Ý nghĩa của biện pháp nghệ thuật so sánh trong câu văn “Đề Thám sụt sùi như một người thường: một anh bán bánh đa mật ở chợ Kế, một viên công chức quèn, một chàng thợ bạc vụng về, một ông giá

78/234

Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi dưới đây.

Bà đồ cuống cuồng giục Xoan đi thay áo quần kẻo lạnh. Hoạt vung vẩy cánh tay khoèo, khuôn mặt tràn trề hạnh phúc.

- Anh Đề! - ông đồ nắm lấy vạt áo Đề Thám. - Anh hãy ở lại đến mai hãy về...

Không! - Đề Thám lắc đầu. Những giọt nước mưa mặn chát ướt đầm trên khuôn mặt ông. ông nhảy lên ngựa rồi phóng thẳng vào trong màn mưa dày đặc, màn đêm dày đặc.

Đề Thám phóng ngựa vào rừng. Mưa quất vào mặt ông bỏng rát. ông bỗng òa khóc. ông òa khóc cho mình, cho người, cho tất cả những hữu hạn của chính mình, của mỗi người. Đề Thám sụt sùi như một người thường: một anh bán bánh đa mật ở chợ Kế, một viên công chức quèn, một chàng thợ bạc vụng về, một ông giáo nghèo... Ông khóc như một người nhu nhược nhất đời, một người suốt đời thỏa hiệp, không bao giờ dám bước qua lằn ranh bổn phận, nghĩa vụ, cương tỏa. Ông khóc như chưa bao giờ là một anh hùng, một người khởi nghĩa.

Đề Thám đi suốt đêm mưa trong rừng. Người ta kể rằng sáng sớm hôm sau ông cầm đầu một toán quân đánh dồn binh Pháp ở Kép, tất cả binh sĩ trong đồn đều bị gíết sạch. Từ đấy chấm dứt thời kỳ hòa hoãn giữa ông và người Pháp.

(Nguyễn Huy Thiệp, Mưa Nhã Nam, In trong Tuyển tập truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp, NXB Văn hoá thông tin, )

Ý nghĩa của biện pháp nghệ thuật so sánh trong câu văn “Đề Thám sụt sùi như một người thường: một anh bán bánh đa mật ở chợ Kế, một viên công chức quèn, một chàng thợ bạc vụng về, một ông giáo nghèo…” là gì?

Làm nổi bật bản chất yếu đuối, đau khổ của Đề Thám khi đối diện với tình cảnh éo le và sự bất lực trước những khó khăn của cuộc đời.

Khắc họa hình ảnh Đề Thám như một người anh hùng kiên cường, không bị ảnh hưởng bởi cảm xúc cá nhân.

Mô tả cuộc sống của những người bình thường trong xã hội, thể hiện sự bất mãn với cuộc sống.

Tạo ra sự tương phản giữa hình ảnh anh hùng và người bình thường để thấy được những góc khuất trong nội tâm nhân vật.

Giải thích

Đáp án đúng là D

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi đơn

Lời giải

- Biện pháp so sánh giữa Đề Thám và những người bình thường làm nổi bật sự mâu thuẫn trong tâm hồn ông, giữa một người anh hùng trong mắt người khác và một con người yếu đuối, đầy cảm xúc trong thực tế. Điều này mở ra một góc nhìn sâu sắc về những yếu tố nội tâm mà Đề Thám phải giấu kín.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án A sai vì mặc dù câu văn này làm nổi bật sự yếu đuối của Đề Thám, nhưng đó không phải bản chất của nhân vật này.

+ Đáp án B sai vì câu văn này hoàn toàn không khắc họa Đề Thám như một người anh hùng kiên cường mà ngược lại, miêu tả ông yếu đuối, dễ bị ảnh hưởng bởi cảm xúc, làm nổi bật sự mâu thuẫn trong nhân vật.

+ Đáp án C sai vì Biện pháp so sánh không nhằm mô tả cuộc sống của những người bình thường hay thể hiện sự bất mãn, mà chủ yếu là để đối chiếu sự yếu đuối của Đề Thám với hình ảnh anh hùng.