Bài 21: Biển và đại dương
6 câu hỏi
Xác định vị trí các đại dương trên hình 1. Cho biết mỗi đại dương tiếp giáp với các châu lục nào.
Sự tiếp của đại dương với các châu lục là
- Thái Bình Dương
+ Phía Tây: châu Á, châu Đại Dương.
+ Phía Đông: châu Mỹ.
- Đại Tây Dương
+ Phía Tây: châu Mỹ.
+ Phía Đông: châu Âu, châu Phi.
+ Phía Nam: châu Nam Cực.
- Ấn Độ Dương
+ Phía Bắc: châu Á.
+ Phía Nam: châu Nam Cực.
+ Phía Đông: châu Đại Dương.
+ Phía Tây: châu Phi.
- Bắc Băng Dương: châu Á, châu Âu, châu Mỹ.
Dựa vào thông tin trong mục 2, em hãy nhận xét sự thay đổi của độ muối và nhiệt độ giữa vùng biển nhiệt đới với vùng biển ôn đới.
Độ muối và nhiệt độ của nước biển không giống nhau, tùy thuộc vào lượng nước sông chảy vào nhiều hay ít, lượng mưa và độ bốc hơi lớn hay nhỏ,...
* Độ muối:
- Ở vùng biển nhiệt đới, độ muối trung bình khoảng 35-36%o.
- Ở vùng biển ôn đới, độ muối trung bình khoảng 34-35%o.
* Nhiệt độ:
- Ở vùng biển nhiệt đới nhiệt độ trung bình trên nước biển dao động từ 24-270C.
- Ở vùng biển ôn đới nhiệt độ trung bình trên nước biển dao động từ 16-180C.
Một số dạng vận động của nước biển và đại dương
1. Đọc thông tin trong mục a, b và quan sát hình 2, em hãy trình bày hiện tượng sóng biển và hiện tượng thủy triều (biểu hiện, nguyên nhân...).
2. Em hãy cho biết thế nào là dòng biển.
3. Dựa vào hình 3, em hãy kể tên hai dòng biển nóng và hai dòng biển lạnh ở Thái Bình Dương và Đại Tây Dương.
1.
Hiện tượng | Sóng biển | Thủy triều |
Khái niệm | Là hình thức dao động của nước biển theo chiều thẳng đứng. | Là hiện tượng dao động thường xuyên, có chu kỳ của các khối nước trong các biển và đại dương. |
Nguyên nhân | Được hình thành chủ yếu do tác động của gió. Gió thổi càng mạnh và thời gian càng lâu thì sóng biển càng lớn. | Được hình thành chủ yếu do sức hút của Mặt Trăng và Mặt Trời. |
Biểu hiện | Sóng bạc đầu, sóng lừng, sóng thần,… | Triều cường, triều kém. |
2. Dòng biển là hiện tượng chuyển động của lớp nước biển trên mặt tạo thành các dòng chảy trong các biển và đại dương.
3. Dòng biển nóng và dòng biển lạnh
- Thái Bình Dương
+ Hai dòng biển nóng: Bắc Thái Bình Dương, Nam Xích đạo.
+ Hai dòng biển lạnh: Pê-ru, Ca-li-phoóc-ni-a.
- Đại Tây Dương:
+ Hai dòng biển nóng: Bra-xin, Bắc Xích đạo.
+ Hai dòng biển lạnh: Ca-na-ri, Ben-ghê-la.
Em hãy phân biệt ba dạng vận động của nước biển và đại dương: sóng, thủy triều và dòng biển.
Hiện tượng | Sóng biển | Thủy triều | Dòng biển |
Khái niệm | Là hình thức dao động của nước biển theo chiều thẳng đứng. | Là hiện tượng dao động thường xuyên, có chu kỳ của các khối nước trong các biển và đại dương. | Là hiện tượng chuyển động của lớp nước biển trên mặt tạo thành các dòng chảy trong các biển và đại dương. |
Nguyên nhân | Được hình thành chủ yếu do tác động của gió. Gió thổi càng mạnh và thời gian càng lâu thì sóng biển càng lớn. | Được hình thành chủ yếu do sức hút của Mặt Trăng và Mặt Trời. | Được hình thành chủ yếu do tác động của các loại gió thổi thường xuyên trên bề mặt Trái Đất. |
Biểu hiện | Sóng bạc đầu, sóng lừng, sóng thần,… | - Triều cường, triều kém. - Bán nhật triều, nhật triều, triều không đều. | Dòng biển nóng, dòng biển lạnh. |
Sưu tầm thông tin về con người khai thác năng lượng từ sóng và thủy triều.
Học sinh tìm kiếm thông tin trên sách, báo, internet…
Hãy sưu tầm tư liệu về ảnh hưởng của dòng biển nóng và dòng biển lạnh đối với các vùng ven bờ nơi chúng chảy qua.
Học sinh tìm kiếm thông tin trên sách, báo, internet…
Ảnh hưởng của dòng biển nóng và dòng biển lạnh đối với các vùng ven bờ nơi chúng chảy qua
- Ảnh hưởng tới khí hậu:
+ Dòng biển nóng làm tăng nhiệt độ không khí ở các vùng đất ven bờ, và tạo điều kiện nước biển bốc hơi tạo mây mưa nếu được gió đưa vào bờ.
+ Dòng lạnh làm giảm nhiệt độ ven bờ, hơi nước trong các khối khí qua dòng lạnh bị chặn lại hình thành sương mù ngoài biển, nên khối khí qua dòng lạnh vào bờ thường có tính chất khô hạn hình thành hoang mạc ở các vùng ven bờ.
- Ảnh hưởng tới sự di cư và phân tán của rất nhiều loại sinh vật, tạo ra các ngư trường lớn.
- Các quá trình địa chất, địa mạo: di chuyển trầm tích biển, tham gia vào quá trình mài mòn và xâm thực bờ biển, tham gia vào quá trình hình thành địa hình đáy biển,…
