Đồng vị ${}^3\mathrm{H}$

Phản ứng trên có thể viết:

Vì số hạt ( proton cũng như số hạt nơtron) được bảo toàn nên A =(4+14) – 1 = 17, Z= (2+7) – 1 = 8. Với Z = 8 ta có nguyên tử oxi.

Phương trình trên sẽ là:

(Chính phản ứng này Rơ – dơ – pho đã phát hiện ra proton, một cấu tử của hạt nhân)

Nơtron có khối lượng ≈ lu, không mang điện tích (nơtron được kí hiệu là ${}_0{}^1\mathrm{n}$)

Phản ứng này có thể viết :

A = (4 + 9) - 1 = 12 ; Z = (2+4) – 0 = 6

Với z = 6 nên nguyên tố đó là cacbon.

Phương trình trên sẽ là :

(Chính từ phản ứng này, Chat-uých đã phát hiện ra nơtron, một cấu tử của hạt nhân).

Trong tự nhiên, nguyên tố cacbon có hai đồng vị : ${}^{12}\mathrm{C}$ (98,8 và ${}_6{}^{12}\mathrm{C}$) (1,1%) (1,1%). Chính đồng vị ${}_6{}^{12}\mathrm{C}$ đã được chọn làm cơ sở để định nghĩa đơn vị khối lượng nguyên tử, được gọi là cacbon-12 hay ${}^{12}\mathrm{C}$

Với Z = 6 và A = 12, nguyên tử ${}_6{}^{12}\mathrm{C}$ có 6 proton, 6 nơtron ở hạt nhân và electron ở vỏ nguyên tử.

Mỗi hạt nhân đơteri ${}_1{}^2\mathrm{H}$ có 1 proton và 1 nơtron : A = 2 và Z = 1.

Hạt nhân mới hình thành có số đơn vị điện tích Z = 1 + 1 = 2, có số khối A = 2 + 2 = 4.

Đó là hạt nhân heli vì z = 2 đặc trưng cho nguyên tố heli.

Phản ứng tổng hợp hai hạt nhân đơteri được biểu diễn bằng phương trình :

(Phản ứng này kèm theo hiện tượng hụt khối lượng đáng kể và do đó toả ra nhiều nhiệt, đó là nguyên tắc của bom H).

Thể tích của hạt nhân:

V = 4/3${\mathrm{\pi R}}^3$ = 4/3 $\mathrm{\pi }{\left(1,2.{10}^{-13}\right)}^3$A ${\mathrm{cm}}^3$

Khối lượng m của hạt nhân:

Khối lượng riêng của hạt nhân:

Ta thấy biểu thức tính khối lượng riêng D không chứa số khối A (sau khi đã làm đơn giản) tức là D không phụ thuộc vào số khối A. Như vậy, theo hệ thức gần đúng nói trên thì khối lượng riêng của mọi hạt nhân đều như nhau.

Công thức của các loại phân tử ${\mathrm{H}}_2\mathrm{O}$

Gọi x là thành phần phần trăm của ${}_{}{}^1\mathrm{H}$ thành phần phần trăm của ${}_1{}^2\mathrm{H}$ sẽ là 100 –x

Giải ra ta được: x = 99,2.

Kết quả:thành phần : ${}_1{}^1\mathrm{H}$ là 99,2%

${}_1{}^2\mathrm{H}$ là 0.8%

Chúng không phải là những đồng vị bởi vì hai nguyên tử này có điện tích hạt nhân khác nhau : ${}^{18}\mathrm{Ar}$ và ${}^{20}\mathrm{Ca}$

Những nguyên tử có điện tích hạt nhân khác nhau có cùng nguyên tử khối gọi là những đồng lượng.

+ Ở đây có 3 nguyên tố hoá học ở các ô số 5, 10, 11.

Nguyên tố ở ô số 10 là neon (Z = 10). Neon có 3 đồng vị là :

Tất cả 3 đồng vị của nguyên tố neon đều có cùng số electron là 10 (bằng số proton) nhưng số nơtron lần lượt là 10, 11, 12.

Đó là 2 đồng vị của nguyên tố bo (Z = 5)

Cả 2 đồng vị của nguyên tố bo đều có 5 electron nhưng số nơtron lần lượt là 5 và 6.

${}_{11}{}^{23}\mathrm{B}$

Đó là đồng vị của nguyên tố natri (Z = 11). Đồng vị này có 11 electron và 12 nơtron.

Nguyên tử khối trung bình của agon là :

Ở điều kiện tiêu chuẩn, 1 mol agon tức là 39,98 g chiếm thể tích là 22,4 lít.

Vậy thể tích của 20 gam agon là : 22,4.20/39,98 = 11,2 l