virus gây ra. Ngoài các bệnh đó, virus còn gây ra các bệnh nào khác mà em biết?
Một số bệnh do virus gây ra là:
- Bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus corona gây ra
- Bệnh viêm não Nhật Bản do virus viêm não Nhật Bản gây ra
Kể tên các loại vaccine mà em biết
Các loại vaccine:
-Lao (BCG)
-Viêm gan B
-DPT (Bạch hầu – Ho gà – Uốn ván)
-Hib
-Vắc-xin Sởi, Quai bị và Rubella
-HPV
-Vaccine COVID-19 Vaccine AstraZeneca
.....
Vật chất di truyền của một virus là?
ARN và ADN
ARN và gai glycoprotein
ADN hoặc gai glycoprotein
ADN hoặc ARN
Đáp án: D
Vật chất di truyền của virus có thể là ADN hoặc ARN nhưng không thể có mặt cả 2 loại.
Virus gây ra nhiều bệnh nguy hiểm cho con người, nhóm các bệnh nào dưới đây do virus gây ra?
Viêm gan B, AIDS, sởi
Tả, sởi, viêm gan A
Quai bị, lao phổi, viêm gan B
Viêm não Nhật Bản, thủy đậu, viêm da
Đáp án: A
- Bệnh tả là do vi khuẩn tả gây nên
- Bệnh lao phổi là do vi khuẩn lao gây nên
- Bệnh viêm da là do vi khuẩn tụ cầu vàng gây nên
Biện pháp nào hữu hiệu nhất để phòng bệnh do virus là?
Có chế độ dinh dưỡng tốt, bảo vệ môi trường sinh thái cân bằng và trong sạch.
Chăm sóc sức khỏe, nâng cao thể trạng, tập thể dục, sinh hoạt điều độ.
Đeo khẩu trang khi đi ra ngoài.
Sử dụng vaccine vào thời điểm phù hợp.
Đáp án: D
Vaccine được tạo ra từ chính những mầm bệnh (vi khuẩn hoặc virus) đã chết hoặc làm suy yếu, có tác dụng phòng ngừa nhiều bệnh lây nhiễm bằng cách tạo ra kháng thể cho cơ thể từ những mầm bệnh đó nên tiêm vaccine là biện pháp hữu hiệu nhất để phòng bệnh do virus gây ra
Tại sao bác sĩ đề nghị mọi người nên tiêm vaccine ngừa cúm mỗi năm?
Virus nhân lên nhanh chóng theo thời gian
Virus cúm có nhiều chủng thay đổi theo các năm
Vaccine được cơ thể hấp thụ sau một năm
Vaccine càng ngày càng mạnh hơn theo thời gian
Đáp án: B
Virus cúm có nhiều loại và luôn thay đổi theo các năm (ví dụ: có nhiều chủng virus cúm: A, B, C, D… trong mỗi chúng virus cúm lại có nhiều loại virus cúm khác nhau. Cúm A sẽ có cúm A (H1N1), cúm A (H3N2), cúm A (H5N1),…)
Vaccine được tạo ra từ chính những mầm bệnh (vi khuẩn hoặc virus) đã chết hoặc làm suy yếu, có tác dụng phòng ngừa nhiều bệnh lây nhiễm. Để đạt hiệu quả phòng bệnh cao, thời điểm tiêm vaccine thích hợp nhất là khi nào?
Khi cơ thể có dấu hiệu bị bệnh
Khi cơ thể khỏe mạnh
Trước khi bị bệnh và cơ thể đang khỏe mạnh
Sau khi khỏi bệnh
Đáp án: C
Khi tiêm vaccine đồng nghĩa với việc đưa virus vào cơ thể. Chỉ khi cơ thể khỏe mạnh và chưa tiếp xúc với nguồn virus đó trước đây thì mới có khả năng hình thành kháng thể để chống lại những lần xâm nhập sau của loại virus đã được tiêm.
Trong các bệnh sau đây, bệnh nào do virus gây nên?
Bệnh kiết lị
Bệnh dại
Bệnh vàng da
Bệnh tả
Đáp án: B
Bệnh dại là bệnh do virus dại gây nên.
Virus sống kí sinh nội bào bắt buộc vì chúng:
Có kích thước hiển vi
Có cấu tạo tế bào nhân sơ
Chưa có cấu tạo tế bào
Có hình dạng không cố định
Đáp án: C
Virus chưa có cấu tạo tế bào nên không thể tổng hợp các chất hữu cơ cần thiết và tiến hành sinh sản nên cần kí sinh nội bào bắt buộc.
Quan sát hình dưới đây và xác định cấu tạo của virus bằng cách lựa chọn đáp án đúng.
(1) Vỏ ngoài, (2) Vỏ protein, (3) Phần lõi
(1) Vỏ protein, (2) Vỏ ngoài, (3) Phần lõi
(1) Phần lõi, (2) Vỏ protein, (3) Vỏ ngoài
(1) Vỏ ngoài, (2) Phần lõi, (3) Vỏ protein
Đáp án: D
Virus có cầu tạo gồm 2 thành phần chính. Từ trong ra ngoài lần lượt là:
- Phần lõi chứa vật chất di truyền (ADN hoặc ARN)
- Phần vỏ protein bao bọc bên ngoài phần lõi
- Một số virus sẽ có thêm phần vỏ ngoài và gai glycoprotein
Virus có các hình dạng chính nào sau đây?
Dạng xoắn, dạng cầu, dạng que
Dạng xoắn, dạng khối, dạng hỗn hợp
Dạng khối, dạng que, dạng hỗn hợp
Dạng cầu, dạng xoắn, dạng que
Đáp án: B
Virus có 3 loại hình dạng chính là:
- Dạng xoắn (virus Ebola, virus cúm…)
- Dạng khối ( HIV, virus bại liệt…)
- Dạng hỗn hợp (thể thực khuẩn, virus đậu mùa…)
