- Xem lại phần Kiến thức ngữ văn để vận dụng vào đọc hiểu văn bản này.
- Thông tin vềtácgiảNguyễn Dữ:
+ Nguyễn Dữ làngườixãĐỗ Tùng, huyện Trường Tân nay làxã Phạm Kha, huyện Thanh Miện, Hải Dương.
+ Ông là con traicả Tiến sĩ Nguyễn TườngPhiêu.
+ Chưarõ Nguyễn Dữsinhvàmấtnămnào.
+ Tươngtruyềnônglàhọctròcủa Nguyễn Bỉnh Khiêm vàbạnhọccủa Phùng KhắcKhoan, tứclàvàokhoảng thếkỷ 16. Tuy nhiênmốiquanhệgiữabangười (màphầnlớntừnguồndângianlưutruyềntrongnhiềuthếkỷnhưngthiếuchứngcứlịchsử) ngày nay đanggặpphảisựbácbỏcủagiớinghiêncứuvănhọcsử.
+ Lúcnhỏ Nguyễn Dữchămhọc, đọcrộng, nhớnhiều, từngômấplýtưởnglấy vănchương nốinghiệpnhà.
+ Sau khiđậu Hương tiến (tứcCửnhân), ônglàmquan với nhà Mạc, rồivềvới nhà Lê làm Tri huyện Thanh Tuyền (nay là Bình Xuyên, VĩnhPhú); nhưngmớiđượcmộtnăm, vìbấtmãnvớithờicuộc, lấycớnuôimẹ, xinvề ở núi rừng Thanh Hóa. Từđótrải mấynămdư, chânkhôngbướcđếnthịthành rồimấttại Thanh Hóa.
- Thông tin vềtậptruyệnTruyềnKìmạnlục:
+ Sáng tácduynhấtcủaônglàquyển Truyềnkỳmạnlục (Ghi chéptảnmạnnhữngtruyệnkìlạđượclưutruyền). Theo lờiTựacủa Hà Thiện Hán viếtnăm 1547 thìông viếtratậplụcnàyđểngụ ý trongthờigianẩncư ở rừngnúixứ Thanh.
+Sách gồm 20 truyện, viếtbằng chữ Hán, theothểloạitảnvăn, xen lẫnbiềnvănvàthơ ca, cuốimỗitruyện (trừtruyện 19 Kim hoathithoạiký) đềucólờibìnhcủatácgiảhoặccủamộtngườicócùngquanđiểmcủatácgiả. Tácphẩmđược Hà Thiện Hán, ngườicùngthời, viếtlờiTựa, Nguyễn Bỉnh Khiêm phủchính, Nguyễn Thế Nghi, dịchra chữNôm; vàđãđược Tiến sĩ Vũ Khâm Lân (1702-?), đánhgiálàmột "thiêncổkỳbút".
- Nhữngcảmnhậnhoặcấntượngđầutiêncủaemkhiđọcvănbảnnày: viếtChuyệnngười con gái Nam Xương, Nguyễn Dữđãlấycốttruyệntrongdângian. Nhưng rõràngvớitấmlòngyêuthương con ngườisâunặng, bằngbútphápkểchuyệngiádặn, vớitìnhtiếtlúcthìchânthậtđờithường, lúcthìkìảohoangđường, ôngđãxâydựngđượchìnhtượngnhânvậtvôcùngsốngđộng, mang ý nghĩaxãhộicao. Do đótácphẩmcủaôngđãgiáodụcchúng ta lòngyêuthương con ngườisâusắc, lòngquyếttâmsốngchiếnđấuvìquyềnsốngvàhạnhphúc con người.