Bài 18: Tế bào – Đơn vị cơ bản của sự sống
16 câu hỏi
Mỗi ngôi nhà được xây nên từ nhiều viên gạch. Vậy đã bao giờ em tự hỏi: Những sinh vật xung quanh chúng ta được cấu tạo từ đơn vị cấu trúc nào?
Những sinh vật xung quanh chúng ta được cấu tạo từ tế bào
Tại sao tế bào được coi là đơn vị cơ bản của các cơ thể sống?
Tế bào được coi là đơn vị cơ bản của sự sống vì:
- Chúng là thành phần cấu tạo nên cơ thể sinh vật
- Tế bào có thể thực hiện đầy đủ các quá trình sống cơ bản
Quan sát hình 18.1, nêu nhận xét về hình dạng tế bào.
Tế bào có hình dạng rất đa dạng. Tùy theo từng loại tế bào khác nhau sẽ có hình dạng khác nhau
Quan sát kích thước tế bào vi khuẩn, tế bào động vật và thực vật trong hình 18.2 và cho biết tế bào nào phải quan sát bằng kính hiển vi, tế nào nào có thể quan sát bằng mắt thường?
Cả tế bào vi khuẩn, tế bào động vật và thực vật đều chỉ có thể quan sát bằng kính hiển vi mà không thể quan sát bằng mắt thường
Khi thảo luận về kích thước và hình dạng tế bào, bốn bạn học sinh có ý kiến như sau:
Đọc ý kiến của các bạn trên và trả lời các câu hỏi sau:
1. Phát biểu của bạn nào đúng?
2. Lấy ví dụ để giải thích tại sao các phát biểu khác không đúng
1. Phát biểu của bạn D đúng.
2. Ví dụ chứng minh:
- Ý kiến của bạn A:
+ Ví dụ: Tế bào vảy hành có hình lục giác còn tế bào hồng cầu hình đĩa lõm.
+ Ví dụ: Tế bào nấm men có hình cầu, kích thước chiều dài khoảng 6µm, chiều rộng khoảng 5µm. Còn tế bào biểu bì vảy hành có hình lục giác, chiều dài khoảng 200µm, chiều rộng khoảng 70µm.
- Ý kiến của bạn C:
+ Ví dụ: Tế bào vi khuẩn E.coli có chiều dài khoảng 2µm và chiều rộng khoảng 0,25 – 1 µm. Còn tế bào xương ở người có chiều rộng khoảng 5 – 20µm.
Giải thích được vì sao mỗi loại tế bào lại có hình dạng khác nhau
Các tế bào có kích thước, hình dạng khác nhau vì chúng có chức năng khác nhau. Sự phân hoá đó diễn ra ngay từ giai đoạn phôi.
Nhận định nào đúng khi nói về hình dạng và kích thước tế bào?
Các loại tế bào đều có chung hình dạng và kích thước.
Các loại tế bào thường có hình dạng khác nhau nhưng kích thước giống nhau.
Các loại tế bào khác nhau thường có hình dạng và kích thước khác nhau.
Các loại tế bào chỉ khác nhau về kích thước, chúng giống nhau về hình dạng.
Đáp án: C
Tùy theo chức năng và cấu tạo mà các tế bào khác nhau sẽ có hình dạng và kích thước khác nhau.
Vật nào sau đây có cấu tạo từ tế bào?
Xe ô tô.
Cây cầu.
Cây bạch đàn.
Ngôi nhà.
Đáp án: C
Cây bạch đàn là vật sống nên được cấu tạo từ tế bào.
Có thể phân biệt các loại tế bào khác nhau nhờ những đặc điểm bên ngoài nào?
Hình dạng và màu sắc.
Thành phần và cấu tạo.
Kích thước và chức năng.
Hình dạng và kích thước.
Đáp án: D
Có thể phân biệt các loại tế bào nhờ hình dạng và kích thước.
Tế bào không cấu tạo nên vật nào sau đây?
Chiếc lá
Bông hoa
Con dao
Con cá
Đáp án: C
Tế bào là đơn vị cấu tạo của các vật sống. Con dao không phải vật sống nên không được cấu tạo từ tế bào.
Khi một tế bào lớn lên và sinh sản sẽ có bao nhiêu tế bào mới hình thành?
8.
6.
4.
2.
Đáp án: D
Từ một tế bào, trải qua quá trình sinh sản sẽ tạo ra hai tế bào.
Loại tế bào nào sau đây có thể quan sát bằng mắt thường?
Tế bào trứng cá
Tế bào vảy hành
Tế bào mô giậu
Tế bào vi khuẩn
Đáp án: A
Tế bào vảy hành, tế bào mô giậu và tế bào vi khuẩn rất nhỏ, chỉ có thể quan sát dưới kính hiển vi.
Cho các nhận định sau:
(1) Các loại tế bào đều có hình đa giác
(2) Mọi sinh vật đều được cấu tạo từ đơn vị cơ bản là tế bào
(3) Hầu hết các tế bào có thể quan sát được bằng mắt thường
(4) Lớp biểu bì vảy hành được cấu tạo từ tế bào còn lá hành thì không
Nhận định nào về tế bào là đúng?
(3)
(1)
(2)
(4)
Đáp án: C
(1) Sai vì các tế bào khác nhau sẽ có hình dạng khác nhau
(3) Sai vì chỉ có số ít tế bào mới có thể quan sát bằng mắt thường, đa số rất nhỏ, chỉ có thể quan sát bằng kính hiển vi
(4) Sai vì lá hành cũng được cấu tạo từ tế bào
Tỉ lệ S/V lớn có tác dụng gì với vi khuẩn?
Tế bào phân chia ít lần hơn nhưng số lượng nhiều hơn
Tế bào có thể rút ngắn thời gian phân chia
Tế bào nhanh được thay mới hơn nhưng tốc độ sinh trưởng chậm hơn
Tế bào sinh trường nhanh, phân chia mạnh, số lượng tế bào tăng nhanh
Đáp án: D
Tỉ lệ S/V lớn dẫn đến tốc độ trao đổi chất và quá trình khuếch tán các chất ở vi khuẩn diễn ra nhanh hơn à Tế bào sinh trường nhanh, phân chia mạnh, số lượng tế bào tăng nhanh
Đơn vị cấu tạo nên cơ thể sống gọi là gì?
Mô
Tế bào
Biểu bì
Bào quan
Đáp án: B
Tế bào là đơn vị nhỏ nhất cấu tạo nên cơ thể sống.
Vì sao tế bào được coi là đơn vị cơ bản của sự sống?
Nó có thể thực hiện đầy đủ các quá trình sống cơ bản
Nó có đầy đủ hết các loại bào quan cần thiết
Nó có nhiều hình dạng khác nhau để thích nghi với các chức năng khác nhau
Nó có nhiều kích thước khác nhau để đảm nhiệm các vai trò khác nhau
Đáp án: A
Tế bào được coi là đơn vị cơ bản của sự sống vì nó có thể thực hiện đầy đủ các quá trình sống cơ bản.
