(2025 mới) Đề ôn thi tốt nghiệp THPT môn Văn có đáp án (Đề số 40)

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản sau:

Giới thiệu: Em ơi! Hà Nội phố là một trường ca nổi tiếng của nhà thơ Phan Vũ. Tác phẩm ra đời trong hoàn cảnh tháng 12 năm 1972 khi Hà Nội trằn mình chịu đựng những đợt B52 ném bom rải thảm của đế quốc Mĩ.

EM ƠI! HÀ NỘI PHỐ

(Trích)

Em ơi! Hà Nội – phố

(Phan Vũ)

Gửi những người Hà Nội đi xa

Ta còn em mùi hoàng lan

Ta còn em mùi hoa sữa

Tiếng giày ai gõ nhịp đường khuya

 Cọt kẹt bước chân quen

Thang gác thời gian Mòn thân gỗ

Ngôi sao lẻ lạc vào căn xép nhỏ.

[...] Ta còn em tiếng dương cầm

 Trong khung nhà đổ Lả tả trên thềm

Beethoven'[1] và sonate Ánh trăng

 Nốt nhạc thiên tài lẫn trong mảnh vỡ...

[...] Rồi một ngày tả tơi Loạn gió

Vườn Ngọc Hà

Mùa hoa cảnh rã

Đường Quán Thánh

Bản giao hưởng Lặng câm

Trong một ngôi nhà...

[....] Ta còn em ngọn gió Nghi Tàm

Thoáng mùi sen nở muộn

Nhớ Nhật Tân

Mùa hoa năm ấy

Cánh đào phai

Người dẫu ra đi vạn dặm dài

Ngọn gió vẫn vương hương phố cũ...

[...] Em ơi! Hà Nội – phố

Ta còn em cơn mưa rào qua nhanh

Sũng ướt bậc thềm

Chiếc lá bàng đầu tiên nhuộm đỏ.

Cô gái băng qua đường

Chợt hồng đôi má

Một chút xanh hơn

Trời Hà Nội

Hôm qua...

Ta còn em cô hàng hoa

Gảnh mùa thu qua cổng chợ

Những chùm hoa tim

Ngát

Mùa thu...

(Phan Vũ, Ta còn em, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2018, tr.9-27)

[1] Lút-vích van Bét-tô-ven (Ludwig van Beethoven): nhà soạn nhạc cổ điển vĩ đại người Đức.

Hình tượng “em” trong văn bản biểu tượng cho điều gì?

Liệt kê những hình ảnh của Hà Nội trong quá khứ và hình ảnh của Hà Nội trong hiện tại (tháng 12/ 1972) được thể hiện ở các khổ thơ 1, 2 và 3 của văn bản.

Chỉ ra hiệu quả nghệ thuật của cấu tứ trong văn bản.

Biện pháp điệp ngữ “Ta còn em” trong văn bản có tác dụng nghệ thuật như thế nào?

Khổ thơ nào để lại ấn tượng sâu sắc nhất cho em? Vì sao?

II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích đặc điểm của nhân vật bi kịch được thể hiện qua nhân vật Vũ Như Tô trong văn bản sau:

Lớp III

Thêm Vũ Như Tô

Vũ Như Tô (có vẻ mệt, người hốc hác, lẩm bẩm): Bao nhiêu người chết vì ta. Khốn nạn... Nhưng sao ta vội nản. Nhu nhược thì sao dựng nổi cái đài này? Thương nhau ta để trong lòng. [...]. Nhưng không thẳng tay không xong. Xây cái Cửu Trùng Đài này cũng khó như đánh trận mỗi người chúng ta là một tên lính, phải đồng lao cộng tác, không được thoái chi, không được trốn tránh. Tôi tha không khó gì, nhưng thế là dung túng cho bọn thợ trốn đi, mà thợ trốn đi thì đài xây sao được. Khi xưa vua Thục đắp thành Cổ Loa có con kê tinh cứ gây làm đổ thành, phải trừ kê tinh mới đắp nổi. Đây cũng thế, phải trừ hết cả những kẻ hèn, thấy khó đã nản.

Phó Bảo: Vua Thục đắp thành để giữ nước, còn ta xây thành để cho vua chơi. Vũ Như Tô: Sao lại để vua chơi, đây là ta xây cho cả nước.

Phó Bảo: Cho cả nước, nhưng chỉ ít người được đến đây, họ nhà vua, các quan, thế là hết, dân được lợi gì?

 Như Tô: Chú quên hết lời anh em ta kí kết cùng nhau rồi. Sao chú đã thay đổi thế? Thảo nào mà tôi thấy... Ta xây một cái đài vĩ đại, làm vinh dự cho non sông. Đến làm một cái nhà còn tốn tiền, tốn lực huống chi là một cái đài to như núi, bền như trăng sao.

(Trích: Nguyễn Huy Tưởng, Vũ Như Tô,

 NXB Sân khấu, Hà Nội, 2006, tr.84-89).

“Đối diện như thế nào với sai lầm?” là một trong những câu hỏi mà cuộc sống luôn đặt ra cho mỗi chúng ta.

Anh/ Chị trả lời như thế nào trước câu hỏi ấy? Hãy viết bài văn nghị luận khoảng 600 chữ) làm rõ ý kiến của anh/ chị.